Collegevoorstel Uitvoeren motie extra middelen begeleiding statushouders

Collegevoorstel

Onderwerp

Uitvoeren motie extra middelen begeleiding statushouders

Zaaknummer

21151-2023

B&W vergadering

27 juni 2023

Integrale advisering

Tamara Schrör (manager domein sociaal), Meike Schrijver (strateeg domein sociaal), Chris ten Have (adviseur financiën), Jannie Lozeman (adviseur financiën), Yvette Zwijnenberg (HR adviseur)

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Voor informatie

Janneke Oosterveen

Bestuurssamenvatting Landelijk is er een grote opgave op het gebied van vluchtelingen, waaronder het huisvesten van statushouders. Door de hoge asielinstroom is onze taakstelling van de huisvesting van statushouders dit jaar fors verhoogd. Dit betekent ook dat we meer (inburgerings-)voorzieningen moeten inzetten. Om deze voorzieningen te kunnen beoordelen en in te kunnen zetten is meer capaciteit nodig.

Beslispunten 1. 2. 3.

In te stemmen met het voorstel om 2 fte toe te voegen aan de formatie van het domein Sociaal De extra middelen te dekken uit de extra rijksbijdrage inburgering en de reserve statushouders en vluchtelingen en dit verwerken via de zomernota 2023 De raad te informeren door het collegebesluit ter kennisname aan de raad te zenden en hiermee de motie “extra middelen begeleiding statushouders”, ingediend op 10 november 2022, af te doen.

Besluit

Inleiding Sinds vorig jaar hebben we als gemeente te maken met groeiende opgaves op het gebied van vluchtelingen. De taakstelling huisvesting statushouders is hier een onderdeel van: in een jaar tijd is deze verdubbeld van 51 te huisvesten statushouders in 2022 naar 105 statushouders in 2023. Dit vraagt niet alleen om een ruimer woningaanbod, maar ook om meer voorzieningen vanuit het sociaal domein. Om dit uit te kunnen voeren, is uitbreiding van capaciteit noodzakelijk.

1

Collegevoorstel

Beoogd effect De groeiende groep nieuwkomers wordt beter ondersteund bij hun integratie in Nederland. Dat wil zeggen dat zij een plek vinden op de arbeidsmarkt die past bij hun mogelijkheden, onderwijs kunnen volgen, middelen ontvangen om in levensonderhoud te kunnen voorzien en binnen de daarvoor gestelde tijd succesvol hun inburgering kunnen afronden.

Argumenten 1.1 We willen borgen dat we de komende tijd uitvoering kunnen blijven geven aan onze opgave op het gebied van statushouders We ondersteunen statushouders vanaf het begin dat zij in Raalte komen wonen tot aan het moment dat zij hun inburgeringscursus hebben behaald en het met een eigen inkomen kunnen redden in Raalte. We voeren de regie op het inburgeringsproces en helpen statushouders bij het vinden van een passende baan, het liefst betaald. Een verdubbeling van de taakstelling huisvesting statushouders betekent grofweg ook een verdubbeling van het aantal werkprocessen dat we uitvoeren rondom deze ondersteuning, waaronder het opstarten en monitoren van de inburgering, financieel ontzorgen en begeleiden naar werk. In 2022 werd 2,5 fte op het gebied van inburgering, werk en inkomen ingezet voor deze doelgroep. Nu we met een verdubbeling van de taakstelling te maken hebben, hebben we de inschatting gemaakt dat we 2 fte extra nodig hebben om de juiste ondersteuning te kunnen blijven bieden. De huisvesting van statushouders is een autonome ontwikkeling, waarvan we niet kunnen voorspellen hoe die de komende jaren eruit zal zien. Op basis van voorspellingen van het Rijk verwachten we wel dat de instroom van asielzoekers, en als gevolg daarvan het aantal statushouders, de komende jaren eerder zal gaan groeien dan krimpen.

3.1 Met dit voorstel beantwoorden we de motie ‘extra middelen begeleiding statushouders’ De raad heeft in de raadsvergadering van 10 november 2022 het college opgeroepen om voor de zomernota met een voorstel te komen voor een financiële onderbouwing voor extra capaciteit en voorzieningen, zodat alle statushouders zo snel mogelijk zelfstandig en met inzet van eigen middelen een plaats vinden in de Nederlandse maatschappij. Naast meer personele inzet, gaan we ook meer participatietrajecten voor inburgering starten. Deze kosten kunnen we dekken uit beschikbare re-integratiemiddelen. We zien dat de hogere instroom van statushouders ook van invloed is op maatschappelijke partners, zoals Vluchtelingenwerk. Als gemeente verstrekken we subsidie aan Vluchtelingenwerk om na aankomst in Raalte de eerste 18 maanden maatschappelijke begeleiding aan statushouders te bieden. Vanwege de verhoogde taakstelling krijgen we echter ook meer financiële compensatie van het Rijk en hiermee ook middelen om meer trajecten maatschappelijke begeleiding te kunnen subsidiëren. We gaan er van uit dat dit voorlopig voldoende is om de extra kosten op te vangen.

Duurzaamheid Als uitvoering wordt gegeven aan dit voorstel, zijn we in staat het groeiende aantal nieuwkomers beter te kunnen ondersteunen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.

Kanttekeningen 1.1 Het is lastig in te schatten in hoeverre deze extra capaciteit voldoende blijft. Met deze uitbreiding van de capaciteit kunnen we de huidige stijging in de taakstelling opvangen. Het is echter lastig in te schatten hoe de taakstelling zich in de komende periode blijft ontwikkelen. Mocht de taakstelling blijven stijgen dan bestaat het risico dat deze uitbreiding op enig moment onvoldoende blijkt. We gaan er echter vanuit dat de compensatie van het rijk voor de uitvoeringskosten inburgering dan ook hoger wordt. 2.1 De hogere instroom leidt naar verwachting ook tot hogere kosten van onder andere de bijstand, re-integratie, inburgering en zorgkosten. De komende periode zal gemonitord worden of deze kosten binnen de beschikbare budgetten blijven. Hier tegenover staat dat we ook meer rijksmiddelen ontvangen bij hogere aantallen inwoners.

Financiën en Fiscale aspecten Het financieel uitgangspunt is dat de extra kosten binnen de door het rijk beschikbaar gestelde middelen blijven.

2

Collegevoorstel

De kosten voor de extra capaciteit van 2 fte voor de extra begeleiding van statushouders is in 2023 € 200.000 (2 fte inclusief € 40.000 overhead) en in 2024 € 210.000 (2fte inclusief € 50.000 overhead) toe te voegen aan de loonsom sociaal en overhead voor 2 extra consulenten. De kosten komen ten laste van de stelpost extra rijksmiddelen asiel (€ 92.000 in 2023 en € 71.000 in 2024) en het overig ten laste van de reserve statushouders en vluchtelingen. Vanwege de hogere instroom in 2023 kunnen er dit jaar nog bijstellingen komen vanuit het rijk. In dat geval hoeven we ook niet of minder te putten uit de reserve. Dekking 2023

2024

extra middelen inburgering (sept cc 2022)

92.000

Beschikbaar gesteld bij septembercirculaire 2022 71.000 vanwege hogere instroom om inburgeraars passende ondersteuning te bieden.

Reserve opvang vluchtelingen en statushouders

108.000

139.000 In reserve € 1,55 miljoen beschikbaar

Totaal

200.000

210.000

Vervolg Als uw college instemt met dit voorstel, zal de raad over dit voorstel worden geïnformeerd.

Communicatie N.v.t.

Bijlage Bijlage

N.v.t.

3