Koersdocument sociaal domein - nov2025

Om iedereen gelijke kansen te bieden zetten we vanuit deze ambitie in op de volgende doelen:

Dit betekent ook dat wij de ambitie hebben om geen enkel kind uit huis te plaatsen. We noemen dit een morele 20

Ambities en doelen

ambitie, omdat er soms toch situaties zijn waarin dit niet te voorkomen is. We werken niet alleen aan deze ambitie, maar doen dit samen met andere gemeenten in de Regio IJsselland. Gezamenlijk zetten we in op ambulantisering en het ontwikkelen van kleinschalig gezinsgericht wonen. In het transformatieconvenant In de regio IJsselland heeft elk kind een thuis, want “een jeugdige groeit het mooist op zijn eigen wortels” hebben we hier als regio concrete afspraken over gemaakt. Lokaal werken we aan dit doel door het netwerk van ouders en bijvoorbeeld de mogelijkheden in de buurt meer te betrekken als het thuis moeilijk wordt om zo de draagkracht van het gezin te vergroten.

6c. Samen met het onderwijs werken we aan het tegengaan van segregatie op (basis)scholen Segregatie op school gaat om de ongelijke verdeling over scholen van leerlingen met verschillende etnische, sociale, sociaaleconomische of andere kenmerken. Ook in onze gemeente is sprake van segregatie, met name op basisscholen binnen de kern Raalte. Dit willen we tegengaan, want segregatie versterkt kansenongelijkheid en werkt een inclusieve samenleving tegen. We werken samen met het onderwijs aan dit vraagstuk, waarbij ons uitgangspunt is dat ieder kind zoveel mogelijk in de eigen wijk naar school gaat. Als gemeente zetten we onder andere in op het ontwikkelen van meer divers woningaanbod in onze dorpen en wijken. Koersdocument sociaal domein - Gemeente Raalte

Dit vormt dan ook één van de uitgangspunten bij de opgaven Groei en Wijken en Dorpen. Daarnaast investeren we extra in de aandachtswijken waarvan we weten dat de kansen voor kinderen minder groot zijn dan gemiddeld. Samen met onderwijs, CJG, jongerenwerk, Sportbedrijf en andere partners bieden we juist deze kinderen extra stimulering en ondersteuning, zodat we de kansenongelijkheid verminderen.

6d. We hebben oog voor jeugdigen die opgroeien in een thuissituatie waarin sprake is van opvoeders met problematiek. We focussen ons hierin niet enkel op de jeugdige. Soms ontwikkelt een jeugdige zich niet volgens verwachting. De oorzaak daarvan ligt niet altijd bij het kind zelf. Een jeugdige krijgt bijvoorbeeld minder kansen vanuit de opvoedomgeving of er zijn bepaalde opgroeisituaties die een negatieve invloed op het gedrag van een jeugdige hebben. Denk daarbij aan opvoeders met problematiek, zoals psychische problematiek, verslaving of scheidingsproblematiek. We focussen ons daarom niet enkel op de jeugdige, maar op het hele systeem van betrokkenen. Zo willen we onderliggende oorzaken van ondersteuningsvragen goed analyseren en effectief en duurzaam aanpakken. Dat kan ook betekenen dat een antwoord op een ondersteuningsvraag niet (volledig) in de Jeugdwet, maar vanuit een andere wet gevonden kan worden.

7. Om de draagkracht van onze dorpen en wijken te versterken zetten we in op het versterken van gemeenschapszin Ons huidige zorgsysteem staat onder druk. Steeds meer mensen maken meer (of langer) gebruik van zorg, onder andere door de vergrijzing. Tegelijkertijd wordt al die zorg onbetaalbaar en zijn er niet genoeg zorgverleners door de krapte op de arbeidsmarkt. Om er in de toekomst toch voor te zorgen dat iedereen die echt zorg nodig heeft dit ook kan krijgen, moet het anders. We moeten langer zelfstandig thuis blijven wonen en dit vraagt om dorpen en wijken met een grote draagkracht. Voor ons zijn dit wijken waarin de individuele inwoners draagkrachtig zijn en/of waarin inwoners naar elkaar omkijken en voor elkaar zorgen. Dit noemen we gemeenschapszin. Want wij geloven dat dorpen en wijken met een sterke draagkracht problemen beter aankunnen. We versterken de individuele draagkracht van inwoners door middel van doelen die we eerder in dit document beschreven. Bijvoorbeeld door het stimuleren van een gezonde leefstijl, door het bieden van voorzieningen op het gebied van inkomensondersteuning of door ondersteuning die helpt bij het versterken van het sociale netwerk. Daarnaast zien we voor ons als gemeente ook een rol in het versterken van gemeenschapszin. Dit doen we niet 21

Ambities en doelen

in elk dorp of elke wijk in dezelfde mate. We weten namelijk dat de draagkracht en gemeenschapszin in veel van onze dorpen en wijken al heel sterk is. In die dorpen en wijken treden we als gemeente faciliterend op. We zijn niet heel proactief, maar zijn meedenkend als de samenleving daar om vraagt. Wanneer het kan trekken we ons ook weer terug31.

opbouwwerkers die voor lange tijd verbonden blijven aan deze wijken. Doordat zij in de haarvaten van de wijk komen, bereiken zij inwoners die anders buiten beeld blijven en leren zij wat er nodig is om de gemeenschapszin in de wijk te versterken. Hierbij zetten we in op een sterke samenwerking met partners in de wijk, zoals Salland Wonen, politie, zorg en het onderwijs.

