Informatienotitie Raad Masterplan Snelle Fietsroutes

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Masterplan Snelle Fietsroutes

Zaaknummer

14674 - 2021

B&W vergadering

23 maart 2021

Portefeuillehouder

dhr. D.G.B. (Dennis) Melenhorst

Behandelend ambtenaar

Matthijs Koops telefoon: 0572-347861, e-mail: matthijs.koops@raalte.nl

Kennis te nemen van Het Masterplan Snelle Fietsroutes (bijlage 1).

Inleiding Kernnet Fiets In 2018 is het regionale Kernnet Fiets opgesteld. In dit Kernnet de belangrijkste regionale fietsroutes, met een totale lengte van 4.500 km, vastgelegd. In uitwerking op het regionale Kernnet Fiets is het Masterplan Snelle Fietsroutes opgesteld. Hiermee is de basis vastgelegd voor een gemeenschappelijke ambitie en samenwerking tussen Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten om Snelle Fietsroutes te realiseren in West-Overijssel waaronder in de gemeente Raalte de routes: - Zwolle- Heino-Raalte-Nijverdal; - Raalte – Deventer. De gemeenteraad wordt via deze raadsinformatienotitie op de hoogte gesteld van het Masterplan en de bijbehorende uitwerking tot dusver. Kernnet Fiets

Snelle Fietsroute en Fietssnelweg In het Kernnet zijn negen routes aangemerkt als Snelle Fietsroutes met een totale lengte van 240 km en in Twente wordt er gewerkt aan de realisatie van een Fietssnelweg (F35). Zowel een Snelle Fietsroute als een Fietssnelweg is een regionale hoofdfietsroute die hoogwaardig is ingericht voor fietsverplaatsingen over langere afstanden. Beide bieden fietsinfrastructuur met hoge kwaliteitseisen voor afstanden van 5 tot circa 30 kilometer en zijn bedoeld om op regionaal niveau de fiets in reistijd te laten concurreren met de auto.

Een Fietssnelweg kent een hogere ambitie ten aanzien van de fietsinfrastructuur dan de ambitie voor Snelle Fietsroutes. De investeringskosten van een fietssnelweg zijn zeer hoog. Het ambitieniveau voor de Snelle Fietsroutes ligt iets minder hoog en is afgestemd op het aantal, te verwachten, fietsers (des te hoger het aantal fietsers des te meer eisen er worden gesteld aan de inrichting). Door het ambitieniveau van een Fietssnelweg iets naar beneden bij te stelen tot het niveau van een Snelle Fietsroute wordt budget kosteneffectiever ingezet. Aangezien de hoeveelheid fietsers per traject van een bepaalde fietsroute kan variëren kan het inrichtingsniveau in Snelle Fietsroutes aangepast worden op de aantallen fietsers. Snelle Fietsroute Fietssnelweg Kenmerkend voor zowel een Snelle Fietsroute als een Fietssnelweg is dat de route breed is opgezet en in principe voorrang heeft op het overige verkeer. Hierbij heeft het fietsverkeer geen of zo min mogelijk oponthoud. Fietsers leggen op deze manier zo snel mogelijk een grote afstand af. De routes zijn geschikt voor de (elektrische) fiets en Speedpedelecs (tot 45 km/u).

Snelfietsroute Zwolle – Heino – Raalte -Nijverdal en Raalte - Deventer De focus op regionaal niveau ligt nu op negen Snelle Fietsroutes waarvan twee routes in de gemeente Raalte liggen (route 3 en 5). In 2019 is onder regie van de provincie een verkenning uitgevoerd met Rijkswaterstaat en de gemeenten. Hierbij zijn kansen voor bijvoorbeeld koppelingen met wegonderhoud en uitdagingen vanwege beperkte ruimte en financiële middelen in beeld gebracht. Snelfietsroute Zwolle – Heino - Raalte - Nijverdal Vanuit het noorden begint de route in de binnenstad van Zwolle en loopt naar het zuidoosten. Bij het kruispunt met de Ceintuurbaan komt de route uit bij de N35 en volgt daar de aanwezige parallelstructuur. Deze parallelstructuur ontbreekt ter hoogte van Heino en Raalte. In Heino loopt de route via de ZwolsewegDorpsstraat-Canadastraat en in Raalte loopt de route via Zwolsestraat-Varkensmarkt-EnkstraatAlmelosestraat. Bij Nijverdal sluit de route aan op de F35.

