Lokaal uitvoeringsplan MOBW Raalte - feb2025
Tekst van het document
LOKAAL UITVOERINGSPLAN BESCHERMD THUIS EN VOORKOMEN DAKLOOSHEID
VOORWOORD Een veilig en stabiel leven begint met een eigen plek. Maar soms komen inwoners, soms jongeren nog, in een kwetsbare situatie en is er (tijdelijk) ondersteuning nodig om te voorkomen dat zij dak- of thuisloos raken of dreigen te raken. Juist dan is het belangrijk een veilige woonplek te bieden, zodat iemand kan stabiliseren en herstellen om daarna op eigen kracht, al dan niet ondersteund door het eigen netwerk, weer een toekomst op kan bouwen. We maken de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. We gaan uit van het principe dat iemand eerst een (veilige) woonplek nodig heeft, het liefst in de eigen woonomgeving. We kijken grondig naar welke inzet er nodig is. Dit doen we door het in kaart brengen van de persoonlijke situatie en door te kijken naar alle aspecten van de levensdomeinen. De inwoner wordt begeleid en ondersteund, zodat de regie stapje voor stapje weer steeds meer in handen van de inwoner zelf komt te liggen. Deze ondersteuning duurt zo kort als mogelijk, maar wel zo lang als nodig is. Dit uitvoeringsplan is een lokale vertaling van de regiovisie ‘Kracht in Kwetsbaarheid’ waarin de regio Midden-IJssel, en als onderdeel daarvan de gemeente Raalte, zorgdraagt voor het bieden van beschermd wonen en maatschappelijke opvang voor inwoners die dat (tijdelijk) nodig hebben.
In dit plan zijn de acties opgenomen die helpen om iemand die in een kwetsbare situatie zit, weer een goede start te geven. Dat kunnen we als gemeente niet alleen, daarvoor werken we samen met partners die actief zijn in onze wijken en buurten. Zo dragen we samen bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen een plek heeft en naar eigen vermogen mee kan doen.
Gerria Toeter - Aalderink Wethouder
2
INLEIDING Op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang werken we samen in het regioverband Midden-IJssel met Deventer als centrumgemeente en daarnaast de gemeente Olst-Wijhe, Lochem en Zutphen. In maart 2024 is de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang ‘Kracht in kwetsbaarheid’ vastgesteld door het college en de gemeenteraad. Dit lokale uitvoeringsplan is een uitwerking van deze regiovisie en gebaseerd op lokale ontwikkelingen. Er komt aan bod hoe we met lokale acties, inwoners met een psychische kwetsbaarheid de juiste hulp willen bieden en hiermee willen we voorkomen dat beschermd wonen en maatschappelijke opvang nodig is. De lokale acties zijn ook gericht op het naar vermogen meedoen wanneer mensen uitstromen uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Het gaat in dit uitvoeringsplan om acties waar al uitvoering aan gegeven wordt en aan acties die nog moeten worden opgestart.
3
LEESWIJZER In hoofdstuk 1 gaan we in op de lokale situatie: waar staan we nu?, aantallen in Raalte, behoefte van de doelgroepen, een terugblik, de vertaling van regionale aanpak naar een lokaal uitvoeringsplan en de regionale doelstelling en lokale ambities. In hoofdstuk 2 gaan we in op de doelgroep, leggen we uit wat een beschermd thuis betekent en voor welke doelgroep dit passend is. Ook vertellen we iets over de locaties voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang en beschrijven we de tussenvoorzieningen die beschikbaar zijn in de gemeente Raalte. In hoofdstuk 3 staan we stil bij de lokale actielijnen. Hoofdstuk 4 staat in het teken van de lokale randvoorwaarden die we belangrijk vinden om inwoners met een psychische kwetsbaarheid adequaat te ondersteunen. De regionale samenwerking komt aan bod in hoofdstuk 5 en hoofdstuk 6 en 7 staan in het teken van financiering en monitoring.
4
INHOUDSOPGAVE
06
1. Waar staan we nu?
32
5. Regionale samenwerking
14
2. Doelgroep
34
6. Financiering uitvoering lokaal uitvoeringsprogramma
18
3. Lokale actielijnen
35
7. Monitoring
30
4. Lokale randvoorwaarden
5
1. WAAR STAAN WE NU?
6
1.1.
Om wie gaat het?
Soms hebben inwoners te maken met psychisch of psychosociale problemen. Deze inwoners kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met een licht verstandelijke beperking, verslaving, emotionele gebeurtenissen, opgroei- en opvoedproblemen, relatieproblemen maar ook door inkomens- of woonproblematiek. Vaak ontstaan deze problemen niet vanzelf maar in combinatie met elkaar. Dit kan iedereen overkomen. Een deel van de inwoners van de gemeente Raalte heeft daarom (tijdelijk) intensieve en specifieke ondersteuning, hulp en toezicht nodig. Hiervoor bieden wij als samenwerkende gemeenten passende ondersteuning, waar nodig ook in de vorm van maatschappelijke opvang en beschermd wonen of doormiddel van beschermd thuis. De doelgroep die behoefte heeft aan een beschermd thuis valt overal precies tussen. Het huidige aanbod kan volgens hun begeleiders niet bieden wat zij nodig hebben. De reden hiervoor verschilt per individu. De meeste inwoners hebben weinig netwerk om op terug te vallen en/of moeite om een hulpvraag te stellen. Aanbod om deze doelgroep goed te kunnen bedienen is vol op in ontwikkeling.
Om inzicht te krijgen in het aantal inwoners die behoefte heeft aan een vorm van beschermd thuis is er een uitvraag gedaan onder een deel van de gecontracteerde Wmo aanbieders, Vriendendiensten en is er input opgehaald vanuit de caseload van de gemeente. In deze uitvraag is specifiek de doelgroep jongvolwassenen aangedragen van 15 tot 32 jaar en daarom zijn de tabellen hieronder ook gericht op de doelgroep jongvolwassenen. Aantallen in Raalte:
De huidige woonplek van de 42 jongvolwassenen is als volgt:
27 jaar en ouder: 8 15 tot en met 17 jaar: 12
eigen woning (maar onhoudbaar): 2
kort verblijf huis: 1
beschermd wonen: 1 23 tot en met 26 jaar: 5
bij ex-partner: 1 bij een vriendin: 1 jeugdzorg: 1
16 tot en met 22 jaar: 17
Bron; Advies thuiswonend: 35
tussenvoorzieningen jongvolwassenen.
7
8
1.2.
Behoefte van de doelgroepen (regionale participatie)
Deze thema’s hebben een koppeling met onderdelen uit de regiovisie. Cliënten is gevraagd waar ze tegenaan lopen en
Clientperspectief centraal
welke behoeftes er liggen op deze gebieden en waar aandacht
In het proces om te komen tot een lokaal uitvoeringsplan is niet
naar uit moet gaan in het lokaal uitvoeringsplan. Uit de
alleen rekening gehouden met de doelgroep jongvolwassenen
gesprekken is een samenvattend beeld gekomen waar cliënten
maar staan alle betrokken doelgroepen centraal. We baseren
behoefte en of ondersteuning nodig hebben:
ons hierbij mede op de gesprekken die hebben plaatsgevonden
•
in de gemeente Deventer met de regionale doelgroep die nu al
Zinvolle dagbesteding die aansluit bij hun persoonlijke interesse, herstel en zelfredzaamheid
beschermd woont of gebruik maakt van de maatschappelijke
•
Zicht op positieve verbetering na het hulptraject
opvang (ervaringsdeskundigen).