Deze aanpak geldt niet voor onze aandachtswijken. We weten namelijk dat in onze aandachtswijken de draaglast vrij groot is. Hier wonen in verhouding tot de rest van onze gemeente veel mensen met een ondersteuningsbehoefte en ook wonen er relatief veel senioren, nieuwkomers en inwoners met een lage sociaaleconomische status (SES).

Deze aanpak is nieuw in Raalte. De komende periode werken we uit hoe we dit vormgeven.

En juist in wijken waar de draaglast groot is, is een flinke draagkracht nodig om de balans te houden. Maar in de praktijk is de draagkracht op die plekken juist vaak het laagst. Daarom kiezen we in onze aandachtswijken voor het actief versterken van gemeenschapszin. We doen dit op verschillende manieren. We faciliteren in deze wijken ruimte voor ontmoeting. We zorgen dat er altijd een plek is waar inwoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten. Dit is ook een plek waar ruimte is voor activiteiten georganiseerd door inwoners. Daarnaast investeren we in deze wijken in outreachende

Koersdocument sociaal domein - Gemeente Raalte

22

Werken met het koersdocument Dit koersdocument beschrijft de uitgangspunten, ambities en doelen die we binnen het sociaal domein nastreven. Het vaststellen van dit document is slechts een begin. Als volgende stappen vertalen we de ambities en doelen uit dit document naar de praktijk en gaan we aan de slag met monitoring, zodat we kunnen blijven volgen of de koers die we hiermee inzetten de juiste blijft. Hieronder beschrijven we op hoofdlijnen hoe deze vervolgstappen er uit zien.

aan het college en wanneer van toepassing aan de gemeenteraad.

Vertaling naar de praktijk Na vaststelling van dit koersdocument vergelijken we de ambities en doelen met wat we op dit moment doen vanuit het sociaal domein. Op basis daarvan bepalen we waar we bij moeten stellen, welke extra inzet nodig is er waar we mee kunnen stoppen of wat we minder kunnen doen.

Tot slot vormen de ambities en doelen uit het koersdocument ook de basis waarop we de komende jaren onze subsidies verstrekken vanuit het sociaal domein. Subsidies zijn immers een instrument dat we inzetten om doelen te bereiken. We gebruiken hiervoor ook ons project herijking subsidies.

Ook vertalen we de ambities en doelen naar onze financiële kaders. Vanuit het uitgangspunt dat we binnen de bestaande middelen voor het sociaal domein blijven, bekijken we of er ook in financiële zin andere accenten gelegd moeten worden om onze ambities en doelstellingen te behalen. Wanneer dit vraagt om financiële keuzes leggen we dit als voorstel voor

Koersdocument sociaal domein - Gemeente Raalte

Monitoring De ambities en doelen in dit document stellen we voor meerdere jaren. Wel houden we de aanpak om onze doelen te behalen ieder jaar tegen het licht om te bepalen waar we dat jaar op in moeten zetten. Soms vraagt dit om het aanpassen van onze aanpak of prioritering. Dit bepalen we op basis van cijfers en ervaringen van professionals en inwoners.

We monitoren of we op de goede weg zitten op basis van een aantal vaste indicatoren. Daarbij maken we afspraken over hoe we deze indicatoren meten en hoe we scores op deze indicatoren beoordelen. Want om te begrijpen wat de cijfers ons vertellen is een goede duiding noodzakelijk. We benutten onze P&C-cyclus om deze monitoring vorm te geven. We vertalen de doelen uit dit koersdocument en de daarbij horende indicatoren in de begroting en benutten de zomernota en de jaarrekening om te monitoren of we (zowel financieel als inhoudelijk) op de goede weg zitten. Wanneer we aanleiding zien om onze koers bij te stellen leggen we dit voor aan college en gemeenteraad.