Snelfietsroute Zwolle – Heino – Raalte - Nijverdal

2

Snelfietsroute Raalte - Deventer De fietsroute tussen Raalte en Deventer kent nog een keuze om de route te realiseren langs het Overijsselsch kanaal via Heeten of een fietsroute langs de provinciale weg N348 via Wesepe. In de volgende fase moet een afgewogen keuze gemaakt worden tussen deze twee alternatieven. Het voorkeurstracé voor de fietsroute van Raalte naar Deventer is op basis van de nu beschikbare gegevens vooralsnog de route langs het kanaal. Grote delen van het bestaande fietspad loopt kronkelend tussen bomen door. Bij de N332 steken de fietsers de weg en het kanaal over om aan de westzijde naar Raalte te fietsen. Binnen Raalte loopt de route over het Erf, de Iepensingel en de Deventerstraat naar het centrum. Voor deze route tussen Raalte en Deventer is een nadere afweging tussen de twee tracés nodig. Daarbij moet inzichtelijk worden wat de voor- en nadelen van de twee opties zijn. Daarbij hoort inzicht in aantrekkelijkheid, kosten en realisatietermijn voor beide fietsroutes. De kanaalroute heeft een belangrijke recreatieve waarde en scoort hoger op aantrekkelijkheid dan de route langs de N348 en heeft daarom vooralsnog de voorkeur.

Snelfietsroute Raalte Deventer

Verkennend onderzoek naar de Snelle Fietsroutes op hoofdlijnen De negen Snelle Fietsroutes in de provincie zijn in op hoofdlijnen nader verkend in opdracht van de provincie door ontwerpprincipes voor Snelle Fietsroutes (ontleend aan landelijke inrichtingskenmerken van het CROW) op maat toe te passen op de verschillende routes en de daarbij behorende kosten globaal te ramen. Voor de Snelfietsroute Zwolle – Heino - Raalte – Nijverdal (trajectlengte 34 km) worden de kosten ruwweg geraamd op € 8 – €16 miljoen. Het aandeel van de gemeente Raalte wordt ingeschat op € 1,5 - € 2,5 miljoen. Voor de Snelfietsroute Raalte – Deventer langs de N348 (trajectlengte 21 km) zijn de kosten geraamd op € 2 - € 4 miljoen waarbij de kosten voor de gemeente Raalte worden ingeschat op € 1 miljoen. Voor een aanpassing van de route langs het kanaal (trajectlengte 15 km) zullen de kosten beduidend hoger uitvallen. De kosten worden ingeschat op € 10 miljoen waarvan de bijdrage van de gemeente Raalte wordt geraamd op € 4 of € 8 miljoen*. Een en ander is afhankelijk van een bijdrage van de provincie. Argumentatie ontwikkelen Snelle Fietsroutes Het ontwikkelen van Snelle Fietsroutes kent vele voordelen: Gezondheid Stimuleren van beweging per fiets waardoor mensen gezonder blijven en gezonder ouder worden. Onderzoek toont aan dat regelmatig fietsen de levensverwachting met 3 tot 14 maanden verlengt.

Stimuleren van het gebruik van de fiets is in deze tijden van Corona nog relevanter nu fietsen wordt gezien als een veilige en gezonde vorm van mobiliteit en openbaar vervoerreizigers zoekende zijn naar een alternatieve vervoersvorm. Leefbaarheid Bijdrage in vermindering van broeikasgas (CO2) en geluidshinder omdat meer ritten per fiets worden afgelegd in plaats van met de auto.

3

* Nagenoeg het gehele traject is in zijn geheel in beheer van de gemeente Raalte en Deventer. Wel is het in principe de bedoeling een ongelijkvloerse oversteek te realiseren op het punt waar de N332 overgestoken moet worden. Deze investering wordt geraamd op € 4 miljoen. Het is aannemelijk dat de provincie hierbij fors zal bijdragen

4

Economie / bereikbaarheid Snelle Fietsroutes dragen bij aan het:  Voorkomen van congestie op het autonetwerk en de druk op het openbaar vervoer-netwerk. Zodat de bereikbaarheid naar centra, stations, kantoren en evenementenlocaties op orde blijft.  Een vlotte verbinding naar de dichte centra waar de meeste mensen werken en wonen en waar de meeste openbare voorzieningen zijn. Veiligheid Verlagen van het aantal verkeersslachtoffers. Sociale verbondenheid Een vlotte verbinding tussen steden, stadsdelen, dorpen en nieuwbouw; met andere woorden: tussen alle mogelijke bevolkingsgroepen in de samenleving (sociale functie). Recreatie / PR Hoewel de Snelle Fietsroute primair de snelle fietser |(woon-werk en woon-school) bedient zal de route ook een functie hebben in het netwerk van recreatieve routes. Een Snelle Fietsroute tussen Raalte en Deventer langs het kanaal zal bijvoorbeeld ook erg aantrekkelijk zijn voor de recreatieve fietser. Bovendien vormt een Snelle Fietsroute een zichtbaar project waarmee Overijssel op de kaart wordt gezet.