•
Warm hulpverleningscontact ten tijde van het hulptraject en zelfstandig wonen
Clientgesprekken
•
Negatief zelfbeeld. Er is schaamtegevoel bij hun
Zorgaanbieders Iriszorg en Vriendendiensten hebben in
eigen situatie door stigmatiserende opvatting over
totaal 18 cliënten bereid gevonden om deel te nemen aan de
maatschappelijke opvang of beschermd wonen
cliëntgesprekken. De cliënten van Iriszorg zijn cliënten uit de
•
regio Midden-IJssel, hieronder kunnen zich ook inwoners uit Raalte bevinden. De cliënten van Vriendendiensten zijn veelal
Cliënten hebben behoefte om weer volwaardig mens te voelen en mee te blijven doen in de samenleving
•
Cliënten hebben behoefte aan flexibele ondersteuning
inwoners uit de gemeente Deventer. De doelgroep van IrisZorg en
bij zelfstandig wonen en dat indicaties sneller aangepast
Vriendendiensten bestonden uit cliënten van:
worden zodat zorg makkelijker op of afgeschaald kunnen
•
Beschermd Wonen
worden
•
Crisisopvang
•
24 uurs opvang
aanbod van zelfregie, herstelcursussen lotgenotencontact of
•
Verslavingszorg
ervaringsdeskundigen
•
•
Er wordt veel waarde gehecht aan het hebben van genoeg
In de 1e fase van zelfstandig wonen hebben cliënten
Uitkomsten clientperspectief
behoefte aan een sociaal vangnet in de vorm van een
Met de cliënten zijn thema’s doorgelopen zoals zorg en
hulpnetwerk in de eigen wijk
preventie, inclusie en meedoen en daarnaast ook herstel en zelfredzaamheid.
9
1.3.
Terugblik
vertegenwoordiging van inwoners/cliënten. Zij hebben inspraak gehad in het concept document waarin een aantal aandachtspunten naar
In de periode 2017 – 2022 is lokaal uitvoering gegeven aan de Regiovisie
voren zijn gekomen die zijn vertaald naar dit lokale uitvoeringsplan. De
2017-2022 en het regionale uitvoeringsplan 2017 – 2022 ten aanzien
adviesraad zal dit uitvoeringsplan ontvangen nadat deze is vastgesteld
van maatschappelijke opvang, beschermd wonen, verslavingszorg en
door het college.
openbare geestelijke gezondheidszorg. Er is in afgelopen jaren al veel gedaan op het gebied van ondersteuning voor mensen met psychische
Daarnaast hebben we de afgelopen periode onze gecontracteerde
en psychosociale problemen. Tijdens de voorbereiding op de nieuwe en
zorgaanbieders, woningcorporatie, sociale basis en
geactualiseerde regiovisie is stil gestaan bij de gerealiseerde resultaten.
toegangsmedewerkers meegenomen in de vertaling van de regiovisie naar de lokale actielijnen. Het resultaat hiervan is terug te vinden
Vanaf 2023 is er, parallel aan de ontwikkelen van de nieuwe regiovisie,
bij de beschrijving van de lokale actielijnen verderop in dit lokale
gewerkt aan een lokale vertaling. Hierbij zijn kansen en knelpunten
uitvoeringsplan.
verkend. Op 20 maart 2024 is door de raad de nieuwe Regiovisie ‘Kracht in kwetsbaarheid’ vastgesteld. Dit om beter aan te sluiten bij de actuele ontwikkelingen en nog beter de beweging mogelijk te maken van ‘beschermd wonen naar beschermd thuis’ én ‘van opvang naar
1.4. Vertaling van regionale aanpak naar een lokaal uitvoeringsplan
wonen eerst’. De centrumgemeente Deventer voert namens de vijf samenwerkende In de regio werken we de komende jaar een de opgave dat we willen
gemeenten de regiotaken uit. Gezamenlijk dragen de gemeenten zorg
zien dat minder mensen beschermd wonen of maatschappelijke
dat in de regio voldoende plekken zijn voor inwoners die opvang op
opvang nodig hebben, zodat deze voorzieningen (sneller) beschikbaar
beschermd wonen nodig hebben. Ook worden activiteiten op het gebied
zijn voor diegene voor die het wel noodzakelijk is. De focus voor de
van bemoeizorg, verslavingszorg en Bed & Break plekken regionaal
nieuwe regiovisie ligt op de beweging naar een beschermd thuis,
georganiseerd. Bij de vertaling van de lokale acties uit de Regiovisie
waarbij maatschappelijk herstel zoveel mogelijk in de eigen omgeving
is breed gekeken vanuit verschillende invalshoeken. Zo hebben we
plaatsvindt. Hierbij wonen mensen met passende ondersteuning zo
rekening gehouden met de toenemende druk op de lokale Wmo maar
lang mogelijk thuis in hun vertrouwde omgeving, waarbij we denken
kijken we ook breed naar preventie, veiligheid, diversiteit en inclusie,
dat in de toekomst minder vaak een beroep wordt gedaan op de
jeugd en onderwijs, werk en inkomen en natuurlijk wonen.
maatschappelijke opvang of zorginstellingen.
In dit lokale uitvoeringsplan worden concrete acties beschreven waar we de komende jaren in gemeente Raalte mee aan de slag gaan en
10
Tijdens het vaststellen van de Regiovisie heeft er participatie
die bijdragen aan de beweging naar een beschermd thuis en het
plaatsgevonden met de adviesraad sociaal domein als
voorkomen van dakloosheid.
acties nodig zijn. Het regionale versus het lokale speelveld staat De regiovisie stelt de volgende vijf actielijnen centraal waarvan
namelijk niet stil. Tijdens de looptijd van dit uitvoeringsplan
de eerste drie actielijnen om een lokale vertaling vragen:
anticiperen we op ontwikkelingen, kansen en uitdagingen.
1. Thuis in je buurt, dorp of stad 2. Investeren in preventie en ondersteunen in bestaanscondities
Denk hierbij bijvoorbeeld aan het feit dat jongvolwassenen op dit moment het grootste deel van de populatie inwoners
3. Wonen met begeleiding op maat
binnen beschermd wonen en maatschappelijke opvang vormen.
4. Passende beschermde woonvormen in de regio
De overgang van Jeugdhulp naar Wet maatschappelijke
5. Maatschappelijke opvang als vangnet
ondersteuning en Zorgverzekeringswet speelt daarbij een rol. Ook als het gaat om dakloosheid speelt de doelgroep jongvolwassenen een grote rol en zijn er specifieke maatregelen
We zetten hierop in door middel van: •
nodig. In elke actielijn is daarom aandacht voor deze doelgroep.
