Collegevoorstel ontwerp verklaring van geen bedenkingen (vvgb) zonnepark Reko-plas

Collegevoorstel

Onderwerp

Afwijken van het bestemmingsplan Buitengebied voor de aanleg van een drijvend zonnepark op de Reko-plas bij Luttenberg

Zaaknummer

35090-2021

B&W vergadering

11 mei 2021

Integrale advisering

Laurens de Lange, Hendri Vollenbroek, Jeroen Hoppenbrouwer, Jeroen van Leeuwe, Gonda Sluiter, Het Oversticht, Veiligheidsregio IJsselland , Jeanet van Olst (juridisch)

Portefeuillehouders

W.J.M. (Wout) Wagenmans Dhr. F. (Frank) Niens

Voor informatie

Maaike van der Veen/Laurens de Lange

Bestuurssamenvatting

Initiatiefnemer en zonnepark ontwikkelaar Sunrock heeft samen de lokale eigenaar (Reko-Raalte) en Stichting Duurzaam Luttenberg het plan om een drijvend zonnepark te realiseren op de voormalige zandwinplas (Reko-plas) bij Luttenberg. Hiervoor is een omgevingsvergunning aangevraagd. Door tijdelijk voor maximaal 25 jaar af te wijken van het bestemmingsplan wordt het zonnepark planologisch mogelijk gemaakt. Omdat het zonnepark groter is dan 2 ha, is daarvoor een verklaring van geen bedenkingen nodig van de gemeenteraad. De aanvraag voldoet aan alle basisuitgangspunten uit het beleidskader i.c. de richtlijnen zonneparken 2.0. Voor het zonnepark bestaat ook draagvlak onder de (direct) omwonenden. Met de lokale energiecoöperatie Stichting Duurzaam Luttenberg is een samenwerkingsovereenkomst gesloten over de invulling van 50% lokaal eigenaarschap van het zonnepark. Het voorstel is daarom om de raad via bijgaand raadsvoorstel te vragen een ontwerpverklaring van geen bedenkingen af te geven. Wanneer de raad positief besluit kan de formele procedure van de omgevingsvergunning starten.

Beslispunten 1.

2. 3.

De gemeenteraad voor te stellen een ontwerpverklaring van geen bedenkingen af te geven voor het tijdelijk afwijken van het bestemmingsplan met toepassing van artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 30 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, voor de realisatie van een drijvend zonnepark op de Reko-plas bij Luttenberg en deze 6 weken ter inzage te leggen voor zienswijzen. De gemeenteraad voor te stellen om de ontwerpverklaring van geen bedenkingen als definitief aan te merken, indien er geen zienswijzen tegen de ontwerpverklaring van geen bedenkingen en het ontwerpbesluit omgevingsvergunning zijn ingediend. Te besluiten bijlage 5 bij dit collegevoorstel niet openbaar te maken op basis van de afweging dat het belang van openbaarheid niet opweegt tegen het belang van voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen dan wel van derden (art. 10, lid 2 onder g Wob).

1

Collegevoorstel

Besluit

Inleiding

Initiatiefnemer en zonnepark ontwikkelaar Sunrock heeft samen met Stichting Duurzaam Luttenberg het plan om een drijvend zonnepark te realiseren op de Reko-plas. Hiervoor heeft Sunrock een omgevingsvergunning aangevraagd. Door tijdelijk voor maximaal 25 jaar af te wijken van het bestemmingsplan wordt het zonnepark planologisch mogelijk gemaakt. De Reko-plas ligt ten noordwesten van Luttenberg tussen de N348 (Ommerweg), Oude Twentseweg en Veenweg. De plas is een voormalige zandwinplas met een wateroppervlak van circa 14 ha. Het zonnepark heeft een oppervlakte van circa 6,3 ha. Het zonnepark wordt aan het oog onttrokken door de bestaande dichte beplantingstrook rondom de plas. Op en langs de oevers van de plas wordt de door initiatiefnemer natuur ontwikkelt om aan de eisen voor maatschappelijke meerwaarde en de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (20% groen, 80% panelen) te voldoen.

