Inspreektekst Inwoners beter beschermen tegen gezondheidsschade dhr Kamphuis

Hierbij mijn tekst voor onderwerp windturbines. Svp doorsturen naar geadresseerden. Rond-de-Tafel 12-12-2024 Aan: raadsleden, wethouder en afdeling beleid, Het college heeft als g uitgangspunt de inwoners te beschermen tegen de gezondheidsschade van windturbines. Maar denkt dat te doen door als afstandsnorm 2 x de tiphoogte te kiezen. Terwijl nu algemeen bekend is dat die afstand niet groot genoeg is. Het college noemt ook een tweede optie, namelijk een grotere afstandsnorm hanteren. "Door de afstandsnorm van 2x de tiphoogte te vergroten, bijvoorbeeld naar 4 x de tiphoogte, kan tegemoet gekomen worden aan de zorgen van inwoners met betrekking tot geluidsoverlast en negatieve gevolgen voor de gezondheid", zo erkent het college. Maar zegt vervolgens: dat "is in strijd met het provinciale beleid en sluit bovendien niet aan bij de landelijke ontwerpnormen. Het opnemen van grotere afstandsnormen maakt het lastiger om windturbines te realiseren. Immers, hoe groter de afstand des te groter de kans dat er woningen binnen die afstand aanwezig zijn." Ja, logisch, daarom is Raalte ook ongeschikt voor grote windturbines, wij zijn te dicht bevolkt, er is te weinig ruimte voor. Door niet te kiezen voor 4x de tiphoogte als afstandsnorm, kiest het college voor de belangen van windturbine-exploitanten in plaats van voor betere bescherming van inwoners. Dat is de omgekeerde wereld.

De gezondheid van omwonenden en andere inwoners komt op de eerste plaats. Het college laat zich bij voorbaat overrulen door de provincie qua beleid, terwijl dat alleen maar mag bij veel belangrijkere onderwerpen. Over de landelijke ontwerpnormen en juridische houdbaarheid, het volgende: Mede uit de Europese SMB-richtlijn 2001/42 (Strategische milieu Beoordelingsrichtlijn) volgt dat windturbines pas mogen worden vergund als vooraf met wetenschappelijke zekerheid is vastgesteld dat door plaatsing en exploitatie van windturbines de gezondheid van de mens en diens leefomgeving wordt beschermd of verbeterd. Daaruit volgt dat verslechteringen niet zijn toegestaan. Dat geldt zowel voor de individuele gezondheid als voor de volksgezondheid. Nederland staat nu wel verslechteringen toe en houdt zich daarmee niet aan Europese regels. Al bij het formuleren van de nu nog gehanteerde oude afstands- en geluidsnormen - rond 2011 - was volgens het RIVM al duidelijk dat ten minste 9% van alle omwonenden mogelijk schade aan de gezondheid ondervindt. Dat betekent dat toen al dergelijke vergunningen niet hadden mogen worden afgegeven. Dat klemt te meer omdat het toen in de praktijk windmolens met een tiphoogte van circa 75 meter betrof, terwijl er inmiddels vergunningen worden afgegeven voor turbines met een tiphoogte van 240 meter en richting 280 meter.

De schatting is nu dat al 25 % van de omwonenden gezondheidsschade ondervindt. De Rijksoverheid heeft nog steeds geen besluit genomen over actuele normen. Die verouderde normen maken het de gemeente mogelijk nu zelf uw verantwoordelijkheid te nemen en nieuwe betere beschermingsnormen te hanteren. De geluidsnormen zoals genoemd zijn niet serieus te nemen, omdat het gemiddelden zijn van een jaar, dus ook over windstille dagen.

Bescherming van de gezondheid van de mens is een grondrecht, zowel internationaal, als nationaal. Dit grondwettelijk voorzorgsprincipe - ook voor u als gemeentelijke overheid - staat in artikel 21 en artikel 22 van onze Grondwet. Windturbines worden wel hoger, maar niet stiller. Met name de steeds langer wordende wieken geven per saldo steeds meer geluid, trillingshinder en overlast. Ook worden omwonenden ziek van infrasoon geluid, dat te weinig aandacht krijgt. Inmiddels zijn er meerdere gezaghebbende publicaties verschenen over het verband tussen windturbines en gezondheidsschade. Kortom: uit tal van publicaties blijkt dat mensen ziek worden van het huidige geluid van windmolens, er daarom van gezondheidsschade sprake is. Omwonenden en inwoners dienen daar nog beter tegen beschermd te worden. De gemeenteraad is daarvoor nu verantwoordelijk. Om te voorkomen dat u als gemeente bij plaatsing van windturbines aansprakelijk wordt gesteld voor die gezondheidsschade, stel ik voor de afstandsnorm niet op 2 x de tiphoogte vast te stellen, maar aanzienlijk te verhogen. Zoals een collectief van artsen en audiologen ook adviseren. Zoals ook in andere landen het geval is. Bijvoorbeeld naar 1500 meter. Ik stel ook voor bij de NNN-gebieden een afstandsnorm te hanteren. Met vriendelijke groet, Herman Kamphuis