Collegevoorstel_vaststellenDAEB_en_aanwijzenPMD_130522

Collegevoorstel

Onderwerp

Inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties

Zaaknummer

44128-2022

B&W vergadering

31-05-2022

Integrale advisering

Jeanet van Olst (juridisch)

Portefeuillehouder

Dhr. F. (Frank) Niens

Voor informatie

Erna Jansen - Koebrugge

Bestuurssamenvatting Vanuit de gemeenteraad en vanuit een aantal maatschappelijke organisaties is gevraagd of het mogelijk is plastic, metalen en drankenkartons (PMD) van maatschappelijke organisaties in te zamelen in de route voor huishoudelijk afval. De markt biedt deze organisaties namelijk onvoldoende mogelijkheden voor gescheiden inzameling. Om dit juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad de inzameling aanwijzen als ‘dienst van algemeen economisch belang’. Ten aanzien van het concept aanwijzingsbesluit DAEB is een inspraakprocedure doorlopen, waarin geen zienswijzen zijn ingediend. Dit collegevoorstel betreft de vervolgstap, waarin het college de raad voorstelt het aanwijzingsbesluit DAEB vast te stellen én waarin het college besluit PMD van maatschappelijke organisaties aan te wijzen als categorie van bedrijfsafval die door ROVA kan worden ingezameld.

Beslispunten 1. De raad voor te stellen de ‘inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties’ aan te wijzen als dienst van algemeen economische belang (art. 25h, lid 5 Mededingingswet). 2. Het ‘Aanwijzingsbesluit inzameling van PMD van maatschappelijke organisaties door de inzameldienst’ vast te stellen onder de opschortende voorwaarde van aanwijzing van de ‘inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties’ als dienst van algemeen economisch belang (art. 25h, lid 5 Mededingingswet) door de gemeenteraad.

Besluit

Inleiding Vanuit de gemeenteraad en vanuit een aantal maatschappelijke organisaties is gevraagd of het mogelijk is plastic, metalen en drankenkartons (PMD) van maatschappelijke organisaties in te zamelen in de route voor huishoudelijk afval. Aanleiding voor dit verzoek is de wens van maatschappelijke organisaties om afval te scheiden. Formeel is het afval van maatschappelijke organisaties bedrijfsafval. In de reguliere markt voor de inzameling van bedrijfsafval zijn de 1

Collegevoorstel

mogelijkheden voor gescheiden inzameling van PMD echter zeer beperkt. Aangezien het afval van maatschappelijke organisaties qua aard en omvang lijkt op dat van huishoudens, biedt inzameling in de routes van huishoudelijk afval een laagdrempelige oplossing. Om deze inzameling juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad de inzameling voor maatschappelijke organisaties aanwijzen als een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB). De eerste stap in het proces om te komen tot deze aanwijzing betrof het doorlopen van een inspraakprocedure ten aanzien van het ontwerp Aanwijzingsbesluit DAEB (zie ook collegebesluit Z4970-2022). Er zijn in deze procedure geen zienswijzen ingediend. Dit collegevoorstel betreft de vervolgstap, waarin het college de raad voorstelt het aanwijzingsbesluit DAEB vast te stellen en waarin het college besluit PMD van maatschappelijke organisaties aan te wijzen als categorie van bedrijfsafval die door ROVA kan worden ingezameld.

Beoogd effect Maatschappelijke organisaties een laagdrempelige mogelijkheid bieden om PMD gescheiden aan te bieden, door ROVA dit afval te laten ophalen in de routes voor huishoudelijk PMD-afval. Op die manier een bijdrage leveren aan duurzaamheidsdoelstellingen.

Argumenten 1.1 Om de beoogde inzameling van PMD juridisch mogelijk te maken, moet de gemeenteraad een Aanwijzingsbesluit

DAEB vaststellen. Het afval van maatschappelijke organisaties is wettelijk gezien bedrijfsafval; het inzamelen hiervan is geen overheidstaak. In de Mededingingswet (hfdstuk 4b, ook wel bekend als de Wet Markt en Overheid) staan gedragsregels voor overheden die economische activiteiten verrichten, waaronder: Het gebod om de integrale kostprijs door te rekenen; Het verbod om overheidsbedrijven te bevoordelen. Het aanwijzen van de inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties als ‘dienst van algemeen economisch belang’ maakt het mogelijk van de gedragsregels uit de mededingingswet af te wijken. De motivering voor dit aanwijzingsbesluit is dat gescheiden afvalinzameling vanuit duurzaamheidsoogpunt van groot belang is, maar de huidige markt voor afvalinzameling maatschappelijke organisaties hiertoe onvoldoende betaalbare mogelijkheden biedt. De vaststelling of economische activiteiten plaatsvinden in het algemeen belang is een bevoegdheid van de gemeenteraad (art. 25h, lid 6 Mededingingswet). 1.2 Op het Aanwijzingsbesluit DAEB is een inspraakprocedure van toepassing. Het aanwijzingsbesluit DAEB is van 26-01-2022 t/m 09-03-2022 ter inzage gelegd. Ingezetenen en belanghebbenden konden gedurende deze periode een zienswijze indienen. Er zijn in het kader van deze inspraakprocedure geen zienswijzen ingediend.

