collegevoorstel woonagenda

Collegevoorstel

Onderwerp

Vaststellen woonagenda provincie Overijssel

Zaaknummer

17808-2021

B&W vergadering

16 maart 2021

Integrale advisering

-

Portefeuillehouder

Dhr. W.J.M. (Wout) Wagenmans

Voor informatie

Rineke Bugter

Bestuurssamenvatting

De huidige woonafspraken tussen de provincie Overijssel en de gemeenten in West-Overijssel zijn verlopen. De afgelopen maanden is er ambtelijk en bestuurlijk gewerkt aan nieuwe afspraken in de vorm van een “woonagenda”. Deze woonagenda is nu gereed en zal de huidige woonafspraken vervangen.

Beslispunten 1. 2. 3.

In te stemmen met de woonagenda West-Overijssel 2021-2025; De gemeenteraad dit besluit ter kennisname toezenden; Dit besluit openbaar te maken na 25 maart 2021.

Besluit

Inleiding

De huidige woonafspraken tussen de provincie Overijssel en de gemeenten in West-Overijssel zijn verlopen. De afgelopen maanden is er ambtelijk en bestuurlijk gewerkt aan nieuwe afspraken in de vorm van een “woonagenda”. Deze woonagenda is nu gereed en zal de huidige woonafspraken vervangen. De woonagenda is tot stand gekomen in meerdere ambtelijke en 2 bestuurlijke overleggen tussen de gemeenten en de provincie. De voorgestelde woonagenda verschilt inhoudelijk van de huidige afspraken. Van sturen op aantallen en beperkingen van de nieuwbouw in de oude afspraken gaan we in de nieuwe afspraken naar sturen op kwaliteiten en het aanjagen van (meer) nieuwbouw en het oplossen van woningschaarste. Enkele belangrijke zaken: - De woonagenda onderscheidt een aantal woonmilieus: stads wonen, centraal wonen en ontspannen wonen. Elk woonmilieu heeft eigen kwaliteiten. Uitgangpunt is niet alle woningbouw in de steden Deventer en Zwolle landt maar er wordt ook woningbouw voorzien ter versterking van de goed bereikbare kernen met voorzieningen zoals Raalte-dorp en Heino 1

Collegevoorstel

-

-

-

(centraal wonen) of ter versterking van de vitaliteit in de kleine kernen (ontspannen wonen). Met het regionale woningbouwprogramma wordt ruim baan gegeven aan de lokale behoefte én extra ingezet op het toevoegen van meer woningen in de grote kernen rondom mobiliteitsknooppunten (in ons geval Raalte en Heino). Dit bij voorkeur middels inbreiding, maar uitbreiding kan ook als dat nodig is. Binnen de woonagenda wordt er niet meer strak gestuurd op de Primos prognose maar er wordt ook gebouwd voor (het inlopen van) de krapte op de regionale woningmarkt. Het gaat om het toevoegen van de juiste woningen Ter ondersteuning van de versnelling is er een aanjaagteam en flexpool (handjes om werk te verzetten of invliegen van specifieke kennis). Daar waar woningbouw door omstandigheden moeilijker van de grond komt, kunnen van deze instrumenten gebruik worden gemaakt. Daarnaast monitoren gemeenten en provincie regelmatig of er wel voldoende plancapaciteit is. Per gemeente worden sleutelprojecten genoemd. Dit moet gaan om een gebied met enige omvang qua woningbouw en waarbij een start de komende 4 jaar reëel is. Dit zijn gebieden waarvan de gemeenten en provincie vinden: hier moeten we echt op inzetten als het gaat om de versnelling. Gekeken wordt of daar extra ondersteuning (mogelijk ook middelen) aan kunnen worden toegekend.

Daarnaast kan het hebben van een regionaal programma met sleutelprojecten ook helpen richting het Rijk als daar meer middelen vrij komen. Het Rijk heeft aangegeven een dergelijke manier van “programmatisch werken” zeer toe te juichen. Gekeken wordt hoe er meer kansen voor de diverse doelgroepen kunnen worden geboden en waar gemeenten in een regionale aanpak elkaar kunnen versterken Op het gebied van duurzaamheid wordt in de woonagenda een koppeling gemaakt met het programma nieuwe energie. De woonagenda kent dus geen extra ambitie maar sluit aan bij de bestaande duurzaamheidsafspraken.

