Collegevoorstel vaststellen nota parkeren en stallen Raalte 2025

Collegevoorstel

Onderwerp

Vaststellen nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ en het raadsvoorstel ‘Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026’

Zaaknummer

69339-2025

B&W vergadering

16 december 2025

Integrale advisering

J. Reimink, S. Bonhof, C. van Olst, H. van Rossum

Portefeuillehouder

Dhr. R. (Roelof) Bisschop

Voor informatie

Hennie Rodijk

Bestuurssamenvatting Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden voorzien in voldoende parkeerplaatsen en stallingsvoorzieningen. Hieraan stellen we eisen, die zijn vastgelegd in de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’. Strekking van de nota is dat we over passende normen afgestemd op de lokale situatie voor de gemeente Raalte willen beschikken. Hierbij staat het faciliteren van de bouw- en woonopgave voorop. Als vangnet hanteren we afwijkmogelijkheden, waaronder een nieuw te introduceren mobiliteitsfonds, dat juridisch vertaald wordt in een ‘Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026’. Uw college wordt voorgesteld in te stemmen met de onderstaande beslispunten.

Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5. 6.

De nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’vast te stellen; De nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ in te trekken; De raad voor te stellen de ‘Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026’ vast te stellen; De raad voor te stellen een bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds in te stellen; In te stemmen met het aanpassen van de Mandaatregeling, conform paragraaf 5.4; De nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ tussentijds te evalueren in 2028.

Besluit

Inleiding Mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken vragen van ons als gemeente dagelijks aandacht. Ook het parkeren en het stallen is hier onderdeel van en hiervoor is ruimte nodig. Wanneer er sprake is van ruimtelijke ontwikkelingen waarvoor een vergunning van de gemeente nodig is, dient te worden getoetst of en in welke mate hiervoor extra voorzieningen nodig zijn (wettelijk vereist). Hoe we dat gaan doen is opgenomen in de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’. Deze nieuwe 1

Collegevoorstel

nota vervangt de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ die wordt ingetrokken. Het is van belang notie te nemen van het feit dat het hier gaat over parkeer- en stallingsnormen en niet over integraal parkeerbeleid.

Samenhang van de stukken Alvorens op de inhoud in te gaan willen we de samenhang van de stukken kort toelichten. In eerste instantie wordt een besluit gevraagd om te komen tot het vaststellen van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’. Dit is een bevoegdheid van uw college. Ook is een besluit nodig om de nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ in te trekken (zie bijlage). Om uitvoering te kunnen geven aan de nota en het daarin opgenomen beleid is het voorstel om een bestemmingsreserve mobiliteitsfonds in het leven te roepen. Juridisch gezien moet dit worden vertaald in een Verordening Mobiliteitsfonds. Het vaststellen van een verordening is een bevoegdheid van de raad (zie beslispunten).

Proces Op dit moment is sprake van een grote dynamiek rond het bouwen en wonen; er spelen veel belangen. Om te komen tot actueel en breed gedragen parkeer- en stallingsnormen is een interne werkgroep aan de slag gegaan en zijn intern en extern de nodige interviews gehouden. Tijdens enkele PFO’s en een themasessie met uw college heeft de bestuurlijke afstemming plaatsgevonden. Ook is een relatie gelegd met de 3 grote opgaven.

Wat willen we bereiken? De gemeente Raalte streeft naar een veilige woon- werk- en leefomgeving naast het borgen van de bereikbaarheid. In de openbare ruimte zoeken we bij ontwikkelingen steeds een goede ruimtelijke balans tussen allerlei functies, waaronder het parkeren van auto’s en het stallen van fietsen. We willen inzetten op realistische normen, doen wat nodig is om te voorzien in de dagelijkse behoefte. Niet te veel en niet te weinig. Dit betekent dat we streven naar voldoende parkeergelegenheden en stallingsmogelijkheden en het voorkomen van hinder. Maatschappelijke trends nemen we mee o.a. op het gebied van mobiliteit, demografie, zorg en wonen. Als laatste doel willen we inzetten op meer duidelijkheid aan de voorkant, transparante regels, meer flexibiliteit en maatwerk.