Passende zorg voor (psychisch) kwetsbare inwoners van lichtere ondersteuning tot zware zorg;
•
Flexibiliteit in op- en afschalen naar behoefte van de cliënt;
•
Aansluitend op de ondersteuning die de cliënt al ontvangt;
•
Match tussen zorgbehoefte en de eigen woonplek.
1.5.
Regionale doelstelling en lokale ambities
In de regiovisie staan twee doelstellingen centraal: 1.
Meer inwoners zijn in staat om zelfstandig te blijven wonen (in
De eerste drie actielijnen kennen een sterke lokale component
plaats van genoodzaakt zijn gebruikt te moeten maken van
omdat deze met beschermd wonen te maken hebben en niet
beschermd wonen of maatschappelijke opvang)
met de maatschappelijke opvang. Deze drie actielijnen zijn dan ook uitgewerkt in dit lokale uitvoeringsplan.
2. Voor inwoners die dat nodig hebben blijven we regionaal zorgdragen voor beschikbare en kwalitatief goede voorzieningen beschermd wonen en maatschappelijke
Vanaf hoofdstuk 3 geven we per actielijn aan welke acties we
opvang
lokaal ondernemen. Bij een aantal acties bouwen voort op dingen die we al doen in Raalte.
Deze doelstellingen gelden ook voor de gemeente Raalte. De regionale voorzieningen beschermd wonen, maatschappelijke
De andere twee actielijnen ‘passende beschermd woonvormen’
opvang, bed & break, OGGZ (Openbare Geestelijke
en ‘maatschappelijke opvang als vangnet’ pakken we
Gezondheidszorg) en verslavingszorg dragen bij aan het
grotendeels regionaal op waarbij het kan zijn dat er lokale
voorkomen van maatschappelijke uitval van inwoners.
11
12
In Raalte willen we dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid
inwoners die naar verhouding een groot beroep doen op zorg en
kunnen meedoen aan én van betekenis kunnen zijn voor de
ondersteuning. We willen investeren in de sociale leefbaarheid in
samenleving. Zij voelen zich meestal beter in hun eigen vertrouwde
wijken en dorpen en het verstevigen van de eigen kracht. Er blijft
omgeving. Daar ervaren ze steun van bekenden en kunnen ze
ingezet worden op preventie en normalisering.
gebruik maken van vertrouwde voorzieningen. Inwoners met een psychische kwetsbaarheid willen we de juiste ondersteuning bieden
We zien dat steeds meer van onze inwoners ondersteuning
om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven of gaan wonen en
nodig hebben. Er is extra aandacht voor het mentale welzijn van
leven in Raalte. We willen hen mogelijkheden bieden om zich te
jongvolwassen. Daarbij zijn wel zorgen over de betaalbaarheid van de
ontwikkelen en een betekenisvol leven te leven. Voor zichzelf, voor
zorg voor de middellange termijn. We vinden het belangrijk dat alle
een ander en daarmee ook voor de samenleving. Dit sluit aan op de
inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.
beweging ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis.
Deze combinatie van wonen en zorg vraagt de komende jaren extra aandacht en inzet.
Tevens sluit de gemeente Raalte aan bij het regionale Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM), een beweging die vanuit het Integraal
Om dit te bereiken is de komende periode een doorontwikkeling
Zorgakkoord is ingezet en waarbij de kanteling wordt gemaakt
nodig van de ondersteuning en zorg waaronder ook voor mensen
richting meer verbinding, samenwerking en kennisoverdracht
met psychische kwetsbaarheid in de wijken en dorpen. Voorzieningen
tussen de (curatieve) GGZ en het ondersteuningsaanbod van uit het
en activiteiten moeten zo veel mogelijk toegankelijk zijn, zodat
sociaal domein en het normale leven. GEM gaat uit van positieve
iedereen kan meedoen. Belangrijke ambities hiervan worden
gezondheid, veerkracht en zelfregie en wordt lokaal vertaald in de
meegenomen in de verdere uitwerking van dit uitvoeringsplan.
uitbreiding van het herstelnetwerk en een andere manier van intake bij de huisarts bij mentale problematiek: het verkennend gesprek.
1.6.
Aansluiting coalitieakkoord 2022-2026
In dit uitvoeringsplan wordt verbinding gezocht met het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Versterken, verbinden, vernieuwen’. Het college van Raalte heeft de ambitie uitgedragen te willen investeren in leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken, waar het fijn wonen is voor alle inwoners. Ook voor de kwetsbare en oudere
13
2. DOELGROEP
Om beschermd wonen en maatschappelijke opvang te voorkomen, richten we ons op de doelgroep die daar mogelijk gebruik van moet maken zonder dat zij op dit moment gebruik maken van lokale hulp of voorzieningen. Mensen met een psychische kwetsbaarheid willen meedoen aan, én van betekenis zijn voor de samenleving. Zij voelen zich meestal beter in hun eigen vertrouwde omgeving. Daar ervaren ze steun van bekenden en kunnen ze gebruik maken van vertrouwde voorzieningen. Mensen met een psychische kwetsbaarheid willen we de juiste ondersteuning bieden om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven of gaan wonen en leven in Raalte. We willen hen mogelijkheden bieden om zich te ontwikkelen en een betekenisvol leven te leven. Voor zichzelf, voor een ander en daarmee ook voor de samenleving. Dat kan en mag er voor iedereen anders uitzien.
14
2.1. Beschermd thuis
sociale netwerk en blijven ze meedoen aan de samenleving. Dit vergroot de kans op herstel en voorkomen we dat cliënten voor de
Beschermd wonen is voor volwassenen met psychische of
benodigde ondersteuning (tijdelijk) moeten verhuizen.
psychosociale problemen die intensieve begeleiding én 24 uur per dag aanwezigheid van zorg nodig hebben. Beschermd Thuis is in beginsel een beweging naar inclusief wonen en passende
2.2. Doelgroep Beschermd thuis
ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Met een combinatie van deelname aan activiteiten en verschillende
De doelgroep is complex, de ondersteuningsbehoefte verschilt per
ondersteuningsvormen willen we inwoners graag in hun
persoon. Uitgangspunt is dat de doelgroep woonachtig is in Raalte.
thuissituatie verder helpen.
