Informatienotitie Raad septembercirculaire 2021

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Informatienotitie Raad septembercirculaire 2021

Zaaknummer

76497-2021

B&W vergadering

12 oktober 2021

Portefeuillehouder

dhr. F. (Frank) Niens

Behandelend ambtenaar

Chris ten Have telefoon 0622991121: , e-mail: chris.ten.have@raalte.nl

Kennis te nemen van Resultaat van de septembercirculaire 2021.

Inleiding Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar van het Rijk informatie over de Gemeente-fondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. In deze informatienotitie wordt het resultaat van de septembercirculaire 2021 toegelicht.

Kernboodschap Hoger accres door hogere raming loon-prijs ontwikkelingen en doordat het rijk extra middelen uittrekt voor o.a. klimaat, de kinderopvangtoeslag en de zorg. De algemene uitkering Binnen het gemeentefonds is de algemene uitkering de grootste component. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds wordt het accres genoemd. De belangrijkste punten uit de septembercirculaire 2021 ten opzichte van de meicirculaire 2021 op totaalniveau (voor alle gemeenten) zijn: - Vanaf 2022 is er een opwaartse bijstelling van de accressen van landelijk € 583 miljoen in 2022 oplopend tot € 757 miljoen in 2025. - Voor het jaar 2022 is landelijk € 1,3 miljard toegevoegd aan de algemene uitkering om de tekorten in de jeugdzorg op te vangen. - De opschalingskorting van € 270 miljoen is in 2022 ook eenmalig geschrapt en blijft daarmee op het niveau van 2019. - Er is een voorschot op de onderschrijding van het plafond BTW -compensatiefonds 2021 van landelijk € 215,9 miljoen vastgesteld. Bij de meicirculaire 2022 volgt de definitieve afrekening over 2021.

- Coronacompensaties: Voor het jaar 2021 is landelijk € 195 miljoen aan Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten (TONK) middelen, € 50 miljoen voor cultuur en € 10 miljoen voor buurt- en dorpshuizen beschikbaar gesteld.

Vertaling naar Raalte In onderstaand overzicht is het resultaat van de septembercirculaire 2021 betreffende de algemene uitkering (exclusief de integratie-uitkering sociaal domein) voor de jaren 2021 – 2025 afgezet ten opzichte van de meicirculaire 2021. Daarnaast is het totaal van de op te nemen onttrekkingen (stelposten) weergegeven. Resultaat algemene uitkering (exclusief integratie -uitkering sociaal domein) Bedragen in € 2021 2022 2023 2024 2025 Septembercirculaire 2021 54.250.000 56.408.000 52.687.000 52.617.000 53.052.000 Meicirculaire 2021 52.848.000 52.290.000 51.471.000 51.362.000 51.664.000 Resultaat voor aftrek stelposten 1.402.000 4.118.000 1.216.000 1.255.000 1.388.000 Al in begroting 2021 opgenomen onderschrijding plafond BTW compensatiefonds (BCF) Negatieve bijstelling algemene uitkering 2020 Op te nemen stelposten Reguliere taakmutaties (zie bijlage 1) Taakmutaties toe te rekenen aan sociaal domein (zie bijlage 2) Corona gerelateerde taakmutaties (zie bijlage 3) Totaal stelposten septembercirculaire Resultaat septembercirculaire 2021 na aftrek stelposten

178.000 33.000

36.000

46.000

18.000

18.000

18.000

62.000

2.281.000

-27.000

-25.000

-25.000

396.000 494.000

87.000 2.414.000

0 -9.000

0 -7.000

0 -7.000

697.000

1.704.000

1.225.000

1.262.000

1.395.000

In de septembercirculaire zijn er extra middelen beschikbaar gekomen van € 1,40 miljoen in 2021, oplopend naar € 4,12 miljoen in 2022, en aflopend naar € 1,22 miljoen in 2023, € 1,26 miljoen in 2024 en € 1.39 miljoen in 2025. Een deel van deze extra middelen heeft het rijk bestemd voor een bepaald doel (taakmutaties). De meest in het oog springende betreft de extra middelen jeugd voor het jaar 2022 ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Voor Raalte is dit € 2,37 miljoen. In bijlage 1 t/m 3 is een toelichting op alle overige taakmutaties weergegeven. Na aftrek van de taakmutaties (via stelposten) en de al in de begroting 2021 opgenomen ruimte onder het plafond BCF is er een positief resultaat van € 0,70 miljoen in 2021 oplopend naar € 1,70 miljoen in 2022, € 1,22 miljoen in 2023, € 1,26 miljoen in 2024 en € 1,39 miljoen in 2025. In 2021 wordt het positieve resultaat gerealiseerd door een positieve bijstelling van maatstaven en doordat de ruimte onder het plafond BCF hoger is dan dat we hebben opgenomen in onze begroting. Vanaf 2022 zijn de positieve resultaten voornamelijk het gevolg van het hogere accres. Het hogere accres is het gevolg van een hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling van het CPB en door een positieve volumeontwikkeling. Daarnaast trekt het rijk extra middelen uit voor klimaat, de zorg en EU afdrachten.