Opbrengst participatie Uit de gesprekken die we intern en extern (o.a. ondernemers en vastgoedeigenaren en SallandWonen) hebben gehouden komt vooral de behoefte aan duidelijke regels naar voren die zijn afgestemd op de maat en schaal die bij de gemeente Raalte passen. Als belangrijke rode draad komt het faciliteren van ontwikkelingen op het gebied van bouwen en wonen naar voren. Veel gaat op dit gebied goed, aandacht is nodig voor de transformatie van bestaand bezit naar de functie wonen. Er bestaat een sterke behoefte aan maatwerk en flexibiliteit. Regelgeving en normen worden nodig gevonden, deze mogen echter niet te belemmerend werken. Het introduceren van een mobiliteitsfonds als vangnet wordt door partijen omarmd. De conceptnota is aan SallandWonen toegelicht en goed ontvangen.

Opbouw van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ In de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ is een samenhangend pakket van maatregelen opgenomen die als passend wordt beschouwd voor de gemeente Raalte, en aansluit bij de actuele behoefte. In eerste instantie zien we de beleidsregels. Deze spelregels zijn in beginsel van toepassing op alle ruimtelijke vraagstukken en vormen de basis voor het bepalen van de parkeer- en stallingsbehoefte. Aan de hand van de spelregels parkeer- en stallingsnormen bepalen we de parkeer- en stallingseis. Het aanbod van parkeer- en stallingsvoorzieningen wordt getoetst aan verkeerskundige eisen. Zodoende zorgen we ervoor dat parkeer- en stallingsplaatsen ook daadwerkelijk beschikbaar zijn. De uitwerking hiervan en de manier waarop we dit toepassen is opgenomen in de nota, met daarbij de afwijkmogelijkheden.

De belangrijkste beleidsregels, samengevat Om te komen tot een parkeer- en stallingseis is een aantal randvoorwaarden noodzakelijk. In eerste instantie stellen we hierbij dat de initiatiefnemer zelf verantwoordelijk is voor het oplossen van de parkeer- en stallingsbehoefte, in principe op eigen terrein. Dat geldt ook voor het laden en lossen. De ruimtelijke mogelijkheid is daarbij leidend. We bieden ruimte

2

Collegevoorstel

voor maatwerk bij grote gebouwen of uitzonderlijke situaties. We rekenen op basis van meervoudig gebruik om efficiënt ruimtegebruik te kunnen faciliteren. De acceptabele loopafstanden zijn verruimd, maar de inzet blijft om parkeer- en stallingsvoorzieningen dicht bij de bestemming te realiseren. Er wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen voor bezoekers. We stellen specifieke regels bij bouw of verbouw van bestaand bezit, bijv. door alleen extra parkeervoorzieningen te eisen voor het uit te breiden oppervlak. Bij transformaties kunnen we van initiatiefnemers (wettelijk) niet verlangen dat ze bestaande tekorten oplossen, wel zorgen we voor meer duidelijkheid en kaders hoe hiermee om te gaan. Tot slot, moeten de parkeerplaatsen op eigen terrein onvoorwaardelijk beschikbaar zijn en voldoen aan eisen van bereikbaarheid.

Hoe komen we tot normen? Om te komen tot passende normen hanteren we landelijke CROW-kencijfers en bijbehorende systematiek. Daarnaast is op het gebied van wonen grondig onderzoek verricht naar het autobezit in nieuwbouwwijken in alle kernen van onze gemeente. Met inzichten uit trends en ontwikkelingen, kencijfers en praktijkonderzoek zijn normen opgesteld. Met deze benadering zijn de normen zoveel als mogelijk Raalte specifiek gemaakt. De nieuwe normen sluiten beter aan op onze dagelijkse praktijk en de toekomstige opgaven die op ons afkomen. De normen staan ten dienste van het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen en zijn een onderdeel van een integrale ruimtelijke afweging. Bestaande normen zijn geactualiseerd, er komen meer differentiatiemogelijkheden bijv. op het gebied van zorg en wonen. De normen worden gebiedsgericht toegepast, hiervoor kennen we Raalte centrum (winkelgebied), de schil rondom het centrum van Raalte, de bebouwde kommen en het buitengebied. Het overall beeld is dat op de normen 2015 kleine correcties zijn doorgevoerd, soms een hogere, soms een lagere norm. Bij normen waar beperkte gegevens en ervaring beschikbaar is, bieden we ruimte voor maatwerk en vragen we initiatiefnemers extra te motiveren.