In dit lokaal uitvoeringsplan maken we onderscheid in de volgende drie doelgroepen:
Beschermd thuis bestaat uit intensieve ambulante begeleiding
1.
thuis met zo nodig het daarbij behorende toezicht. Doordat de
2. Inwoners die nu nog beschermd wonen of in maatschappelijke
ondersteuning kan worden ingezet op de huidige woonplek van
opvang zitten maar die op korte termijn de stap naar meer
een inwoners kan er makkelijker gebruik worden gemaakt van
zelfstandigheid kunnen maken;
informele zorg en kan het (misschien al bekende) voorveld goed
Inwoners die nog niet zelfstandig kunnen wonen;
3. Jongvolwassenen (18-/18+) die uitstromen uit (verlengde)
worden benut. De ondersteuning die vanuit Beschermd thuis
jeugdhulp en een stap naar meer zelfstandigheid kunnen
geleverd wordt, is niet altijd planbaar, maar - in het algemeen -
maken.
wel uitstelbaar tot het volgende dagdeel (ochtend, middag, avond, nacht). Dit in tegenstelling tot beschermd wonen. Hierbij kan de zorg ook outreachend worden ingezet, bijvoorbeeld op een andere plek dan thuis en kan waar nodig flexibel worden op- en afgeschaald. Met Beschermd thuis willen we instroom in Beschermd wonen voorkomen en uitstroom vanuit Beschermd wonen bevorderen. Het doel van Beschermd thuis is het dichten van het ‘gat’ tussen beschermd (intramuraal) wonen en zelfstandig wonen in de wijk gedicht. De cliënt woont immers wel zelfstandig, maar met intensieve begeleiding en toezicht. Hierdoor behouden zij hun
15
2.3. Locaties voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang De voorzieningen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn verdeeld over de regio. Dit betekent dat mensen uit Raalte die aangewezen zijn op beschermd wonen, vaak wonen in een voorziening voor beschermd wonen elders in de regio. Raalte kent één locatie voor beschermd wonen (Wmo) namelijk het Oosterveen, een locatie in Raalte Noord van het RIBW en van De Parabool, waar alleen inwoners wonen met een indicatie vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Er zijn in Raalte geen locaties voor maatschappelijke opvang. Voor maatschappelijke opvang maken inwoners van Raalte gebruik van de voorzieningen voor Maatschappelijke opvang in (centrumgemeente) Deventer. Dit willen wij dan ook graag zo houden. Uit de meest recente cijfers (29 augustus 2024) van de Verdiepende analyse bezetting 24-uursopvang IrisZorg wordt duidelijk dat op dat moment 1 inwoner met de gemeente Raalte van herkomst bij de start van maatschappelijke opvang bekend is. (Bron: Verdiepende analyse bezetting 24-uursopvang IrisZorg Deventer)
2.4. Tussenvoorzieningen in Raalte Vooruitlopend op het vaststellen van een lokaal uitvoeringsplan zijn al een aantal initiatieven gestart. In samenwerking met de gemeente Olst-Wijhe zijn in de gemeente Raalte 2 verschillende tussenvoorzieningen in ontwikkeling voor
16
inwoners uit de gemeente Raalte of de gemeente Olst-Wijhe met een
Wonen naar Beschermd Thuis. Het betreft dan ook cliënten die
psychische kwetsbaarheid. Beide locaties zijn gevestigd in Raalte.
gebaat zijn bij geclusterd beschermd thuis wonen.
Wooncommunity de Ware
De Koningsspil
Een wooncommunity is een plek waar 23 mensen wonen met aandacht
Tevens is de gemeente Raalte in samenwerking met de gemeente
voor elkaar. Waar men er vrijwillig voor kiest om op basis van gelijkheid,
Olst-Wijhe, woningcoöperatie SallandWonen en MEE Samen een
in onderlinge betrokkenheid te wonen en leven. Een plek waar je
plek aan het ontwikkelen voor 4 jongvolwassenen In de leeftijd van
zelfstandig kan wonen, waar je huurder bent van je eigen woning, waar
18 tot 27 jaar, die vanwege hun –uiteenlopende- thuissituatie beter
een ruimte is voor ontmoeting met medebewoners en begeleiders op
af zijn bij geclusterd wonen met coaching zodat ze kunnen worden
gezette tijden, je aan kan sluiten bij eet- en/of koffiemomenten, maar
voorbereid op het zelfstandig wonen. Het accent in deze voorziening
waar geen 24/7 nabijheid, maar wel bereikbaarheid, van begeleiding is.
ligt op wonen en niet op hulpverlening of een zorgvraag in de vorm van individuele begeleiding thuis vanuit de verlengde jeugdzorg of
De Ware is een project waarin Woningcoöperatie SallandWonen,
Wet maatschappelijke ondersteuning. Jongvolwassenen verblijven
Stichting RIBW Overijssel, onze Welzijnspartij Wijz Welzijn en de
op de Koningsspil niet vanwege hun persoonlijke problematiek of
gemeenten Olst-Wijhe en Raalte een wooncommunity realiseren
op basis van een indicatie, maar omdat zij veelal nog niet zelfstandig
voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Het is een plek voor
hebben gewoond en moeten leren om gezamenlijk een huishouden
inwoners die behoefte hebben aan meer professionele ondersteuning
te runnen. Deze jongeren kunnen deze vaardigheden niet leren van
dan in hun huidige leefsituatie geboden kan worden en voor wie een
de direct betrokkenen in hun thuissituatie. Dit betekent ook dat deze
woonvorm waar samen geleefd wordt conform de uitgangspunten
jongvolwassen kunnen worden aangedragen vanuit de vastgestelde
van een wooncommunity passend is, zoals het gemeenschapsgevoel,
uitstroomafspraken tussen SallandWonen en beide gemeenten, door
participatie, diversiteit en ondersteuning en zorg.
MEE Samen of een andere partij uit de sociale basis en vanuit de gemeenten of andere kanalen. Er is een woning hiervoor beschikbaar
Met de wooncommunity willen we bereiken dat mensen met een
aan de Koningsspil in het centrum van Raalte. Het betreft en woning
psychische kwetsbaarheid in een zo normaal mogelijke leefomgeving
met 4 zit-slaapkamers met een gedeelde woonkamer, keuken en
samen met hun medebewoners werken aan hun herstel, zodat zij
badkamer. De maximale verblijfsduur is 5 jaren, waarnaar iemand
duurzaam zelfstandig kunnen wonen en participeren in hun eigen
zal doorstromen naar een zelfstandige woonruimte. Tijdens de
leefomgeving.
coachingsmomenten en de aangeboden trainingen wordt gemonitord
Het ontwikkelen van deze wooncommunity draagt bij aan het
hoe de voortgang is en of uitstromen een realistische gedachte is. Op
voorkomen van instroom in beschermd wonen en/of het versnellen
deze manier is er na uitstroom weer ruimte om nieuwe inwoners de
van uitstroom uit beschermd wonen en aan de transitie van Beschermd
mogelijkheid te bieden om toe te werken naar zelfstandigheid.
17
3. LOKALE ACTIELIJNEN
De cliënten van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang hebben in de vorige fase een actieve rol gespeeld bij het input geven van noodzakelijke acties om de goede dingen goed te doen voor kwetsbare inwoners. Om een breder beeld te creëren van de lokale opgave voor Raalte zijn de uitgangspunten en het clientperspectief met zorgaanbieders en betrokken beleidsterreinen verder onderzocht en input opgehaald. Hier is dan ook het accent gelegd op beschermd wonen omdat we hiervoor lokale acties kunnen uitzetten. Zo zijn er bijeenkomsten geweest met gecontracteerde aanbieders en Vriendendiensten waarbij we hebben stilgestaan bij de ontwikkelingen die centraal staan in de regiovisie. We hebben gesproken over de Definitie beschermd thuis, of liever gezegd; intensievere begeleiding thuis. We hebben geïnventariseerd welke ruimte aanbieders in de huidige productbeschrijvingen in de maatwerkovereenkomst Wmo begeleiding al hebben op het gebied van het bieden van intensievere begeleiding en waar behoeften of uitdagingen liggen.
