Nieuwsbrief werkgroep RSAB RES West Overijssel MEI 2021 definitief

NIEUWSBRIEF WERKGROEP RSAB MEI 2021 Uitleg aan raden, staten en algemene besturen over inhoud en proces van de RES 1.0 West Overijssel

1

Waarom deze nieuwbrief? Om uw werk als volksvertegenwoordiger goed te kunnen doen heeft u goede, betrouwbare informatie over de Regionale Energie Strategie (RES) nodig. Deze nieuwsbrief is bedoeld om daaraan bij te dragen, in aanvulling op de informatie die u ontvangt van uw bestuurders en die u kunt vinden op onze website www.reswestoverijssel.nl. Waar ‘alles’ op staat over de RES West Overijssel. In deze nieuwsbrief wordt u onder andere geïnformeerd over de voortgang van het besluitvormingsproces RES 1.0. van West Overijssel en het proces over de verwerking van de moties en amendementen.

Voorwoord Beste volksvertegenwoordiger, Nu ook de NOS een inventarisatie maakt van plannen voor wind- en zonne-energie weet je het zeker: de RES 1.0 ligt binnenkort in allerlei raden, staten en algemeen besturen. Ook die in onze regio. Namens de Werkgroep RSAB wil ik je veel succes en wijsheid wensen bij de afwegingen die je de komende tijd moet maken. Gelukkig is de RES 1.0 ook niet het einde, maar gaat de energietransitie daarna door. Als Werkgroep RSAB gaan we ook graag verder richting RES 2.0, zij het mogelijk met andere leden. Spoiler alert: hierover ga je een tekst aantreffen in de RES 1.0! We hopen van harte dat jullie het met ons eens zijn, al staat het vanzelfsprekend vrij om amendementen in te dienen op dat onderdeel. Ruben van de Belt Voorzitter Regionale werkgroep RSAB en raadslid in Zwolle

2

Voortgang RES 1.0 West Overijssel

De RES-regio West-Overijssel heeft 6 doelstellingen en 6 afspraken vastgelegd in een Hoofdlijnenakkoord. Het Hoofdlijnenakkoord is een stap op weg richting RES 1.0. Met deze tussenstap heeft u als volksvertegenwoordiger de mogelijkheid gehad om vooraf lokaal en regionaal politieke afwegingen te maken en richting te geven aan de RES 1.0 waar dat wenselijk is. Het Hoofdlijnenakkoord kent de volgende doelstellingen en afspraken:  Handhaven van het geactualiseerd bod uit de concept-RES van 1,8 TWh opwek zonne- en windenergie in 2030, waarbij gestreefd wordt naar een verhouding van 60% wind en 40% zon.  In de RES 2.0 zijn alle zoekgebieden bestuurlijk vastgesteld, met name voor wind.  Regionale optimalisatie van de zoekgebieden door toepassing van de ruimtelijke ontwerpprincipes uit de concept-RES.  Beperken van de maatschappelijke kosten.  Streven naar minimaal 50% lokaal eigendom, gemeenten borgen dit in hun gemeentelijk beleid.  Gebiedsgerichte en grensontkennende aanpak bij realisatie windmolens en grootschalige zonneparken.  Handhaving regionale participatiestructuren met de maatschappelijke partnerorganisaties.  Aan de slag met groen gas, geothermie, lokale waterstof, aquathermie en de duurzaamheidsladder toepassen in de Regionale Structuur Warmte.  Onderzoeken van de voor- en nadelen van een m.e.r. op regionale schaal.

3

Deze doelstellingen en afspraken vormen de basis voor de verdere uitwerking in de RES 1.0, die in juli 2021 gereed is en waarvan de besluitvormingsronde start op 1 juni a.s. Verwerking moties en amendementen over het Hooflijnenakkoord in RES 1.0 APRIL 2021  De raden, staten en ab’s hebben in de maand april in de eerste ronde het hoofdlijnenakkoord besproken en daarover een besluit genomen en de mogelijkheid gebruikt om moties/amendementen in te dienen;  Een overzicht van alle aangenomen moties/amendementen kunt u bekijken via de link op de volgende pagina.  Voorjaarsvakantie van 26 april tot en met 30 april a.s. MEI 2021  Voorjaarsvakantie van 1 mei tot en met 7 mei a.s.;  Op 21 mei a.s. zal het bestuurlijk platform de definitieve tekst RES 1.0 vaststellen. De ingediende moties/amendementen uit de eerste ronde over het hoofdlijnenakkoord worden hierin verwerkt. JUNI 2021  Op 1 juni a.s. hebben de Colleges, Gedeputeerde Staten en Dagelijks Bestuur van het Waterschap een besluit genomen over de definitieve RES 1.0 en gaat dit besluit inclusief behandelvoorstel naar de raden, staten en ab’s. JULI 2021  De raden, staten en ab’s hebben tot uiterlijk 8 juli a.s. de tijd om een besluit te nemen over de definitieve RES 1.O., inclusief de mogelijkheid om daarover moties/amendementen in te dienen.

