Informatienotitie meicirculaire 2025

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Resultaat algemene uitkering meicirculaire 2025

Zaaknummer

36221-2025

B&W vergadering

8 juli 2025

Portefeuillehouder

Dhr. A.H. (Alexander) Kreule

Behandelend ambtenaar

Chris ten Have telefoon 0622991121: , e-mail: chris.ten.have@raalte.nl

Kennis te nemen van Het resultaat van de meicirculaire 2025

Inleiding De meicirculaire informeert gemeenten over de stand van het gemeentefonds, de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar van het Rijk de informatie over het gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Deze meicirculaire is een uitwerking van de voorjaarsnota van het rijk. In deze informatienotitie informeren wij u over het resultaat van het gemeentefonds voor de jaren 2025-2029.

Kernboodschap De meicirculaire 2025 biedt wat verlichting, maar het landelijk ravijn blijft grotendeels instant en het zwaartepunt met betrekking tot jeugd verschuift naar het jaar 2028

De algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste component in het gemeentefonds. De hoogte van de algemene uitkering wordt bijgesteld als gevolg van de bijstelling van de loon-en prijsontwikkeling (LPO accres) en de bijstelling van het volumeaccres (compensatie voor landelijke groei zoals economie, aantal inwoners, woningen). Het LPO acres is gebaseerd op basis van de jaarlijkse ontwikkeling van het BBP en het volumeaccres wordt bepaald op basis van het 8 jarig historisch gemiddelde van de BBP. Daarnaast wordt de stand van de algemene uitkering bijgesteld door taakmutaties (uit te voeren taken waarvoor het rijk middelen beschikbaar stelt).

De belangrijkste punten uit de meicirculaire voor alle gemeenten zijn: • Bijstelling accres ter compensatie van loon-en prijsontwikkeling (BBP) en volumeontwikkeling: € 370 miljoen in 2025 oplopend tot € 652 miljoen in 2029. Ook aan kostenkant hebben we rekening te houden met deze prijs- en volumestijging. • Demping terugval gemeentefonds € 400 miljoen in 2026 oplopend tot € 424 miljoen vanaf 2030. Hiermee is het ravijn vanaf 2026 teruggebracht van € 2,4 miljard naar € 2 miljard. Deze middelen zijn op basis van actuele informatie in de meicirculaire 2025 toegevoegd aan de middelen jeugd. • Het landelijk tekort op de jeugd is voor 50% voor rekening van het rijk: er is vanaf 2025 structureel € 414 miljoen beschikbaar gesteld. • Het ingroeipad van de maatregelen hervormingsagenda jeugd die moet leiden tot een besparing van landelijk € 1 miljard is verzacht. Hiervoor is in 2026 landelijk € 498 miljoen en in € 2027 € 447 miljoen beschikbaar gesteld. • De taakstelling hervormingsagenda jeugd wordt vanaf 2028 structureel verhoogd van € 1 miljard naar € 1,5 miljard door indexatie van deze taakstelling naar huidig prijspeil. Er wordt vanaf 2028 € 507 miljoen onttrokken uit het gemeentefonds. Wat betekent dit voor Raalte In onderstaand overzicht is het resultaat van de algemene uitkering voor de jaren 2025 – 2029 voor de gemeente Raalte weergegeven.

Daarnaast is het totaal van de op te nemen onttrekkingen (stelposten) weergegeven. Resultaat algemene uitkering 2025-2029 Bedragen in €/ afgerond op 1.000) Stand algemene uitkering meicirculaire 2025 Stand algemene uitkering meicirculaire 2024