Zonnepark op de Reko-plas:bovenaanzicht en wijze van positionering panelen

Beoogd effect

Door tijdelijk voor 25 jaar af te wijken van het bestemmingsplan wordt het mogelijk het zonnepark te realiseren. Het zonnepark levert een bijdrage aan de energieopgave. Tegelijk met de aanleg van het zonnepark wordt geïnvesteerd in landschap en natuur.

Argumenten 2

Collegevoorstel

1.

Het plan voldoet aan de richtlijnen voor zonneparken (2.0) a. In dialoog met de omgeving In september 2020 is een eerste bijeenkomst met omwonenden gehouden. Bij deze bijeenkomst waren ook de gemeente en vertegenwoordigers van Duurzaam Luttenberg aanwezig. Tijdens de bijeenkomst bleek dat er veel draagvlak bestaat voor het initiatief. Daarbij hebben omwonenden wel drie voorwaarden meegegeven: - Bij de aanleg van het zonnepark wordt het verontdiepen van de plas uitgesloten. - Er komt geen openbaar toegankelijk rondje om de plas voor recreatief gebruik. - De groene beplantingsstrook om de plas wordt beter onderhouden/beheerd. Na deze eerste bijeenkomst is in oktober 2020 (onder leiding van Duurzaam Luttenberg) een vervolgbijeenkomst gehouden waarbij ook de invulling van het lokaal eigenaarschap van de plas is besproken. In april 2021 tot slot is een derde (digitale) bijeenkomst gehouden waarbij het definitieve ontwerp en de invulling van de kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) is besproken. Daarbij hebben omwonenden aangegeven positief tegenover het plan te staan. Ook tijdens en na de procedure van de omgevingsvergunning blijft Stichting Duurzaam Luttenberg omwonenden informeren over het plan en daarnaast wil de energiecoöperatie de omwonenden ook betrekken bij de exploitatie van het zonnepark. Zie bijlage 3 voor het gehele verslag van het participatieproces. b.

Omvang en inpassing passend bij de omgeving De locatie wordt aan het zicht onttrokken door de bestaande beplantingsstrook rondom de gehele plas. Door de bestaande groenstrook hebben omwonenden ook geen direct zicht op het zonnepark. Het zonnepark is daarmee landschappelijk al ingepast. De onderhoudssituatie van de groenstrook is niet optimaal. Met omwonenden is afgesproken dat - in overleg met hen - achterstallig onderhoud zal plaatsvinden en een beheerplan voor de groenstrook wordt opgesteld en uitgevoerd door initiatiefnemer. De panelen liggen gemiddeld op minimaal 30 meter afstand van de rand van de plas. De verhouding water-panelen is 45% panelen en 55% water zonder panelen. De ligging van de panelen sluit aan bij de noordoost-zuidwest ligging van de plas. Het Oversticht heeft advies uitgebracht over het plan (zie bijlage 4) en geeft aan dat de locatie goed past in de zonneladder en bij het uitgangspunt van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. De vervolgfunctie als zonnepark levert bovendien een positieve bijdrage aan de kwaliteit van landschap en natuur. Het Oversticht wijst op de eisen voor drijvende zonneparken in de Handreiking zonnevelden van de provincie (maximale bedekkingsgraad en minimale afstand van de panelen tot de oever, zie hiervoor ook onder punt 3).

Het Oversticht geeft tot slot aan dat - ook gelet op het draagvlak voor het plan bij omwonenden het aan de gemeente is om te kijken in hoeverre moet worden ingezet op de realisatie van een brede maatschappelijke meerwaarde.

c.

Minimaal 50% lokaal eigenaarschap Initiatiefnemer Sunrock en de lokale energiecoöperatie Stichting Duurzaam Luttenberg hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten over de invulling van 50% lokaal eigenaarschap van het zonnepark nadat de omgevingsvergunning is verleend. Zie bijlage 5. Het doel van Stichting Duurzaam Luttenberg is dat de opbrengsten van de duurzame opwek ten goede komen aan de lokale gemeenschap. Voordat de omgevingsvergunning voor het zonnepark door de gemeente verleend wordt, werken beide partijen de samenwerkingsovereenkomst uit in een concrete ontwikkelovereenkomst.

d.