23

Nawoord Met dit koersdocument zetten we samen een duidelijke stip op de horizon. Acht jaar lang heb ik als wethouder mogen bouwen aan een stevig fundament voor het sociaal domein in Raalte. Die basis is sterk, maar de (financiële) uitdagingen zijn groot en veranderen voortdurend. Juist daarom is het essentieel dat we koers houden: met lef, visie en vertrouwen in de kracht van onze inwoners. We kiezen bewust voor verbinding – tussen inwoners en professionals, tussen beleid en praktijk, en tussen alle domeinen die samen het verschil maken. We blijven inzetten op normaliseren en het versterken van de sociale basis. Niet overnemen, maar ondersteunen waar nodig, zodat iedereen naar vermogen mee kan doen. Dit document is geen eindpunt, maar een belofte: we blijven leren, bijsturen en verbeteren. We blijven doen wat nodig is, met aandacht voor de mens achter de vraag. Samen bouwen we aan een sociaal domein dat toekomstbestendig is en waarin iedereen telt. Dank voor het vertrouwen en de samenwerking. Laten we samen koers houden, voor nu én de toekomst van Raalte. Gerria Toeter Wethouder Sociaal Domein Gemeente Raalte

Koersdocument sociaal domein - Gemeente Raalte

24

Overzicht voetnoten

1 Bijvoorbeeld de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) 2 Sociaaleconomische status (SES) beschrijft iemands positie in de maatschappij, bepaald door factoren als inkomen, opleiding en beroep. Mensen met een hogere SES hebben meer toegang tot middelen zoals financiële zekerheid, betere gezondheidszorg en meer maatschappelijke waardering, wat vaak leidt tot een langere levensverwachting in goede gezondheid. De SES wordt vaak ingedeeld in categorieën zoals laag, gemiddeld en hoog, om maatschappelijke verschillen in welvaart, gezondheid en leefomstandigheden in kaart te brengen. 3 We bepalen op basis van de data welke wijken of dorpen om extra aandacht vragen. Wanneer de data hier aanleiding toe geven kan onze aandacht verschuiven naar andere wijken of dorpen. 4 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 5 Dit sluit ook aan bij de aanbeveling uit het rapport ‘Zicht op het verbeter- en besparingspotentieel’ van Berenschot uit 2024. 6 Doordat we in dit koersdocument vooral onze ambities verwoorden dekken ze niet alle reguliere werkzaamheden binnen het sociaal domein. 7 Klik hier voor het beleidsplan rondkomen met je inkomen. 8 Klik hier voor de visie Raalte Werkt! 10 Doordat we de taakstelling loslaten bieden we iedereen met een indicatie nieuw beschut een passende plek en komen inwoners niet langer op een wachtlijst.

11 Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2024 van het RIVM 12 Bron: Monitor Mentale Gezondheid (2024) van het RIVM en CBS 13 Bron: verschillende onderzoeken waaronder de Gezondheidsenquête/ Leefstijlmonitor van het CBS & RIVM en het WHO European Regional Obesity Report uit 2022. 14 Bron: Leefstijl en sociaaleconomische status (CBS, 2025) 15 Bron: Regiobeeld Midden IJssel 2023

Koersdocument sociaal domein - Gemeente Raalte

16 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 17 Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het RIVM 18 Het gaat hier om de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) en Kind naar Gezond Gewicht. 19 Bron: Sportief en gezond peiling in de gemeente Raalte (2021) GGD IJsselland 20 Bron: Regiobeeld Midden-IJssel 2023 21 Bron: Mature Market Monitor van Motivaction en AgeWise. 22 Bron: Mensen met dementie per gemeente, 26-03-2024, Alzheimer Nederland. 23 Bron: Www.waarstaatjegemeente.nl 24 Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 (te raadplegen via www.ijssellandscan.nl) 25 Bron: Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 (te raadplegen via www.ijssellandscan.nl) 26 Bij het verkennend gesprek denken vertegenwoordigers vanuit de GGZ en het sociaal domein mee met de inwoner naar een passend antwoord op zijn/haar ondersteuningsvraag. 27 Sociaal verwijzen gaat over interventies waarbij gebruik gemaakt wordt van een brugfunctie tussen het medisch en sociaal domein. Deze aanpak betreft een doorverwijzing van eerstelijnszorgverleners (bijv. de huisarts) naar een brugfunctionaris, meestal gericht op mensen met (milde) psychosociale klachten. De brugfunctionaris leidt mensen waar nodig naar ondersteuning door welzijn of het sociaal domein”.

(Bron: Ketenaanpakken | Sociaal verwijzen | Regiobeeld) 28 Bron: Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 (te raadplegen via www.ijssellandscan.nl) 29 Bron: Uitvoeringplan Mantelzorg 2025 30 Zie Koersdocument Opgave Wijken en Dorpen en Scan Wijken & Dorpen 31 Hiermee sluiten we aan bij de koers die voor de opgave wijken en dorpen is bepaald in het ‘Koersdocument Opgave Wijken en Dorpen’

25

Gemeente Raalte

T (0572) 347 799

Zwolsestraat 16, 8101 AC Raalte

E info@raalte.nl

Postbus 140, 8100 AC Raalte

W www.raalte.nl