Informatienotitie gemeenteraad aanpak opgave vluchtelingen terugkoppeling rond-de-tafel 11 juli 24

BIJLAGE 2 Onderwerp

Terugkoppeling n.a.v. rond-de-tafel 11 juli ‘24

Zaaknummer

51081-2024

B&W vergadering

27-8-2024

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter, Dhr. A.H. (Alexander) Kreule

Behandelend ambtenaar

Team vluchtelingen

Kennis te nemen van Deze informatienotitie met daarin een terugkoppeling naar aanleiding van de rond-de-tafel op 11 juli jl., de stand van zaken rondom de inwonersparticipatie en communicatie en de vervolgstappen die u als gemeenteraad van het college kunt verwachten.

Inleiding Tijdens de rond-de-tafel op 11 juli jl. heeft de gemeenteraad gesproken over de opgave vluchtelingen. Daarbij is het regeerakkoord aan de orde geweest, waarin de nieuwe regering het voornemen heeft geuit om de Spreidingswet in te trekken. Daarnaast is het concept handelingskader vluchtelingen besproken. Tijdens de rond-de-tafel heeft de gemeenteraad geconcludeerd zich te blijven inzetten rondom de vluchtelingenopgaven. De gemeenteraad ziet dat er een maatschappelijke taak ligt, ook rondom asiel, waar de gemeenteraad – ondanks de onduidelijkheid over de toekomst van de Spreidingswet - haar verantwoordelijkheid in neemt. Het college werkt daarom de komende periode verder aan de vluchtelingenopgave. Daarnaast is het concept handelingskader vluchtelingen besproken. Het handelingskader is opgesteld om van crisisaanpak naar een structurele en integrale aanpak te werken en geeft een doorkijk t/m 2027. Hierin staat onder andere de uitgangspunten waaraan concrete opvanglocaties moeten voldoen en hoe de inwonersparticipatie en communicatie verloopt. De gemeenteraad was over het algemeen positief over de opzet van het handelingskader vluchtelingen. Daarnaast prees de gemeenteraad de voortvarendheid van het college en de ambtelijke organisatie.

Er zijn door de gemeenteraad ook een aantal aandachtspunten meegegeven, met in het bijzonder de verduidelijking en positionering van de rol en verantwoordelijkheid van de gemeenteraad in de opgave rondom asiel. Deze informatienotitie gaat in op de wijzigingen in het handelingskader naar aanleiding van de rond-de-tafel. Daarnaast geeft de notitie een toelichting op de huidige stand van zaken en het vervolg.

Kernboodschap Tijdens de rond-de-tafel op 11 juli jl. is het handelingskader vluchtelingen met de gemeenteraad besproken. Het handelingskader werd over het algemeen goed ontvangen. De gemeenteraad heeft een aantal aandachtspunten meegegeven, hieronder is aangegeven welke aandachtspunten wel of niet zijn verwerkt door het college met een inhoudelijke toelichting. Op de volgende aandachtspunten van de gemeenteraad is het handelingskader gewijzigd:

1) In het handelingskader vluchtelingen wordt niet meer gesproken over de term grootschalig of kleinschalig, omdat de definitie van groot- en kleinschalig niet voor alle partijen gelijk is. In het handelingskader wordt nu gesproken over één of meerdere opvanglocaties. 2) Het college heeft in het handelingskader vluchtelingen benoemd dat de gemeente Raalte niet hoger gaat inzetten dan het aantal benodigde opvangplekken voor vluchtelingen (o.a. de 233 opvangplekken asiel die de Spreidingswet voor de komende 2 jaren heeft toebedeeld). Het college heeft dit als volgt in het handelingskader verwoord: “Op dit moment wil de gemeente Raalte voldoen aan de taakstellingen en doen wat nodig is om hieraan bij te dragen”. 3) Er is toegevoegd in het handelingskader vluchtelingen dat het college bij een nieuwbouwlocatie onderzoekt hoe de opvanglocatie duurzaam ingezet kan worden en een nieuwe bestemming kan krijgen, na beëindiging van de asiellocatie (koppelkansen). 4) De rol van de gemeenteraad is geconcretiseerd in zowel het handelingskader als de bijbehorende participatieen communicatiestrategie. Een belangrijke rol van de gemeenteraad is besluitvormend optreden als het gaat om nieuwe asiellocaties, het college legt een plan voor ter besluitvorming.

In het handelingskader hebben we opgenomen dat het college als het gaat om de opvanglocaties voor statushouders en/of Oekraïense ontheemden verantwoordelijk blijft voor de besluitvorming, zoals de afgelopen jaren het geval is geweest. 5) Bij het handelingskader concrete opvanglocaties staat een toelichting over wanneer de uitvoeringsregie meer of minder bij het COA ligt. In een later voorstel van het college ter besluitvorming aan de gemeenteraad, zal het college hier ook over adviseren. Mogelijke inzet van het Rode Kruis wordt dan ook meegenomen. Verder wordt ingezet op asielopvang die meetelt voor de Spreidingswet met een minimale duur van 2 jaar. In geval van een crisis kan de minister er daarnaast nog voor kiezen de veiligheidsregio’s de opdracht te geven om crisisnoodopvang te realiseren in de regio. 6) Het hoofdstuk rondom de gevolgen van de opvang vluchteling (voorheen impact prognose) is door het college op een aantal punten aangepast en uitgebreid naar aanleiding van de vragen die gesteld zijn door de gemeenteraad. Bijvoorbeeld is de toelichting rondom onderwijs, zorg en integratie en arbeidsparticipatie aangescherpt. Het handelingskader is niet gewijzigd als het gaat om het aantal te realiseren opvanglocaties voor asielzoekers. De gemeenteraad is tot op heden niet unaniem op dit punt.

