Plan van aanpak robuuste OD IJsselland
Tekst van het document
Route naar robuuste Omgevingsdienst IJsselland – Plan van aanpak
21 maart 2024
INHOUD •
Inleiding: achtergrond, uitleg robuustheid en opdracht – pag. 3-6
•
Robuustheid en OD IJsselland: huidig beeld & opgave en uitkomsten consultatie – pag. 7-12
•
Verdieping: hoe doen we het als OD IJsselland? pag. 13-19
•
Opties: toekomstscenario’s en reflectie hierop – pag. 20-24
•
Aanpak: uitgangspunten, 2-sporen aanpak en tijdschema – pag. 25 -30
•
Bijlagen: uitwerking context, eisen en verdieping aanpak Robuustheid – pag. 31 - 48
ACHTERGROND •
•
De commissie Mans (2008) onderzocht de uitvoering van de VTH-
•
Commissie van Aartsen kwam met 10 aanbevelingen gericht op
taken. Aanleiding was o.a. de vuurwerkramp in Enschede en de
o.a.
cafébrand in Volendam. Het rapport leidde tot de oprichting van
•
Vergroten omvang omgevingsdiensten
omgevingsdiensten om zodoende de uitvoeringskennis en expertise te
•
Versterken van capaciteit en kwaliteit
bundelen.
•
Andere financiering van omgevingsdiensten
•
Betere informatie-uitwisseling en kennisontwikkeling
•
Meer uniform beleid, programmering en uitvoering
Rond 2020 verschenen diverse onderzoeksrapporten (o.a. Algemene Rekenkamer) en ontstonden milieu-incidenten bij Tata Steel en Chemelot. Dit was aanleiding om commissie van Aartsen in te stellen.
•
Kabinet en 2e Kamer hebben aanbevelingen omarmt wat leidde tot instelling van Interbestuurlijk Programma (IBP) ‘Versterking
•
Commissie van Aartsen concludeerde (2021) dat onvoldoende
VTH-stelsel’
resultaat is bereikt: •
Er is sprake van grote milieuschade (5 miljard).
•
•
Nog veel fragmentatie en vrijblijvendheid.
is robuustheid waarvoor een zestal KPI’s voor een robuuste
•
Voldoet niet aan bedoeling van commissie Mans.
omgevingsdienst is vastgesteld.
•
Omgevingsdiensten kunnen taak niet goed uitvoeren.
Het IBP geeft uitvoering aan de aanbevelingen. Eén van de pijlers
WERKEN AAN ROBUUSTHEID •
Alle omgevingsdiensten hebben voor 1 oktober 2023 op basis van een zelftoets beoordeeld in hoeverre de omgevingsdienst voldoet. Zo ook de OD IJsselland (DB-besluit 14 september 2023). OD IJsselland voldoet momenteel (nog) niet aan alle eisen.
•
Beoordeling van zelftoets door IBP / IenW (december 2023) •
Bevestiging dat OD IJsselland niet aan alle eisen voldoet
•
Geen enkele OD in Nederland is momenteel robuust
•
Aantal zal op korte termijn kunnen voldoen
•
Grote groep zal moeten investeren i.c. inzet plegen om uiteindelijk robuust te worden (zonder expliciete vermelding is de aanname dat OD IJsselland tot deze groep behoort, maar wellicht ziet I&W dit anders en behoort OD IJsselland bij volgende groep)
• •
Een aantal zal naar verwachting niet zelfstandig robuust kunnen worden
Als niet (volledig) wordt voldaan dan is een bestuurlijk vastgesteld plan van aanpak nodig waarin een (proces)aanpak wordt uitgewerkt hoe de Omgevingsdienst uiterlijk in 2026 robuust kan zijn.
Robuuste omgevingsdienst? Voldoende mensen, middelen en mogelijkheden voor daadkrachtige en gerichte uitvoering (in samenhang met maatschappelijke opgaven en complexiteit werkgebied)
BEWEGING IN OMGEVING •
Alle omgevingsdiensten beraden zich op de toekomst en hoe invulling te geven aan robuustheid; de meeste gaan voor zelfstandig robuust
•
Oproep van Staatssecretaris: ga gesprekken met omliggende diensten aan.
•
Opvatting is aan het schuiven: beeld dat IenW meer (solistisch) en sterker gaat sturen op ‘echt voldoen’ aan robuustheidseisen. •
Van OD’s en deelnemers wordt ‘boter bij de vis’ gevraagd.
•
Minder ‘bewegingsruimte’ voor OD’s en deelnemers
•
Staatssecretaris onderzoekt op welke wijze de eisen (wettelijk) verankerd kunnen worden.
•
Staatssecretaris biedt (financiële) ondersteuning aan bij m.n. initiatieven voor samengaan met andere diensten
•
Minder ‘bewegingsruimte’ dan voorheen (gedacht), van omgevingsdiensten en deelnemers wordt koers / aanpak gevraagd.
OPDRACHT •
Ontwikkel Plan van aanpak Robuustheid in samenhang met de Strategische Koers OD IJsselland.
•
•
Indienen bestuurlijk vastgesteld plan van aanpak vóór 1 april 2024
•
Brede blik op robuuste organisatie
•
Uitwerken van maatschappelijke opgaven in relatie tot werkgebied
•
Koers kiezen hoe uiteindelijk in 2026 robuust te zijn
Door Algemeen Bestuur vastgestelde richtinggevende bestuurlijke afspraken
zijn vertrekpunt voor Strategische Koers en Plan van aanpak, o.a. •
Robuuste, zelfbewuste en zelfstandige omgevingsdienst met slimme allianties
•
•
Doorzetten van ingezette professionaliseringsslag
•
Dé uitvoeringsplek voor alle milieutaken
Koers voor Robuustheid (nu meer) bepalend voor richting Strategische Koers. Dit betekent voor Strategisch Koers •
In proces gelijk laten oplopen
•
Inhoudelijk zwaluwstaarten met uitvoering Plan van Aanpak
Robuustheid en OD IJsselland
7
NU (NOG) NIET ZELFSTANDIG ROBUUST
Essentie 1.
Te beperkte omvang
2.
Overige eisen in beginsel te organiseren
WAT IS NODIG OM IN 2026 ROBUUST TE ZIJN 1/2 •
Begrotingstechnisch (en qua formatie) ligt OD IJsselland 20% onder de norm van omvang. In financiële zin is dit ca € 3 mln. •
•
Aanpak: deze ‘gap’ overbruggen met vergroten werk- en takenpakket en investeringen
Vanwege krappe arbeidsmarkt, de sterke regionale concurrentie en de huidige OD-situatie ligt er personeelsmatig een grote vernieuwingsopgave. Regio Zwolle biedt ook kansen (top 10 van gemeentelijke toplocaties). •
Aanpak: Komen tot strategische personeelsplanning met integrale aanpak op o.a. allianties met overheidspartners en markt (flex- en specialistenpools), jobcarving, samenwerking met onderwijsorganisaties, beschouwing
marktconformiteit functiehuis, investeren in opleiding en training •
OD IJsselland voldoet op veel onderdelen aan de kwaliteitscriteria, maar niet op alles. •
•
Aanpak: volledige toetsing en voorstellen voor oplossen ‘tekorten’
Beweging is ingezet tot een meer gestructureerde en geprofessionaliseerde benadering van innovatie. •
Aanpak: ontwikkeling meerjarige innovatieagenda en structureel budget van minimaal 1% van de begroting
WAT IS NODIG OM IN 2026 ROBUUST TE ZIJN? 2/2 •
Het weerstandsvermogen voldoet aan norm maar actuele grondslag ontbreekt •
Aanpak: actualisatie van nota weerstandsvermogen en jaarlijks uit te voeren financiële risicoanalyse, te starten met begroting 2025.