18
ACTIELIJN 1: THUIS IN BUURT, DORP OF STAD Je thuis voelen en mee kunnen doen in je eigen wijk of dorp is essentieel, ook als je woont in een beschermde woonomgeving.
Sociale inclusie psychische kwetsbaarheid We vinden het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt in de omgeving waar diegene woont en andere inwoners ontmoet. Ongeacht alle verschillen die er kunnen zijn, streven we naar een inclusieve samenleving waar ook mensen met een
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Jaarlijkse deelname aan
Verbinden van lokale activiteiten aan de week van
de week van de mentale
de ‘mentale gezondheid’ in samenwerking met de
gezondheid;
GGD IJsselland en lokale partners;
2. Informatie en
2. Versterken vindbaarheid en beschikbaarheid van
psychische kwetsbaarheid hun bijdrage kunnen
communicatie voor en
voorzieningen en aanbod zoals bijeenkomsten
leveren en zich welkom voelen. We gaan meer
met de doelgroep door
of trainingen voor jongvolwassenen omdat deze
aandacht besteden aan inclusie van mensen met
Vriendendiensten;
jongvolwassenen er in de praktijk tegenaanlopen
een psychische of psychosociale kwetsbaarheid.
dat de vindbaarheid van aanbod en activiteiten
We zetten hierbij ook in op het tegengaan van
niet altijd makkelijk is.
stigmatisering.
19
Toegankelijke informatie en communicatie Informatie over ondersteuning bij psychische en psychosociale problematiek is versnipperd en niet altijd even goed vindbaar voor onze inwoners en professionals. Psychische en psychosociale kwetsbaarheid heeft vaak consequenties op verschillende levensgebieden. Ook de uiteenlopende achtergronden maken de ondersteuningsvraag van mensen met een psychische kwetsbaarheid vaak complex.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Informatie en communicatie voor inwoners
Verbeteren informatie aan alle inwoners
met een psychische kwetsbaarheid en
(waaronder ook jongvolwassenen) en
hun mantelzorgers door Vriendendiensten,
professionals over preventie, vroeg
Evenmens en Carinova;
signalering, hulp en ondersteuning bij psychische kwetsbaarheid;
2. Bieden van onafhankelijke clientondersteuning voor mensen met een psychische kwetsbaarheid zodat zij de juiste ondersteuning krijgen. 3. Bij de gemeentelijke communicatie naar buiten houden we rekening met de beeldvorming door negatieve stempels van mensen met een psychische kwetsbaarheid tegen te gaan.
20
2. Versterken mantelzorg GGZ-doelgroep door Evenmens.
ACTIELIJN 2: PREVENTIE EN ONDERSTEUNING BESTAANSCONDITIES Gemeentelijk beleid en voorzieningen als het gaat om werk, participatie, inkomen, tegengaan van armoede en eenzaamheid, bevorderen van gezondheid en zorgdragen voor voldoende betaalbare woningen is van groot belang om psychische problemen bij inwoners te voorkomen. Door inwoners zo vroeg mogelijk te ondersteunen dragen we bij aan de mentale weerbaarheid. Dit doen we doormiddel van preventieactiviteiten. Bijvoorbeeld doormiddel van activiteiten gericht op verslavingspreventie, deze activiteiten zetten we voort. Ook gaat het hier soms om activiteiten die gericht zijn op kinderen en jongeren, die te kampen hebben met ouders met psychische en/of verslavingsproblematiek.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Bieden van verslavings-preventieactiviteiten door Tactus op het gebied van alcoholgebruik, roken/
Versterken van de preventieve activiteiten voor mentale gezondheidsproblemen en mantelzorg met specifieke aandacht voor jongvolwassenen;
vapen en drugsgebruik; 2. Bieden van laagdrempelige (online) informatie, advies en zelfhulpmogelijkheden via Tactus;
2. Inzet jongerencoach CJG ten behoeve van: - Vroegsignalering ondersteuningsvragen jongvolwassenen - Signalering van problematiek bij kinderen van ouders met psychische en/of verslavingsproblematiek (KOPP en KOV); - Betere aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning vanuit de Wmo en Zvw voor de doelgroep 18-/18+ ter voorkoming van dakloosheid.
3. Ondersteuning van mantelzorgers/naasten van
3. Inzetten op het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM), een regionale beweging
mensen met een psychische kwetsbaarheid door
die uitgaat van positieve gezondheid, veerkracht en zelfregie. Het is gericht
Vriendendiensten, Evenmens en Carinova.
op het maken van een kanteling richting meer verbinding, samenwerking en kennisoverdracht tussen de (curatieve) GGZ en het ondersteuningsaanbod vanuit het sociaal domein en het normale leven. Vanuit GEM wordt ingezet op het voeren van een verkennend gesprek en uitbreiding van het herstelnetwerk.
21
Vroeg signalering Vroeg signalering is belangrijk om escalatie van psychische problemen te voorkomen. Als hulpverleners, zorgverleners en sociale professionals aanwezig zijn op vindplaatsen kunnen zij laagdrempelig signaleren en eerste (sociale) hulp en ondersteuning bieden of toe leiden naar hulp en ondersteuning. Ook clientondersteuners kunnen een rol hebben bij het signaleren van ondersteuningsvragen. Wij dragen zorg voor voldoende sociale professionals die present kunnen zijn en laagdrempelig eerste (sociale) hulp en ondersteuning kunnen bieden aan onze inwoners (waarbij specifieke aandacht voor jongeren), en kunnen signaleren of toe kunnen leiden naar hulp en ondersteuning. Ten aanzien van inkomensproblemen is vroeg signalering (bijvoorbeeld via de schuldenaanpak) ook belangrijk. Met het wijzigen van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kunnen gemeenten inwoners die door schulden in de problemen komen eerder helpen.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Subsidieafspraken met welzijnsorganisatie Wijz
Inzet van de rol van jongerencoach binnen het CJG als het gaat om
Welzijn en algemeen maatschappelijk werk van De
vroegsignalering van ondersteuningsvragen van jongvolwassenen (ook in
Kern over hun rol ten aanzien van vroeg signalering
de rol van mantelzorger);
2. Subsidieafspraken met welzijnsorganisatie
2. Versterken samenwerking in de keten om mensen met een (ernstige) psychische
Wijz Welzijn over de preventieve rol van
kwetsbaarheid nog beter te kunnen ondersteunen (GEM). Vanuit GEM zal tevens een
jongerenwerkers en opbouwwerkers;
andere manier van intake bij de huisarts bij mentale problematiek plaatsvinden; het verkennend gesprek. Het verkennende gesprek wordt niet gevoerd vanuit alleen het medisch domein, maar juist door twee professionals en met een brede blik: iemand vanuit het sociaal domein én iemand uit het zorgdomein. In dit verkennend gesprek vindt er een verschuiving van de GGZ naar het ‘normale leven’ plaats.
3. Subsidieafspraken Vriendendiensten voor inloop, herstel- en maatjesactiviteiten; 4. Bieden van GGZ-clientondersteuning via Mee Samen, Evenmens, Carinova; 5. Aanpak vroegsignalering schulden (ter voorkoming van huisuitzetting).
