Collegevoorstel en -besluit stemming ALV VNG 16 juni 2021

Collegevoorstel

Onderwerp

Stemming ALV VNG 16 juni 2021

Zaaknummer

42271-2021

B&W vergadering

15 juni 2021

Integrale advisering

Arjen Vrolijken (financiën), Hans Scholtheis (informatiemanagement), Irene Eisink, Judy Janson (duurzaamheid/klimaat), Myrte de Jong (jeugd), Janneke Oosterveen (inburgering/nieuwkomers)

Portefeuillehouder

Dhr. M.P. (Martijn) Dadema

Voor informatie

Coen Knipping

Bestuurssamenvatting

Op 16 juni vindt er een Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) plaats. Onderdeel van de agenda zijn o.a. het jaarverslag, een contributievoorstel en de stand van zaken van een aantal lopende trajecten. Voorgesteld wordt met deze voorstellen in te stemmen.

Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5.

Kennis te nemen van de notulen(commissie), het jaarverslag 2020 en vast stellen van de kadernota 2022; Het contributievoorstel 2022 vast te stellen; De Kadernota GGU 2022 vast te stellen; Kennis te nemen van de stand van zaken Uitvoering Klimaatakkoord, herijking gemeentefonds en onderzoek jeugd; Kennis te nemen van de verantwoording van het VNG bestuur over de uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen; 6. Kennis te nemen van de stand van zaken VNG inzet kabinetsformatie; 7. De motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” vast te stellen; 8. De landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking vast te stellen; 9. De vacatures VNG bestuur en commissies in te vullen; 10. De gemeenteraad ter kennisname te informeren door toezending van dit voorstel.

Besluit

Inleiding

Als gevolg van de ontwikkelingen rond corona ziet de VNG zich, zoals vele verenigingen en organisaties, genoodzaakt om ook deze ledenvergadering digitaal te organiseren. Gelet op de huidige coronamaatregelen wordt de vergadering gepresenteerd vanuit het VNG-kantoor “De Willemshof” in Den Haag. De procedure in de voorbereiding van de ALV blijft ongewijzigd. Het college wordt gevraagd met een aantal voorstellen in te stemmen. 1

Collegevoorstel

Beoogd effect

Als lid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten deelnemen aan de stemming tijdens de Algemene Ledenvergadering en daarmee invloed uitoefenen op de koers van de vereniging.

Argumenten 1.

Kennis nemen van de notulen(commissie), het jaarverslag 2020 en vast stellen van de kadernota 2022 (agendapunt 2, 3, 5 en 6a) In de ALV ontvangt u een voorstel voor de nieuwe notulencommissie. De notulen van de ALV van 12 februari a.s. geven volgens de toenmalige notulencommissie een goede weergave van hetgeen daar is besproken. Het Jaarverslag 2020 bestaat uit een online bestuurlijk verslag en een financieel verslag. De verantwoording van het fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is opgenomen in beide verslagen. Het bestuur legt het bestuurlijk verslag ter kennisname aan u voor en vraagt u om het Financieel Jaarverslag vast te stellen en om het bestuur décharge te verlenen. Voorgesteld wordt daarmee in te stemmen. Naast bovengenoemde documenten, stelt de ALV jaarlijks stelt een kadernota vast, waarin de inhoudelijke en financiële kaders voor de VNG inzet in het komend jaar worden vastgesteld. Voor de VNG-inzet is de verenigingsstrategie Gemeenten 2024 richtinggevend, maar omdat de wereld niet stilstaat, actualiseert de VNG jaarlijks de verenigingsstrategie. Zo vraagt de coronacrisis bij de VNG ook om aandacht om gemeenten van actuele en accurate informatie voorzien. Ook de kabinetsformatie en gemeenteraadsverkiezingen zullen in 2022 hun effect op de VNG hebben.

De contouren volgen met een enkele aanvulling dezelfde lijnen als uitgezet voor 2021 en zijn daarmee erg herkenbaar. Voorgesteld wordt de kadernota vast te stellen. 2. Het contributievoorstel 2022 vaststellen (agendapunt 6b) Eerder is door de ALV een meerjarige contributiesystematiek vastgesteld waarbinnen de contributie beweegt op basis van twee componenten, namelijk de compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling en 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie. Gelet op de precaire financiële situatie waarin veel gemeenten zich bevinden, stelt het VNG bestuur u voor om de contributie voor het jaar 2022 te beperken tot de compensatie voor loon- en prijsontwikkeling en af te zien van de 1% ingroei naar dekking van de kosten voor de kernorganisatie. U wordt voorgesteld hiermee in te stemmen. 3. De Kadernota GGU 2022 vaststellen (agendapunt 7) In juni 2019 is tijdens de ALV het GGU-meerjarenprogramma 2020-2024 vastgesteld. Vervolgens is in november 2019 afgesproken dat het bestuur eventueel concrete voorstellen kan doen voor uitbreiding van GGU-activiteiten. In 2020 is het GGU programma herijkt, waarbij de inhoudelijke opgaven van gemeenten meer als uitgangspunt zijn gekozen.