•
OD IJsselland vult momenteel de randvoorwaarden in met business intelligence en opleiding, maar nog slag te maken •
Aanpak: ontwikkeling strategie business intelligence en nieuw opleidingsplan als afgeleide van strategische koers (o.a. datagestuurd werken als speerpunt). Op basis hiervan bepalen welk budget nodig is met intentie om aan norm van 3% te voldoen.
•
De taken en opgaven van OD IJsselland passen bij de identiteit en opgaven van het werkgebied en is daarmee congruent. OD geeft
invulling aan slimme allianties •
Aanpak: Met omliggende omgevingsdiensten om elkaar te versterken en tot een oplossing te komen indien de robuustheideis hierom vraagt.
•
Aanpak: Met omgeving (deelnemers, regionale organisatie, onderwijsinstellingen e.d.) om op specifieke onderdelen tot versterking te komen
OPGAVE OM ROBUUST TE WORDEN •
Aanpak gaat ervan uit dat OD IJsselland in 2026 volledig voldoet aan robuustheidseisen, zowel volgens de letter van de robuustheidseisen als in de geest van een robuuste organisatie.
•
Dit vraagt naast de overtuiging van een zelfstandige, robuuste omgevingsdienst ook bereidheid om aan de voorwaarden te voldoen: 1.
Bieden van financiële en bestuurlijke ruimte om te investeren en te ontwikkelen (o.a. innovatie, opleiding, business intelligence, adviesdiensten)
2.
Deelnemers zijn collectief bereid zijn om VTH-milieutakenpakket te verdiepen en/of uit te breiden.
3.
Op ‘kleine’ aspecten (bijv. kwaliteitseisen lucht) er ruimte is dit op te vangen door slimme allianties
4.
Uitvoering wordt gegeven aan de noodzakelijk gedefinieerde maatregelen en acties in dit plan van aanpak
CONSULTATIE OVER OPGAVE •
Dagelijks Bestuur
•
Ambtelijke managers en opdrachtgevers
•
Tot op heden konden we het (omvang, robuustheid) zelf
•
Bewustzijn dat er richting en stappen nodig zijn
bepalen, deze ruimte is (lijkt) er niet meer (te zijn)
•
Robuustheidsopgave is wat anders dan Samen Toekomstbestendig
•
Algemeen Bestuur moet richting geven. Hiervoor meer informatie nodig:
(ging veel meer over bedrijfsvoering en financiering) •
Maak scherp waar nou echt het (inhoudelijke) knelpunt zit, los van
•
Foto: hoe doen we het als OD IJsselland?
•
Scenario’s: welke opties hebben we?
•
Zorg dat jezelf aan stuur zit
•
Implicaties: wat betekent dit?
•
Kom met een procesaanpak waarin we
de landelijke IBP-lijn van robuustheidseisen
•
uitgaan van robuustheid op termijn
•
Secretarissen
•
de opties verder uitwerken
•
Inhoud moet centraal staan (en niet landelijke
•
duidelijke ‘go-no go’ momenten hanteren
doelredenering van omvang)
•
de colleges en raden/staten aanhaken
•
Stapsgewijs zoeken naar eigen robuustheid, hanteer een ingroeitraject, versterk in eigen tempo
•
Aanpak vraagt om zorgvuldig proces met o.a. aanhaking
van colleges en raden/staten
Verdieping
13
Werkgebied
HOE DOEN WE HET ALS OD IJSSELLAND? 1/5
(in vergelijking met andere regio’s)
(Zeer) veel bedrijven Relatie
Cijfers
Steeds meer regionale aanpak
Sterktes Zwaktes met potentie
OD voorzichtig, naar binnen gericht, ‘aap op schouder’
Zwaktes kritisch
Hoge graad complexe bedrijven
Beperkte VTH-capaciteit voor werkgebied: minste van alle OD’s
Noodzaak meer verbinding met deelnemers OD open houding, verantwoordelijkheidsgevoel
OD is platform voor regionale relatie
Opgaven Meer integraal nodig Veel maatschappelijke vragen waar OD meer dan nu kan bijdragen Positie in frontlinie beleid en ruimtelijke ontwikkelingen
Meer acteren op verschillende behoeften deelnemers
Samenwerking Er wordt samen gewerkt met andere OD’s, kansen voor meer Samenwerking andere partners (deelnemers, VR/GGD, onderwijs e.d.) biedt toegevoegde waarde
Toelichting volgende pagina
HOE DOEN WE HET ALS OD IJSSELLAND? 2/5 Regio's
Fte voor FTE voor Omvang Begroting in Omvang OD Omvang B- Omvang CTotaal Vergunning Toezicht & IPPC€ mln in fte inrichtingen inrichtingen inrichtingen verlening Handhaving inrichtingen
Beschikbare FTE Verg.verl voor 1000 inr.
Beschikbare FTE T&H voor 1000 inr.
Achterhoek
€ 9,9
80
27
35
9.029
539
210
9.778
2,8
3,6
Veluwe*
€ 15,7
125
19
52
7.787
350
92
8.229
2,3
6,3
Zeeland
€ 11,9
102
34
60
8.043
326
78
8.447
4,0
7,1
IJmond
€ 13,4
122
8
60
7.651
278
7
7.936
1,0
7,6
IJsselland
€ 13,6
103
17
44
14.972
638
226
15.836
1,1
2,8
Twente
€ 13,9
126
21
42
14.446
649
180
15.275
1,4
2,7
Flevoland/Gooi
€ 14,9
135
49
52
9.945
569
70
10.584
4,6
4,9
Utrecht (RUD)
€ 16,6
126
50
50
4.900
425
79
5.404
9,3
9,3
Friesland
€ 17,5
118
35
53
2.704
774
162
3.640
9,6
14,6
Drenthe
€ 18,0
150
59
41
11.767
816
195
12.778
4,6
3,2
West-Holland
€ 19,0
133
15
51
7.360
168
29
7.557
2,0
6,7
Noord-Holland Noord
€ 22,1
182
18
40
12.294
289
27
12.610
1,4
3,2
Brabant Zuidoost
€ 25,3
183
54
55
14.142
1.362
485
15.989
3,4
3,4
* Peiljaar 2024 agv fusie
VTH-beleid & uitvoeringsyclus
HOE DOEN WE HET ALS OD IJSSELLAND 3/5
Nieuwe, effectieve aanpak met meer regionaal-, outcome-, risico- en branchegericht uitvoeren Vernieuwd Financiële regionaal VTHeffecten nog niet beleid in beeld Cyclus ‘echt’ sluitend maken en professionaliseren
Uitvoering Laag ambitieniveau Formeel geen formatie voor actualisaties, hercontroles
Toelichting volgende pagina
Taken Lage prestatiecijfers in verhouding tot opgave en andere OD’s Werk & Kwaliteit Wordt veel werk verzet Innovatie nu nog alleen ad hoc
Alle wettelijke basistaken zijn ingebracht Geen inbreng conform convenant basistaken Regionale Omgevingstafel vanuit OD
Weinig zaken die misgaan
OD ervaart kwaliteitsdruk door weglekken van ervaren medewerkers Kwaliteit van het werk wordt als goed ervaren Doorlooptijden relatief lang, met name bij Advies
Implicaties OW in praktijk blijken
Plustaken: Energietoezicht en VTH-bouwtaken (1 gemeente) Geen plustaken zoals andere OD’s doen (natuur/ecologie, duurzaamheid, klimaat, water)
HOE DOEN WE HET ALS OD IJSSELLAND? 4/5 Landelijke norm VTH-formatie voor minimaal adequaat niveau
•
Aantal inspecties (plek 19)
•
OD IJsselland voldoet voor Vergunningverlening en
•
Percentage inspecties tov aantal inrichtingen, 11% (laatste plek)
Specialistische taken, overige niet.