Het college stelt daarom voor om het concept handelingskader op dit punt niet aan te passen en op zoek te gaan naar één of meerdere opvanglocaties. Dit geeft het college ook de mogelijkheid om kansen te grijpen die zich voordoen. Het college sluit daarnaast niet uit een locatie te verkennen die wordt uitgesloten in de groeibeelden, maar wel geschikt kan zijn voor de realisatie van een opvanglocatie, gezien het tijdelijke karakter (hier geldt andere wetgeving). Het college onderzoekt in dat geval ook of en hoe de opvanglocatie duurzaam ingezet kan worden en een nieuwe bestemming kan krijgen, na beëindiging van de locatie voor vluchtelingen. Het college houdt de ondergrens van minimaal 50 opvangplekken aan, omdat dit de ondergrens is van het COA om met gemeenten in gesprek te gaan over hun inzet. Daarnaast kost het organiseren en runnen van meerdere opvanglocaties kleiner dan 50 personen onder andere te veel personele capaciteit. Onveranderd moet de omvang van de locatie passen bij de draagkracht van de dorpskern. Er wordt hierbij geen kern uitgesloten, maar het college houdt wel rekening met wat er al gedaan wordt rondom de vluchtelingenopgave in de verschillende kernen. Stand van zaken - inwonersparticipatie en communicatie Tijdens de rond-de-tafel op 18 april jl.

heeft de gemeenteraad ook meegegeven aan het college om op korte termijn communicatie en inwonersparticipatie te organiseren over de asielopgave. In navolging hierop is tijdens de rond-de-tafel van 11 juli 2024 besproken welke acties het college heeft ondernomen tot nu toe. Het college heeft een persbericht verzonden met een oproep naar inwoners om te komen tot concrete opvanglocaties. Dit heeft een aantal suggesties opgeleverd, maar er zijn geen concrete potentiële locaties uit naar 2

voren gekomen. Verder is er een Infographic vluchtelingen gepubliceerd, is er een gesprek geweest met de Plaatselijk Belangen en WijzWelzijn (3 juni jl.) en is er tot slot een enquête verzonden naar het Digipanel. In het Digipanel zitten 550 inwoners die meedenken op actuele thema’s binnen de gemeente.

Digipanel In de rond-de-tafel van 11 juli jl. heeft het college ook aangegeven met een uitwerking en duiding te komen van deze resultaten. Respondenten geven aan dat er een voorkeur is voor bestaande gebouwen als opvanglocatie (51,0%) in de wijk of aan de rand van het dorp (62,2%), die een open karakter hebben, waarbij er interactie plaatsvindt tussen de asielzoekers en inwoners (65,4%). Drie locaties met ongeveer 75 opvangplekken heeft een voorkeur (56,5%) Zij geven locaties aan zoals de Pauluskerk, het gemeentehuis van Raalte, leegstaande bedrijfspanden, en meer algemene suggesties zoals verspreide kleinere woongroepen binnen een dorp. Er zijn ook zorgen over de komst van een opvanglocatie in de buurt. Deze zorgen hebben veelal betrekking op veiligheid, criminaliteit en de impact op de buurt of het dorp. Respondenten benadrukten het belang van goede begeleiding en integratie van asielzoekers. Suggesties omvatten taalonderwijs, psychische hulp, en het betrekken van asielzoekers in de samenleving en het bedrijfsleven. Aan de andere kant zagen sommige deelnemers ook kansen, zoals het in contact komen met andere culturen en het mogelijk kunnen helpen van asielzoekers. Goede communicatie en het betrekken van buurtbewoners bij het proces werd herhaaldelijk genoemd als cruciaal.

Er moet een goede balans zijn tussen het bieden van hulp aan asielzoekers en het waarborgen van de belangen van de lokale bevolking, zoals de beschikbaarheid van woningen voor jongeren en andere kwetsbare groepen. Daarnaast werden aanbevelingen gedaan, zoals het stimuleren van vrijwilligerswerk onder asielzoekers, het creëren van voldoende activiteiten om verveling te voorkomen, en het zorgen voor een veilige en nette leefomgeving.

Vervolg In de rond-de-tafel van 12 of 19 september wordt het raadsvoorstel met daarbij het handelingskader besproken, waarna het handelingskader in de raadsvergadering van 26 september 2024 ter vaststelling voorligt aan de gemeenteraad. Daarnaast blijft het college doorgaan met de zoektocht naar concrete opvanglocatie(s). Bij concrete opvanglocaties voor asielzoekers neemt het college een voorgenomen besluit, welke daarna ter vaststelling naar de gemeenteraad gaat. In de regio is afgesproken dat zowel het handelingskader als de concrete asiel opvanglocatie(s) voor het einde van september 2024 aangeleverd moeten worden (incl. besluitvorming). Dit zodat de Commissarissen van de Koning voor 1 november verslag uit kunnen brengen aan het ministerie hoeveel plekken de provincie kan leveren. Het college zoekt nog naar concrete opvanglocaties. Het college en de gemeenteraad hebben aangegeven dat zorgvuldigheid boven snelheid gaat. Dit resulteert erin dat de gemeente Raalte naar verwachting niet tijdig locaties kan aanleveren, waardoor er geen concreet bod ligt richting provincie voor het einde van september ‘24. burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

3