Afwijkmogelijkheden Meer flexibiliteit en maatwerk willen we mogelijk maken aan de hand van een reeks afwijkmogelijkheden. Wanneer de parkeer- en/of stallingsbehoefte niet binnen het plangebied kan worden opgevangen en daarmee een ontwikkeling niet haalbaar is, kan de gemeente medewerking verlenen door middel van een afwijking. In het proces wordt in eerste instantie bekeken in hoeverre er een ruimtelijke aanpassing van de plannen kan plaatsvinden. Voor het centrumgebied van Raalte en de schil rondom wordt een afwijkmogelijkheid ‘Mobiliteitsfonds centrum en schil Raalte’ ingesteld (zie verderop). Daarnaast kennen we nog afwijkmogelijkheden die passen bij een strategisch mobiliteitsplan voor integrale gebiedsontwikkeling. Ook kan een initiatiefnemer, een verzoek tot maatwerk indienen. Mocht een ruimtelijke ontwikkeling niet haalbaar zijn omdat het slechts om één parkeerplaats gaat, dan beschouwen we dat als disproportioneel en laten we het maatschappelijk belang zwaarder wegen. Wanneer de kwaliteit van de stallingsplaatsen voor fietsen zeer hoog is, en daarmee het gebruik van de fiets wordt gestimuleerd dan kan een korting van één parkeerplaats worden geboden. Bij grootschalige ontwikkelingen hanteren we de optie van norm naar nodig’.

Hierbij worden niet alle vereiste parkeerplaatsen direct gerealiseerd vanwege de verwachte overmaat, wel wordt ruimte voor toekomstige parkeerplaatsen gereserveerd. We staan open voor het opvangen van de parkeereis op basis van een privaat alternatief, waarbij loopafstanden en de openbare beschikbaarheid belangrijke voorwaarden zijn. Waar mogelijk bieden we ruimte om de parkeereis in te vullen door gebruik te maken van ongebruikte openbare voorzieningen. Ook de aanleg van nieuwe parkeerplaatsen in openbaar gebied kan deel uitmaken van de afwijkmogelijkheden. Als laatste optie kan, onder voorwaarden, een vrijstelling worden gegeven voor de stallingseis. Wanneer bovenstaande afwijkmogelijkheden alsnog geen soelaas bieden bestaat de restmogelijkheid om op basis van een integrale ruimtelijke belangenafweging door het college alsnog medewerking te verlenen aan de ruimtelijke ontwikkeling. In basis ligt de beslisbevoegdheid tot afwijken altijd bij het college. Bij zeer kleinschalige en mogelijk vaker voorkomende afwijkingen is het voorstel dit ambtelijk te mandateren (conform paragraaf 5.4 afwijkmogelijkheden). Bij specifieke afwijkmogelijkheden wordt het advies op basis van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ door het cluster Verkeer meegewogen. Bij een eerstvolgende actualisatie van het mandaatregister wordt hieraan invulling gegeven.

Het mobiliteitsfonds Soms blijkt dat het niet mogelijk is om de parkeer- of stallingseis binnen het plangebied (op het eigen terrein) in te vullen. De ruimte is er niet of de toegankelijkheid kan niet worden geborgd. Dat kan een reden zijn om een ruimtelijk initiatief

3

Collegevoorstel

niet te vergunnen. Er is dan ruimte nodig voor afwijkmogelijkheden. In het kader van het bevorderen van bouwen en wonen willen we dergelijke belemmeringen wegnemen en als gemeente hiervoor de verantwoordelijkheid overnemen. Dat willen we mogelijk maken door het instellen van een mobiliteitsfonds. Hierbij betaalt de initiatiefnemer een bepaalde som aan de gemeente, die op haar beurt de middelen investeert in algehele bereikbaarheid en de nodige verkeersvoorzieningen. Dit geldt voor het centrum- en schilgebied van de kern Raalte. Het mobiliteitsfonds kan worden toegepast voor een afwijkmogelijkheid tot en met 10 parkeerplaatsen of 10 stallingsplaatsen per initiatief. Bij grotere afwijkingen wordt ingezet op een maatwerkoplossing. De instelling, het inlegbedrag, de bestedingen en de bevoegdheden van het mobiliteitsfonds worden geborgd in een “Verordening Mobiliteitsfonds 2026”. Deze verordening wordt afzonderlijk vastgesteld door de gemeenteraad (zie bijlagen).