•
Opgelegde dwangsommen tov aantal inspecties, 0,7% (2 OD’s lager percentage)
•
•
Vergunningverlening Milieu: 0
•
Toezicht Milieu: - -
•
Handhaving en BOA: -
Ambitieniveau
•
Toezicht bodem, asbest: -
•
•
Specialistische taken: +
Het tekort is 20% en komt overeen met circa 15 fte.
•
Opgelegde processen verbaal tov aantal inspecties, 3,7% (plek 4)
In 2021/2022 heeft besluit over regionaal ambitieniveau toezicht plaatsgevonden. •
Gekozen voor behoud van het ambitieniveau maar
•
Expliciet benoemd dat hercontroles buiten beschouwing
Geleverde prestaties (Bron: Omgevingsdiensten in Beeld 2023)
zijn gelaten en daarmee geen formatie beschikbaar is
•
gesteld.
OD IJsselland voert feitelijk geen actualisatietoetsen vergunningen uit (laatste plek)
•
Aantal verstrekte vergunningen basistaken (plek 13)
•
Percentage verstrekte vergunning tov aantal vergunningplichtige
bedrijven, 14% (plek 21)
HOE DOEN WE HET OD IJSSELLAND? 5/5
Organisatie Relatief jonge organisatie
Personeel
Weerstandsvermogen lijkt op orde
65% van medewerkers in vaste dienst (norm is 80%)
Visie op toekomst
Hoge gem. leeftijd, 30% uitstroom komende jaren Kennis & Data
Nieuw team voor externe oriëntatie en strategisch vermogen
(Te) veel inhuur, hogere kosten Moeite invullen vacatures / ‘kannibalisme’
Beleving veel expertise en kennis aanwezig OD mist steeds meer ervaren mensen
Kwaliteitscriteria Nu niet voldoen aan alle kwaliteitscriteria Op onderdelen te weinig ervaring en werkvoorraad
Op competenties nog slag maken
Kennis, expertise en informatie meer delen
Opleidingsinzet beperkt afgeleid van organisatiekoers
Veel data beschikbaar, nog weinig toepassing Informatieanalisten aantrekken
Bedrijfsvoering
Uurtarief in lijn met andere OD’s
Professionaliseren P&C (monitoring, rapportage)
Bedrijfsvoering doorontwikkelen, betere sturing
Samen toekomstbestendig: verder en meer in samenhang met deelnemers
SAMENVATTEND BEELD 1.
Een relatief kleine (en jonge) dienst die roeit met de ‘korte’
6.
riemen die er zijn 2.
Basis steeds meer op orde, maar nog slag te maken in
Omvang en complexiteit bedrijvigheid in werkgebied is groot (veel – complexe – bedrijven) en groter dan opdracht aan OD
7.
professionalisering en kanteling naar ‘externe oriëntatie’
Opdracht aan OD IJsselland vanuit een laag bestuurlijk vastgesteld ambitieniveau:
• 3.
Komende jaren neemt druk op organisatie toe: meer
Beperkte capaciteit voor VTH-taken, maar deelnemers ervaren kwaliteit van werk als best wel goed
•
inhoudelijke kwaliteitseisen, druk om kwaliteit en ervaring te realiseren door hoge uitstroom personeel i.c.m. krapte
Voor een aantal deeltaken (actualisaties, hercontroles) is geen formatie beschikbaar gesteld
•
arbeidsmarkt
Dienst voert niet alle milieutaken uit voor alle
deelnemers (conform convenant basistaken) 4.
Maatschappelijke opgaven worden steeds complexer en integraler. Potentie en bijdrage van OD Ijsselland kan groter
8.
Misschien niet acuut maar met huidige uitvoering nemen risico’s van veiligheid en hinder en vermindering
5.
Milieukwaliteit (bodem, water, veiligheid) in het werkgebied
staat onder druk
milieukwaliteit komende jaren toe
Toekomstscenario’s
20
WAT ZIJN DE OPTIES? – 3 SMAKEN 1. Opwaarderen: Versterken van taken en investeren in organisatie
•
Koersen op zelfstandig robuust in 2026, opgave voor deelnemers en OD
•
O.a. herijking capaciteit voor bestaand takenpakket en meer taken inbrengen
•
Risico’s: weerstand bij deelnemers vanwege kosten en ‘eigendom taken’
2. Opschalen: Werkgebied vergroten •
Voldoen door samen te gaan met andere omgevingsdiensten (fusie of gedeeltelijke samenvoeging)
•
Hiermee geven we gehoor aan oproep van Staatssecretaris
•
Risico’s: er moeten wel andere partijen zijn die hiertoe bereid zijn, samen gaan kost ook geld, groter betekent niet automatisch robuuster, uitstel van discussie over capaciteit bestaand takenpakket
3. Accepteren: Eigen tempo volgen •
Bepalen zelf hoe en in welke tempo robuust te zijn
•
Wel nodig om op onderdelen te blijven investeren
•
Risico’s: conflict/discussie met I&W, kans dat eisen (wettelijk) worden verankerd, bestuurlijk verantwoordelijk voor maatschappelijke risico’s
REFLECTIE OP TOEKOMSTSCENARIO’S 1/3 Wat is nodig om een zelfstandige robuuste omvang te bereiken? – Scenario 1: Opwaarderen 1.
Vertalen van lopende en te verwachten wijzigingen in opdracht / taken OD IJsselland •
2.
Investeren in organisatie conform eisen robuustheid •
3.
Implicaties Omgevingswet en aanvullende adviesaanvragen deelnemers
W.o. innovatiebudget ad 1% van begroting, opleidingsbudget ad 3% ipv 2% van loonsom
Het vergroten van VTH-capaciteit voor bestaand milieu-gerelateerde takenpakket •
Samen te komen tot herijking van IJssellandse norm voor VTH (zoals Twente heeft gedaan; IJsselland heeft dit ook gedaan, alleen een ander ambitieniveau gekozen)
4.
Uitdiepen van het bestaande milieu-gerelateerde takenpakket door meer milieu- gerelateerde taken inbrengen •
Uitvoeren afspraken van convenant basistaken
REFLECTIE OP TOEKOMSTSCENARIO’S 2/3 Welke opties zijn er voor samengaan (fusie of gedeeltelijke samenvoeging)? – Scenario 2: Opschalen •
Altijd aansluitend aan werkgebied IJsselland (Flevoland, Drenthe, Twente, Veluwe, Achterhoek)
•
Vergelijkbare complexiteit (idem als hiervoor)
•
Historische, culturele bestuurlijke banden (vooral delen Flevoland (Dronten e.o.) en Drenthe (Meppel e.o.)
