Collegevoorstel en -besluit, verordening BIZ centrum Raalte

Collegevoorstel

Onderwerp

Verordening BedrijvenInvesteringsZone vastgoed centrum Raalte 2025-2029

Zaaknummer

62445-2024

B&W vergadering

5 november 2024

Integrale advisering

Herald Immink, bestuursadviseur Jody Kruiper, financiën Jeanet van Olst, juridisch Ronny Veldhuis, communicatie

Portefeuillehouder

Dhr. B. (Breun) Breunissen

Voor informatie

Niek Velderman

Bestuurssamenvatting De vastgoedondernemers (de eigenaren van onroerende zaken niet zijnde woningen) in het centrum van Raalte hebben zich verenigd in de Vereniging Vastgoed eigenaren Centrum Raalte (VVCR). Het doel is om als vastgoedondernemers gezamenlijk en met partners te werken aan een sterk centrumgebied. De VVCR heeft een meerjarenplan opgesteld. Om dit uit te kunnen voeren wil de VVCR een BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) oprichten. Om dit te realiseren dient de gemeente een BIZ-verordening vast te stellen. De gemeenteraad is hiertoe bevoegd. Na akkoord vindt een officiële draagvlakmeting plaats onder de vastgoedeigenaren. Bij voldoende draagvlak conform wettelijke vereisten komt de BIZ tot stand.

Beslispunten 1. 2. 3.

De gemeenteraad voor te stellen de Verordening BedrijvenInvesteringsZone vastgoed centrum Raalte 2025-2029 vast te stellen overeenkomstig bijgevoegd concept raadsvoorstel en -besluit; Het Reglement draagvlakmeting bedrijven investeringszone Vastgoed Centrum Raalte 2025-2029 vast te stellen overeenkomstig bijgevoegd conceptbesluit; Een Uitvoeringsovereenkomst met Stichting BIZ Vastgoed Centrum Raalte te sluiten overeenkomstig bijgevoegde concept overeenkomst, onder voorbehoud van het vaststellen van de Verordening BedrijvenInvesteringsZone vastgoed centrum Raalte 2025-2029.

Besluit

1

Collegevoorstel

Inleiding Vastgoedeigenaren (de eigenaren van onroerende zaken niet zijndewoningen) in het centrum van Raalte hebben in de loop van 2024 het initiatief genomen om zich te verenigen. Dit is inmiddels gebeurd. Ongeveer 70% van alle vastgoed eigenaren in het centrum is lid van de vereniging. Het doel is om als vastgoedeigenaren gezamenlijk en met partners te werken aan een sterk centrumgebied. Ook is de wens om een goede gesprekspartner te zijn met de stakeholders, zoals de gemeente en het ROV (Raalte Ondernemers Verbond, winkeliers in het centrum van Raalte). De VVCR heeft een meerjarenplan opgesteld, waarin hun ambities vermeld staan. In het meerjarenplan worden diverse ideeën voorgesteld op het gebied van samenwerking, bereikbaarheid, openbare ruimte, wonen, branchering en leegstand. Ook de gemeente beseft de noodzaak tot samenwerken, mede gezien onze groeiopgave. Echter, om het meerjarenplan van de VVCR uit te kunnen voeren zijn financiële middelen nodig en is de wens om een BIZ op te richten. Daarom heeft de VVCR, in navolging van het succes in andere dorpen en steden, het initiatief genomen om tot een collectief financieringsinstrument in de vorm van een BIZ te komen. Dat wil zeggen dat alle vastgoedeigenaren in een afgebakend en aaneengesloten gebied financieel gaan bijdragen aan gezamenlijke projecten, zoals beschreven in het meerjarenplan van de vastgoedvereniging.

BedrijvenInvesteringszone Een BIZ is een afgebakend en aaneengesloten gebied zoals een bedrijventerrein, horecagebied of zoals hier bedoeld het centrum van Raalte, waarbinnen ondernemers of (zoals in dit geval) vastgoedeigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun omgeving. Alle eigenaren van niet-woningen in de BIZ zijn bijdrage plichtig. In de Wet op de BIZ is vastgelegd, dat de activiteiten van de BIZ-organisatie aanvullend moeten zijn op de activiteiten van de gemeentelijke overheid. De gelden mogen slechts worden besteed ten behoeve van in de wet vastgelegde doelen: activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die gericht zijn op het bevorderen van de leefbaarheid, de veiligheid, de ruimtelijke kwaliteit en/ of de economische ontwikkeling in de BedrijvenInvesteringsZone. Afspraken over de besteding van de gelden zijn vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst tussen gemeente en de vereniging op het betreffende terrein. Onderdelen van het (wettelijk) proces om te komen tot een BIZ zijn: • Vaststellen van een belastingverordening door de raad (art. 1 Wet op de BedrijvenInvesteringsZones); • Draagvlakmeting door het college onder de bijdrage plichtigen (art. 4 Wet op de BedrijvenInvesteringsZones).