Kernboodschap In 2020 is het regionale Masterplan Fiets opgeteld in uitwerking van het Kernnet Fiets. Met het Masterplan is de basis vastgelegd voor een gemeenschappelijke ambitie en samenwerking tussen Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten om Snelle Fietsroutes te realiseren in West-Overijssel waaronder in de gemeente Raalte de routes: - Zwolle – Heino – Raalte – Nijverdal; - Raalte – Deventer. Bovendien wordt met de informatie in voorliggende notitie voldaan aan de toezegging de raad (LTA) te informeren over de stand van zaken met betrekking tot de regionale fietsroute Zwolle – Heino – Raalte – Nijverdal.

Vervolg Nu de eerste verkennende onderzoeken zijn uitgevoerd naar de tracés zijn er vele vervolgstappen nodig voordat tot realisatie van Snelle Fietsroutes kan worden overgegaan. Te denken valt aan een zogenaamd potentieonderzoek waarin op basis van huidige gebruik wordt geprognosticeerd welk gebruik de route zal hebben als de route is opgewaardeerd tot een Snelle Fietsroute. Ook ligt het voor de hand een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) verkenning uit te voeren en een verkenning naar de Ecologische consequenties / landschappelijke inpassing. De verdiepingsslagen moeten goed inzichtelijk maken of de baten voldoende opwegen tegen de kosten die gemaakt moeten worden voor infrastructurele aanpassingen. Als dit uiteindelijk zo blijkt te zijn wordt een voorlopig en definitief ontwerp gemaakt en worden planologische procedures doorlopen. Daaraan voorafgaand zullen afspraken gemaakt moeten worden over het uitwerkingsproces en de kostenverdeling over de betrokken wegbeheerders. Daar waar al werk met werk kan worden gemaakt kan al een eerste stap worden gezet om Snelle Fietsroutes al op onderdelen uit te werken. De ambitie om de Snelle Fietsroutes uit te werken zal worden opgenomen in het Fietsbeleidsplan dat wij dit jaar zullen opstellen.

5

Snelfietsroute Raalte - Deventer De eerste stap die wij nu willen zetten is het uitvoeren van een (plan)studie naar de route Raalte – Deventer. Deze studie wordt opgepakt in samenwerking met de provincie en onder regie van de gemeenten uitgevoerd. De provincie bewaakt hierbij de overkoepelende thema’s die voor alle Snelle Fietsroutes gelden, zoals: herkenbaarheid, beleving, fietsstimulering en toepassing van technieken. Na de studie moet de balans op worden gemaakt of het reëel is de route te projecteren langs het Overijsselsch kanaal wat voorlopig de voorkeur heeft of langs de N348. Wij zullen dit jaar kosten maken voor het uitvoeren van een verdiepende (plan)studie dit jaar voor het traject Raalte – Deventer. De kosten van deze studie zijn ingeschat op € 60.000,--. Het leeuwendeel van de kosten (75%) worden gedekt door provinciale middelen (hiervoor is een subsidieaanvraag ingediend en inmiddels toegekend). De gemeente Raalte draagt vanuit de Verkeeragenda evenals de gemeente Deventer circa € 7.500,-- bij. Er zijn nog vele voorbereidende stappen nodig waarvoor financiële dekking nodig is voordat met een infrastructurele uitwerking begonnen kan worden. Na het doorlopen van de studie verwachten wij beter zicht te hebben op de financiële consequenties van verdere voorbereiding en aanleg.

Snelfietsroute Zwolle – Heino - Raalte - Nijverdal Voor de route Zwolle – Heino – Raalte – Nijverdal is het momentum nu niet aanwezig om met een verdiepende studie te starten. Het initiatief ligt hiervoor voor het belangrijkste deel in handen van RWS aangezien zij wegbeheerder zijn van vrijwel de gehele route buiten de bebouwde kom. De provincie voert gesprekken met RWS om zicht te krijgen op het moment van uitwerking. Wij houden bij de provincie de vinger aan de pols over de vorderingen. Wel liggen er kansen om op korte en middellange termijn gemeentelijke wegen die onderdeel uitmaken van de Snelle Fietsroute en die aan onderhoud toe zijn zoveel mogelijk de uitstraling / kenmerken mee te geven van een Snelle Fietsroute. Voorbeelden hiervan zijn de Dorpsstraat en de Zwolseweg in Heino. De kans dat de provincie bereid is 50% tot van de kosten te dekken vanuit de DUVV en nog eens 25% vanuit incidentele middelen is dan groot. Hoe de uitwerking van een Snelle Fietsroute zich verhoudt tot de uitwerking van de Marsroute N35 is nu nog niet te duiden. Beide projecten zijn voor ons als belangrijke projecten aangemerkt binnen de Bereikbaarheidsvisie regio Zwolle.

Communicatie Wanneer de (plan)studie van de Snelle Fietsroute Raalte – Deventer is afgerond zullen wij de uitkomsten delen met de gemeenteraad.

Bijlagen Bijlage 1: Masterplan Snelle Fietsroutes Burgemeester en wethouders van Raalte,

de secretaris Karin Cornelissen

de burgemeester Martijn Dadema

6