4

 Op 9 juli a.s. wordt de definitieve RES 1.0 met als bijlagen alle aangenomen moties/amendementen door de stuurgroep bij de NP RES ingediend. Zie verder de tijdlijn “Op weg naar 2030-2050”, via deze link. Alle aangenomen moties en amendementen uit de eerste ronde over het Hoofdlijnenakkoord worden bekeken door de stuurgroep en met een advies worden voorgelegd aan het bestuurlijk platform. Vervolgens formuleert het bestuurlijk platform op basis van de aangenomen moties en amendementen een gezamenlijk voorstel voor de Colleges, Gedeputeerde Staten en Dagelijks Bestuur van het Waterschap om te komen tot een RES 1.0. Link naar het overzicht van alle aangenomen en niet aangenomen moties en amendementen uit de eerste ronde. Hiervoor moet u wel inloggen met uw eigen account om op de intranetpagina te kunnen komen. In de 2e ronde wordt het raadsvoorstel/statenvoorstel/ab-voorstel van de RES 1.0 aangeboden. Ook daarover kunnen moties en amendementen worden aangenomen. Het door de Colleges, GS en DB voorgedragen behandelvoorstellen gaat dan over het wel/niet vaststellen van de RES 1.0. De eventuele aangenomen moties en amendementen over de RES 1.0 worden als bijlage bij de RES 1.0 toegevoegd en vervolgens als geheel bij de NPRES ingediend. In het vervolgproces in het najaar zullen de moties en amendementen worden verwerkt richting de RES 2.0. die op 1 juli 2023 zal worden vastgesteld.

Link voor meer informatie over het proces moties en amendementen mbt de definitieve RES 1.0 en de status van deze RES. Ook hier geldt dat u moet inloggen met uw eigen account om op de intranetpagina te kunnen komen.

5

Terugkoppeling Onlinebijeenkomst van 9 april jl “Volksvertegenwoordigers en bestuurders in gesprek over het Hoofdlijnenakkoord RES 1.0.” Regionaal samenwerken in de RES Claartje Brons programmamanager van Democratie in Actie heeft een toelichting gegeven over hoe je als volksvertegenwoordiger je invloed maximaal kunt inzetten bij de RES. Hoe je moties voor de RES regionaal kunt afstemmen en welke ruimte er is om wijzigingen aan te brengen, als de ‘definitieve’ RES 1.0 ter besluitvorming voorligt. Uitgebreide informatie die Claartje heeft verteld kunt u vinden in de handreiking van het programma Democratie in Actie. Deze gaat onder andere in op het organiseren van informele afstemming tussen volksvertegenwoordigers over dit onderwerp. Link: voor meer informatie en downloaden handreiking. Zie ook het artikel wat is geschreven door Democratie in Actie waarvoor Harro Pruijssen tevens lid van de werkgroep rsab is geïnterviewd. Hier de link naar het artikel: “Raden, werk samen in de RES”!

Hoofdlijnenakkoord RES 1.0 WO Els Holsappel projectleider participatie, communicatie en lokaal eigendom nam de volksvertegenwoordigers mee in het verhaal over het Hoofdlijnenakkoord. Vragen werden gesteld in een talkshow-achtige setting en beantwoord door onder andere de voorzitters van onze RES-regio Bart Jasper Faijer en Marcel Blind en de procesbegeleider van de RES WO Ron van der Linden. Aan bod kwam hoe lokaal zich verhoudt met het regionale bod, hoe moties en amendementen worden verwerkt, de energiemix, lokaal eigendom en participatie.