De wijze van uitvoering van de draagvlakmeting legt het college vast in een reglement; • Door het college verstrekken van een (jaarlijkse) subsidie aan de in de BIZ-verordening aangewezen stichting (art. 7 Wet op de BedrijvenInvesteringsZones); • Het sluiten van een (subsidie)uitvoeringsovereenkomst waarin bepaald is dat de subsidieontvanger verplicht is de activiteiten te verrichten uit het BIZ-meerjarenplan.

Beoogd effect Met het vaststellen van de verordening kan de draagvlakmeting uitgevoerd worden. Bij een positieve meting kan de BIZ tot stand komen. Bij het tot stand komen van de BIZ kunnen de vastgoedeigenaren in het centrum van Raalte het meerjarenplan uitvoeren.

Argumenten 1.1 De vastgoedondernemers in het centrum van Raalte vragen zélf om het instellen van een BIZ door de gemeente, zodat ze met de opbrengsten hun ambities kunnen waarmaken. De vastgoedondernemers in het centrum van Raalte wensen een BIZ om hun ambities te kunnen verwezenlijken. Door in te stemmen met de BIZ-verordening kunnen de vastgoedondernemers doelen die gesteld zijn in het meerjarenplan tot uitvoer brengen. Daarnaast had het gemeentebestuur al lange tijd de wens dat de vastgoedeigenaren in het centrum van Raalte zich zouden verenigen. Hiermee krijgt de gemeente één collectief aanspreekpunt die de 2

Collegevoorstel

achterban representeert. Dit is goed voor de samenwerking in de gouden driehoek (winkeliers, vastgoedeigenaren en het gemeentebestuur), maar ook voor diverse gemeentelijke opgaven (o.a. groeiopgave; inbreiding/herontwikkeling in het centrum van Raalte)

1.2 Met de oprichting van de BIZ kan er efficiënter gewerkt worden aan een gezamenlijke aanpak. Door de oprichting van de BIZ kunnen we efficiënter werken aan een gezamenlijke aanpak. Dit komt het collectieve investeringsvermogen ten goede. Het gemeentebestuur (publiek) krijgt zo een sterke private partner om het centrum te versterken.

1.3 BIZ-gelden komen 100% ten goede aan de activiteiten die omschreven staan in het meerjarenplan. De BIZ-bijdrage wordt door het college als subsidie verstrekt aan de bij de verordening aangewezen stichting en komt niet ten gunste van de algemene middelen. Deze BIZ-bijdrage mag alleen worden gebruikt voor de activiteiten die in het meerjarenplan zijn omschreven. Nagenoeg het volledige bedrag (na aftrek van perceptiekosten) vloeit dus terug in het gebied wat de aantrekkelijkheid, samenwerking, continuïteit en het rendement ten goede komt. In het meerjarenplan worden de doelstellingen en beoogde activiteiten omschreven. Het versterken van de economische vitaliteit staat centraal.

1.4 Impuls voor het centrum van Raalte. Gelet op het veranderende consumentengedrag is extra inzet nodig om het centrum van Raalte aantrekkelijk te houden. Een BIZ is een middel om de doelstellingen voor zijn/haar leden te behalen. Het meerjarenplan is een onderbouwd BIZplan, waardoor gewerkt wordt vanuit een lange termijnvisie. Een BIZ leidt tot extra investeringen in het centrumgebied. Dit draagt bij aan de doelstelling van het gemeentebestuur om een aantrekkelijk ondernemersklimaat te behouden.

1.5 Een BIZ leidt tot meer betrokkenheid en een sterke samenwerking in het betreffende BIZ-gebied. De BIZ zorgt ervoor dat de eigenaren van niet-woningen meer regie hebben over de activiteiten en inrichting van hun eigen omgeving. Deze activiteiten zijn altijd aanvullend op gemeentelijke activiteiten. Onderlinge afspraken tussen gemeente en de BIZ worden vastgelegd in de uitvoeringsovereenkomst voor deze BIZ (zie bijlage 3). Ook zorgt een BIZ voor een evenwichtige verdeling van de kosten die gemoeid zijn met collectieve investeringen in de bedrijfsomgeving. Alle eigenaren van niet-woningen in een BIZ - ook de notoire niet-betalers (free-riders) moeten namelijk meebetalen aan de initiatieven van de BIZ-vereniging.

