Collegevoorstel en -besluit - Toekomstbestendig plan CJG Raalte

Collegevoorstel

Onderwerp

Toekomstbestendig plan Centrum voor Jeugd en Gezin

Zaaknummer

65867-2024

B&W vergadering

19 november 2024

Integrale advisering

MT, Susan Meijer (teamleider jeugd & coördinator CJG), Chris ten Have (financiën), Rosemarie Haarman (HR), Eline Paalman-Stegeman (juridisch), Jeanet van Olst (juridisch)

Portefeuillehouder

Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Voor informatie

Myrte de Jong

Bestuurssamenvatting Bij de begrotingsbehandeling van 2024 heeft de gemeenteraad middels een motie het college opdracht gegeven voor het maken van een toekomstbestendig plan voor het CJG voor na 2025. Als gevolg hiervan heeft adviesbureau KokxDeVoogd een onderzoek uitgevoerd en advies uitgebracht. De centrale vraag in dit onderzoek was op welke wijze het CJG toekomstbestendig kan worden gemaakt. Hierbij is gekeken naar een passende organisatievorm voor het CJG en naar een onderbouwing van de (structurele) middelen die benodigd zijn om een efficiënte en kwalitatief goede uitvoering van de dienstverlening te borgen.

Beslispunten De raad voor te stellen: 1. Kennis te nemen van het onderzoeksrapport ‘Een toekomstbestendig CJG Raalte’. 2. Het College opdracht te geven uitvoering te geven aan het in het onderzoeksrapport opgenomen advies, het CJG als organisatie te positioneren als onderdeel van de gemeente Raalte. In een implementatieplan wordt uitgewerkt hoe het CJG verder vorm gegeven wordt, waarbij wordt aangesloten bij de besparingsopdracht uit het Berenschot rapport. 3. Het College opdracht te geven jaarlijks te monitoren op de taakstelling die op basis van beslispunt 2 aan het CJG wordt meegegeven. 4. Het College opdracht te geven om drie jaar na implementatie van de positionering binnen de gemeente te evalueren.

Besluit

1

Collegevoorstel

Inleiding In de gemeente Raalte is het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) dé plek waar (aanstaande) ouders, opvoeders en jongeren terecht kunnen voor advies en ondersteuning. Voor inwoners van de gemeente Raalte is het CJG ook de toegang tot ondersteuning op het gebied van jeugd. Vragen van jeugdigen, ouders en opvoeders komen binnen en/of worden gesignaleerd bij het Centrum voor Jeugd en Gezin. Inmiddels heeft het CJG expertise om zowel kleine als grote vragen goed te kunnen beantwoorden en zo nodig te ondersteunen. Ook professionals verwijzen ouders en jeugd steeds vaker door naar het CJG. Het CJG is dé plek waar we als gemeente Raalte de transformatie van de jeugdhulp bewerkstelligen. Daarbij staat de gemeente Raalte er relatief goed voor: uit eerder gedane onderzoeken is al gebleken dat relatief weinig jeugdigen in Raalte gespecialiseerde jeugdhulp ontvangen.

Knelpunten in het functioneren van het CJG Tegelijkertijd is er sprake van knelpunten in het functioneren van het CJG. Zo ontvangt het CJG grotendeels incidentele middelen om haar dienstverlening te kunnen bieden, terwijl de dienstverlening structureel is. Hierdoor kan personeel niet voor langer dan enkele jaren aangetrokken worden en is er altijd sprake van ZZP- en inhuurconstructies. Dit belemmert de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Daarnaast is het CJG op dit moment een netwerksamenwerking, bestaande uit medewerkers van de gemeente, De Kern, MEE, GGD IJsselland en Trias aangevuld met inhuur vanuit diverse organisaties. Dit leidt tot knelpunten op het gebied van aansturing, uiteenlopende arbeidsvoorwaarden de positionering van medewerkers. Bovengenoemde knelpunten belemmeren het functioneren van het CJG Raalte. Dit terwijl de Hervormingsagenda Jeugd juist uitgaat van een versteviging van lokale teams.

Motie ‘verzoek tot opdracht voor toekomstbestendig plan CJG’ Bij de behandeling van de begroting 2024 heeft uw raad de motie verzoek tot opdracht voor toekomstbestendig plan CJG aangenomen. Met deze motie heeft u het college verzocht om: 1. Samen met het CJG een toekomst bestendig plan te maken gericht en te onderbouwen wat er nodig is om continuïteit en kwaliteit te waarborgen en doelmatigheid en efficiency te realiseren voor na 2025. 2. Terug te komen naar de gemeenteraad in 2024 om de gemeenteraad te informeren en met een voorstel van plan te komen.