6

Ingegaan werd op de verhouding van zon en wind. In de Concept RES staat dit op 40% wind en 60% zon. In de definitieve RES 1.0 zal deze verhouding worden omgedraaid naar 60% wind en 40% zon. Lokaal en regionaal zal hierover steeds worden geschakeld. De autonomie ligt lokaal. Dit houdt in dat er binnen de regio begrip voor elkaar nodig is om de regionale ontwikkeling van de energiestrategie te kunnen realiseren. Dit zal in de vorm van sub regionale overleggen en de grensontkennende gebiedsaanpak in samenspraak met elkaar gebeuren. Ook werd het Lokaal Eigendom onder de aandacht gebracht. In de RES 1.0 staat het streefdoel van minimaal 50% lokaal eigendom. Voor de borging van dit streefdoel is voor gemeenten een menukaart met keuzes ontwikkeld. Link voor meer informatie over de keuzes en scenario’s lokaal eigendom

Publicatie RES op Digitaal Stelsel Omgevingswet DSO

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet is vanaf 2022 dé plek waar alle relevante en officiële informatie over de fysieke leefomgeving voor iedereen te vinden zal zijn. Ook de Regionale Energiestrategieën kunnen via het DSO digitaal toegankelijk worden gemaakt. Publicatie op het DSO stelt burgers, ondernemers en organisaties in staat de RES te vinden én op een handige en eenvoudige manier te doorzoeken. Om eerste ervaringen op te doen met het publiceren van een RES op het DSO, voerde het Nationaal Programma RES een praktijkproef uit samen met RES-regio Zeeland, de VNG, het Programma Aan de Slag met de Omgevingswet en de stichting Geonovum. Lees hier meer over de lessen uit de praktijkproef

7

PBL publiceert rapport 'Grote opgaven in een beperkte ruimte'

Het nieuwe kabinet staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving. Er moeten veel woningen worden bijgebouwd, we moeten locaties zoeken voor windmolens en zonnepanelen en de draagkracht van bodem, water en biodiversiteit staat onder druk. Al deze opgaven komen samen op het beperkte grondgebied van Nederland. In het recent gepubliceerde rapport ‘Grote opgaven in een beperkte ruimte’ schetsen onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) deze opgaven en geven ze verschillende opties voor de aanpak ervan. Het rapport gaat in op waar de RES richting 2.0 voor staat: integraal afwegen en combineren van opgaven en ruimtelijke functies. Link: voor meer informatie en downloaden rapport

Energiesysteem helpt bij maken van afwegingen in energietransitie

Alle keuzes die in het energiesysteem worden gemaakt, hebben ruimtelijke gevolgen voor andere delen van dat systeem. Om goede afwegingen in de energietransitie te kunnen maken, is inzicht nodig in al die ruimtelijke gevolgen. Daartoe heeft Generation Energy, samen met Bright en Groen Licht, het rapport ‘Ruimtelijke Strategie van het Energiesysteem’ opgesteld. Dat gebeurde in opdracht van het ministerie van BZK. Het rapport is op 1 april 2021 gepresenteerd. Het geeft, onder andere via een interactieve tool, op een beeldende manier inzicht in de ruimtelijke gevolgen en afhankelijkheden van de keuzes die we in ons energiesysteem maken. Link: voor meer informatie en downloaden tool

8

Campagne “Ruimte voor Nieuwe Energie: niet makkelijk, wel nodig” van start Op 1 mei jl. is de overheidscampagne gericht op het nut en de noodzaak van duurzame energie van start gegaan. Met de boodschap “Ruimte voor nieuwe energie: niet makkelijk, wel nodig” wordt in kranten- en onlineadvertenties aandacht gevraagd voor de Regionale Energiestrategieën (RES’en), waarin zoekgebieden voor duurzame energieopwekking met zonne- en windenergie worden vastgelegd.

De Regionale Energiestrategieën moeten uiterlijk op 1 juli worden vastgesteld. Deze advertentiecampagne loopt van mei – juli 2021 en sluit aan bij de overheidscampagne ‘Iedereen Doet WAT’. Wil je meer weten over de campagne of weten hoe het staat met de plannen voor duurzame energie in jouw regio? Klik hier.