•
Bij voorkeur geen provinciale grensoverschrijding (Twente)
•
Intenties van andere OD’s •
Flevoland en Gooi & Vecht is nu nog niet robuust, maar wel verwachting door o.a. inbreng van Hilversum
•
Veluwe is net gefuseerd, zal net robuust zijn, focus op bouw van nieuwe organisatie
•
Twente heeft been bijgetrokken, gaat waarschijnlijk voldoen, bestuurlijke lijn is zelfstandig te willen blijven
•
Drenthe gaat zelfstandig voldoen met oriëntatie naar noordelijke diensten op m.n. bedrijfsvoering
•
Achterhoek is niet robuust en is op zoek naar opties
REFLECTIE OP TOEKOMSTSCENARIO’S 3/3 Welke mogelijkheden zijn er om eigen tempo en koers te varen? – Scenario 3: Accepteren •
Staatsecretaris heeft verkenning van wettelijke verankering gestart, uitkomst onzeker
•
Ambtelijk lijkt IenW sterker te sturen op eisen; kans op discussie/conflict lijkt aanzienlijk
•
Versterking VTH-stelsel was als onderwerp niet controversieel verklaard, verwachting dat nieuw Kabinet geen hoge prioriteit geeft
•
Omgevingsdiensten die gaan fuseren zijn ook niet op tijd gereed
•
Rijk is stelselverantwoordelijk, gemeenten en provincie zijn (bestuurlijk) verantwoordelijk voor kwaliteit van uitvoering en daarmee voor beheersing risico’s en bewaken milieukwaliteit
Aanpak
25
PLAN VAN AANPAK Uitgangspunten 1.
Robuustheid is geen vrijblijvende opgave: we moeten maatschappelijk doen wat nodig is en wat er landelijk van ons wordt gevraagd
2.
Urgentie op inhoud: als we niet leveren dan risico’s voor maatschappij en aansprakelijkheid van bedrijven
3.
Zorgvuldigheid gaat voor snelheid: om ‘been bij te trekken’ is tijd en draagvlak nodig, dit vraagt om een zorgvuldig proces waarbij alle relevante actoren (o.a. ook college en raden/staten) zijn betrokken
4.
Zelf aan stuur zitten: ambitie om tot robuuste organisatie via een ingroeitraject
Twee-sporen aanpak •
We zien 3 toekomstscenario’s die alle 3 verdere verdieping en uitwerking vereisen om robuuste omvang (op termijn) te realiseren •
Is vertrekpunt van plan van aanpak en boodschap richting IBP / IenW
•
Met duidelijk go- no go momenten en tijdschema
•
Hiermee borgen van zorgvuldig besluitvormingsproces
•
Los van de scenario’s voor robuuste omvang zijn stappen nodig om tot robuuste organisatie te komen
•
Aanpak bestaat op twee sporen 1.
Verdieping en uitwerking toekomstscenario’s voor robuuste omvang
2.
Uitvoeren van benodigde analyses, maatregelen en voorstellen voor robuuste organisatie
SPOOR 1: TOEKOMSTSCENARIO’S VOOR ROBUUSTE OMVANG Opgave
3.
Tussentijdse rapportage (Q3)
Verdiepen van scenario’s om in 2024 te komen tot gedeelde en
•
Uitkomsten en beoordeling scenario’s
gedragen (bij deelnemers en OD-bestuur) keuze voor ontwikkeling
•
Bepalen ‘af te vallen scenario’ en/of behoefte
van robuuste omvang van OD IJsselland Aanpak & Oplevering 1.
Ontwerp van afwegings-/beoordelingskader (Q2 2024)
2.
Inventarisatie & Analyse (Q2 2024)
• •
•
4.
Verdieping van scenario’s, naar behoefte (Q3/Q4 2024)
5.
Finale besluitvorming ontwikkelingsrichting robuuste omvang (Q4 2024)
Scenario 1: Inventarisatie onder deelnemers van
Proces en Financiën
mogelijkheden tot inbreng van meer milieutaken
•
Scenario 1: Quick scan van IJssellandse norm voor VTHtaken (normstelling en implicaties)
•
verdieping
Aanhaken van colleges en raden/staten, zowel voor besluitvorming in AB als in vervolgproces
•
Scenario 2: Verkennende gesprekken (combi
Consultatie via kring van secretarissen en ambtelijke managers & opdrachtgevers
ambtelijk/bestuurlijk) met omliggende
•
In samenhang met i.c. vertalen naar Strategische Koers
omgevingsdiensten (samenwerking, samengaan)
•
Spoor 1 en Spoor 2 zwaluwstaarten qua financiële vertaling en
Scenario 3: Uitwerken gefaseerde ingroeitraject Robuustheid, gekoppeld aan Strategische koers
implicaties (Q4 2024)
SPOOR 2: ACTIES VOOR ROBUUSTE ORGANISATIE 1/2 Opgave
•
Uitvoeren van benodigde analyses, maatregelen en voorstellen om te werken aan een robuuste organisatie waarbij eind 2024 voor
Aanpak: stap 1: gedetailleerde toetsing, stap 2: voorstellen voor oplossen ‘tekorten’
•
Oplevering: stap 1: Q3 2024, stap 2: Q4 2024
iedere bouwsteen de financiële implicaties in beeld zijn. Professionalisering innovatie Aanpak & Oplevering
•
Opgave: versterken van ontwikkelvermogen door gestructureerde en geprofessionaliseerde innovatie
Strategische personeelsplan actualisatie
•
Aanpak: stap 1: strategie, stap 2: opstellen innovatieagenda
•
•
Oplevering: stap 1: Q3 2024, stap 2: Q4 2024
Opgave: invulling aan personeelsmatige vernieuwingsopgave i.s.m. partners
•
Aanpak: stap 1: aanpak actualisatie, stap 2: ontwerp van plan
Business intelligence
•
Oplevering: stap 1: Q4 2024, stap 2: Q3 2025
•
Opgave: actueel en gestructureerd grip op de relatie tussen werk, mensen en middelen met business intelligence aanpak
Kwaliteitscriteria
•
Aanpak: stap 1: strategie, stap 2: implementatieplan
•
•
Oplevering: stap 1: Q4 2024, stap 2: Q3 2025
Opgave: volledige toetsing aan kwaliteitscriteria 2.3 (procescriteria, kritieke massa en competentieprofielen) en oplossingsvoorstellen om structureel aan de gestelde eisen te kunnen voldoen
SPOOR 2: ACTIES VOOR ROBUUSTE ORGANISATIE 2/2 Opleiding •
Opgave: vernieuwend opleidingsplan/-programma als direct
innovatie, bedrijfsvoering e.d.) •
afgeleide van de ambities en doelen uit de Strategische koers •
Aanpak: stap 1: strategie, stap 2: opleidingsplan inclusief
Aanpak: stap 1: strategie slimme allianties, stap 2: gefaseerde uitvoering
•
Oplevering: stap 1: Q2 2025, stap 2: Q1 2026
voorstel opleidingsbudget •
Oplevering: stap 1: Q3 2024, stap 2: Q4 2024
Weerstandsvermogen •
Oplevering: stap 1: Q4 2024, stap 2: Q4 2025
Samenwerking •
Ieder van de acties krijgt financiële vertaling (eind 2024)
•
Uitvoering in samenhang met spoor 1 en programma Samen Toekomstbestendig
•
Aanpak: stap 1: financiële risicoanalyse, stap 2: actualisatie nota weerstandsvermogen
•
• Opgave: adequate bepaling van weerstandsvermogen op basis
van jaarlijkse (financiële) risicobeoordeling •
Proces en Financiën
Opgave: versterken van de omgevingsdienstorganisatie door slimme samenwerking in de regio Zwolle met diverse partners op verschillende thema’s (dienstverlening, arbeidsmarkt,
Verbreding Plan van aanpak mogelijk als resultaten andere IBPpijlers bekend zijn
•
Capaciteit/budget voor uitvoering plan van aanpak •
Reguliere begroting
•
Verzoek financiële ondersteuning IBP (spoor 1)
TIJDSCHEMA Plan van aanpak vóór 1 april 2024
•
Analyses, aanpakken en financiële implicaties: eind 2024
•
Instemmen met plan van aanpak: DB 29 februari
•
Verdere uitvoering en implementatie: 2025/2026
•
Informatiebrief richting college en raden/staten en digitale
Planning & Monitoring
bijeenkomst: vóór 21 maart
•
Bestuur OD IJsselland periodiek informeren over de uitvoering zodat bijsturing mogelijk is. Voortgang is een vast agendapunt
•
Vaststellen van plan van aanpak en strategische koers: AB 21
in de bestuursvergaderingen
maart en toezenden aan IBP/IenW • •
Afstemmen met Routekaart, evt ook overige IBP-pijlers (mei)
Directeur OD IJsselland is verantwoordelijk voor uitvoering van plan van aanpak. In proces is sprake van nauwe samenwerking met deelnemers (bestuurlijk en ambtelijk)
Uitvoering plan van aanpak
•
Spoor 1: Robuuste omvang
•
Bij financiële of andere implicaties vindt aansluiting plaats bij
•
‘Go-no go’ zomer 2024: tussentijdse beoordeling
de reguliere planning- en control cyclus. Hierbij is planning
•
‘Go-no go’ eind 2024: finaal besluit
gericht op Kadernota en begroting 2026. Voorbereiding begroting 2026 start eind 2024 en biedt de mogelijkheid om
•
Spoor 2: Robuuste organisatie
financiële implicaties te betrekken.
