Informatienotitie Raad meicirculaire 2026

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Resultaat algemene uitkering meicirculaire 2026

Zaaknummer

46933-2026

B&W vergadering

30 juni 2026

Portefeuillehouder

Dhr. A.H. (Alexander) Kreule

Behandelend ambtenaar

Chris ten Have telefoon 0622991121: , e-mail: chris.ten.have@raalte.nl

Kennis te nemen van Het resultaat van de meicirculaire 2026

Inleiding De meicirculaire informeert gemeenten over de stand van het gemeentefonds, de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar van het Rijk de informatie over het gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Deze meicirculaire is een uitwerking van de voorjaarsnota van het rijk. In deze informatienotitie informeren wij u over het resultaat van het gemeentefonds voor de jaren 2026-2030.

Kernboodschap Het gemeentefonds stijgt, maar deze middelen zijn in belangrijke mate nodig om loon-en prijsstijging te bekostigen. De algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste component in het gemeentefonds. De hoogte van de algemene uitkering wordt bijgesteld als gevolg van de bijstelling van de loon-en prijsontwikkeling (LPO accres) en de bijstelling van het volumeaccres (compensatie voor landelijke groei zoals economie, aantal inwoners, woningen). Het LPO acres is gebaseerd op basis van de jaarlijkse ontwikkeling van het BBP en het volumeaccres wordt bepaald op basis van het 8 jarig historisch gemiddelde van de BBP. Daarnaast wordt de stand van de algemene uitkering bijgesteld door taakmutaties (uit te voeren taken waarvoor het rijk middelen beschikbaar stelt).

De belangrijkste punten uit de meicirculaire voor alle gemeenten zijn: • Een bijstelling van het accres ter compensatie van de loon- en prijsstijging (BBP) en volumeontwikkeling van € 170 miljoen in 2026 oplopend tot € 272 miljoen in 2030. Ook aan de kostenkant hebben we rekening te houden met deze prijs- en volumestijging. • De definitieve afrekening 2025 van het btw-compensatiefonds is € 213 miljoen lager dan in 2025 was ingeschat en wordt in 2026 eenmalig onttrokken aan het gemeentefonds. • Vanaf 2029 wordt de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening geschrapt binnen de Wmo, waarvoor € 1,4 miljard aan het gemeentefonds wordt onttrokken. Tegelijk wordt € 430 miljoen toegevoegd als vangnet voor mensen die deze hulp zelf niet kunnen regelen. Per saldo is er sprake van een korting van € 1 miljard van het rijk. In de gemeentelijke begroting 2027 wordt deze mutatie budgetneutraal verwerkt, omdat dit ook tot lagere lasten binnen de Wmo moet leiden. • Voor 2026 is € 666 miljoen en voor 2027 € 671 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van taken op het klimaat- en energiebeleid (CDOKE gelden). De rijksbijdrage bestaat uit een basisfinanciering en planfinanciering (gemeenten kunnen extra middelen aanvragen voor specifieke plannen).

Wat betekent dit voor Raalte In onderstaand overzicht is het resultaat van de algemene uitkering voor de jaren 2026 – 2030 voor de gemeente Raalte weergegeven. Daarnaast is het totaal van de op te nemen onttrekkingen (stelposten) weergegeven Resultaat algemene uitkering 2026-2030 Bedragen in €/ afgerond op 1.000) Stand algemene uitkering meicirculaire 2026 Stand algemene uitkering meicirculaire 2025