Beoogd effect Met het vaststellen van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ beschikt de gemeente Raalte over een actueel beleidskader, goed passende parkeer- en stallingsnormen, duidelijke en transparante spelregels en de ruimte om daarvan af te wijken. Hiermee kunnen ruimtelijke initiatieven beter worden gefaciliteerd.

Argumenten 1.1 Vaststellen ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ Met het vaststellen van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ beschikken we over actuele beleidsregels, eisen, normen en een toepassingskader met de nodige afwijkmogelijkheden. Hieraan kunnen ruimtelijke initiatieven worden getoetst waarmee een bijdrage wordt geleverd aan het behouden en versterken van het fijn wonen, leven en werken in de gemeente Raalte.

2.1 Intrekken nota Parkeernormen 2015. Het intrekken van de nota Parkeernormen 2015 is een logisch gevolg van het vaststellen van de nieuwe nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’.

3.1 De raad voor te stellen de Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026 vast te stellen. Met het vaststellen van de Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026 kunnen we de initiatieven op het gebied van bouwen en wonen in het centrum en schikgebied van Raalte beter faciliteren. Belemmeringen nemen we zo goed als mogelijk weg. Mooie projecten kunnen doorgang vinden middels het storten van een financiële bijdrage in het mobiliteitsfonds.

4.1 De raad voor te stellen een bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds in te stellen. Met het instellen van de bestemmingsreserve mobiliteitsfonds worden de gestorte middelen voor dit specifieke doel bestemd. Inkomsten en uitgaven worden door het college verantwoord in de reguliere P&C cyclus. Het instellen van een (bestemmings)- reserve is een bevoegdheid van de raad.

5.1 Het aanpassen van de Mandaatregeling conform paragraaf 5.4 Het (deels) mandateren van de uitvoering bevordert een snelle afhandeling en leidt tot minder bestuurlijke druk. Kleine afwijkingen worden ambtelijk afgehandeld en grotere door het college.

6.1 De nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ tussentijds te evalueren Het tussentijds evalueren van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ is nodig om zo na te gaan in hoeverre we goed blijven aansluiten bij de grote dynamiek rondom ruimtelijke ontwikkelingen, het bouwen en wonen.

Duurzaamheid Enkele onderdelen van de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ dragen bij aan duurzaamheidsdoelen, zoals van norm naar nodig en het meervoudig gebruik van parkeerplaatsen en het bevorderen van het fietsgebruik.

4

Collegevoorstel

Kanttekeningen n.v.t.

Financiën en Fiscale aspecten Met het vaststellen van de ‘Verordening Mobiliteitsfonds 2026’ kunnen de opbrengsten in de bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds worden gestort en uitgaven hierop worden gedaan na besluitvorming door het college. Dit verantwoorden we in de reguliere P&C cyclus.

Vervolg Bekendmaking Na besluitvorming vindt de bekendmaking plaats via de reguliere kanalen en www.officielebekendmakingen.nl. De nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ treedt een dag na bekendmaking in werking. De huidige nota ‘Parkeernormen Raalte 2015’ komt te vervallen na bekendmaking van de nieuwe nota.

Overgangsrecht De verhouding tussen de nieuwe nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ en de oude nota Parkeernormen Raalte 2015 wordt geregeld in het overgangsrecht. Om belanghebbenden rechtszekerheid te bieden geldt voor deze nota de volgende overgangsregeling: Als de aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend voor inwerkingtreding (dag na datum publicatie), dan is op de aanvraag het oude beleid van toepassing. Op aanvragen ingediend na deze datum, is het nieuwe beleid van toepassing.

Evaluatie Daarnaast stellen we uw college voor om na 2 jaar een tussentijdse evaluatie uit te voeren (in 2028). Dit om zo goed als mogelijk aan te sluiten bij de grote dynamiek rondom ruimtelijke ontwikkelingen, bouwen en wonen.

Communicatie Intern zal de nodige aandacht worden besteed aan de nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ zodat deze op een goede wijze kan worden geïmplementeerd. Externe stakeholders stellen we tevens op de hoogte. Met SallandWonen is de conceptnota besproken.

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5

Nota ‘Parkeren en stallen Raalte 2025’ Raadsvoorstel en -besluit vaststellen ‘Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026’ Verordening Mobiliteitsfonds Raalte 2026 Format bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds Besluit intrekken nota ‘Parkeernormen 2015’

5