Bijlagen Uitwerking context, eisen en aanpak Robuustheid
31
OMVANG – MINIMAAL ADEQUAAT NIVEAU 1/2
KPI 1 - Omvang Een omgevingsdienst heeft voldoende omvang
•
OD IJsselland kent het onderscheid basistaken en plustaken. De basistaken in OD IJselland zijn
om de taken op het vereiste inhoudelijke niveau
breder dan de wettelijke basistaken en omvatten ook de opgedragen milieu-gerelateerde VTH-
te kunnen uitvoeren. Een omgevingsdienst
plustaken. Het onderscheid tussen de wettelijke basistaken en de overige milieu-gerelateerde VTHplustaken wordt niet gemaakt (indien nodig is dit theoretische onderscheid te maken). •
heeft: ▪
Een voldoende omvang van een regionaal werkprogramma waarbij wordt voldaan
De omvang van het regionaal werkprogramma 2023 is 122.113 uur (2024: 123.918 uur) voor de
aan de minimaal benodigde capaciteit in
wettelijk basistaken en milieu-gerelateerde plustaken (incl. 4.807 uren Energie met SPUK-
het primaire proces, verdeeld over de
financiering). De overige plustaken (bouwtaken voor één deelnemer) bedragen 6.350 uur.
verschillende disciplines. Er is samenhang •
OD IJsselland voldoet voor Vergunningverlening Milieu en de Specialistische taken aan de benodigde
met de regionale opgaven/congruentie
capaciteit voor het minimale adequate niveau (landelijke maatlat). De overige disciplines voldoen
(complexiteit)
▪
niet. •
Vergunningverlening Milieu: 0
•
Toezicht Milieu: - -
•
Handhaving en BOA: -
•
Toezicht bodem, asbest: -
•
Specialistische taken: +
Een omzet voor basis- en milieugerelateerde plustaken van € 16,5 miljoen (prijspeil 2023)
▪
Een organisatie waarbij minimaal 80% van de medewerkers in vaste dienst zijn.
OMVANG – MINIMAAL ADEQUAAT NIVEAU 2/2 •
In totaal komt de OD IJsselland 20% capaciteit te kort om aan het
•
Ten aanzien van het prestatieniveau is het beeld van OD IJselland in
vereiste adequate niveau te voldoen (14% als de n.v.t. zijn de
vergelijking tot andere diensten het volgende:
provinciale bouwtaken buiten beschouwing wordt gelaten). Dit komt
•
overeen met circa 15 fte tekort. Een nadere beoordeling en analyse
OD IJsselland voert feitelijk geen actualisatietoetsen vergunningen uit (laatste plek)
wordt nog uitgevoerd waarbij ook een toetsing op basis van bezetting-
•
Aantal verstrekte vergunningen basistaken (plek 13)
/formatieplan wordt betrokken.
•
Percentage verstrekte vergunning tov aantal vergunningplichtige bedrijven, 14% (plek 21)
•
De beschikbare capaciteit van OD IJsselland ligt onder het minimaal
•
Aantal inspecties (plek 19)
adequaat niveau. Een relevante vraag is wat de samenhang is met de
•
Percentage inspecties tov aantal inrichtingen, 11% (laatste plek)
omvang en complexiteit van het takenpakket? Tweejaarlijks wordt
•
Opgelegde dwangsommen tov aantal inspecties, 0,7% (2 OD’s
door het Ministerie van IenW de kwaliteit van uitvoering van de VTH-
lager percentage) •
taken in beeld gebracht. De laatste peiling dateert van 2023 (peiljaar 2022). Hieruit blijkt dat de regio IJsselland in vergelijking tot andere
Opgelegde processen verbaal tov aantal inspecties, 3,7% (plek 4)
regio’s (met vergelijkbare OD-omvang). •
Een (zeer) groot inrichtingenbestand kent
•
Een hoge mate van complexe bedrijven aanwezig is
plaatsgevonden.
•
De beschikbare formatie voor de uitvoering (zowel
•
Gekozen voor behoud van het ambitieniveau maar
vergunningverlening als toezicht en handhaving) is in IJsselland
•
expliciet benoemd dat hercontroles buiten beschouwing zijn
is het laagst van alle OD’s.
•
In 2021/2022 heeft in besluit over regionaal ambitieniveau toezicht
gelaten en daarmee geen formatie beschikbaar is gesteld.
OMVANG – OMZET / BEGROTING
KPI 1 - Omvang Een omgevingsdienst heeft voldoende omvang om de taken op het vereiste inhoudelijke niveau
•
De begroting 2023 kent een omvang (exclusief IJVI en plustaken) van € 13,4 mln. De
begrotingsomvang 2024 is € 13,8 mln. •
te kunnen uitvoeren. Een omgevingsdienst heeft: ▪
Een voldoende omvang van een regionaal werkprogramma waarbij wordt voldaan aan
De begroting van OD IJsselland ligt 19% onder de ondergrens van de landelijke norm van € 16,5 mln.
de minimaal benodigde capaciteit in het •
OD IJsselland is een kleine omgevingsdienst. In vergelijking tot de andere omgevingsdiensten:
primaire proces, verdeeld over de
o
Begroting (alle taken) ad € 13,4 mln : 4 OD’s kleiner dan OD IJsselland
verschillende disciplines. Er is samenhang
o
Formatie (alle taken) ad 103 fte: 2 OD’s kleiner dan OD IJsselland
met de regionale opgaven/congruentie
o
Gecorrigeerd voor alleen milieutaken: 5 tot 6 OD’s kleiner dan OD IJsselland (Achterhoek,
(complexiteit)
Zeeland, IJmond, Limburg Zuid, De Vallei en Limburg Noord)
▪
Een omzet voor basis- en milieugerelateerde plustaken van € 16,5 miljoen
(prijspeil 2023) ▪
Een organisatie waarbij minimaal 80% van de medewerkers in vaste dienst zijn.
OPTIES VERGROTEN ROBUUSTE OMVANG OD IJsselland heeft een omvang dat – zowel in begroting als in benodigde adequaat niveau van capaciteit – ongeveer 20% onder de landelijke norm ligt. Naast de optie van opschaling van het werkgebied door samengaan en/of gedeeltelijke samenvoegen met andere omgevingsdiensten zijn er twee smaken: 1.
Het uitdiepen van het bestaande milieu-gerelateerd takenpakket •
OD IJsselland heeft het mandaat voor de uitvoering de IJssellandse basistaken. In praktijk heeft de OD niet voor alle taken opdracht tot uitvoering (wel de wettelijke basistaken).
