Informatienotitie Raad sturingsinformatie jeugdhulp 4e kwartaal 2020

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Sturingsinformatie jeugd 4e kwartaal 2020

Zaaknummer

16163-2021

B&W vergadering

9 maart 2021

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Behandelend ambtenaar

Myrte de Jong telefoon: 0572-347799 , e-mail: myrte.de.jong@raalte.nl

Kennis te nemen van

Sturingsinformatie jeugd 4e kwartaal 2020

Inleiding

In de raadsvergadering van 9 januari 2020 heeft wethouder Toeter u toegezegd elk kwartaal sturingsinformatie toe te zenden over de jeugdhulp. Met dit memo wordt u geïnformeerd over de clientaantallen en het verloop bij het Centrum voor Jeugd en Gezin en in de specialistische jeugdhulp.

Kernboodschap

Centrum voor Jeugd en Gezin In het Centrum voor Jeugd en Gezin werden per 31 december 2020 291 unieke cliënten ondersteund. In onderstaande figuur wordt de ontwikkeling van de clientaantallen weergegeven. Ook in het vierde kwartaal van 2020 heeft de stijging van het clientaantal in het Centrum voor Jeugd en Gezin verder doorgezet.

Het CJG wordt steeds bekender bij inwoners en samenwerkingspartners. De afgelopen twee jaar is nadrukkelijk geïnvesteerd in de samenwerking met onder meer scholen, huisartsen, Veilig Thuis en jeugdhulpaanbieders. Via deze samenwerkingspartners worden in toenemende mate ouders en jeugdigen met een hulpvraag naar het CJG verwezen. En ondersteuning vanuit jeugdhulpaanbieders schalen we in overleg af naar het CJG die het overneemt zodra dat kan. Ook weten ouders het CJG zelf steeds beter te vinden. De laagdrempelige CJG workshops over kleine opvoedingsvraagstukken, die sinds dit jaar ook online geboden worden, leveren een bijdrage aan de bekendheid. Deze worden steeds beter bezocht en ouders stellen ook steeds vaker na afloop van een workshop een vervolgvraag aan het CJG.

Specialistische jeugdhulp Op 31 december 2020 werden er 487 unieke cliënten ondersteund met een traject in de specialistische jeugdhulp. Het aantal trajecten in de specialistische jeugdhulp is al een lange periode enigszins stabiel. In het eerste half jaar van 2020 zien we een lichte afname. Sinds de zomer is het aantal cliënten weer enigszins gelijk aan de periode daarvoor.

Het is nog onduidelijk welk effect de coronapandemie heeft op de jeugdhulp, maar we zien wel dat er een kleine afname in de vraag naar jeugdhulp is geweest in het eerste half jaar van 2020. Deze afname is echter maar klein en liep in de loop van het voorjaar alweer op. De verwachting is dat trajecten langer gaan duren, waardoor de uitstroom zal verminderen. Enerzijds heeft veel ondersteuning minder frequent plaatsgevonden in de eerste maanden van de pandemie en zijn afrondingen uitgesteld. Er was daardoor ook meer verlengde jeugdhulp nodig (jeugdhulp na 18 jaar). Anderzijds zijn er in de eerste maanden van de pandemie indicaties verlengd zonder het gebruikelijke onderzoek, waardoor trajecten mogelijk langer duren dan anders op basis van onderzoek noodzakelijk zou zijn geacht. Landelijk onderzoek naar benodigde structurele middelen voor uitvoering van de Jeugdwet Onderzoeksbureau AEF heeft in opdracht van het Rijk (ministeries van VWS, Financiën, BZK en JenV) en de VNG onderzocht of er structureel extra middelen nodig zijn voor de uitvoering van de Jeugdwet, en welke maatregelen er genomen kunnen worden om de kosten te verlagen. Het onderzoeksrapport wordt u bij deze informatienotitie meegezonden ter informatie.

Het onderzoek jeugd laat zien dat gemeenten in een paar jaar tijd na de decentralisatie fors meer zijn gaan uitgeven aan jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Het onderzoek schat het tekort bij gemeenten in op tussen de 1,6 en 1,8 miljard euro. Genoemde verklaringen daarvoor zijn de bezuiniging op het budget bij de decentralisatie naar gemeenten in 2015, een stijging van het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt, uitstroom die achterblijft bij de instroom en een toename van de kosten per client. Ook constateert het onderzoek dat de brede inzet op preventie en vroegsignalering vooralsnog geen kosten bespaart, maar leidt tot een verhoogd voorzieningenniveau met hogere kosten. Deze uitkomsten zijn ook voor de gemeente Raalte grotendeels herkenbaar. Zo zien we de doorlooptijd van toewijzingen (trajecten) toenemen en ook de kosten stijgen.

Bovenstaande grafiek geeft de doorlooptijd per toewijzing weer. Een client kan meerdere toewijzingen hebben. 2

De gemiddelde doorlooptijd van een toewijzing is momenteel 22 maanden. We zien wel een groot verschil in de doorlooptijd per verwijzer. Zo is de gemiddelde doorlooptijd van een toewijzing dat verwezen is door de huisarts 37 maanden en de gemiddelde doorlooptijd van een verwijzing via de gemeente is 16 maanden. Een mogelijke verklaring voor dit verschil is de betrokkenheid van de verwijzer bij het hulpverleningstraject van de cliënt en de afstemming met de jeugdhulpaanbieder hierover. Bovendien hebben een aantal huisartsenverwijzingen nog betrekking op de periode voor 2015. De cliënten die het betreft waren dus al in zorg voordat gemeenten verantwoordelijk werden voor de uitvoering van de Jeugdwet en zijn dat nu nog steeds. De gemeente Raalte wijkt wel af van het landelijk beeld als het gaat om een toename van het aantal jeugdigen in de specialistische jeugdhulp (landelijk 16% gestegen sinds 2015). In Raalte zien we dat dit aantal al langere periode stabiel is. Wel zien we een forse toename van het aantal jeugdigen en gezinnen dat ondersteund wordt door het CJG. Er is dan ook flink ingezet op de bekendheid van het CJG bij zowel inwoners als samenwerkingspartners. In eerste instantie komt (in de meeste gevallen) een hulpvraag bij het CJG terecht.

Pas als blijkt dat er meer nodig is dan de ondersteuning die het CJG kan bieden, wordt een aanvraag voor specialistische jeugdhulp gedaan. Er is een stuurgroep maatregelen financiële beheersbaarheid Jeugdwet aangesteld door de VNG en het Rijk. Deze stuurgroep gaat maatregelen uitwerken die moeten bijdragen aan de financiële beheersbaarheid van de Jeugdwet. De resultaten van het onderzoek dienen tevens als inbreng van de komende kabinetsformatie. De uitkomsten van het onderzoek zijn zwaarwegend. Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassing in het stelsel vanaf 2022 zal aan een volgend kabinet zijn. Momenteel wordt ambtelijk onderzocht of we met de gedane aanbevelingen nog vooruitlopend op deze landelijke ontwikkelingen, op korte termijn besparingen kunnen realiseren voor de uitvoering van de Jeugdwet in de gemeente Raalte. Het merendeel van de genoemde aanbevelingen worden echter door onze gemeente al gedaan of zijn al in gang gezet.

Vervolg

Zoals toegezegd zal u per kwartaal op de hoogte worden gehouden van de sturingsinformatie jeugd.

Communicatie n.v.t.

Burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris Karin Cornelissen

de burgemeester Martijn Dadema

Bijlage: rapport AEF

3