Collegevoorstel en -besluit uitgangspunten warmteprogramma

Collegevoorstel

Onderwerp

Uitgangspunten Warmteprogramma 2026

Zaaknummer

57635-2025

B&W vergadering

28 oktober 2025

Integrale advisering

Beleidsadviseur Warmte, Sven Sjoerds Strategische adviseurs duurzaamheid, Lieke Helsper en Justin Brunsting. Bestuursadviseur Remco van Riezen

Portefeuillehouder

Dhr. R. (Roelof) Bisschop

Voor informatie

Karin Lautenbach

Bestuurssamenvatting Op basis van de Wet Gemeentelijke instrumenten warmtetransitie1 en de Omgevingswet is de gemeente verplicht uiterlijk 2026 een warmteprogramma op te stellen. Het Warmteprogramma is de routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050. Alvorens het Warmteprogramma 2026 in ontwerp te maken stellen wij de uitgangspunten hiervoor vast en vragen wij de gemeenteraad in te stemmen met deze uitgangspunten.

Beslispunten 1. 2.

De uitgangspunten voor het Warmteprogramma 2026 vast te stellen conform hoofdstuk 4 van de presentatie Warmteprogramma 2026 (zie bijlage 2); De gemeenteraad voor te stellen in te stemmen met de uitgangspunten voor het Warmteprogramma 2026 zoals geformuleerd in hoofdstuk 4 van de presentatie Warmteprogramma 2026 (bijlage 2).

Besluit

Inleiding Op basis van de Wet Gemeentelijke instrumenten warmtetransitie en de Omgevingswet is de gemeente verplicht uiterlijk 2026 een warmteprogramma op te stellen. Het Warmteprogramma is de routekaart naar een aardgasvrije gemeente in 2050. Per wijk van de gemeente wordt hierin een tijdspad aangegeven voor het isoleren en aardgasvrij maken van de wijk. Daarnaast wordt omschreven hoe we hier de komende 10 jaar aan gaan werken. Met het vaststellen van een Warmteprogramma wordt uitvoering gegeven aan de regierol die de gemeente op basis van het klimaatakkoord heeft voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Op 10 juni jl. heeft uw college besloten het Warmteprogramma

1

Treedt naar verwachting op 1 januari 2026 in werking 1

Collegevoorstel

vast te laten stellen door de gemeenteraad. Gelet hierop vragen wij de gemeenteraad in te stemmen met de volgende uitgangspunten voor het opstellen van het ontwerp Warmteprogramma: Rol van de gemeente: 1. Wij hebben een regierol in de warmtetransitie, dat betekent dat: o Wij gelet op de doelstellingen een programmatische aanpak opzetten met smart geformuleerde doelstellingen, die aansluiten bij de landelijke doelstellingen; o Wij actielijnen uitzetten om de doelstellingen te behalen; o We actief monitoren op de voortgang; o Bovenstaande gaat gepaard met een realistische begroting. 2. Wij informeren inwoners actief over het warmteprogramma en bieden zoveel mogelijk duidelijkheid over de mogelijke alternatieven voor aardgas in de wijken. Inhoudelijke uitgangspunten: 3. Wij maken in het Warmteprogramma 2026 nog geen gebruik van de aanwijsbevoegdheid. 4. Wij baseren ons programma op de landelijke doelstelling: 2050 elk gebouw aardgasvrij. 5. We sluiten aan bij reeds door de gemeente vastgestelde uitgangspunten in het coalitieakkoord, de omgevingsvisie en het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid. 6. Bij het bepalen van de doelstellingen en actielijnen zoeken we aansluiting bij de ‘Opgave wijken en dorpen’. Overige uitganspunten: 7.

We hanteren de uitgangspunten van de Warmtevisie 2021: o Gezamenlijk en betrokken (aansluiten bij lokale initiatieven); o Duurzaam en betrouwbaar (alternatief moet daadwerkelijk CO2 reduceren); o Haalbaar en betrouwbaar (iedereen moet mee kunnen); o Flexibel omgaan met onzekerheden (inspringen op kansen, elke 5 jaar herijking warmteprogramma).

Beoogd effect Met het opstellen van een Warmteprogramma voeren wij een wettelijke taak uit en geven we invulling aan onze regierol in de Warmtetransitie. Door het vaststellen van uitgangspunten en de raad hiermee in te laten stemmen wordt richting gegeven aan het op te stellen Warmteprogramma 2026.

Argumenten 1.1. Met het vaststellen van de uitgangspunten wordt duidelijkheid gegeven hoe wij als gemeente invulling geven aan onze regierol in de warmtetransitie en worden tevens een aantal inhoudelijke uitgangspunten bepaald. Enerzijds geven de uitgangspunten hoog over richting aan de inhoud van het op te stellen Warmteprogramma. Deze uitgangpunten spelen met name een rol voor het bepalen van de doelen in het Warmteprogramma. Anderzijds zien de uitgangspunten op de wijze waarop wij invulling geven aan onze regierol in de warmtetransitie. Deze uitgangspunten zijn bepalend voor het formuleren van acties in het Warmteprogramma.