•
De OD gaat in gesprek met de deelnemers over aanvullende opdrachtverlening op de resterende taken (o.a. op het vlak van specialistische taken zoals bodem, geluid e.d.).
2.
Het vergroten van de capaciteit voor het bestaande milieu-gerelateerde takenpakket •
Het UVP wordt stapsgewijs doorontwikkeld waarbij de financiële effecten hiervan in een later stadium in beeld worden gebracht.
•
Onderdeel van dit proces is dat in 2024 een 'meerjarenaanpak actualiseren vergunningen’ wordt opgesteld en uitgevoerd waarbij conform afspraak in de begroting 2024 dit in beginsel met aanvullende financiering wordt geregeld.
•
De relatief beperkte capaciteit in relatie tot de omvang en complexiteit van het bedrijvenbestand vraagt om een nadere analyse met het voorstel tot de ontwikkeling van een IJssellandse norm voor VTH-taken
OMVANG – MEDEWERKERS IN VASTE DIENST
KPI 1 - Omvang Een omgevingsdienst heeft voldoende omvang
•
OD IJsselland is sterk afhankelijk van inhuur en kent een relatief hoog aandeel van inhuurmedewerkers.
Ongeveer 65% tot 70% van de medewerkers is in vaste dienst bij de omgevingsdienst (actuele cijfers over 2023 volgen nog) •
OD IJsselland heeft in 2021/2022 een strategisch personeelsplan (SPP) opgesteld. Op basis van de
om de taken op het vereiste inhoudelijke niveau te kunnen uitvoeren. Een omgevingsdienst heeft: ▪
ontwikkelingen is in beeld gebracht wat de huidige (2022) en toekomstige situatie behelst alsmede de
werkprogramma waarbij wordt voldaan aan
conclusies en acties om de ‘gap’ te overbruggen.
de minimaal benodigde capaciteit in het
•
De regio Zwolle / IJsselland behoort tot de top 3 van meest krappe regio’s (arbeidsmarkt schaarste).
•
Tot de top 3 schaarse beroepen behoren de ICT-beroepen, technische beroepen en beroepen in het
primaire proces, verdeeld over de verschillende disciplines. Er is samenhang
openbaar bestuur, veiligheid en juridische beroepen (alle vallend onder domein van de OD)
met de regionale opgaven/congruentie
•
Bijna de helft van de medewerkers bij de OD IJsselland is 50 jaar of ouder.
•
De personeelsopbouw kent weinig diversiteit en relatief veel inhuur
•
Er is sprake van een scheve leeftijdsopbouw en daardoor veel uitstroom vanaf 2026.
•
Bij normale uitstroom en geen aanvullende maatregelen zal 30% van het personeelsbestand muteren
gerelateerde plustaken van € 16,5 miljoen
i.c. nieuwe medewerkers nodig zijn. In dit percentage is nog geen rekening gehouden met mogelijke
(prijspeil 2023)
scenario’s voor de ontwikkeling van de Omgevingsdienst. •
Het SPP bevat een viertal scenario’s; afhankelijk van het scenario zal de behoefte aan extra medewerkers stijgen tot bijna 50%.
•
Na 2027 zal de uitstroom verder toenemen als gevolg van de pensioengerechtigde leeftijd van veel medewerkers.
•
Een voldoende omvang van een regionaal
De OD IJsselland heeft te maken met grote concurrentie op de overheidsarbeidsmarkt.
(complexiteit) ▪
▪
Een omzet voor basis- en milieu-
Een organisatie waarbij minimaal 80% van
de medewerkers in vaste dienst zijn.
OPTIES VERSTERKEN PERSONELE CAPACITEIT OD IJsselland heeft - gezien de krappe regionale arbeidsmarkt, de sterke concurrentie en de huidige personeelssituatie (relatief veel inhuur en sterke uitstroom de komende jaren) - een grote opgave om (vaste) medewerkers aan te trekken en te behouden. De (regio) Zwolle biedt daarnaast ook kansen. Gemeente Zwolle zit in top 10 van gemeentelijke toplocaties OD IJsselland komt in 2025 tot een actualisatie van het SPP. Naast een herziening van de analyse bevat het plan een concrete aanpak waarin de volgende elementen worden betrokken: •
Beschouwing marktconformiteit functiehuis
•
Maatregelen om de aantrekkelijkheid als werkgever te vergroten
•
Investeren in opleiding en training
•
Competenties, houding en gedrag meer centraal stellen
•
Verkennen van HR-tools zoals jobcarving
•
Aangaan van slimme allianties met overheidspartners en markt (flex- en specialistenpools)
•
Samenwerking met onderwijsorganisaties
•
Slim en vernieuwend wervingsbeleid
KPI 2 - Kwaliteitscriteria
KWALITEIT •
Er zijn belangrijke stappen gezet in enerzijds de actualisatie van instrumenten in de VTH-beleids- en
Een omgevingsdienst dient alle opgedragen taken robuust uit te kunnen voeren om de
uitvoeringscyclus (Big-8) en anderzijds in het ‘sluiten’ van en ‘doorwerken’ in de cyclus. Begin 2024
kwaliteit van de uitvoering te borgen.
wordt o.a. het vernieuwde regionale VTH-beleid vastgesteld en het UVP 2024 is gereed. OD
Hiervoor moet de omgevingsdienst voldoen aan
IJsselland voldoet op ‘papier’ aan de gestelde procescriteria. Voor de komende twee jaren is de
de geldende kwaliteitscriteria VTH.
opgave om de cyclus verder ‘echt’ sluitend te maken en te professionaliseren. Hierbij is prominent aandacht voor verbetering van de monitoring, rapportage en verantwoording, passend bij de
De kwaliteitscriteria hebben betrekking op:
principes van het nieuwe beleid en programma (meer regionaal-, outcome-, risico- en
▪
Kritieke massa
▪
Procescriteria
▪
Competenties
branchegericht). •
Aan de criteria voor de kritieke massa wordt voor de meeste milieutaken voldaan. Dit geldt niet voor de onderdelen ‘vergunningverlening complexe bedrijven’ (te weinig ervaring) en ‘lucht’ (te weinig
werkvoorraad) en ‘bouwtaken’ (beperkte omvang). •
In 2024 wordt een volledige toetsing op de kwaliteitscriteria 2.3 uitgevoerd met: •
Oplossingen voor onderdelen waarvoor OD IJsselland niet kan voldoen aan de gestelde eisen.
•
Een methode om structureel een actueel beeld te hebben van stand van zaken inzake de
kwaliteitscriteria/ •
Een toetsing op competentieprofielen.
•
Een doorkijk naar toetsing van de in ontwikkeling zijnde kwaliteitscriteria 3.0.
KPI 3 - Innovatie
INNOVATIE
Een omgevingsdienst heeft voldoende aandacht, capaciteit en budget voor innovatie, zoals een sterk vernieuwd product, dienst, proces of manier van werken. Innovatie komt
•
•
•
Huidige initiatieven zijn vooral incidenteel van aard (bijv. inzet van drones); in 2023 is beweging
niet ten laste van het primaire proces. Een
ingezet om tot een meer gestructureerde en geprofessionaliseerde benadering te komen.
omgevingsdienst heeft:
Oprichting van team Opgaven & Ontwikkeling om tot betere sturing, meer innovatie en een grotere
▪
Een (meerjarige) innovatieagenda waaruit
strategische ontwikkelkracht te komen. Het team heeft opdracht om aan innovaties te werken vanuit
blijkt hoe innovatie is geagendeerd en
het professionaliseren en optimaliseren van de beleids- en uitvoeringscyclus (Big-8) door o.a.:
georganiseerd
•
Branche- en themagericht werken om risicogericht werken te borgen
•
Artificial intelligence in administratieve processen om efficiënte te versterken
•
Verbetering van monitoring en verantwoording om de sturingsmogelijkheden te vergroten
•
Aantrekken van informatieanalisten om datagericht werken te ontwikkelen
In 2024 wordt een meerjarige innovatieagenda ontwikkeld; deze is gekoppeld aan de uitwerking (Routekaart) en uitvoering van de Strategische koers OD IJsselland. Voor de begroting 2025 e.v, wordt een structureel budget gevraagd en gereserveerd van minimaal 1% van de begroting.