22
Passende en betaalbare huisvesting Het zorgdragen voor voldoende betaalbare, adequate huisvesting is een belangrijke maatschappelijke opgave. Beschikbare en betaalbare huisvesting is een mensenrecht en voorkomt dakloosheid. Ook psychische en andere sociale problemen worden het meest effectief aangepakt wanneer huisvesting duurzaam, betaalbaar en veilig is. Stabiele en duurzame huisvesting draagt fundamenteel bij aan het voorkomen van (verergering van) psychische problemen. Gemeente, woningcorporatie en zorgaanbieders werken samen om mensen met psychische of psychosociale problematiek een passende woonplek te bieden en integraal ondersteuning te bieden. We willen deze constructieve samenwerking en afstemming behouden.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Aanpak vroegsignalering schulden (ter voorkoming van huisuitzetting);
Inspannen beschikbaarheid voldoende betaalbare sociale woningen met specifieke aandacht voor jongvolwassen binnen Opgave Groei en alle andere projectontwikkelingen op gebied van lokale woningbouw;
2. Uitstroomafspraken met woningcorporatie voor alle
2. Opnemen uitstroom BW en MO als urgentiegroep in de nog op te stellen
doelgroepen uit de regiovisie om spoedige uitstroom
urgentieverordening op grond van de nieuwe Wet versterking regie
mogelijk te maken.
volkshuisvesting.
3. Benoemen DUO wonen vanuit Salland wonen (2 jongvolwassen die samenwonen achter 1 voordeur)
3. Meer inzetten op initiatieven zoals de Koningsspil waarin jongvolwassenen in een kwetsbare thuissituatie vanuit de gedachten van normaliseren zonder maatwerkvoorziening, vanuit het aanbod uit onze sociale basis kan toewerken naar zelfstandigheid.
4. Kamers met aandacht
4. Voorkomen huisuitzettingen en bieden alternatief als het wel aan de orde is
5. Locatie de Koningsspil zoals beschreven in hoofdstuk 2.5 6. Streven is dat voor uitstromers BW/MO binnen 3 maanden passende woonruimte beschikbaar is
23
ACTIELIJN 3: WONEN MET BEGELEIDING OP MAAT De ondersteuningsbehoefte en situatie van de inwoner is het uitgangspunt, ook als de inwoner zelfstandig woont dan wel samen met anderen een huishouden vormt. Flexibel op- en afschaalbare ondersteuning is daarbij van belang, waarbij het benutten van maatjes, het sociale netwerk en vrijwilligers voorop staat.
Wat doen we al? 1.
Bieden van ondersteuningsmogelijkheden via lokaal gecontracteerde zorgpartners voor ambulante begeleiding en dagbesteding aan zelfstandig wonende inwoners;
2. Bieden van regionaal gesubsidieerde zorgpartners voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, verslavingszorg, Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en Bed & Break; 3. Inloopmogelijkheden voor zelfstandig wonende inwoners met een psychische kwetsbaarheid ter ondersteuning van de draaglast van mantelzorger/naaste/wijk of dorp; 4. Samenwerking tussen de lokale en regionale toegang om te komen tot een optimale toeleiding, doorstroom en uitstroom beschermd wonen en maatschappelijke opvang. 5. Wooncommunity de Ware zoals beschreven in hoofdstuk 2.5
24
Mogelijkheden voor wonen met begeleiding
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
Het zelfstandig blijven wonen, al dan niet samen met anderen,
1.
1.
Wooncommunity de
Verkennen of de lokale
met waar nodig intensieve begeleiding betekent dat de dag
Ware is gerealiseerd
ondersteuningsmogelijkheden voldoende
invulling van de inwoner makkelijker voortgezet kan worden en
en gestart.
zijn en waar nodig nieuwe/aanvullende
de inwoner makkelijker het contact met zijn/haar sociaal netwerk,
contractafspraken maken (denk aan 24-
waaronder naasten/mantelzorgers kan onderhouden (en steun
uurs bereikbaarheid/beschikbaarheid);
daarvan kan ondervinden). Deze richting vormt ook de kern van de beweging ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’
2. Het ontwikkelen
zoals die al eerder is ingezet. Het oog houden voor de belastbaarheid van de nabije sociale omgeving, waaronder naasten/mantelzorgers achten wij van
van locatie de
van community wonen, waarbij inwoners
Koningsspil zie
vanuit eigen kracht en de gedachte
hoofdstuk 2.5
van community building zo veel als mogelijk normaliseren en werken aan
groot belang. Ander aandachtspunt is de draaglast/draagkracht
zelfstandigheid.
van buurten, wijken en dorpen.
Continuïteit en samenhang lokale en regionale toegang
2. Meer inzetten op initiatieven in de vorm
Wat doen we al? 1.
Optimaliseren van de samenwerking tussen de lokale en regionale
Om de beweging naar beschermd thuis mogelijk te maken
toegang om te komen tot een optimale toeleiding, doorstroom en
dragen we zorg voor het intensiveren, vernieuwen en
uitstroom beschermd wonen en maatschappelijke opvang (project
optimaliseren van het contact en de samenwerking tussen
‘Samenwerking lokale en regionale toegang’)
lokale toegang en regionale toegang beschermd wonen. Dit om de kansen optimaal te benutten om inwoners toch passende ondersteuning te bieden in de thuissituatie en beschermd wonen te voorkomen, dan wel de wachttijd voor beschermd wonen optimaal te benutten. Daarmee wordt bovendien de
2. De regionale en lokale toegang gaan werken met één samenhangend ondersteuningsplan waarin ook aandacht is voor de samenwerking tussen het medische en sociale domein, de formele en informele zorg en belastbaarheid van de mantelzorger/naaste.
continuïteit van ondersteuning en samenhang gewaarborgd en overdrachtsmomenten zo veel als mogelijk voorkomen en is de procedure minder belastend voor inwoners
25
24-uur bereikbaarheid
Wat gaan we doen?
Voor diegenen die dat nodig hebben dragen
1.
wij zorg voor 24-uurs bereikbare, (op afroep)
Regionaal onderzoeken of 24-uurs bereikbaarheid/beschikbaarheid van begeleiding regionaal of lokaal georganiseerd moet/kan worden;
beschikbare begeleiding bij het zelfstandig wonen aan die inwoners waarvan het daardoor mogelijk wordt zelfstandig te blijven wonen of weer zelfstandig te gaan wonen.
Vernieuwende woonconcepten (tussenvoorzieningen)
Wat gaan we doen? 1.