Op basis hiervan worden de volgende drie nieuwe inhoudelijke voorstellen aan de ALV voorgelegd: 1) Kwaliteit en rechtmatigheid zorg en jeugd Om fouten en fraude bij de uitvoering van de WMO en Jeugdwet voorkomen, is een betere werking van toezicht en handhaving nodig. Dat geldt zowel voor individuele gemeenten alsook landelijk in de samenwerking met ketenpartners. Daarom stelt de VNG nieuwe GGU-proposities voor op het gebied van preventie en interventie. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bieden bij het aansluiten op en gebruik maken van het Waarschuwingsregister, samenwerking met het Informatieknooppunt zorgfraude (IKZ), specialistische kennis en advies om fouten en fraude te voorkomen, het ontsluiten van sturingsinformatie via de landelijke monitor sociaal domein en het gezamenlijk afspraken maken met landelijke ketenpartners. Deze nieuwe proposities vergen een extra investering van ruim 1 miljoen. 2) Publieke Gezondheid 2

Collegevoorstel

Publieke gezondheid gaat over gezonde inwoners, leefbare wijken en buurten, en een gezonde en energieke samenleving. Naast effectieve infectieziektebestrijding en crisisbeheersing is het zaak om de preventieve gezondheidsinfrastructuur lokaal te versterken. Om de gemeentelijke uitvoering te verbeteren wil de VNG de sturing op de publieke gezondheid versterken en sluitende werkafspraken maken met verzekeraars om de gezondheid van de samenleving te bevorderen. Door in te zetten op een gezamenlijke gemeentelijke ICTinfrastructuur en standaarden voor gegevensdeling gaan we de huidige informatievoorziening van de publieke gezondheid verbeteren. En om de versnippering van gezondheidsstatistieken tegen te gaan bundelen we datasets en kennis. Deze nieuwe proposities vergen een extra investering van 470K. 3) Fysieke Leefomgeving Om lokaal uitvoering te geven aan het Klimaatakkoord stelt de VNG nieuwe GGU-proposities voor, die voortbouwen op programma’s en diensten die de afgelopen jaren met succes zijn opgezet met behulp van subsidies.

Denk bijvoorbeeld aan samenwerking met corporaties en netbeheerders om het aanbod van data, uitvoerings- en sturingsinformatie af te stemmen op gemeentelijke behoeften, ondersteuning bij onderhandeling met marktpartijen over de aanleg van laadinfrastructuur en warmtenetten en de inzet van specialistische kennis en expertise op het gebied van het inbedden van warmte in het energiesysteem, de Wet collectieve warmtevoorziening en de gemeentelijke opdrachtgeversrol in het VTH-stelsel. Voor deze nieuwe proposities ontwikkelen we een aanpak gebaseerd op regionale en landelijke bijeenkomsten, verdiepende kennissessies, klankbordgroepen en informatieproducten zoals handreikingen, standaarden, uitvoeringskaders en infographics. De propositie fysieke leefomgeving vraagt een investering van 4 miljoen aan collectieve projecten en programma’s om de nieuwe taken te ondersteunen. In het totale GGU programma wordt jaarlijks ongeveer 48 miljoen geïnvesteerd. Elke gemeente draagt naar rato bij en betaalt dan ongeveer drie euro per inwoner per jaar. Inhoudelijk sluiten de proposities aan bij de opgaven die we zelf als gemeente Raalte ook hebben. Geconstateerd wordt dat de gemeentelijke bijdrage aan het GGU programma, de contributie aan de VNG nu wel overtreft en dat de doorwerking van het GGU programma nog niet altijd op lokaal niveau wordt herkend.