Verder zijn de kosten voor het compenseren van de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag opwaarts bijgesteld. Voor al deze uitgaven geldt dat dit ramingen betreft. Op het moment dat de daadwerkelijke uitgaven lager blijken te zijn, zal dit ook leiden tot een lager accres. Omdat de algemene uitkering het principe van ‘trap op -trap af’ volgt hebben deze beleidsintensiveringen doorwerking in het accres. Een deel van de extra middelen ter grootte van ruim € 0,5 miljoen is structureel nodig om de hogere loon-en prijsontwikkeling in 2022 en verder binnen de gemeentebegroting op te vangen. Een verdere toelichting op het resultaat van de septembercirculaire is in bijlage 4 weergegeven.

2

Mutaties sociaal domein In onderstaande tabel staan de mutaties sociaal domein ten opzichte van de meicirculaire weergegeven.

Bedrag in € Wmo taken vanaf 2015 Jeugd Participatie (SW/re-integratie)

Mutaties sociaal domein taken vanaf 2015 2021 2022 2023 -35.000 -74.000 -27.000 97.000 2.355.000 0 -7.000 -7.000 -11.000

Totaal

55.000

2.274.000

-38.000

2024 -25.000 0 -15.000

2025 -25.000 0 -19.000

-40.000

-44.000

De negatieve bijstelling van Wmo middelen komt doordat per 1 januari 2020 de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz instelling wonen is vereenvoudigd, waardoor er minder beroep gedaan wordt op de Wmo 2015. Daarnaast is er een uitname in 2022 van uitvoeringskosten van de SVB voor PGB trekkingsrechten. Voor jeugd zijn er extra middelen in 2021 (€ 97.000) ter aanpak van acute problematiek in de jeugdzorg en in 2022 (€ 2.368.000) ter compensatie van jeugdzorgtekorten beschikbaar gesteld. Daarnaast is er in 2022 € 13.000 onttrokken vanwege uitvoeringskosten van de SVB voor PGB trekkingsrechten. Op de integratie-uitkering participatie is een negatieve correctie gekomen doordat de uitgaven van het UWV aan de no-riskpolis hoger zijn geweest dan aanvankelijk geraamd.

Vervolg Het financiële resultaat voor het jaar 2021 wordt verantwoord in de jaarrekening 2021. De resultaten 2022 en verder van deze septembercirculaire worden volgens bestaande werkwijze vertaald bij de zomernota 2022 en kadernota/ begroting 2023. De stand van de septembercirculaire is een momentopname. In de komende circulaires (decembercirculaire 2021 en meicirculaire 2022) kunnen hier bijstellingen op komen. Zo zijn de resultaten van de algemene politieke beschouwing nog niet verwerkt. De uiteindelijke ontwikkeling van het accres in 2022 en verder is onder andere afhankelijk van de keuzes die een nieuw kabinet maakt en de macro economische ontwikkelingen in de komende periode. Naar verwachting wordt bij de meicirculaire 2022 het resultaat van de herijking van het gemeentefonds die vanaf 1 januari 2023 ingaat per gemeente gepubliceerd.

Communicatie N.v.t.

Burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris Karin Cornelissen

de burgemeester Martijn Dadema

Bijlage 1: Overzicht reguliere taakmutaties Bijlage 2: Taakmutaties toe te rekenen aan sociaal domein Bijlage 3: Overzicht Corona gerelateerde compensaties Rijk Bijlage 4: Toelichting resultaat septembercirculaire 2021

3

Bijlage 1: Taakmutaties septembercirculaire 2021 Taakmutaties (bedragen in €)

2022

2023

2024

Landelijke structuur interventieteams

3.000

3.000

3.000

Toezicht en handhaving gastouderopvang

9.000

9.000

9.000

Rijksvaccinatie HPV mannen

6.000

6.000

6.000

Gezond in de stad (DU)

28.000

18.000

18.000

Uitvoering en implementatie breed offensief

2021 17.000

Centrale stemopneming (DU)

19.000

Totaal taakmutaties

36.000

46.000

2025 Toelichting Middelen om maatregelen te nemen gericht om het gemakkelijker maken voor werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Middelen ter voorkoming en terugdringing 3.000 o.a. belasting- en premiefraude, toeslagenfraude 9.000 Intensiveren toezicht en handhaving van gastouderopvang Middelen t.b.v. uitbreiding 6.000 rijksvaccinatieprogramma Middelen om gemeenten extra ruimte te geven om gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. Vergoeding deelname aan experiment centraal tellen van stembiljetten. 18.000

Bijlage 2: Taakmutaties toe te rekenen aan Sociaal domein Bedragen in € Aanpak problematiek jeugdzorg 2021 Extra middelen jeugdzorg 2022 Uitvoeringskosten SVB PGB wmo en jeugd Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz Totaal toe te rekenen aan Sociaal domein