Op basis van de lokale behoefte van jongvolwassenen (Advies verkenning tussenvoorzieningen
De beweging naar beschermd thuis leidt tot
jongvolwassenen Raalte en Olst-Wijhe) tussenvoorzieningen realiseren voor:
vernieuwende woonconcepten waarbij ook
a. Jongvolwassenen met/zonder lichte ondersteuningsvraag op gebied van dagelijkse zaken
geclusterd wonen (samen met anderen), als tussenvorm tussen zelfstandig wonen (met begeleiding) en beschermd wonen in zit. Zeker waar het jongvolwassenen betreft, blijkt er een behoefte te zijn aan ‘tussenvormen’.
en woonvaardigheden; b. Jongvolwassenen met een individuele ondersteuningsvraag veelal als vervolg op uitstroom jeugdhulp met verblijf (ter voorkoming van instroom in beschermd wonen); 2. Afspraken met woningcorporatie, welzijnspartner en zorgpartners over invulling van ondersteuning bij deze vernieuwende woonconcepten. 3. Inzet van de rol van jongerencoach binnen het CJG in de begeleiding naar zelfstandig wonen (woonvaardigheden). 4. Inzet van de rol van jongerencoach binnen het CJG in de begeleiding naar zelfstandig wonen (woonvaardigheden).
26
ACTIELIJN 4: PASSENDE BESCHERMDE WOONVORMEN Soms is intensieve ondersteuning in de thuissituatie niet voldoende. Voor een aantal inwoners is en blijft een tijdelijk verblijf in een 24/7 beschermde woonomgeving noodzakelijk. Voor deze mensen blijven we passende, veilige woonplekken met goede ondersteuning bieden. Deze beschermde woonvormen zijn bedoeld voor inwoners uit de regio van ons samenwerkingsgebied. Raalte draagt bij aan het realiseren van voldoende beschermde woonplekken.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Bijdragen aan de regionale programmaorganisatie beschermd
Versterken van de regionale samenwerking tussen lokale en
wonen, maatschappelijke opvang, verslavingszorg, OGGZ en
regionale toegang, zorgaanbieders en woningcorporaties over
Bed & Break;
beschermd wonen en uitstroommogelijkheden;
2. Bijdragen aan de regionale samenwerking tussen lokale en
2. Behouden bestaande, gedifferentieerde regionale zorgaanbod
regionale toegang, zorgaanbieders en woningcorporaties over
voor beschermd wonen. Dit betekent dat Raalte een
beschermd wonen;
verantwoordelijkheid heeft om hieraan bij te dragen;
3. Bieden van een gedifferentieerd regionaal zorgaanbod voor beschermd wonen;
3. Ruimte bieden aan nieuwe, innovatieve vormen van beschermd wonen en beschermd thuis in de gemeente Raalte.
4. Er zijn uitstroomafspraken gemaakt met de woningcorporatie zodat er een goede doorstroom plaatsvindt en inwoners een woning beschikbaar hebben wanneer ze uitstromen uit beschermd wonen.
27
ACTIELIJN 5: MAATSCHAPPELIJKE OPVANG ALS VANGNET Het organiseren van Maatschappelijke opvang als vangnet voor mensen die dak- of thuisloos zijn blijft een taak van centrumgemeente Deventer. Raalte zet zich in op het voorkomen van dak- en thuisloosheid en het voorkomen dat mensen gebruik moeten maken van de maatschappelijke opvang. We focussen ons hierbij op jongvolwassenen. De centrumgemeente Deventer gaat daartoe verder aan de slag met de preventieve maatregelen die voortvloeien uit de regionale verkenning ‘Maximaal voorkomen dakloosheid’.
Wat doen we al?
Wat gaan we doen?
1.
1.
Regionale samenwerking rondom maatschappelijke opvang;
Implementeren maatregelen die voortkomen uit de regionale verkenning ‘Voorkomen dak- en thuisloosheid jongeren’ zoals beschreven in dit lokaal uitvoeringsplan en het ‘Nationaal uitvoeringsplan Dakloosheid Eerst een Thuis’ passend bij de schaal van gemeente Raalte;
2. Casuïstiek overleg met partners op snijvlak wonen, zorg, onderwijs en veiligheid (outreachend en bemoeizorg); 3. Versterken bestaanszekerheid in samenhang met de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden en de Participatiewet in Balans; 4. Vroegsignalering schulden (lokale aanpak voorkomen huisuitzetting);
2. Inzet rol jongerencoach binnen CJG ter voorkoming van dakloosheid onder jongvolwassenen; 3. Versterken regionale informatievoorziening over preventie van dakloosheid (fysiek en digitaal) 4. Prestatieafspraken met woningcorporatie over aansluiten bij het Housing First team Deventer om mensen uit Raalte met complexe problematiek inzake dak- en thuisloosheid te ondersteunen bij het zelfstandig wonen;
5. Inzetten van de doorbraakmethode om onder andere
5. Inzetten van de doorbraakmethode om onder andere
dak- en thuisloosheid te voorkomen/op te lossen;
dak- en thuisloosheid te voorkomen/op te lossen.
6. Inzet van ervaringsdeskundigheid via Vriendendiensten; 7.
Uitstroomafspraken met woningcorporatie voor doelgroepen uit de regiovisie
28
29
4. LOKALE RANDVOORWAARDEN
30
Om inwoners met een psychische kwetsbaarheid adequaat te ondersteunen is een aantal randvoorwaarden belangrijk. Veel randvoorwaarden zijn reeds opgestart.
Wat gaan we doen? 1.
Intensiveren samenwerking met domein Veiligheid ten behoeve van de doelgroep met ernstige en complexe psychische problematiek (o.a. Veiligheidshuis, Wet Verplichte GGZ, Wet Zorg en Dwang, Levensloopaanpak);
2. Intensiveren de samenwerking met domein Wonen en woningcorporaties ten behoeve van de doelgroep met (ernstige) psychische problematiek; 3. Versterken samenwerking met lokale zorgaanbieders, met name aanbieders die ondersteuning kunnen bieden aan de doelgroep beschermd wonen en beschermd thuis in het werkgebied van Raalte; 4. Optimaliseren interne en externe werkprocessen. Dit doen we door middel van het project ‘Casusgericht leren’. Knelpunten in de casus worden opgelost (korte termijn) en verbetervoorstellen geïmplementeerd (langere termijn); samenwerking tussen lokale en regionale toegang 5. Optimaliseren lokale monitoring om zo meer inzicht op instroom, doorstroom en uitstroom beschermd wonen en maatschappelijke opvang te verkrijgen; 6. Optimaliseren samenwerking tussen professionals, regionale toegang en het BZT team; 7.
Versterken expertise van professionals binnen de gemeente op het gebied van psychische kwetsbaarheid;
8. Ervaringsdeskundigheid (regionaal ingekocht bij Vriendendiensten en Ixta Noa) vaker en meer structureel benutten ten behoeve van lokaal gemeentelijk beleid en uitvoering.
31
5. REGIONALE SAMENWERKING
Het juridisch kader voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang is geborgd in de Wmo 2015. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang is een centrumgemeenteregeling. Dit betekent dat de centrumgemeente Deventer middelen ontvangt. Hiermee voert gemeente Deventer beschermd wonen en maatschappelijke opvang uit voor vijf samenwerkende gemeenten (Deventer, Lochem, Olst-Wijhe, Raalte en Zutphen). Ook in de voorgenomen wetswijziging Woonplaatsbeginsel (streefdatum wetswijziging 01-01-2026) en een nieuw verdeelmodel voor de middelen voor gemeenten voor beschermd wonen, wordt uitgegaan van een vorm van regionale samenwerking.