1.6 De BIZ is een geschikt wettelijk instrument voor een evenwichtige verdeling van de lasten. In een BIZ betalen alle ondernemers in het gebied een bijdrage op basis van de WOZ-waarde, wat zorgt voor een eerlijke verdeling van de lasten. Dit voorkomt dat sommige ondernemers profiteren van verbeteringen zonder bij te dragen. De opbrengsten van de BIZ-bijdragen worden gezamenlijk gebruikt voor investeringen die de hele omgeving ten goede komt. De VVCR is uiteindelijk zelf verantwoordelijk om draagvlak te krijgen.

Duurzaamheid Met de oprichting van de Stichting BIZ Vastgoed Centrum Raalte zetten vastgoedeigenaren gezamenlijk een belangrijke stap in de richting van samenwerking op het gebied van duurzaamheid (voorbeeld inpassen groen). De BIZ Vastgoed heeft onder andere ook het doel om mogelijkheden te verkennen om gezamenlijk te verduurzamen.

Kanttekeningen 1.1 De BIZ kan pas van kracht worden als er voldoende draagvlak is. Het college voert, na akkoord van de gemeenteraad een formele draagvlakmeting uit. Ondernemers kunnen beroep en bezwaar aantekenen tegen de heffingsaanslag en minimaal een jaar, nadat de BIZ van kracht is het college verzoeken om een nieuwe draagvlakmeting uit te voeren om een BIZ op te heffen. De initiatiefnemers van de BIZ hebben zich ingespannen om ondernemers te informeren en te betrekken bij de plannen. De resultaten van de informele draagvlakmeting, gehouden op 9 september jl., toonden dat ruim de meerderheid van de aanwezigen

3

Collegevoorstel

positief tegenover een BIZ stond. De ondernemers zullen zich de komende tijd blijven inzetten om voldoende steun te genereren door hun collega's te informeren over het meerjarenplan en de voordelen van de BIZ.

1.2 Er blijven altijd belanghebbenden die minder positief zijn over het initiatief, niet elke vastgoedeigenaar ziet direct het voordeel van een BIZ. Over het algemeen is het initiatief door de vastgoedondernemers positief ontvangen, maar er zullen belanghebbenden zijn die minder positief zijn. Omdat zij bijvoorbeeld de meerwaarde niet zien of gevestigd zijn aan de randen van het BIZ-gebied. De informele draagvlakmeting heeft aangetoond dat er voldoende potentie en draagvlak is voor een BIZ. Sommige ondernemers kunnen het gevoel hebben dat zij onevenredig worden aangeslagen, vooral als ze het gevoel hebben dat de projecten niet bijdragen aan hun wensen.

1.3 BIZ in relatie tot de reclamebelasting. Raalte kent al geruime tijd een ondernemersfonds voor gebruikers. Een BIZ voor vastgoedeigenaren is gericht op eigenaren van niet-woningen in het centrum. Het ondernemersfonds wordt gevuld vanuit de reclamebelasting. Ondernemers die reclame voeren op hun pand en zich bevinden in het hiervoor aangewezen gebied dragen bij aan het ondernemersfonds. De opbrengst van de reclamebelasting is bedoeld om activiteiten ter promotie, samenwerking, sfeer en gastvrijheid te stimuleren/financieren en een deel wordt afgedragen ter compensatie voor het afschaffen van betaald parkeren (2017 t/m 2026). Feitelijk gaat de BIZ-aanslag naar de pandeigenaren van niet woningen en de reclamebelasting naar de pandgebruiker van niet woningen. Het is mogelijk om de huidige reclamebelasting in het centrum te vervangen door een gebruikers-BIZ of om een gezamenlijke BIZ-gebruikers en vastgoedeigenaren in te richten. Vanuit eerdere evaluaties is afgesproken om voor 2027 te beoordelen of de huidige manier van reclamebelasting nog passend is. Vanuit gevoerde gesprekken met het ROV is de wens om de reclamebelasting voort te zetten. Het ROV behoudt hun eigen investeringskracht middels reclamebelasting en krijgt er een sterke samenwerkingspartner bij, namelijk de vastgoedeigenaren.

