Memo windbeleid 9-7-24

MEMO Datum

9 juli 2024

Aan

Gemeenteraad

Kopie aan Van

College van burgemeester en wethouders

Onderwerp

Lokaal windbeleid gemeente Raalte

Inleiding Op 30 mei 2024 heeft uw raad besloten de programmeringsafspraken wind op land, die het college heeft gemaakt met de provincie Overijssel, niet te bekrachtigen. Wel heeft uw raad gevraagd waar mogelijk regie te pakken op de ontwikkeling van windenergie. Middels deze memo informeren wij u over hoe het college voornemens is invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van windinitiatieven. Context Over de grootschalige opwek van hernieuwbare energie zijn in regionaal verband afspraken gemaakt in de RES 1.0. In de RES 1.0 hebben gemeenten aangegeven wat hun ambitie is met betrekking tot de hoeveelheid op te wekken hernieuwbare energie tot 2030 en op welke wijze ze dat willen doen. Gemeente Raalte heeft hierin besloten 100GWh hernieuwbare energie op te willen wekken, 93GWh middels zon en 7 GWh middels wind. Dit betekent dat gemeente Raalte voor de opwek van hernieuwbare energie zich vooral focust op zonne-energie en niet actief inzet op grootschalige windturbines. 18 juli 2023 heeft de provincie echter besloten om de regie met betrekking tot de ontwikkeling van windenergie naar zich toe te trekken. Dit heeft zij vormgegeven met een aanpassing van de instructieregels in de Omgevingsverordening en een nadere uitwerking hiervan in het Provinciaal Programma Energiestrategie.

Daarin hebben zij voorkeursgebieden aangewezen waarbinnen grootschalige windturbines geplaatst mogen worden. Buiten deze voorkeursgebieden mogen alleen windturbines geplaatst worden in een cluster van minimaal 4 turbines. Gemeente Raalte maakt geen onderdeel uit van een voorkeursgebied. Dit betekent dat op basis van het provinciale beleid alleen windturbines kunnen komen indien het gaat om een initiatief van minimaal 4 turbines. Om te voorkomen dat er in gemeenten meer windturbines komen dan ruimtelijk gewenst heeft de provincie gemeenten de mogelijkheid geboden programmeringsafspraken te maken. Met het maken van programmeringsafspraken kan worden vastgelegd hoeveel windenergie er maximaal opgewekt mag worden binnen een gemeente en waar deze windturbines mogen landen. De gemeenteraad van Raalte heeft besloten om de programmeringsafspraken met de provincie niet te bekrachtigen. Dit betekent dat de ontwikkeling van windturbines op basis van het provinciale beleid niet gebonden is aan een specifiek hiervoor aangewezen gebied. Daarnaast geldt er geen plafond voor opwek. Definitieve besluitvorming over de Omgevingsverordening door Provinciale Staten staat nu gepland voor 9 oktober 2024. Indien de Omgevingsverordening ongewijzigd wordt vastgesteld, kunnen initiatiefnemers een principeverzoek bij de provincie indienen in de periode van 15 oktober 2024 tot 15 februari 2025.

Of er daadwerkelijk windturbines komen en waar is afhankelijk van grondeigenaren in de gemeente in combinatie met initiatiefnemers. Op het moment dat zich een initiatief aandient is de provincie bevoegd gezag en zal zij het initiatief beoordelen aan de hand van de criteria zoals deze zijn vastgelegd in het PPE. Dit betekent dat de gemeente Raalte maar zeer beperkt regie heeft op de ontwikkeling van windturbines. De provincie heeft echter

wel aangegeven lokaal beleid mee te wegen in haar beoordeling, mits dit lokale beleid ‘redelijk en juridisch houdbaar’ is. Door inwoners en raadsleden zijn afgelopen periode zorgen geuit over de ontwikkeling van windturbines. Deze zorgen hebben bijvoorbeeld betrekking op negatieve gevolgen van windturbines op de gezondheid en aantasting van de ruimtelijke kwaliteit. Hoewel de regie op de ontwikkeling van windturbines niet bij de gemeente Raalte ligt, nemen wij de zorgen die zijn geuit serieus en zien wij het als onze verantwoordelijkheid om de belangen van haar inwoners zo goed als mogelijk te beschermen door beleid op te stellen dat aanvullend is op het beleid van de provincie. Lokaal windbeleid opstellen voor gemeente Raalte Gelet op bovenstaande gaat het college zo snel mogelijk aan de slag met het opstellen van lokaal windbeleid voor de gemeente Raalte. Het is hierbij belangrijk om ons ervan bewust te zijn dat wij als gemeente beperkt invloed hebben op de planvorming en de beoordeling van windturbineprojecten binnen onze gemeente. Echter, op basis van het PPE is het mogelijk om als gemeente aanvullend beleid te maken, mits redelijk en juridisch houdbaar. Het opstellen van aanvullend beleid biedt de mogelijkheid om waar mogelijk de belangen van onze gemeenschap te behartigen.