Beoogd effect

Nieuwe woonafspraken met de provincie Overijssel

Argumenten 1.1. Veel zaken uit de woonagenda sluiten aan bij onze eigen ambities en onze Omgevingsvisie. De focusverschuiving van “contingentering ”naar versnelling van de woningbouw en sturen op de kwalitatieve vraag (de juiste woningen voor de juiste doelgroepen op de juiste plek) is passend binnen onze visie. Onze eigen Omgevingsvisie zegt: We willen bijdragen aan het oplossen van de woning schaarste in de regio en staan er voor open om meer ontwikkelruimte te bieden dan nodig is om onze autonome groei op te vangen. We vinden het daarbij belangrijk dat in elk dorp ruimte blijft voor woningbouw, om minimaal de autonome bevolkingsgroei in de dorpen op te kunnen vangen. Dit is onder andere belangrijk voor de draagkracht van voorzieningen en daarmee de leefbaarheid. Een eventuele ‘plus’ (meer bouwen dan voor de lokale behoefte) laten we overwegend in de grotere kernen Raalte en Heino landen. Dit zijn de best bereikbare dorpen (zowel over de weg als met het OV), met het hoogste voorzieningenniveau. De woonagenda sluit hier bijna naadloos op aan. In de woonagenda wordt geconstateerd dat de woningnood hoog is, dat er forse groei ambitie is en dat de hele regio nodig is om deze ambitie te accommoderen. Groei wordt voorzien in de grote steden maar ook in de goed bereikbare (middel) grote kernen als Raalte en Heino en in de kleinere kernen ter versterking van de vitaliteit.

2

Collegevoorstel

Recent is ons eigen concept programma Wonen besproken in het college. Het programma Wonen is een uitwerking van de Omgevingsvisie. In het programma Wonen wordt een groeiambitie van 1500-2000 woningen tot 2030 voorgesteld (ten opzichte van 700 woningen tot 2030 op basis van de Primosprognose). Op 25 maart wordt deze ambitie voor de eerste keer met de gemeenteraad besproken. De nieuwe woonagenda biedt ruimte om meer woningen te bouwen en er wordt niet meer strak gekeken naar Primos. Ook marktomstandigheden zoals krapte indicatoren worden meegenomen. Het gaat niet meer om aantallen maar het goede inhoudelijke verhaal. 1.2. De woonafspraken houden rekening met de bredere regionale ontwikkelingen Op dit moment speelt er veel op het werkveld wonen. De woonagenda legt nadrukkelijk een relatie met de onlangs vastgestelde Omgevingsagenda Oost, die in de eerste helft van 2020 met de overheden uit het oosten van Nederland samen met het Rijk is opgesteld. Hierin staan de opgaven en afspraken waar de gemeenten, regio’s, rijksoverheid en provincies samen aan willen werken. Het gaat dan onder meer om het behouden en versterken van concurrerende stedelijke regio’s Zwolle en Deventer binnen het stedelijk netwerk van Nederland. Ook is vanuit de NOVI (Nationale Omgevingsvisie) de regio Zwolle aangewezen als (voorlopig)NOVI-gebied met een verstedelijkingsopgave.

Er lopen verschillende trajecten maar de boodschap is steeds dezelfde: er is een forse groeiambitie in de regio . (verstedelijkingsopgave). Hoe we als gemeenten deze groeiambitie vorm geven samen met de provincie wordt verwoord in de woonagenda.

Duurzaamheid

Op het gebied van duurzaamheid wordt in de woonagenda een koppeling gemaakt met het programma nieuwe energie. De woonagenda kent dus geen extra ambitie maar sluit aan bij de bestaande duurzaamheidsafspraken.

Kanttekeningen 1.1. Versnellen van woningbouw kost tijd en ambtelijke inzet De nieuwe woonafspraken geven ruimte voor het toevoegen van meer woningen zolang het maar de juiste woningen zijn. In ons concept programma Wonen wat recent in het college is besproken, hebben we zelf ook een hogere bouwambitie neergelegd. Het wordt nog wel een uitdaging om dat ook waar te kunnen maken. Dit betekent namelijk dat er fors meer locaties moeten komen (met de huidige plannen komen we tekort), de huidige ambtelijke capaciteit is daar niet op ingericht. Ook kost het beoordelen van locaties, het maken van stedenbouwkundige plannen en het voeren van ruimtelijke procedures al snel een aantal jaren totdat de schop daadwerkelijk de grond in kan. Om deze grotere opgave mogelijk te accommoderen zijn we recent al wel een verkenning gestart naar woningbouwlocaties in Raalte-dorp (voor Heino, Luttenberg en Mariënheem zijn recent ook al locatiestudies uitgevoerd).

Financiën

In de woonagenda staan op dit moment geen concrete subsidiemogelijkheden opgenomen. Het is wel de verwachting dat er bij de uitwerking wel subsidiemogelijkheden vanuit de provincie komen. Ook gebruikt de provincie de woonagenda als instrument om met het Rijk in gesprek te gaan over Rijksbijdragen voor de woningbouwopgave.

Vervolg

16 maart vindt vaststelling van de woonagenda’s plaats in de vergaderingen van de colleges van burgemeester en wethouders en gedeputeerde staten. 25 maart wordt de agenda ondertekend tijdens de woonkeuken. 3

Collegevoorstel

Communicatie

Op 25 maart wordt een gezamenlijk persbericht verstuurd over de vaststelling van de woonagenda.

Bijlagen Bijlage

woonagenda West-Overijssel 2021-2025

4