2026 83.445.000 81.242.000

2027 86.106.000 81.162.000

2028 82.388.000 79.064.000

2029 81.008.000 79.935.000

2030 82.040.000 79.935.000

Resultaat meicirculaire voor aftrek stelposten

2.203.000

4.944.000

3.324.000

1.073.000

2.105.000

Stelpost taakmutaties Stelpost loon-, prijs- en volumeontwikkeling

1.762.000 100.000

2.128.000 2.770.000

466.000 2.770.000

-1.441.000 2.770.000

-1.401.000 2.770.000

Totaal op te nemen stelposten

1.862.000

4.898.000

3.236.000

1.329.000

1.369.000

341.000

46.000

88.000

-256.000

736.000

Resultaat algemene uitkering na aftrek stelpost

Uit dit overzicht blijkt dat de rijksinkomsten via de algemene uitkering voor aftrek van de stelposten toenemen met + € 2,20 miljoen in 2026, + € 4,94 miljoen in 2027, + € 3,32 miljoen in 2028, € 1,07 miljoen in 2029 en € 2,11 miljoen in 2030. Dit is met name het gevolg van de compensatie voor volume-, loon- en prijsontwikkelingen. Tegenover de extra middelen van het rijk staan uitgaven voor uit te voeren taken(taakmutaties) en om loon-, prijs en volumestijgingen op te kunnen vangen. Deze reserveren we via stelposten (zie voor toelichting bijlage 1 en 2). Na aftrek van de stelposten is het resultaat + € 0,34 miljoen in 2026, + € 0,05 miljoen in 2027, + € 0,09 miljoen in 2028 , -/- € 0,26 miljoen in 2029 en + € 0,74 miljoen in 2030.

Vervolg -

Het resultaat van de meicirculaire voor het jaar 2026 wordt bij de zomernota 2026 verder uitgewerkt en vertaald in de begroting 2026. Het resultaat 2027 en verder wordt verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030. Bij de zomernota 2026 is een actueel financieel beeld geschetst waarin de financiële positie 2026-2030 is geactualiseerd. Dit is inclusief de vertaling van deze meicirculaire 2026. In september 2026 wordt de septembercirculaire verwacht met daarin de vertaling van de plannen uit de Miljoenennota voor gemeenten.

2

Communicatie N.v.t.

burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

Bijlage 1: Overzicht stelposten taakmutaties Bijlage 2: Overzicht stelposten loon, prijs en volumeontwikkelingen Bijlage 3: Meicirculaire 2026

3

Bijlage 1: Overzicht stelposten taakmutaties Stelpost voor taakmutaties (uit te voeren taken waarvoor rijk middelen beschikbaar stelt) Taakmutaties 2026 2027 2028 Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid 1.213.000 1.217.000 (CDOKE) WSW en beschut werk 285.000 329.000 370.000 Huishoudelijke hulp maatwerkvoorziening uit Wmo Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo 445.000 Volumestijging Wmo Bommenregeling 121.000 Uitname compensatieregeling niet beoogde jeugdkosten Alleenverdienersproblematiek Overige taakmutaties Totaal taakmutaties

2029

2030

373.000 -1.901.000

307.000 -1.940.000 140.000

-119.000 45.000 217.000 1.762.000

137.000 2.128.000

96.000 87.000 92.000 466.000 -1.441.000 -1.401.000

Capaciteit decentrale overheden klimaat en energiebeleid (CDOKE) Voor 2026 is € 1.213.000 en voor 2027 is € 1.217.000 beschikbaar gesteld om uitvoering te geven aan taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Hiervan is voor 2027 € 1.061.000 toegekend als basisfinanciering. Hieronder valt ook de opgave rondom de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Daarnaast is er in 2027 € 156.000 beschikbaar voor planfinanciering. onder ander voor planvorming omtrent zon- en windenergie en het aardgasvrij maken van wijken. De basisfinanciering mag vanaf 2028 structureel in de begroting opgenomen worden. Voor het deel planfinanciering mag dit alleen op basis van een verkregen beschikking. Dit verwerken we conform deze richtlijn van de toezichthouder in onze begroting 2027. WSW en beschut werk De rijksbijdrage WSW en beschut werk is positief bijgesteld als gevolg van de toekenning van loon- en prijsbijstelling 2026. Daarnaast wordt er vanaf 2027 een nieuwe systematiek voor de rijksbijdrage beschut werk doorgevoerd met een ingroeipad van 2 jaar. Deze nieuwe systematiek is voor 70% gebaseerd op het aantal gerealiseerde werkplekken en voor 30% op basis van het aantal inwoners met een positief UWV-advies beschut werk. Er is voor 2026 € 285.000 oplopend naar € 373.000 in 2029 en aflopend naar € 307.000 in 2030 beschikbaar gesteld.