Bijvoorbeeld voor wat betreft de propositie fysieke leefomgeving, zien wij niet onmiddellijk een aansluiting op de lokale behoefte die wij hebben. In Raalte willen we eerst inzetten om woningen “aardgasvrijready” te maken en voorzien we geen grote wijktransities of aanleg van warmtenetten op korte termijn. We kunnen ons wel voorstellen dat er landelijk en in Regioverband behoefte is om deze infrastructuur te ontwikkelen. Financieel gezien wordt er voor de proposities van de Publieke Gezondheid en de Fysieke Leefomgeving wel vanuit de VNG een tegemoetkoming vanuit het rijk, conform artikel 2 regelgeving over interbestuurlijke verhoudingen, als randvoorwaardelijk gezien. Met andere woorden: de gemeenten zijn bereid te investeren in deze opgaven, als ook als ook het nieuwe kabinet een financiële bijdrage zal leveren aan deze opgaven. Voorgesteld wordt hiermee in te stemmen. 4.

Kennis te nemen van de stand van zaken Uitvoering Klimaatakkoord, herijking gemeentefonds en onderzoek jeugd (agendapunt 8a en 8b) Op de Buitengewone ALV 2019 heeft u ingestemd met het Klimaatakkoord en sindsdien is er veel werk verzet. Hierbij wordt de stand van zaken, waarbij onder meer wordt ingegaan op de uitvoeringslasten en overbruggingsmiddelen voor 2022, haalbaarheid en betaalbaarheid voor de samenleving en bevoegdheden en juridische kaders. In verband met het latere uitkomen van het ROB-advies over de herijking van het gemeentefonds is tussen de VNG en het ministerie van BZK een nieuw tijdpad afgestemd en wordt een nieuw procesvoorstel gedaan. Ambtelijk is kennis genomen van de stand van zaken en u wordt voorgesteld dit ook te doen. Op 11 maart 2021 heeft de VNG met een brede delegatie van het kabinet over de tekorten op de jeugdhulp gesproken. Tijdens dit overleg zou het kabinet een aanbod doen om de huidige financiële nood te ledigen en perspectief bieden voor de structurele oplossing op de lange termijn. Helaas heeft dit overleg tot onvoldoende resultaat geleid en heeft de VNG besloten arbitrage in te roepen. De uitspraak eind mei is daarover duidelijk: het rijk dient gemeenten te compenseren voor het feitelijke tekort voor de jeugdzorg. Het kabinet heeft inmiddels besloten om in 2021 een bedrag 3

Collegevoorstel

van € 613 miljoen aan extra incidentele middelen beschikbaar te stellen. Dat betekent dus voor 2021, inclusief de eerder beschikbaar gestelde € 300 miljoen, in totaal € 913 miljoen. 5.

Kennis te nemen van de verantwoording van het VNG bestuur over de uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen (agendapunt 9) In de ALV is een groot aantal moties aangenomen en aangehouden, waarover door het bestuur verantwoording moet worden afgelegd. Hierbij ontvangt u een stand van zaken over de uitvoering van deze moties en een voorstel van het bestuur om moties aan te houden of af te doen. Voorgesteld wordt hier kennis van te nemen. 6. Kennis te nemen van de stand van zaken VNG inzet kabinetsformatie (agendapunt 10a) Door het VNG bestuur wordt bij de gesprekken met de formerende partijen ingezet op de resolutie die unaniem is vastgesteld in de ALV in 12 februari jl. Alle inspanningen zijn gericht op structurele verbetering van de financiële positie van gemeenten en structurele verankering van de positie van gemeenten in de interbestuurlijke verhoudingen door een Wet op het decentraal bestuur (WDO). Hiermee moet worden voorkomen dat gemeenten in de toekomst opnieuw in een kwetsbare financiële positie terecht komen. Als deze punten zijn geregeld, is de VNG bereid om akkoorden te sluiten met het nieuwe kabinet over inhoudelijke opgaven. Voorgesteld wordt hier kennis van te nemen. 7.

De motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” vast te stellen (agendapunt 10b) De motie, een initiatief van Raden in Verzet, geeft aan welke maatregelen het bestuur zou moeten nemen in twee scenario’s, te weten als het rijk voor de jaren 2021 en 2022 onvoldoende extra middelen ter beschikking stelt of als bij de formatie geen toereikende structurele financiële afspraken worden gemaakt. De VNG stelt in het preadvies voor om de motie over te nemen. Het bestuur hoopt wel de ruimte van haar leden te krijgen om te kunnen reageren op basis van de actualiteit om de beste inschatting te maken en naar bevind van zaken te handelen. 8. De landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking vast te stellen (agendapunt 11) Gemeenten hebben in de nieuwe Wet inburgering een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers. Het bestuur vraagt de leden mandaat om de begeleiding van de kleine groep nieuwkomers met een zintuigelijke beperking landelijk te coördineren. