i-Visie DOWR

i-Visie DOWR Strategische visie op informatie­ voorziening voor gemeenten Deventer, Olst-Wijhe en Raalte

i

Samen staan we sterker

Maart 2026

Inhoud

I-VISIE DOWR

Voorwoord

3

Leeswijzer

4

Inleiding

5

Algemene beelden

6

Uitgangspunten

8

2

Voorwoord De gemeenten Deventer, Olst-Wijhe en Raalte staan, net als veel andere gemeenten in Nederland, voor grote uitdagingen. Denk aan de energietransitie, het realiseren van voldoende woningen en het bieden van passende zorg aan inwoners. Hoewel het werk van de gemeente in essentie mensenwerk blijft, maken we daarbij gebruik van digitalisering en data om ons werk als gemeente goed en efficiënt uit te voeren. Hierdoor kunnen we onze inwoners, ondernemers, bezoekers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen beter en sneller van dienst zijn. Denk aan toegankelijke websites met eenvoudig te vinden informatie, digitale aanvraagportalen en inzichten om welover­wogen besluiten te nemen. Digitale kaarten tonen bijvoorbeeld waar ondergrondse leidingen en kabels liggen, waar bepaalde groepen inwoners wonen en waar scholen, bedrijven en groene gebieden te vinden zijn. Zo kunnen we bepalen waar meer groen geplaatst moet worden om hittestress tegen te gaan of waar extra woningen en voorzieningen gebouwd kunnen worden. Deze i-Visie DOWR beschrijft hoe wij waardegedreven verder bouwen aan het gebruik van digitalisering en data en welke uitgangspunten daarvoor gelden binnen onze gemeenten. We zijn trots dat Deventer, Olst-Wijhe en Raalte hierin samen optrekken en samen werken aan de toekomst. De burgemeesters van de DOWR-gemeenten

I-VISIE DOWR

Ron König Deventer

Sietske Poepjes Olst-Wijhe

Rob Zuidema Raalte

3

Leeswijzer De i-Visie DOWR begint met een inleiding waarin de context van deze strategische visie wordt toegelicht. Vervolgens wordt in algemene beelden de huidige situatie van de DOWR-gemeenten geschetst en hoe het gebruik van digitalisering en data zich daartoe verhoudt. De kern van de i-Visie DOWR is daarna verwoord in vijf uitgangspunten, die de leidraad vormen voor de koers van de gemeenten bij informatievoorziening.

I-VISIE DOWR

4

Inleiding Het gebruik van digitalisering en data is een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven geworden. Inwoners en ondernemers maken voor belangrijke aspecten van hun leven gebruik van allerlei digitale kanalen, zoals het online aanvragen van een paspoort, het indienen van een bouwvergunning of het regelen van financiële ondersteuning. De verwachting daarbij is dat deze dienstverlening snel, transparant en toegankelijk is. Ook voor de overheid heeft het gebruik van digitalisering en data een bepalende rol gekregen in de manier waarop zij functioneert. In de dienstverlening aan inwoners en bedrijven, maar ook bij het oplossen van de complexe maatschappelijke vraagstukken waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn, zoals klimaatadaptatie, het woningtekort, de energietransitie en sociale ongelijkheid. Een moderne, goed ingerichte informatievoorziening is noodzakelijk om maatschappelijke doelen te bereiken, beleid effectief uit te voeren en medewerkers te ondersteunen in een steeds complexer wordende werkomgeving. Denk hierbij aan het gebruik van digitale dashboards voor beleidsmonitoring of slimme dataplatforms die verschillende vormen van dienstverlening samenbrengen. Tegelijkertijd brengt de inzet van digitalisering en data nieuwe uitdagingen met zich mee.

Gemeenten moeten steeds opnieuw de balans zoeken tussen het benutten van bepaalde (technologische) mogelijkheden en het waarborgen van informatiebeveiliging, privacy en publieke waarden.

schetst de uitgangspunten en ambities voor het gebruik van digitalisering en data binnen onze gemeenten, waarbij we streven naar een waardevolle en betrouwbare dienstverlening en taakuitoefening voor onze inwoners, ondernemers en partners. We bouwen voort op de kracht van samenwerking, zodat we samen als gemeenten snel kunnen inspelen op maatschappelijke veranderingen en technologische ontwikkelingen. Deze i-Visie vormt daarmee het kompas voor de komende jaren en biedt houvast bij de uitwerking van concrete plannen en investeringen. Zo zorgen we er samen voor dat digitalisering en data daadwerkelijk bijdragen aan een toekomstbestendige samenleving.

Gemeenten moeten steeds opnieuw de balans zoeken tussen het benutten van technologische mogelijk­ heden en het waarborgen van publieke waarden.

De i-Visie DOWR laat zien hoe de gemeenten Deventer, Olst-Wijhe en Raalte gezamenlijk richting geven aan de toekomst. Deze visie

I-VISIE DOWR

5

Algemene beelden Gemeenten staan voor steeds grotere uitdagingen. Maatschappelijke vraagstukken als klimaatverandering, woningtekorten, de energietransitie en sociale ongelijkheid nemen in omvang toe en worden complexer en urgenter. Tegelijkertijd blijft de beschikbare capaciteit bij gemeenten hierbij achter. In verhouding tot de opgaven moeten gemeenten steeds meer werk verzetten met minder mensen. Dat vraagt om een fundamenteel andere manier van werken: slimmer, sneller en transparant. Digitalisering en data zijn daarbij onmisbare hulpmiddelen. Ze maken het bijvoorbeeld mogelijk om besluitvorming te verbeteren, processen te versnellen, beleid beter te onderbouwen en de samenwerking met partners te verbeteren. Ook de samenleving verandert in hoog tempo en stelt gemeenten continu voor nieuwe uitdagingen. Inwoners en betrokkenen verwachten open, toegankelijke en betrouwbare dienstverlening en willen zelf grip houden op hun gegevens. Gemeenten worden geacht hierin mee te bewegen, digitalisering en data in te zetten in dienst van inwoners en publieke waarden daarbij te waarborgen. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar verder in rap tempo op. Digitalisering en datagebruik zijn geen keuze meer, maar een gegeven. De vraag is niet langer óf gemeenten hierin meegaan, maar hóe ze dit op een verantwoorde en zorgvuldige manier kunnen doen.

Daarbij groeit ook de noodzaak om menselijkheid, ethiek, privacy en vertrouwen te beschermen.

I-VISIE DOWR

6

Gemeenten opereren daarnaast in een digitale samenleving waarin technologie diep verankerd is in hun taakuitoefening en dienst­verlening. Daarbij groeit de afhankelijkheid van grote technologiebedrijven en worden risico’s op het gebied van cyberdreigingen en geopolitieke spanningen steeds zichtbaarder. We zien ook steeds scherper dat het werken aan maatschappelijke opgaven en taken alleen kan slagen als medewerkers beschikken over de juiste digitale kennis, vaardigheden en middelen. Ook kampen de DOWR-gemeenten, net als veel andere gemeenten, met verouderde systemen, een versnipperde informatievoorziening en een gebrekkige aansluiting op de behoeften van inwoners, partners en medewerkers. Dat belemmert niet alleen de uitvoering van de werkzaamheden, maar ook de kwaliteit van onder andere de taakuitoefening, besluitvorming en dienstverlening. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden is een verandering nodig in onze manier van denken, organiseren en besluiten. Dat kan alleen samen, dus als DOWR-gemeenten, met ketenpartners en als één overheid. Alleen door samenhangend en grens overstijgend te werken, kunnen gemeenten hun maatschappelijke taken en uit­dagingen echt effectief aanpakken.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) en verdere collectivisering geven hier concreet invulling aan door samenwerkingen met medeoverheden te ver­diepen, krachten te bundelen en op strategische thema’s gezamenlijk richting en uitvoering te organiseren.

I-VISIE DOWR

7

Uitgangspunten

1.

Stel je een samenleving voor waarin inwoners van de gemeenten Deventer, Olst-Wijhe en Raalte moeiteloos toegang hebben tot de dienstverlening die zij nodig hebben: eenvoudig, betrouwbaar en toegankelijk, ongeacht hun digitale vaardigheden of achtergrond. In deze gemeenten is het gebruik van digitalisering en data een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks werk. Publieke waarden zoals transparantie en rechtvaardigheid zijn daarbij leidend. Digitalisering en data helpen bij het nemen van weloverwogen beslissingen en ondersteunen het werken aan maatschappelijke opgaven en taken. Zo signaleren we bijvoorbeeld vroegtijdig schuldenproblematiek of leefbaarheidsvraagstukken in wijken en verbeteren we de mobiliteit. Tegelijkertijd zijn de gemeenten digitaal weerbaar en wendbaar. Systemen zijn veilig en bestand tegen storingen en cyberdreigingen. Medewerkers beschikken over moderne middelen, digitale vaardigheden en een werkomgeving die samenwerking, leren en innovatie stimuleert. Samen met partners en medeoverheden werken de DOWR-gemeenten aan maatschappelijke doelen. De visie op informatie geeft richting aan hoe we dit als DOWR­ gemeenten willen bereiken.

Door digitalisering en data in dienst van onze inwoners te benutten en verantwoord in te zetten, met oog voor publieke waarden en digitaal vakmanschap en vanuit een moderne werkomgeving die ons helpt om weerbaar en wendbaar te blijven in een veranderende samenleving. Dit vertaalt zich naar vijf uitgangspunten, die in onderlinge samenhang moeten worden beschouwd.

I-VISIE DOWR

We zetten digitalisering en data in ten dienste van onze inwoners, waarbij publieke waarden leidend zijn.

Onze inzet van digitalisering en data is altijd gericht op het verbeteren van de leefwereld van inwoners en anderen1. We hanteren publieke waarden als leidraad, bijvoorbeeld inclusiviteit, transparantie, rechtvaardigheid en toegankelijkheid2. Dit betekent dat digitale diensten begrijpelijk en bruikbaar moeten zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond, digitale vaardigheden of beperkingen. 1

Bijvoorbeeld ondernemers, ketenpartners en andere betrokkenen.

2 Het gaat daarnaast om vrijheid, solidariteit, gelijkheid, duurzaamheid, democratie en participatie.

8

2. We benutten digitalisering en data bij het werken aan onze maatschappelijke opgaven en taken.

Digitalisering en datagebruik zijn belangrijke instrumenten bij het realiseren van maatschappelijke doelen en het uitvoeren van taken. Ze stellen ons in staat om beter te begrijpen wat er speelt, sneller te reageren op ontwikkelingen en gerichter beleid te voeren. Denk aan het gebruik van digitalisering en data voor de vroegsignalering van schuldenproblematiek, het monitoren van leefbaarheid in wijken of het optimaliseren van mobiliteit. Door digitalisering en data slim te benutten, kunnen we proactief en effectief handelen.

I-VISIE DOWR

3. We gaan verantwoord met digitalisering en data om.

Verantwoord3 met digitalisering en data omgaan, betekent dat we onder andere ethisch afgewogen, mensgericht en zorgvuldig handelen. We beschermen persoonsgegevens en maken transparante keuzes bij het gebruik van algoritmes en kunstmatige intelligentie. Een systeem laten we nooit zelfstandig een besluit nemen. We toetsen onze digitale toepassingen op maatschappelijke impact en betrekken inwoners en anderen bij de ontwikkeling ervan. Zo voorkomen we dat digitalisering en datagebruik leidt tot uitsluiting, stigmatisering of verlies van autonomie. De menselijke maat verliezen we nooit uit het oog. 3 Het gaat hier om ethisch afgewogen, mensgericht en zorgvuldig handelen en aantoonbaar voldoen aan wet- en regelgeving.

9

4. We zijn digitaal weerbaar en vergroten onze digitale autonomie.

5. We versterken digitaal vakmanschap en maken gebruik van een moderne werkomgeving.

i

Digitale weerbaarheid is een randvoorwaarde voor een betrouwbare overheid. We investeren in cyber­security, risicobeheersing en crisisrespons. We zorgen dat onze systemen bestand zijn tegen aanvallen, storingen en misbruik. Tegelijkertijd streven we naar digitale autonomie. We willen zelf kunnen bepalen hoe we technologie inzetten en wendbaar zijn, zonder afhankelijk te blijven van gesloten systemen of dominante marktpartijen. We accepteren niet dat onze dienstverlening en taakuitoefening hierdoor wordt beperkt.

I-VISIE DOWR

Een toekomstbestendige informatievoorziening begint bij mensen. Medewerkers mogen nooit afhankelijk zijn van systemen die hun werk belemmeren of waarvoor zij onvoldoende zijn toegerust. We investeren daarom in digitaal vakmanschap, kennisdeling en professionele ontwikkeling. We zorgen voor een moderne, veilige en flexibele werkomgeving die samenwerking en innovatie stimuleert. Tegelijkertijd bevorderen we een cultuur van leren en experimenteren, waarin fouten maken mag en innovatie wordt aangemoedigd.

10

Colofon Inhoud:

Afdeling Digitalisering & Data

Vormgeving:

Vakgroep Communicatie, gemeente Deventer

Datum:

18 maart 2026

Contact:

gemeente@deventer.nl