Bij de behandeling van de programmeringsafspraken door de gemeenteraad zijn door inwoners en raadsleden zorgen geuit over de ontwikkeling van windturbines. Deze zorgen zullen input vormen bij het opstellen van het lokale beleid. Het lokale beleid kan inhoudelijk betrekking hebben op: • Beperken negatieve effecten op de gezondheid; er is landelijke wetgeving in de maak voor de normering van hinderaspecten zoals geluid en slagschaduw. In lokaal beleid kan één en ander vastgelegd worden over monitoring en handhaving van deze hinderaspecten. Indien de landelijke normen niet op korte termijn worden vastgesteld, kan het lokale beleid hier ook in voorzien. Deze moeten dan echter wel heel goed onderbouwd worden. • Participatie bij concrete projecten. Hierbij kun je denken aan inhoudelijke eisen aan het participatieplan over wie door initiatiefnemer als belanghebbenden moeten worden betrokken op welk moment, op welke manier en waarover. • Invulling van lokaal eigendom. Het kan hierbij gaan om collectief eigenaarschap, waarbij inwoners eventueel mee kunnen financieren en profijt hebben van de ontwikkeling. Het gaat hierbij echter ook om lidmaatschap van bijvoorbeeld de coöperatie om mee te kunnen praten over de besteding van de opbrengsten middels een omgevingsfonds.

Door samen met de omgeving afspraken te maken over de besteding van de opbrengsten heeft de omgeving invloed op hoe de negatieve gevolgen op de omgevingskwaliteit gecompenseerd worden. • Ruimtelijke inpassing, bijvoorbeeld zorgvuldige inpassing in bestaande landschapspatronen, aanvullende eisen van beeldkwaliteit aan de bebouwing en inrichting. • Effecten van waardevermindering van woningen bij windinitiatieven worden meegenomen in de totstandkoming van nieuw beleid passend bij de rol die de gemeente in dit proces heeft. Proces om te komen tot lokaal windbeleid In het proces om te komen tot lokaal windbeleid maken we gebruik van goede voorbeelden elders (niet het wiel zelf opnieuw uitvinden) en zal er zeker ook aandacht zijn voor participatie vanuit de samenleving. Hiervoor wordt een participatie/communicatieplan opgesteld, waarbij inwoners de mogelijkheid krijgen input te leveren over het op te stellen windbeleid. Hierbij dient in het kader van het verwachtingenmanagement wel duidelijk gecommuniceerd te worden over de context van het beleid. Het beleid zal niet bepalend zijn voor de vraag of er wel of geen windturbines komen in Raalte. Het beleid zal erop gericht zijn om, in het geval er een initiatief is binnen de gemeente Raalte, de belangen van de inwoners zo goed mogelijk inzichtelijk te hebben en deze mee te laten wegen bij de beoordeling van een initiatief.

Het is van belang dat het lokale windbeleid tijdig wordt vastgesteld. Het gebied zal door de provincie vanaf 15 oktober 2024 tot en met 15 februari 2025 opengesteld worden voor initiatieven. De daadwerkelijke 2

vergunningaanvragen kunnen ingediend worden bij de provincie na 15 februari 2025. Gelet hierop streven wij er naar het beleid uiterlijk 15 februari 2025 vast te laten stellen. Hoewel het communicatieplan nog uitgewerkt moet worden, zullen wij in september/oktober inwoners in de gelegenheid stellen input te leveren op het voorgestelde windbeleid. Deze input zal meegenomen worden in het concept windbeleid dat 5 of 12 december geagendeerd wordt voor de rond de tafel bijeenkomst van de gemeenteraad, waarna besluitvorming plaats kan vinden tijdens de raadsvergadering, uiterlijk begin 2025 en voor 15 februari 2025.

3