▪
Een vrij besteedbaar innovatiebudget van minimaal 1% van de begroting
KPI 4 - Continuïteit
CONTINUÏTEIT 1/2
Een omgevingsdienst is in staat risico’s en veranderingen in de omvang van het overgedragen takenpakket op te vangen. Dit
•
komt tot uitdrukking met: De weerstandsratio bedraagt 1,02 waarbij aangetekend wordt dat er sprake is van een verouderde risicoanalyse (2021). Een nieuwe risicoanalyse is gepland voor 2024, met de bedoeling deze jaarlijks
▪
Een jaarlijkse actualisatie van bepaling van het weerstandsvermogen op basis van
te programmeren.
actuele risicobeoordeling •
OD IJsselland beschikt over een kader en de nota weerstandsvermogen (2018). Ook de nota
▪
Een weerstandsratio van tenminste 0,8
▪
Mogelijkheden voor uitbreiding van niet
weerstandsvermogen wordt in 2025 geactualiseerd.
•
De algemene reserve van Omgevingsdienst IJsselland bedraagt €315.690. De GR bevat een
milieu-gerelateerde plustaken om
garantiebepaling die erin voorziet dat OD IJsselland altijd over voldoende middelen beschikt om aan
efficiëntie te bevorderen
zijn verplichtingen te voldoen.
▪
Afspraken binnen de Gemeenschappelijke
Regeling in het geval van het terugnemen van plustaken
KPI 4 - Continuïteit
CONTINUÏTEIT 2/2
Een omgevingsdienst is in staat risico’s en
•
OD IJsselland kent een systematiek van basistaken en facultatieve taken. De basistaken bestaan uit
overgedragen takenpakket op te vangen. Dit
het basistakenpakket (BTP) en in een convenant (2017) omschreven milieu-gerelateerde plustaken.
komt tot uitdrukking met:
In de GR zijn afspraken gemaakt over het uittreden van deelnemers. De GR bevat geen afspraken
▪
over het terugnemen van de basistaken, anders dan door uittreding. Andere (milieu-gerelateerde)
veranderingen in de omvang van het
het weerstandsvermogen op basis van
plustaken vallen in de governance van onze dienst onder de noemer ‘facultatieve taken’. Voor deze
actuele risicobeoordeling
taken wordt een overeenkomst gesloten tussen de deelnemer en het algemeen bestuur van onze dienst. Die overeenkomst bevat afspraken over het terugnemen van taken. •
Er is een wijziging van de GR OD IJsselland doorgevoerd die momenteel voor zienswijze bij de raden
Een jaarlijkse actualisatie van bepaling van
▪
Een weerstandsratio van tenminste 0,8
▪
Mogelijkheden voor uitbreiding van niet milieu-gerelateerde plustaken om
en Staten voorligt. In de loop van 2024 vindt definitieve vaststelling van de GR plaats.
efficiëntie te bevorderen •
OD IJsselland ziet en heeft mogelijkheden om het takenpakket uit te breiden met niet milieu-
▪
Afspraken binnen de Gemeenschappelijke
gerelateerde taken. Momenteel wordt voor één gemeente bijvoorbeeld de bouwtaken uitgevoerd.
Regeling in het geval van het terugnemen
Voor OD IJsselland ligt de focus niet op uitbreiding van de niet milieu-gerelateerde taken maar op
van plustaken
een integrale uitvoerings- en kennisdienst voor de milieutaken.
STURING •
Een omgevingsdienst kan relatie leggen tussen
In de begroting 2023 is het budget voor vorming, opleiding en training verhoogd en bedraagt 2% van de
werk, mensen en geld. Er wordt informatie-
loonsom. Naast de verplichte cursussen (o.a. bij OD.nl) en de opleidingen en trainingen in het kader van de
gestuurd gewerkt.
implementatie van de Omgevingswet hebben medewerkers op basis van eigen behoeften en wensen gebruik gemaakt van het opleidingsbudget/-programma. •
KPI 5 - Sturing
In 2024 wordt gewerkt aan een nieuwe opleidingsplan/-programma. Dit plan is een directe afgeleide van de organisatiekoers zoals uiteengezet in de Strategische koers. Hiermee komen de organisatie-ambities en -
Dat komt tot uitdrukking met
▪
Een opleidingsprogramma
▪
Een opleidingsbudget van tenminste 3% van de loonsom
doelen centraal te staan in het opleidingsplan/-programma. Op basis van het nieuwe opleidingsprogramma wordt bepaald in welke mate een verhoging van het opleidingsbudget nodig is waarbij de intentie is om aan de norm van 3% te voldoen. •
Data-gestuurd werken is één van de speerpunten voor de komende jaren. OD IJsselland vult momenteel de randvoorwaarden hiervoor in door enerzijds capaciteit vrij te maken en medewerkers aan te trekken en anderzijds tot een gestructureerde aanpak te komen. Een strategie voor business intelligence hoort hierbij. De strategie is naar verwachting in de eerste helft van 2025 gereed.
•
OD IJsselland beschikt anno 2024 over de minimaal benodigde capaciteit van 3 fte voor business intelligence. Deze capaciteit werkt momenteel aan de verbetering van de datakwaliteit en de ‘omzetting’ naar relevante plannings- en stuurinformatie. Hierbij ligt een belangrijke relatie met de vernieuwde VTH-beleids- en uitvoeringscyclus.
▪
Een business intelligence strategie
▪
Minimaal 3 fte in dienst op business intelligence
CONGRUENTIE EN SAMENHANG WERKGEBIED 1/3 •
Uitwerking en vertaling van maatschappelijke (milieu)opgaven •
Veel maatschappelijke opgaven waar OD meer dan nu kan bijdragen
•
Opdracht voor OD om allianties te smeden en door bij te dragen met takenpakket o
Meer aan de voorkant
o
Kennis delen
o
Datagericht werken
KPI 6 – Regionale congruentie
Een omgevingsdienst die past bij de identiteit van het werkgebied en er sprake is van samenhang (coherentie) in het takenpakket en logica in het geografisch werkgebied. Dit komt onder meer tot uitdrukking in: ▪
Maatschappelijke (milieu) opgaven als kader voor de grenzen van het werkgebied Omgevingsdienst
▪
Homogeniteit in het karakter (regionale
kernmerken) van het werkgebied als leidraad voor de benodigde kennis
CONGRUENTIE EN SAMENHANG WERKGEBIED 2/3 Regionale kenmerken •
De regio heeft een totale oppervlakte van 1695 km² en circa 546.000 inwoners.
•
Een gevarieerd landschap met belangrijke rivieren, bossen, de Sallandse
•
Er is veel watertoerisme rondom Giethoorn, Vollenhove en Kampen.
Probleem- en risicoanalyse op hoofdlijnen:
Heuvelrug en open rivierkleigebieden. •
•
Het werkgebied valt samen met dat van de Veiligheidsregio IJsselland en de
Veilige leefomgeving
GGD en omvat delen van het gebied van de Regio Zwolle
•
Ondermijnende activiteiten
(samenwerkingsverband van 20 gemeenten, verdeeld over vier provincies).