Onderzoeksrapport ‘Een toekomstbestendig CJG Raalte’ Als gevolg van uw motie heeft het college adviesbureau KokxDeVoogd gevraagd een toekomstbestendig plan voor het CJG Raalte op te stellen. Hierbij is onderzocht: - Welke organisatievorm het meest passend is voor het CJG; - Welke (structurele) middelen nodig zijn om een efficiënte en kwalitatief goede uitvoering van de dienstverlening te borgen. In het onderzoek zijn de waargenomen knelpunten in het huidige functioneren van het CJG in beeld gebracht en verder uitgediept. Ook is een notitie van uitgangspunten opgesteld waarin wordt beschreven aan welke onderliggende eisen, doelen en ambities het toekomstbestendig plan voor het CJG moet bijdragen. Hierbij zijn de consequenties van verschillende scenario’s op het functioneren van het CJG onderzocht, is gekeken hoe het scenario zich verhoudt tot landelijke ontwikkelingen als de Hervormingsagenda Jeugd en tot eerder aan de gemeente Raalte uitgebrachte adviezen met betrekking tot besparingen in het sociaal domein.

Een passende organisatievorm In het onderzoek wordt geconstateerd dat de huidige netwerkconstructie nadelen heeft op het gebied van functionele aansturing van medewerkers, de positionering van medewerkers als onderdeel van een ‘team’ en uiteenlopende

2

Collegevoorstel

arbeidsvoorwaarden. Aan de hand van drie scenario’s is uitgewerkt wat de meest passende organisatievorm voor het CJG is. Op basis van deze analyse komt scenario C (het positioneren van het CJG als onderdeel van de gemeente Raalte) als meest passend naar voren. Het meest concrete effect is hierbij de overgang van personeel: CJG-medewerkers worden niet langer middels subsidiebeschikkingen of detacheringsovereenkomsten verbonden aan het CJG, maar treden formeel in dienst bij de gemeente Raalte. Dit naast de medewerkers die al in dienst zijn bij de gemeente Raalte.

Een passende financieringsvorm De huidige financiering van het CJG bestaat voor zo’n 40% uit incidentele middelen (€ 0,5 miljoen in 2024 en € 0,53 miljoen in 2025). Dit terwijl de dienstverlening van het CJG structureel van aard is. In het onderzoek wordt geconstateerd dat dit negatieve consequenties heeft op het gebied van continuïteit van personeel. Dit is kwetsbaar ten aanzien van kennisopbouw, netwerkopbouw en het opbouwen en bestendigen van relaties met inwoners. Aan de hand van vier scenario’s is uitgewerkt wat de meest passende financieringsvorm is. Op basis van deze analyse komt scenario D - uitbreiding van financiering conform het advies van Berenschot ín het rapport ‘Zicht op het verbeteren besparingspotentieel’ - als meest passend naar voren. Het concrete effect hiervan is dat vanaf 2026 de huidige incidentele financiering moet worden omgezet naar structurele financiering. De totale omvang neemt hierbij toe.

Beoogd effect Het oplossen van knelpunten in het huidige functioneren van het CJG en het CJG daarmee organisatorisch en financieel toekomstbestendig te maken.

Argumenten 1.

Het verstevigen van de positie van het CJG sluit aan bij de gewenste transformatie van de jeugdhulp

De vraag naar jeugdhulp neemt toe. Dit is een landelijke trend. Een van de lijnen uit de Hervormingsagenda Jeugd is het inzetten op een stevig lokaal team die waar nodig ook zelf passende en samenhangende basishulp biedt. Dit om te borgen dat jeugdigen en ouders met opvoed- en opgroeivragen op een laagdrempelige manier terecht kunnen, dat jeugdigen die het ècht nodig hebben passende zorg krijgen en jeugdigen en hun ouders kunnen rekenen op een integrale aanpak. Dit draagt daarnaast bij aan het terugdringen van doorverwijzingen naar de duurdere specialistische jeugdhulp. Met het opvolging geven aan de voorgestelde adviezen anticipeert de gemeente Raalte op de voorgestelde beweging in de Hervormingsagenda en tevens het advies van Berenschot om extra te investeren in het CJG en wordt invulling gegeven aan de lokale transformatie van de jeugdhulp.

2.

Wijziging van de huidige organisatievorm lost bestaande knelpunten in de aansturing op

Met het positioneren van het CJG als onderdeel van de gemeente Raalte worden knelpunten met betrekking tot de functionele aansturing van medewerkers, de positionering van medewerkers als onderdeel van een ‘team’ en uiteenlopende arbeidsvoorwaarden opgelost. Tevens heeft de gemeente, meer dan bij de scenario’s ‘netwerkorganisatie’ of ‘stichting’ grip en sturing op de uitvoering van het CJG wanneer deze onderdeel van de gemeente is. Dit is van belang omdat de transformatie van de jeugdhulp voor een groot deel plaatsvindt binnen het CJG en een sterke relatie heeft met de uitvoering van de specialistische jeugdhulp. De inschatting is dat wanneer gekozen wordt voor het scenario CJG als onderdeel van de gemeente, de kosten voor personeel iets lager liggen dan met de huidige constructie waarbij personeel middels diverse constructies worden ingehuurd. Tevens kunnen voor- en nadelen van de personeelskosten opgevangen worden in de loonsom. Dit biedt enige flexibiliteit die er niet is wanneer de gemeente budget beschikbaar moet stellen in het scenario van een netwerkorganisatie of stichting. Het onderzoeksrapport adviseert een overgang van personeel: CJG-medewerkers worden niet langer middels subsidiebeschikkingen of detacheringsovereenkomsten verbonden aan het CJG, maar treden formeel in dienst bij de 3