NIEUWS UIT DE REGIO 

Steenwijkerland - Zonnepark dat biodiversiteit vergroot in gemeente Steenwijkerland



Olst Wijhe - Inwoners en gemeente werken samen in de Noordmanshoek



Bovenwind in lokaal eigendom - de Staphorster doet het over het algemeen liever zelf



SGP Overijssel wil een ‘windladder’ instellen - In navolging van de zonneladder moet Overijssel ook een windladder

9



De Stentor - Deventer eist daken vol met zonnepanelen van nieuwe bedrijven langs A1: ‘Coolblue is jongste aanwinst’



Omroep Flevoland - Grootste zonnepark van Flevoland komt tussen windmolens



De Stentor - West-Overijssel zet in op 67 extra windmolens richting 2030



NU.nl - Commissie-Brenninkmeijer: Geef burger grotere rol bij duurzame energie



Tubantia - Achterhoekse bewonersgroepen bundelen krachten in strijd tegen windturbines



Tubbergse gemeenteraad - meer tijd nemen voor energiestrategie



Steenwijkerland - plan-voor-zonnepark-in-Eesveen-van-tafel-geveegd



Dalfsen - wil meer windmolens en minder zonnepanelen



Almelo, Twenterand en Tubbergen -steken koppen bij elkaar, alle windturbines straks op een kluitje?

10

LANDELIJKE WEBINARS/POSTCAST Terugkijken en/of luisteren

NP RES-sessies op de NOVI-conferentie Op 31 maart vond de NOVI-conferentie plaats. NP RES verzorgde daar twee sessies: ‘RES’en en hun zoektocht naar ruimteinpassing’ en ‘Energietransitie en de fysieke leefomgeving: alles heeft een prijs’. Lees hier de verslagen van de NP RESsessies op de NOVI-conferentie Talkshow Nationaal Consortium Zon in Landschap Begin april organiseerde het Nationaal Consortium Zon in Landschap een talkshow, waaraan Anne-Marie Spierings, voorzitter van de werkgroep Zon op Daken, vanuit NP RES deelnam. Zonnepanelen in het landschap is een actueel thema in veel RES-processen. Een interessant onderwerp was hoe zonneparken zo in het landschap kunnen worden ingepast en beheerd, dat zij bijdragen aan biodiversiteit. Deze inzichten zijn waardevol in het formuleren van maatschappelijke eisen voor zonneparken in het ruimtelijk beleid van provincie en gemeenten. De werkgroep SDE en maatschappelijke kosten kijkt of deze eisen meegenomen kunnen worden in de SDE. Via de links hieronder kunt u de verschillende onderdelen van de talkshow terugkijken. Rondetafelgesprek; Ruimtelijke inpassing; Biodiversiteit; Agri-PV; Netinpassing CIRCL: Energy Transition Thursday #11 Windenergie 2.0 Circulair platform CIRCL (initiatief van ABN AMRO) organiseert maandelijks op donderdag een Webinar over veelbelovende

11

duurzame technieken en de achterliggende verdienmodellen. In maart ging het op deze ‘Energy Transition Thursday’ over windenergie. Kijk hier het Webinar over verdienmodellen voor windenergie terug Podcast Enpuls en BNR Nieuwsradio over de RES Enpuls, een jonge, onafhankelijke organisatie gericht op versnelling van de energietransitie, maakt samen met BNR Nieuwsradio podcasts over energie. Eind maart spraken zij met Kristel Lammers, directeur NP RES, over de RES’en en de keuzes die daarin worden gemaakt. Luister hier de podcast terug

De laatste Webinar over de “Definitieve RES 1.0 WO” is op vrijdag 11 juni a.s.

De laatste regionale bijeenkomst van de werkgroep rsab voor de volksvertegenwoordigers van West Overijssel gaat over de definitieve RES 1.0. Dit is ook uw laatste kans om vragen te stellen over de definitieve RES 1.0. ter voorbereiding op de definitieve besluitvorming die uiterlijk op 8 juli a.s. rond moet zijn. Over de werkwijze en welke personen een bijdrage leveren aan deze onlinebijeenkomst wordt u nog via een aparte uitnodiging geïnformeerd.

Colofon Deze nieuwsbrief is een productie van de werkgroep RSAB RES West Overijssel en dient als service naar raden, staten en algemeen besturen waterschappen. Ruben van de Belt, voorzitter werkgroep rsab en Sandra Gerssen, secretaris werkgroep rsab. Contactgegevens: s.gerssen@overijssel.nl.

12