Maatschappelijke meerwaarde

3

Collegevoorstel

Initiatiefnemer investeert in natuurontwikkeling door de aanleg van twee oeverzones/plas-dras gebieden met een oppervlakte van in totaal 1,35 ha. Daarbij vindt geen aanvoer van zand van elders plaats maar wordt - over een breedte van 10 meter - de bestaande bovenlaag in de plas geschoven. Naast de twee oeverzones worden in drie andere zones langs de oevers matten aangebracht met jonge oever- en waterplanten die zorgen voor de ontwikkeling van een natuurvriendelijke oever met beplanting. Tussen de oeverzones en zones met matten worden, ook met oevermatten, verbindende ‘stapstenen’ aangelegd. Dit draagt bij aan het verbeteren van de ecologische kwaliteit en de biodiversiteit op en rond de plas. Tot slot zal er monitoring plaatsvinden van de waterkwaliteit. Dit kan bijdragen aan het vergroten van de (nu nog geringe) kennis van de effecten van drijvende zonneparken op de waterkwaliteit en de natuur op binnenwateren en (voormalige) zandwinplassen. De wijze waarop het monitoren zal plaatsvinden wordt nader uitgewerkt in overleg met het waterschap en de gemeente. 2.

Het plan is voldoende ruimtelijk onderbouwd Voorwaarde om af te wijken van het bestemmingsplan is dat het plan voor het zonnepark niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Om dit aan te tonen heeft initiatiefnemer een ruimtelijke onderbouwing gemaakt. Archeologie

Bodem

Externe Veiligheid Ecologie Geluid

Milieuhinder Luchtkwaliteit Water

3.

Omdat sprake is van een drijvend zonnepark vinden in de plas geen grondroerende werkzaamheden plaats. In de oeverzone zijn, gelet op de verstorende werkzaamheden in het verleden in het kader van de zandwinning, geen nadelige gevolgen voor archeologische waarden te verwachten. Nader onderzoek is dan ook niet noodzakelijk. De zonnepanelen hebben geen gevolgen voor het aspect bodem. Voor de oeverontwikkeling (afschuiven van zand) is een aanlegvergunning nodig. De verwachting is dat deze door het college kan worden verleend omdat de natuur- en landschapswaarden niet onevenredige zullen worden aangetast. Het zonnepark ligt veraf van risicobronnen zodat het aspect externe veiligheid geen rol speelt. Het zonnepark zelf is ook geen inrichting met een veiligheidscontour. Nader onderzoek is niet nodig. Uit verkennend ecologisch onderzoek blijkt dat de plas geen essentieel leefgebied vormt voor beschermde soorten. De voorgenomen oeverontwikkeling levert naar verwachting een positieve bijdrage aan de biotoopverbetering van beschermde soorten. Bij de situering van de (geluidproducerende) omvormers en transformatoren wordt een minimale afstand tot woningen van 100 meter aangehouden. Voor de aanleg en onderhoud van het zonnepark wordt de bestaande toegangsweg aan de zuidzijde van de plas (Oude Twentseweg) gebruikt. Ook deze ingang ligt op voldoende afstand van woningen.

Het compactstation en de omvormers worden op voldoende afstand van woningen geplaatst. Het zonnepark heeft geen verkeersaantrekkende werking dus draagt niet in betekende mate bij aan verslechtering van luchtkwaliteit. De waterhuishoudkundige situatie of het waterbergend vermogen van de zandwinplas wijzigt niet door de aanleg van het zonnepark. Ook de waterkwaliteit verslechtert niet significant omdat de panelen en de constructie worden uitgevoerd met niet-uitloogbare materialen.

De provincie heeft het plan in het vooroverleg positief beoordeeld Met de provincie is in het kader van het vooroverleg meerdere malen gesproken over de eisen voor het drijvende zonnepark vanuit de ‘Handreiking zonnevelden’ en de invulling van de KGO (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving). Daarbij is overeengekomen dat: - De bedekkingsgraad van het voormalige zonnepark circa 45% bedraagt. 4

Collegevoorstel

4.

Er een gemiddelde afstand van de panelen tot de oever van 30 meter wordt aangehouden. De panelen uitsluitend mogen liggen op water met een diepte van minimaal 7 meter.