Collegevoorstel

gemeente Raalte. De precieze invulling van deze overgang en eventuele consequenties zijn op dit moment nog niet onderzocht. In een implementatieplan moet nader inzicht worden gegeven hoe deze overgang vorm te geven. Onderdeel hiervan is de precieze positionering van het CJG binnen de gemeentelijke organisatie. Het college krijgt de opdracht dit implementatieplan op te stellen en uit te voeren. Het college wordt tevens de opdracht gegeven om drie jaar na implementatie van dit scenario te evalueren of de nu ervaren knelpunten zijn opgelost en of deze organisatievorm nog steeds passend is bij de ontwikkelingen in de transformatie van de jeugdhulp.

3.

Het CJG kan zich naar inwoners toe blijven uiten als zelfstandig CJG

Ook wanneer het CJG organisatorisch een onderdeel wordt van de gemeente Raalte, blijft het mogelijk om het CJG richting inwoners te blijven positioneren als zelfstandige organisatie, met een eigen locatie. Slechts organisatorisch is er sprake van een positionering bij de gemeente Raalte.

4.

Wijziging in de financieringsvorm draagt bij aan de kwaliteit van dienstverlening

De huidige financieringsvorm met een grotendeels incidentele financiering leidt tot een hoog verloop van personeel. Dit gebrek aan continuïteit heeft negatieve consequenties op het gebied van kennisopbouw, netwerkopbouw en het opbouwen en bestendigen van relaties met inwoners. Het toekennen van structurele financiering draagt bij aan de continuïteit, effectiviteit en kwaliteit van dienstverlening van het CJG. Structurele financiering is niet direct voorhanden. Het college wordt daarom de opdracht gegeven om bij de programmabegroting/meerjarenraming 2026-2029 met een dekkingsvoorstel te komen hoe invulling te geven aan de extra benodigde middelen waarbij de koppeling wordt gemaakt met de taakstelling voor het sociaal domein naar aanleiding van het Berenschot rapport. Berenschot adviseert om extra te investeren in het CJG om daarmee duurdere en langdurige specialistische jeugdhulp te voorkomen, waarmee een bezuiniging kan worden gerealiseerd. Het college wordt tevens de opdracht gegeven om de taakstelling jaarlijks te monitoren om vast te kunnen stellen of de beoogde bezuiniging wordt gerealiseerd.

Kanttekeningen 1.

De gekozen financieringsvorm leidt tot een stijging van de structurele lasten

Het onderzoeksrapport adviseert het omzetten van de op dit moment aan het CJG beschikbaar gestelde incidentele middelen naar een structurele financieringsvorm. Dit betekent een stijging van de structurele lasten van het CJG. Voor deze stijging is in de huidige begroting nog geen budget beschikbaar gesteld. Zoals bij argumenten vermeld wordt er een voorstel voor dekking van de middelen gedaan waarbij de koppeling wordt gemaakt met de taakstelling voor het sociaal domein naar aanleiding van het Berenschot rapport.

Financiën en Fiscale aspecten Met het voorgestelde advies wordt beoogd de incidentele component in de huidige financiering van het CJG voor een bedrag van minimaal € 0,5 miljoen vanaf 2026 om te zetten in een structurele component met een surplus vanwege de uitbreiding van de huidige formatie van het CJG (scenario D). Hiervoor is nog geen structurele dekking beschikbaar. De inschatting is dat de kosten voor personeel iets lager liggen dan met de huidige constructie waarbij personeel middels diverse constructies worden ingehuurd. De komende periode worden de financiële gevolgen van scenario D verder uitgewerkt en de wijze waarop de extra gevraagde middelen gedekt worden. Deze worden verwerkt in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.

Vervolg Na het vaststellen van voorliggend voorstel zal het college van start gaan met een implementatieplan voor de overgang van het CJG-personeel naar de gemeentelijke organisatie. De financiële effecten van voorliggend voorstel worden opgenomen in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.

4

Collegevoorstel

Communicatie n.v.t.

Bijlagen 1. 2.

Onderzoeksrapport ‘Een toekomstbestendig CJG Raalte’ Motie ‘verzoek tot opdracht voor toekomstbestendig plan CJG’

5