1.4 De BIZ is niet vrijblijvend. Een BIZ is niet vrijblijvend voor een gemeentebestuur, omdat de gemeente een wettelijke rol heeft in het opzetten en beheren van de BIZ. Dit betekent dat het gemeentebestuur verantwoordelijk is voor het naleven van de regels en procedures die zijn vastgesteld in de wetgeving.

1.5 Het meerjarenplan Stichting BIZ Vastgoed Centrum Raalte 2025-2029 is van de Stichting en niet van de gemeente Raalte. Het meerjarenplan Stichting BIZ Vastgoed Centrum Raalte 2025-2029 is het ambitieplan van de Stichting. In het plan wordt ook ingegaan op vraagstukken waar de gemeente Raalte over gaat. We zien de VVCR als één van de stakeholders in het centrumgebied en we wegen alle ambities en belangen van al onze stakeholders integraal af. Dit betekent dat wij als gemeente Raalte geen toezeggingen doen op het meerjarenplan en dat hierbij alle ambities in het meerjarenplan waargemaakt zouden kunnen gaan worden.

3.1 Verplichtingen voor de gemeente. Met het realiseren van de BIZ en het aangaan van de overeenkomst verbindt de gemeente zich aan de verplichting om o.a. gedurende de looptijd van de BIZ bestaande voorzieningen te continueren, een minimaal onderhoud niveau te garanderen en zich te houden aan afspraken over bijvoorbeeld groen, verharding, zwerfvuil, straatmeubilair e.d. Wijzigingen in het afgesproken voorzieningenniveau moeten verplicht met de BIZ-stichting worden besproken.

Financiën en Fiscale aspecten Zie raadsvoorstel.

Vervolg Na het vaststellen van de verordening door de raad, is het college verantwoordelijk voor het organiseren van de formele draagvlakmeting. Afhankelijk van de uitkomst van de draagvlakmeting treedt de verordening al dan niet in werking. Bij inwerkingtreding stelt het college vervolgens jaarlijks de hoogte van de opbrengst van de BIZ-bijdrage vast. Het college verstrekt jaarlijks subsidie aan de stichting voor uitvoering van het BIZ-meerjarenplan. Subsidieverstrekking is een taak van domein Samenleving. Op basis van de Mandaatregeling is de domeinmanager bevoegd te beslissen over subsidieverlening ten behoeve van activiteiten die vallen binnen het werkgebied van het domein. Onder 4

Collegevoorstel

‘subsidieverlening’ valt volgens het mandaat: besluiten en andere rechts- en feitelijke handelingen en mededelingen in het kader van: • het verlenen en vaststellen van subsidies; • het verlangen van overlegging van andere stukken of anderszins andere informatie nodig voor de beoordeling van een subsidieaanvraag; • het intrekken en wijzigen van subsidies; • het terugvorderen en verrekenen van subsidies; • het verlenen, wijzigen en intrekken van uitstel van betaling; • het terugvorderen van onverschuldigd betaalde subsidiebedragen, inclusief het verrichten van (rechts)handelingen ter uitvoering van een terugvordering, waaronder in ieder geval begrepen het aanmanen tot betaling en het geven van een dwangbevel.

Communicatie Als initiatiefnemer heeft de VVCR zelf de belangrijkste rol in de communicatie. De VVCR heeft de vastgoedeigenaren in het centrum van Raalte via bijeenkomsten en nieuwsbrieven dan ook geïnformeerd over het initiatief van de oprichting van de BIZ. Bij de officiële draagvlakmeting, in de eerste maanden van 2025, worden bijdrage-plichtigen nogmaals door de VVCR geïnformeerd over de inhoud en de procedure. De raad wordt geïnformeerd over de uitkomst van de draagvlakmeting. De VVCR is verantwoordelijk voor het verkrijgen van draagvlak. Mocht de BIZ er wel of niet komen, dan informeert de VVCR ook haar leden. Zodra het raadsvoorstel is vastgesteld door het college, wordt een persbericht gestuurd ter ondersteuning aan de VVCR.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Concept raadsvoorstel en – besluit over de Verordening BedrijvenInvesteringsZone vastgoed centrum Raalte 2025-2029; Meerjarenplan Stichting BIZ Vastgoed Centrum Raalte 2025-2029; Concept Reglement draagvlakmeting Concept Uitvoeringsovereenkomst Persbericht

5