2025 80.284.000 77.887.000

2026 81.242.000 72.505.000

2027 81.162.000 72.751.000

2028 79.064.000 72.998.000

2029 79.935.000 72.998.000

Resultaat meicirculaire voor aftrek stelposten

2.397.000

8.737.000

8.411.000

6.066.000

6.937.000

Stelpost taakmutaties Stelpost loon-, prijs- en volumeontwikkeling

1.742.000 0

5.161.000 3.178.000

4.543.000 3.175.000

2.410.000 3.175.000

2.550.000 3.375.000

Totaal op te nemen stelposten

1.742.000

8.339.000

7.718.000

5.585.000

5.925.000

655.000

398.000

693.000

481.000

1.012.000

Resultaat algemene uitkering na aftrek stelpost

Uit dit overzicht blijkt dat de rijksinkomsten via de algemene uitkering voor aftrek van de stelposten toenemen met + € 2,40 miljoen in 2025, + € 8,74 miljoen in 2026, + € 8,41 in 2027, € 6,07 miljoen in 2028 en € 6,94 miljoen in 2029. Dit is met name het gevolg van de compensatie voor volume-, loon- en prijsontwikkelingen en de extra jeugdmiddelen voor de jaren 2026 en 2027. Tegenover de extra middelen van het rijk staan uitgaven voor uit te voeren taken(taakmutaties) en om loon-, prijs en volumestijgingen op te kunnen vangen. Deze reserveren we via stelposten (zie voor toelichting bijlage 1 en 2). Na aftrek van de stelposten is het resultaat + € 0,65 miljoen in 2025, + € 0,40 miljoen in 2026, + € 0,69 miljoen in 2027 en + € 0,48 miljoen in 2028 en € 1,01 miljoen in 2029.

Vervolg -

Het resultaat van de meicirculaire voor het jaar 2025 wordt bij de zomernota 2025 verder uitgewerkt en vertaald in de begroting 2025. Het resultaat 2026 en verder wordt verwerkt in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Bij de zomernota 2025 is een actueel financieel beeld geschetst waarin de financiële positie 2025-2029 is geactualiseerd. Dit is inclusief de vertaling van deze meicirculaire 2025. In september 2025 wordt de septembercirculaire verwacht met daarin de vertaling van de plannen uit de Miljoenennota voor gemeenten.

2

Communicatie N.v.t.

burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

Bijlage 1: Overzicht stelposten taakmutaties Bijlage 2: Toelichting jeugd Bijlage 3: Overzicht stelposten loon, prijs en volumeontwikkelingen Bijlage 4: Meicirculaire 2025

3

Bijlage 1 Overzicht stelposten taakmutatie Stelpost voor taakmutaties (uit te voeren taken waarvoor het rijk middelen beschikbaar stelt) Taakmutaties Jeugd

2025 809.000

Vervanging abonnementstarief WMO Uitvoeringskosten omgevingswet Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) Compensatie SW en nieuw beschut Impulsbudget sociale infrastructuur Overige taakmutaties meicirculaire 2025 Taakmutaties september/decembercirculaire 2024 Totaal taakmutaties

2026 3.125.000

2029

2027 2.935.000

2028 656.000

712.000

437.000 241.000 112.000 303.000 53.000 70.000 154.000

287.000 48.000 38.000 1.226.000

275.000 48.000 14.000 1.271.000

278.000 48.000 14.000 1.414.000

212.000 48.000 14.000 1.564.000

1.742.000

5.161.000

4.543.000

2.410.000

2.550.000

Jeugd Zie bijlage 2 Vervanging abonnementstarief Wmo De inwerkingtreding van de wet inkomens-en vermogens afhankelijke eigen bijdrage Wmo is uitgesteld van 2026 naar 2027. Ter compensatie voor lagere eigen bijdrage Wmo/ hogere kosten is er voor 2026 € 437.000 beschikbaar gesteld. Uitvoeringskosten omgevingswet Er is voor 2025 eenmalig € 241.000 beschikbaar gesteld voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) Er is voor 2025 eenmalig € 112.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten van de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Impulsbudget sociale infrastructuur Er is voor de periode 2025-2034 een impuls budget beschikbaar gesteld voor de versterking van infrastructuur van het sociaal werkbedrijf. Voor Raalte € 53.000 in 2025 en € 48.000 vanaf 2026. Compensatie SW en nieuw beschut Er is in 2025 € 303.000 aflopend naar € 212.000 in 2029 structureel beschikbaar gesteld ter compensatie van de loon-en prijsontwikkeling 2025 en voor het versterken van de infrastructuur van sociale ontwikkelbedrijven. Vanwege de natuurlijke uitstroom van SW medewerkers is de compensatie loon- en prijsontwikkeling SW aflopend. Overige taakmutaties meicirculaire Dit zijn kleinere taakmutaties voor alleenverdienersproblematiek, schulden, kinderopvang en antidiscriminatievoorziening.

Taakmutaties septembercirculaire 2024 Het betreffen taakmutaties voor o.a het terugdraaien van de rijksbesparing jeugd, de indexatie volumegroei Wmo, de wettelijke zorgplicht openbare bibliotheken en de uitvoering van de Wet betaalbare huur . Zie voor verdere toelichting de raadsinformatienotitie van de septembercirculaire 2024.