2.1 Het college moet PMD van maatschappelijke organisaties aanwijzen als categorie van bedrijfsafval die door ROVA

mag worden ingezameld. In artikel 22 van de Afvalstoffenverordening van de Gemeente Raalte is bepaald dat het college categorieën van bedrijfsafvalstoffen kan aanwijzen die door de inzameldienst (ROVA) worden ingezameld. Artikel 23, eerste lid, bepaalt dat het verboden is bedrijfsafvalstoffen aan te bieden aan de inzameldienst. Artikel 23, tweede lid, bepaalt dat dit verbod niet geldt voor de krachtens artikel 22 aangewezen bedrijfsafvalstoffen. Om inzameling van PMD van maatschappelijke organisaties door ROVA mogelijk te maken, moet het college besluiten ‘PMD van maatschappelijke organisaties’ op grond van artikel 22 van de Afvalstoffenverordening van de Gemeente Raalte aan te wijzen als categorie van bedrijfsafvalstoffen die door de inzameldienst kan worden ingezameld. Deze aanwijzing vindt plaats door het ‘Aanwijzingsbesluit inzameling PMD van maatschappelijke organisaties door de inzameldienst’ vast te stellen (bijlage I).

2

Collegevoorstel

Kanttekeningen 1.1 Het Afvalfonds Verpakkingen ontwikkelt een nieuw initiatief voor inzameling van PD bij bedrijven Het Afvalfonds Verpakkingen heeft in april 2022 het nieuwe initiatief ‘Afval Goed Geregeld’ gelanceerd. Dit biedt bedrijven en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid Plastic en Drankenkartons (PD) kosteloos te laten inzamelen. Aanleiding hiervoor is de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid die vanaf 1 januari 2023 geldt voor verpakkingen. Binnen deze nieuwe regeling is het verpakkende bedrijfsleven verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van verpakkingen in afval dat vrijkomt in scholen, kantoren en winkels en dat in aard en omvang lijkt op huishoudelijk verpakkingsafval. In de toekomst biedt ‘Afval Goed Geregeld’ mogelijk een passende oplossing voor het inzamelen van PD bij maatschappelijke organisaties. Op dit moment is het echter geenszins zeker dat maatschappelijke organisaties hier vanaf 2023 aan deel kunnen nemen. Het Afvalfonds moet de inzamelaars voor de regeling nog contracteren; geïnteresseerde organisaties horen pas na deze contractfase of zij daadwerkelijk deel kunnen nemen. Gezien de onzekerheid rondom het initiatief van Afvalfonds Verpakkingen, is het noodzakelijk dat gemeente Raalte de randvoorwaarden schept om inzameling door ROVA juridisch mogelijk te maken.

Wanneer er in de toekomst een goed alternatief is, kan de door de gemeente gefaciliteerde inzameling te allen tijde worden beëindigd. 2.1 Marktpartijen kunnen het inzamelen van PMD bij maatschappelijke organisaties juridisch aanvechten. Het is mogelijk dat marktpartijen juridische stappen zetten tegen de inzameling van PMD bij maatschappelijke organisaties. Om dit te voorkomen is voorafgaand aan de vaststelling van het aanwijzingsbesluit DAEB een inspraakprocedure doorlopen. Gedurende deze periode zijn geen zienswijzen ingediend. Tevens hebben belanghebbenden gedurende zes weken na bekendmaking van het definitieve besluit de mogelijkheid om hiertegen bezwaar te maken.

Financiën De kosten voor de mini-containers en de logistiek voor 80 adressen bedragen circa € 6.500,- (prijspeil 2021) per jaar. Deze kosten worden opgenomen in de afvalstoffenbegroting en niet integraal doorgerekend aan de maatschappelijke organisaties. Hiervoor zijn twee redenen: - Door het in rekening brengen van de integrale kostprijs kan voor ROVA een verplichting tot het betalen van vennootschapsbelasting ontstaan, inclusief het risico op clustering van de inzameling van bedrijfsafval met huishoudelijk afval. - Het in rekening brengen van de integrale kostprijs brengt voor de gemeente een ongewenste administratieve belasting met zich mee.

Vervolg De vervolgstappen zijn: 1. De gemeenteraad stelt het aanwijzingsbesluit DAEB vast. 2. Na een periode van operationele voorbereiding gaat de inzameling van start.

Communicatie In de communicatie worden de volgende stappen doorlopen: Na vaststelling en bekendmaking van het aanwijzingsbesluit DAEB wordt een pers- en/of nieuwsbericht gepubliceerd. Alle maatschappelijke organisaties die hiervoor in aanmerking komen, ontvangen een uitnodiging om van de nieuwe regeling gebruik te gaan maken.

Bijlagen -

Raadsvoorstel vaststellen aanwijzingsbesluit DAEB ‘inzameling PMD bij maatschappelijke organisaties Aanwijzingsbesluit inzameling PMD van maatschappelijke organisaties door de inzameldienst.

3