1.2. Waar mogelijk houden we vast aan uitgangspunten zoals vastgesteld in de Warmtevisie 2021 en andere relevante beleidsuitgangspunten. In 2021 is de Warmtevisie Raalte vastgesteld. Dit is de voorloper van het Warmteprogramma en biedt een goede basis voor ons Warmteprogramma. De uitgangspunten zoals hierin bepaald zijn nog steeds bruikbaar voor ons Warmteprogramma 2026. Daarnaast zijn er ook andere beleidsuitgangspunten vastgesteld, bijvoorbeeld in het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid, welke wij in acht zullen nemen.

2

Collegevoorstel

1.3 Een meer programmatische aanpak is noodzakelijk om voortgang op de doelstellingen te realiseren. In de Warmtevisie 2021 zijn de realistische warmtestrategieën (alternatieven voor aardgas) bepaald voor gemeente Raalte. In aanvulling hierop is het echter gelet op de landelijke doelstellingen noodzakelijk om een meer programmatische aanpak te formuleren om voortgang te boeken. Dit betekent dat er smart geformuleerde doelstellingen in het Warmteprogramma opgenomen zullen worden met daarbij horende actielijnen en dat monitoring hierop zal gaan plaatsvinden.

2.1 In de raadsinformatienotitie van 10 juni 2025 (31079-2025) is aangegeven dat de gemeenteraad gevraagd zal worden de uitgangspunten voor het Warmteprogramma 2026 te bepalen. In de raadsinformatienotitie is de gemeenteraad geïnformeerd over onze plicht om een Warmteprogramma 2026 op te stellen en de rol van de gemeenteraad hierin. Door de gemeenteraad in te laten stemmen met de uitgangspunten geven wij uitvoering aan de afspraken zoals weergegeven in de raadsinformatienotitie.

Duurzaamheid Het opstellen van een Warmteprogramma heeft als doel bij te dragen aan de landelijke klimaatdoelstellingen. Met het opstellen van het Warmteprogramma formuleren wij een aanpak om het gasverbruik binnen de bebouwde omgeving af te bouwen en daarmee de uitstoot van CO2 te verminderen.

Kanttekeningen 1.1. Het vaststellen van een Warmteprogramma is formeel een bevoegdheid van het college. Onder de Omgevingswet is het vaststellen van een programma een bevoegdheid van het college. Echter, het Warmteprogramma bevat niet alleen uitvoeringszaken, maar bevat ook onderliggende keuzes op hoofdlijnen. Daarom zullen wij dit programma ook ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorleggen. De VNG heeft in haar informatievoorziening over het Warmteprogramma aangegeven dat het, afhankelijk van de inhoud van het betreffende Warmteprogramma, logisch is dat colleges ervoor kiezen de gemeenteraad een rol te geven in de vaststelling. De VNG adviseert in dat geval het Warmteprogramma door het college vast te laten stellen en ter instemming aan de gemeenteraad voor te leggen. Zo zullen wij dit ook doen.

Financiën en Fiscale aspecten De kosten voor het opstellen van het Warmteprogramma kunnen gedekt worden uit de CDOKE-middelen. De kosten voor uitvoering van het warmteprogramma mogen gedekt worden vanuit de CDOKE-middelen. Of de CDOKE-middelen toereikend zijn voor de uitvoering van het Warmteprogramma is afhankelijk van de in het Warmteprogramma geformuleerde ambities en acties. Het Warmteprogramma 2026 zal een financiële paragraaf bevatten waaruit zal blijken of de CDOKE-middelen toereikend zijn. Mocht dit niet het geval zijn, dan zal bij vaststelling van het warmteprogramma aanvullend krediet gevraagd worden.

Vervolg Na vaststelling van de uitgangspunten door uw college zal de gemeenteraad gevraagd worden met de uitgangspunten in te stemmen. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het op te stellen warmteprogramma. Zodra het Warmteprogramma in concept af is (naar verwachting Q2 2026) zal het ontwerp ter vaststelling worden aangeboden aan uw college en ter instemming aan de gemeenteraad. Het ontwerp wordt ter inzage gelegd en iedereen kan een zienswijze hierop indienen. De verwachting is dat het warmteprogramma in Q4 2026 vastgesteld kan worden door uw college en zal de gemeenteraad gevraagd worden hiermee in te stemmen.

3

Collegevoorstel

Communicatie Communicatie over het warmteprogramma zal plaatsvinden in het kader van het participatietraject.

Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2.

Raadsvoorstel presentatie 'Warmteprogramma 2026'

4