4

Bijlage 2: toelichting taakmutatie jeugd Stelpost voor taakmutaties jeugd (uit te voeren taken waarvoor rijk middelen beschikbaar stelt) Taakmutaties Jeugd Demping terugval gemeentefonds (toegevoegd aan cluster jeugd) Tekorten jeugd Ingroeipad maatregelen Hervormingsagenda jeugd Hervormingsagenda jeugd Eigen bijdrage jeugd Sturen op trajectzorg jeugd

2025

809.000

2026

2027

2028

2029

757.000 794.000 943.000 631.000

804.000 800.000 853.000 478.000

788.000 803.000

793.000 805.000

552.000 -463.000 -121.000

604.000 -464.000 -121.000

-903.000

-905.000

656.000

712.000

Indexatie taakstelling Hervormingsagenda jeugd Totaal taakmutaties jeugd

809.000

3.125.000

2.935.000

In bovenstaande tabel zijn de taakmutaties met betrekking tot de jeugd weergegeven, welke hieronder verder zijn toegelicht. In 2027 komt de commissie van Ark met een nader advies over de voortgang van de hervormingen jeugd en over het financiële kader vanaf 2028. Demping terugval gemeentefonds Er is landelijk € 400 miljoen in 2026 oplopend tot € 424 miljoen voor 2030 en verder beschikbaar gesteld voor de terugval van het gemeentefonds. Het landelijk “ravijn” wordt hiermee verlaagd van € 2,4 miljard naar € 2 miljard. Voor Raalte een toevoeging van circa € 0,8 miljoen, welke vanuit het rijk zijn toegevoegd aan de jeugdmiddelen. Bij de kadernota was onze inschatting dat deze middelen toegevoegd zouden worden aan de algemene middelen. Rijkscompensatie tekorten jeugd Er is voor het jaar 2024 een landelijk tekort op het budget van de jeugdzorg van € 828 miljoen vastgesteld, waarvan de helft voor rekening komt van het rijk en de helft voor gemeenten. Vanaf 2025 ontvangt Raalte structureel € 0,8 miljoen ter compensatie van deze tekorten. Ingroeipad maatregelen hervormingsagenda jeugd Het ingroeipad van de maatregelen hervormingsagenda jeugd die moeten leiden tot een besparing van landelijk € 1 miljard is verzacht. Hiervoor is in 2026 landelijk € 498 miljoen en in € 2027 € 447 miljoen beschikbaar gesteld. Voor Raalte een toevoeging van € 0,94 miljoen in 2026 en € 0,85 miljoen in 2027.

Eigen bijdrage jeugd Het rijk gaat ervan uit dat er een eigen bijdrage jeugdzorg wordt ingevoerd per 1 januari 2028 en dit moet een besparing van € 260 miljoen opleveren. Voor Raalte een besparing van € 0,46 miljoen vanaf 2028. We verwerken deze budgetneutraal in de begroting, omdat er inkomsten eigen bijdrage jeugd tegenover staan. Sturen op trajectzorg jeugd Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe we beter kunnen sturen op trajectduur. Dit moet een besparing opleveren van landelijk € 68 miljoen, voor Raalte een nadeel van € 0,12 miljoen. Indexatie taakstelling hervormingsagenda jeugd De besparingsopgave hervormingsagenda uit 2019 is geïndexeerd met € 0,5 miljard naar huidig prijspeil. Hierdoor stijgt de taakstelling hervormingsagenda jeugd vanaf 2028 stijging van taakstelling landelijk van € 1 miljard naar € 1,5 miljard. Voor Raalte een nadeel van structureel € 0,9 miljoen.

5

Bijlage 3: Overzicht stelposten loon, prijs en volumeontwikkelingen

2026

2027

2028

515.000

515.000

515.000

1.350.000 103.000

1.350.000 100.000

1.350.000 100.000

Stelpost verbonden Partijen 2026

330.000

330.000

330.000

Stelpost reële tarieven sociaal domein

612.500

612.500

612.500

Stelpost prijsstijging algemeen

267.500

267.500

267.500

Stelpost loonstijging 2026 gemeentepersoneel Stelpost prijsstijging 2026 (2,7%) Stelpost LPO 2026 DOWR

Stelpost volumestijging Totaal stelposten

2029 Toelichting CAO stijging 1,85% t.o.v. begroting 515.000 2025 op een volume € 26,8 miljoen 1.350.000 2,7% op een volume van € 50 miljoen 100.000 Stijging DOWR Stijging loon-en prijsontwikkeling 330.000 verbonden partijen 2,5% op een volume van € 24,5 miljoen. 612.500 Verschil index OVA tov hetgeen verwerkt in de begroting 2026 is 2,5%. Verschil acres loon-en prijsstijging versus opgenomen stelposten lpo 2026. 267.500 Hiermee is het lpo accres budgetneutraal verwerkt 200.000 Jaarlijks oplopend met € 200.000

3.178.000 3.175.000 3.175.000 3.375.000

6