Huishoudelijke hulp maatwerkvoorziening uit de Wmo Vanaf 2029 wordt de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening geschrapt binnen de Wmo. Tegelijk komt er een vangnet voor mensen die deze hulp zelf niet kunnen regelen. Per saldo leidt dit tot een uitname van € 1.901.000 in 2029 en vanaf 2030 € 1.940.000 structureel uit het gemeentefonds. Deze wordt budgetneutraal doorgevoerd, omdat dit ook aan de lastenkant tot een verlaging van kosten moet leiden. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Er is in 2027 € 445.000 beschikbaar gesteld ter compensatie van het uitstellen van de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo van 2027 naar 2028. Dit heeft tot gevolg dat meer mensen gebruik maken van met name de maatwerkvoorziening huishoudelijke hulp . Aangezien de maatwerkvoorziening huishoudelijke hulp vanaf 2029 wordt geschrapt als maatwerkvoorziening is het onzeker of de inkomensafhankelijke eigen bijdrage nog door het rijk wordt ingevoerd. Volumestijging Wmo Vanaf 2026 stelt het rijk middelen beschikbaar ter compensatie van de hogere kosten in de Wmo als gevolg van stijging van het aantal ouderen en daarmee samenhangende een toenemend gebruik van Wmo voorzieningen. In voorgaande circulaires is al compensatie voor de jaren 2026 t/m 2029 beschikbaar gesteld. In deze circulaire is

4

voor de jaren 2030 en 2031 een nieuwe tranche volumestijging Wmo van € 140.000 structureel beschikbaar gesteld.

Bommenregeling Er is voor 2026 € 121.000 beschikbaar gesteld voor de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van een bom. Niet beoogde middelen jeugdzorg Er is € 119.000 uit het gemeentefonds onttrokken en deze middelen worden beschikbaar gesteld voor de specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg 2024 en 2025. Deze specifieke uitkering (SPUK) is ingesteld, omdat gemeenten voordelige of nadelige gevolgen ondervinden van de invoering van het woonplaatsbeginsel jeugd. Raalte heeft een aanvraag ingediend van € 1,12 miljoen op deze SPUK , omdat we te maken hebben met een stijging jeugdkosten in 2024/2025 als gevolg van de invoering van het woonplaatsbeginsel jeugd. Alleenverdienersproblematiek Er is in 2026 € 45.000 beschikbaar gesteld om hulp te kunnen bieden via de individuele bijzondere bijstand aan huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdieners problematiek. Overige taakmutaties Dit betreft meerdere kleinere taakmutaties voor onder andere het faciliteren van digitale dienstverlening, de uitvoering van de Participatiewet in balans en de aanpak van problematische schulden. Bijlage 2: Overzicht stelposten loon, prijs en volumeontwikkelingen 2026 Stelpost loonstijging 2027 gemeentepersoneel Stelpost prijsstijging 2027 (2,7%) Afromen huidige stelpost lpo begroting 2026 Stelpost LPO 2027 DOWR Stelpost verbonden Partijen 2027

Afromen inkomst BTW compensatiefonds

Totaal stelposten

2027

2028

2029

2030

1.100.000

1.100.000

1.100.000

1.350.000

1.350.000

1.350.000

Toelichting CAO stijging 3,7% op volume 1.100.000 € 30 miljoen 1.350.000 2,7% op volume € 50 miljoen

-200.000

-200.000

-200.000

-200.000

Hogere kosten DOWR als 120.000 gevolg van loon- en prijsstijging Stijging kosten verbonden 300.000 300.000 300.000 300.000 partijen Definitieve afrekening BTW compensatiefonds 2025 € 100.000 lager dan structureel 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 opgenomen in begroting 2026. In de begroting mag maximaal het bedrag van de afrekening 2025 opgenomen worden. 100.000 2.770.000 2.770.000 2.770.000 2.770.000 120.000

120.000

120.000

5