•
Ongewone voorvallen (incidenten of afwijkingen van reguliere bedrijfsvoering)
Door IJsselland lopen zowel over de weg als over het spoor belangrijke
•
Risico's omtrent fysieke veiligheid bij bedrijven
grensoverschrijdende transportaders, w.o. vervoer van gevaarlijke stoffen. • •
Het milieuwerkgebied voor de OD (IJsselland) omvat circa 19.000 bedrijven,
Gezonde leefomgeving
waarvan ruim 20% agrarisch is.
•
Zeer Zorgwekkende stoffen
De regio kent twee grote stedelijke kernen: Deventer en Zwolle. Bedrijvigheid is
•
Asbest
vooral sterk in dienstverlening, logistiek, rubber en kunststofindustrie,
•
Hinder op de milieuthema’s lucht, geluid en geur, denk bijvoorbeeld aan de
agrarische sector, toerisme en onderwijs. Er zijn veel afvalverwerkers actief. •
•
uitstoot van fijnstof
Het stedelijke netwerk Regio Zwolle is een van de motoren van de Overijsselse economie en cultuur. Financieel gezonde familiebedrijven vormen het
Duurzame leefomgeving
fundament van het succes van Regio Zwolle. Meer dan 75% van de bedrijven is
•
CO2 uitstoot
een familiebedrijf.
•
Energieverspilling en energie inefficiëntie bij bedrijven
In de regio zijn op milieugebied vooral de agrarische bedrijven van belang.
•
Geen of beperkte afvalscheiding en recycling
Milieukwesties in de regio betreffen voornamelijk agrarische bedrijven, schaalvergroting in de landbouw, en bedrijven met milieugevoelige activiteiten.
CONGRUENTIE EN SAMENHANG WERKGEBIED 3/3 KPI 6 – Regionale congruentie • De taken en opgaven van OD IJsselland passen bij de identiteit van het werkgebied en is daarmee congruent
omdat het aansluit bij • de provinciale begrenzing en daarmee de gebruikelijke tweedeling in Overijssel in Twente en Ijsselland • het werkgebied van de driehoek Veiligheidsregio – GGD – OD Ijsselland • de milieuopgaven in het landschappelijke karakter, de regionale opgaven en het type bedrijvigheid • De regio Zwolle kent een groter werkgebied (maar ook een huidig deel niet, zoals Deventer) en beslaat delen
van 4 provincies.
Een omgevingsdienst die past bij de identiteit van het werkgebied en er sprake is van
samenhang (coherentie) in het takenpakket en logica in het geografisch werkgebied. Dit komt onder meer tot uitdrukking in: ▪
kader voor de grenzen van het werkgebied
• Bij een schaaldiscussie vanuit dit perspectief ligt een westelijke (richting Flevoland, Dronten) en noordelijke
Omgevingsdienst
(richting Drenthe, Meppel) oriëntatie meer voor de hand dan een zuidelijke (richting Veluwe) of oostelijke (richting Twente), omdat hier de historische, culturele en bestuurlijke banden liggen. • Een herijking van het schaalniveau met een provinciale grensoverschrijding is een complex proces (meer deelnemers, meerdere provincies, grotere afstand tussen omgevingsdienst en deelnemers). Bij opschaling is sprake van een robuustere omvang maar niet per definitie van een robuuste organisatie.
Maatschappelijke (milieu) opgaven als
▪
Homogeniteit in het karakter (regionale kernmerken) van het werkgebied als leidraad voor de benodigde kennis
Een omgevingsdienst is robuust als het voldoet aan de gestelde eisen en een optimale
SAMENWERKING 1/2
schaalgrootte heeft passend bij het werkgebied
en maatschappelijke (milieu)opgaven. Als robuustheid niet te bereiken is of als op
•
OD IJsselland is ‘een robuuste, zelfbewuste en zelfstandige omgevingsdienst met slimme allianties’. Dit bestuurlijke uitgangspunt is leidend voor het voorliggende plan van aanpak.
•
Er worden in 2024 (oriënterende) gesprekken met omliggende omgevingsdiensten gevoerd om
onderdelen versterking nodig is dan geeft de omgevingsdienst aan op welke wijze dit wordt gerealiseerd. Hiertoe behoort onder meer ▪
enerzijds elkaar te versterken en anderzijds tot een oplossing te komen indien de robuustheideis hierom vraagt. Van de gesprekken wordt een bestuurlijk verslag gemaakt. •
OD Twente: focus op verdieping van samenwerking in gezamenlijke opgaven (o.a. kwaliteitscriteria, opleiding, business intelligence)
•
OD Rivierenland: focus continuering van afspraken over ketentoezicht
•
OD Veluwe: focus op samenwerking van specialismen zoals ecologie
•
Noordelijke OD’s: focus op verkenning samenwerking op bedrijfsvoering
•
OFGV en OD Achterhoek: focus op samenwerking in algemene zin
Af- en overwegingen bij opsplitsen of fusie met andere omgevingsdiensten
▪
Gesprekken met omliggende omgevingsdiensten
Een omgevingsdienst is robuust als het voldoet aan de gestelde eisen en een optimale
SAMENWERKING 2/2
schaalgrootte heeft passend bij het werkgebied en maatschappelijke (milieu)opgaven. Als robuustheid niet te bereiken is of als op
•
onderdelen versterking nodig is dan geeft de De slimme allianties en gesprekken beperken zich niet alleen tot omgevingsdiensten omdat ook toegevoegde waarde wordt gezien in de volgende samenwerkingsvormen: •
Deelnemers: focus op specifieke thema’s zoals arbeidsmarktbenadering (o.a.
expert-
/specialisten pools)
•
omgevingsdienst aan op welke wijze dit wordt gerealiseerd. Hiertoe behoort onder meer ▪
met andere omgevingsdiensten
Regionale organisaties zoals Veiligheidsregio/GGD: focus op versterken van elkaar dienstverlening
•
Maatschappelijk veld w.o. onderwijsinstellingen: focus op innovatie, opleiding, trainees
•
Brancheverenigingen: focus op versterken van relaties
•
Burgergroeperingen: focus op versterken van relaties vanuit maatschappelijke opgaven
Af- en overwegingen bij opsplitsen of fusie
▪
Gesprekken met omliggende omgevingsdiensten
REGIONAAL BELEID EN PLANNING •
Voor toezicht en handhaving is in 1 juli 2023 de risico-analyse opgeleverd. Deze analyse vormt de basis voor het risicoprioriteringsinstrument
(RPI). Het RPI stelt de omgevingsdienst in staat de inzet te focussen op de mba's die, op basis van vooraf vastgestelde parameters, het hoogste milieurisico met zich brengen. Het RPI wordt in 2024 verder doorontwikkeld. •
In 2024 wordt een 'meerjarenaanpak actualiseren vergunningen' opgesteld en uitgevoerd.
•
Het regionale VTH-beleid is in concept gereed (en wordt in 2024 vastgesteld).
•
Het VTH-beleid heeft aantal onderwerpen benoemd als hoofdthema’s dat als basis diende voor het Uitvoeringsprogramma (UVP) 2024. Samen met de risicoanalyse zijn de keuzes en prioriteiten voor 2024 vertaald.
•
Het programmeren nieuwe stijl (UVP 2024) is stapsgewijs in samenwerking met de deelnemers vorm gegeven. Het UVP maakt de beweging naar: •
Meerjaren aanpak
•
Regionale benadering
•
Branchegericht
•
Outcome gestuurd
•
Meer risicogericht