32
De regiogemeenten van Midden-IJssel hebben ervoor gekozen
inmiddels doorgeschoven naar 1 januari 2026. Het is ook niet ondenkbaar
om ook de komende jaren samen te blijven werken. Hiervoor is de
dat deze in voorbereiding zijnde wetswijziging niet wordt gerealiseerd.
gezamenlijke regiovisie ‘Kracht in kwetsbaarheid’ opgesteld. De samenwerking is vastgelegd in een samenwerkingsconvenant. Het
Het doorschuiven van de decentralisatie van rijksmiddelen heeft voor onze
samenwerkingsconvenant wordt aangepast voorafgaand aan de
regio geen of beperkte consequenties als het gaat om de bewegingen en
(mogelijk) aanstaande wetswijziging woonplaatsbeginsel en het nieuwe
acties die wij samen in gang zetten in het kader van de regiovisie.
verdeelmodel voor de rijksmiddelen beschermd wonen.
1.
De inhoudelijke bewegingen, zoals omschreven in de regiovisie, waaronder die van beschermd wonen naar een beschermd thuis kunnen
De regionale samenwerking gaat uit van ‘lokaal wat lokaal kan, regionaal
prima uitgevoerd worden zonder woonplaatsbeginsel beschermd wonen.
wat regionaal moet’. Dit betekent dat we blijven investeren in de
Die bewegingen en acties zijn ook onafhankelijk van de invoering van het
continuïteit en kwaliteit van beschermd wonen en maatschappelijke
woonplaatsbeginsel beschermd wonen beschreven in de regiovisie.
opvang in onze regio. We kiezen voor behoud van een regionale toegang
2. De regionale samenwerking beschermd wonen en maatschappelijke
die nog nauwer samenwerkt met de lokale toegang. We hebben
opvang kan gewoon doorgaan op de huidige voet met als kader
regionaal bestuurlijke afspraken gemaakt over lokaal uit te voeren
het bestaande convenant. Het vernieuwde convenant, wat samen is
maatregelen die bijdragen aan de gezamenlijke koers. Hierbij is er ruime
voorbereid (met het oog op de doordecentralisatie van rijksmiddelen
beleidsvrijheid om deze lokale acties vorm te geven zodat deze goed
beschermd wonen) blijft gereedliggen voor het moment dat het Rijk
aansluiten bij de situatie en ambities van gemeente Raalte.
wel hierover besluit. 3. Het uitstel van de invoering van het objectief verdeelmodel
De Wet woonplaatsbeginsel (en daarmee het objectief verdeelmodel
beschermd wonen is niet onoverkomelijk, aangezien met het objectief
beschermd wonen en tevens de stapsgewijze doordecentralisatie van
verdeelmodel nog geen rekening was gehouden in de huidige plannen.
die middelen naar alle gemeenten) is al enige jaren in voorbereiding. Het
Wel is het jammer dat het objectief verdeelmodel daarmee niet in 2025
woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) betekent dat elke gemeente
wordt ingevoerd, aangezien we op termijn als regio als geheel qua
verantwoordelijk wordt voor BW voor haar eigen inwoners, ook wanneer
financiële mogelijkheden met de invoering van het model erop vooruit
die naar een andere gemeente verhuizen omdat daar de beste plek voor
leken te gaan. Vooral belangrijk is dát het objectief verdeelmodel wordt
herstel is. Het objectieve verdeelmodel wat hiermee samenhangt maakt
ingevoerd op enig moment.
dat iedere lokale gemeente financiële middelen ontvangt om uitvoering te geven aan beschermd wonen. Gemeenten zijn en blijven verplicht
Maatschappelijke opvang blijft ongewijzigd voorlopig een
regionaal samen te werken. De streefdatum voor de wetswijziging is
centrumgemeenteregeling.
33
6. FINANCIERING UITVOERING LOKAAL UITVOERINGSPROGRAMMA Daarnaast is afgelopen jaren (2018-2023) jaarlijks een bedrag aan de gemeenten uitgekeerd als vrijval van het overschot van regionale middelen. Deze uitgekeerde vrijvalmiddelen zijn bedoeld voor ambtelijke capaciteit voor de uitvoering van lokale taken. Afgelopen jaren zijn deze vrijgevallen middelen toegevoegd aan het budget transformatiemiddelen waarbij het restant uit dit budget op de reserve sociaal domein is geboekt en daarmee beschikbaar is gebleven voor de uitvoering van het lokaal uitvoeringsplan beschermd thuis.
Binnen de regionale afspraken maken we ook afspraken over een lokaal budget ten behoeve van uitvoering van lokale
Het speelveld beschermd wonen en maatschappelijke opvang is in beweging. Het
uitvoeringsplannen die bijdragen aan het realiseren van de
is mogelijk dat gemeenten in de toekomst
regionale visie.
minder middelen en/of meer taken toebedeeld
Alle regiogemeenten (en dus ook Raalte) ontvangen middelen
krijgen in het kader van beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Of dat de instroom
voor uitvoering lokale taken en beleidscapaciteit. In principe vindt
toeneemt. In de regio zal daarom herhaaldelijk
de uitvoering van het lokaal uitvoeringsplan in de eerste instantie
het gesprek aangegaan worden over de
plaats binnen deze kader stellende lokale budgetten die de gemeente Raalte inzet ten behoeve van de lokale voorzieningen.
mogelijkheden om succesvolle activiteiten en projecten voort te kunnen zetten met lokale bijdragen uit het regionale beschermd wonen en maatschappelijke opvang budget en daarop te blijven anticiperen op toekomstige ontwikkelingen.
34
7. MONITORING Op basis van en verbeterde regionale en lokale monitoring monitoren we onderstaande kengetallen en een deel hiervan presenteren we in de monitor sociaal domein.
Jaarlijks monitoren we de voortgang van de uitvoering van het lokale uitvoeringsplan. Nieuwe acties die bijdragen aan
•
inloop- en participatie voorziening voor
de ambities van de regiovisie en uitvoering van het lokale uitvoeringsplan voegen we toe aan de monitor van 2025. Hierin
Aantal unieke deelnemers herstelgerichte mensen met een psychische kwetsbaarheid
•
Aantal casussen met een integrale, domein overstijgende aanpak waarbij gezamenlijke
zal ook een koppeling plaatsvinden met de herijking van het
regie gevoerd wordt
subsidiebeleid waarin we gaan werken met doelstelling om ook
•
Aantal meldingen beschermd wonen
de voortgang en uitvoering te volgens en hierop te evalueren.
•
Aantal afgegeven toekenningen beschermd wonen
•
Wachttijd beschermd wonen (intramuraal)
•
Aantal inwoners Raalte dat gebruik maakt van beschermd wonen (Wmo)
•
Aantal inwoners uit Raalte dat gebruik maakt van beschermd thuis (intensieve ambulante ondersteuning met 24/7 begeleiding)
•
Aantal inwoners uit Raalte dat gebruik maakt van de maatschappelijke opvang
•
Aantal uithuiszettingen
35
LOKAAL UITVOERINGSPLAN BESCHERMD THUIS EN VOORKOMEN DAKLOOSHEID
Ontwerp en visualisaties ImpriMedia Raalte