2021

2022

2023

2024

2025 Toelichting Middelen voor acute problematiek in de 97.000 jeugdzorg Extra middelen 2022 ter compensatie van 2.368.000 de tekorten in de jeugdzorg Uitvoeringskosten Sociale Verzekeringsbank 0 -56.000 0 0 0 onttrokken aan algemene uitkering € 13.000 jeugd en € 43.000 WMO Deel mobiliteitshulpmiddelen wordt -35.000 -31.000 -27.000 -25.000 -25.000 verstrekt vanuit Wet Langdurige Zorg en niet meer vanuit WMO 2015 62.000 2.281.000 -27.000 -25.000 -25.000

Bijlage 3: Overzicht Corona gerelateerde compensaties Rijk Corona gerelateerde taakmutaties

2021

TONK

289.000

Lokale cultuur

92.000

Buurt en dorpshuizen

15.000

2022

Aanvullend pakket/ impuls reintegratie

23.000

Gemeentelijke schuldenbeleid en bijzonder bijstand

64.000

Totaal

396.000

2023

2024

2025

Toelichting 2e tranche ter compensatie directe kosten TONK regeling en uitvoeringskosten Middelen ter compensatie extra uitgaven cultuur Middelen ter compensatie extra uitgaven buurt- en dorpshuizen Middelen t.b.v. re-integratie bijstandsgerechtigden en tijdelijke impuls om dienstverlening te intensiveren Extra middelen om snelle hulp te bieden aan mensen die vanwege de crisis te maken krijgen met schulden- en armoedeproblematiek

87.000

4

Bijlage 4 Toelichting resultaat algemene uitkering Bedragen in € 1.1 Hoger accres 1.2 Hogere onderschrijding BTW-compensatiefonds (BCF) 1.2 Al in begroting opgenomen onderschrijding BCF 2021 1.3 Schrappen opschalingskorting 2022 1.4 Hoeveelheidsverschillen (ontwikkeling maatstaven) 1.5 Overig (o.a. bijstelling uitkeringsfactor)

2021 0 400.000 -178.000 0 420.000 55.000

Toelichting resultaat Algemene uitkering

697.000

2022 1.073.000 0

2023 1.193.000 0

2024 1.216.000 0

2025 1.376.000 0

495.000 0 136.000

0 0 32.000

0 0 46.000

0 0 19.000

1.704.000

1.225.000

1.262.000

1.395.000

1.1 Hoger accres Landelijk is het accres opwaarts bijgesteld met € 583 miljoen in 2022 oplopend tot € 757 miljoen in 2025. Voor Raalte betekent dit een opwaartse bijstelling van circa € 1,07 miljoen in 2022 oplopend naar circa € 1,37 miljoen in 2025. Dit komt door een hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling van het CPB en door een positieve volumeontwikkeling. Daarnaast trekt het rijk extra middelen uit voor klimaat, de zorg en EU afdrachten. Verder zijn de kosten voor het compenseren van de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag opwaarts bijgesteld. Voor al deze uitgaven geldt dat dit ramingen betreft. Op het moment dat de daadwerkelijke uitgaven lager blijken te zijn, zal dit ook leiden tot een lager accres. Omdat de algemene uitkering het principe van ‘trap op trap af’ volgt hebben deze beleidsintensiveringen doorwerking in het accres. Een deel van de extra middelen zal nodig zijn om hogere verwachte loon-en prijsontwikkeling in 2022 en verder binnen de gemeentebegroting op te vangen. 1.2 BTW compensatiefonds In de septembercirculaire is een onderschrijding van het BTW-compensatiefonds 2021 gemeld van landelijk € 216 miljoen. Voor Raalte betekent dit een verwachte teruggave en daarmee verhoging van de algemene uitkering van € 400.000 in 2021. In de begroting 2021 is rekening gehouden met ruimte onder het plafond BCF van € 178.000 (50% van afrekening 2020).

Bij de meicirculaire 2022 volgt de definitieve afrekening over het jaar 2021. 1.3 Schrappen opschalingskorting Het kabinet heeft besloten de opschalingskorting voor gemeenten in het jaar 2022 incidenteel te schrappen. Landelijk gaat het om € 270 miljoen, voor Raalte een positieve bijstelling van € 495.000 in 2022. Eerder heeft het kabinet (in verband met corona) al besloten de opschalingskorting voor de jaren 2020 en 2021 te bevriezen. De opschalingskorting is hiermee nog niet van tafel en is doorgeschoven naar de onderhandelingstafel bij de kabinetsformatie. 1.4/1.5 Hoeveeheidsverschillen (ontwikkeling maatstaven) en overige (o.a. uitkeringsfactor) In de loop van 2021 zijn de definitieve cijfers van verschillende maatstaven en de gewichten per maatstaf bekend geworden vanuit het CBS. Voor Raalte geeft dit een positieve bijstellen van € 420.000 in 2021. Met name de maatstaven aantal inwoners, huishoudens met laag inkomen, klantpotentieel regionaal en inwoners met medicijngebruik zijn opwaarts bijgesteld. Daarnaast is de uitkeringsfactor als gevolg van landelijke volumes van maatstaven opwaarts bijgesteld.

5