Samenwerkingsovereenkomst Sunrock en Stichting Duurzaam Luttenberg niet openbaar De samenwerkingsovereenkomst heeft voor (één van de) partijen een concurrentiegevoelig karakter. Openbaarmaking van het document zou kunnen leiden tot onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokken rechtspersonen of derden, omdat partijen in de overeenkomst inzage geven in hun aanpak/ werkwijze en businesscase. In de belangenafweging weegt daarom het belang van het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling zwaarder dan het belang van openbaarheid (art. 10, lid 2 onder g van de Wet openbaarheid van bestuur).

Duurzaamheid

Het zonnepark levert een bijdrage aan de duurzame opwek van energie in onze gemeente. De bijdrage van gemeente Raalte in de RES 1.0 is 100 GWh in 2030. Met dit zonnepark wordt ruim 10 GWh van deze opgave ingevuld. Daarnaast wordt geïnvesteerd in natuurontwikkeling.

Kanttekening

Er is bij alle betrokkenen (initiatiefnemer, Stichting Duurzaam Luttenberg en omwonenden) de wens om voor het zonnepark de SDE-subsidieronde van dit jaar te halen. De SDE-ronde opent op 21 september 2021. Er is landelijk een lobby van grote (wind)ontwikkelaars gaande om deze datum naar achteren te verschuiven vanwege de zomervakantie vlak voor de opening. Om de planning van september te halen moeten de ontwerpbesluiten (VVGB en omgevingsvergunning) voor de zomer ter visie gelegd worden. Daarvoor is het noodzakelijk dat uw college nu het besluit neemt om aan de raad een ontwerp VVGB te vragen. Dit terwijl er op dit moment nog een aantal zaken spelen: - Het definitieve advies van de Omgevingsdienst over milieuaspecten is nog niet binnen; - De aanlegvergunning die nodig is voor de oeverontwikkeling is nog niet aangevraagd en beoordeelt. In dit kader is ook overleg met het waterschap nodig. Wanneer de grond niet de juiste kwaliteit heeft voor de oeverontwikkeling moet deze worden afgevoerd en nieuwe grond worden aangevoerd. Hiervoor is te zijner tijd een partijkeuring nodig. Het waterschap is hiervoor het bevoegde gezag. - De toets op de Wet Bibob loopt nog. De verwachting is dat de benodigde adviezen, beoordelingen en de Wet Bibob toets zijn afgerond en akkoord zijn voordat het plan ter visie wordt gelegd.

De betreffende stukken worden dan bij het voorstel aan uw college voor het ontwerpbesluit van de omgevingsvergunning gevoegd. Mochten in de periode van ter visie legging meerdere zienswijzen worden ingediend, dan bestaat de kans dat de planning om in september een besluit te nemen niet gehaald wordt. De tijd om dan een zorgvuldig besluit voor te bereiden (in het zomerreces) is dan te kort. Dit is ook besproken met initiatiefnemer.

Financiën N.v.t.

Vervolg

Met dit besluit wordt een voorstel om de ontwerpverklaring van geen bedenkingen af te geven aan de gemeenteraad voorgelegd. Wanneer de raad positief besluit worden de ontwerp VVGB en het ontwerp besluit omgevingsvergunning (waarover uw college nog separaat een besluit neemt) gedurende 6 weken ter visie gelegd. Gedurende deze termijn kunnen zienswijzen worden ingediend. Eventuele zienswijzen worden samengevat in een zienswijzennota, van een concept beantwoording voorzien en voor besluitvorming aangeboden aan college en raad. Daarna volgt nog een eventuele beroepsprocedure bij de Raad van State. Het ontwerpbesluit wordt toegestuurd aan GS, het waterschap en de gemeente Dalfsen.

5

Collegevoorstel

Communicatie

De communicatie met de omgeving wordt verzorgd door initiatiefnemer en Stichting Duurzaam Luttenberg. De communicatie over het ter inzage leggen van het ontwerpbesluit vindt op de wettelijk voorgeschreven wijze plaats in het huis-aan-huis-blad, de Staatscourant, onze website en www.ruimtelijkeplannen.nl.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Concept raadsvoorstel ontwerp VVGB Ruimtelijke onderbouwing drijvend zonnepark Reko-plas Verslag participatieproces Advies Het Oversticht Samenwerkingsovereenkomst Sunrock en Stichting Duurzaam Luttenberg (niet openbaar)

6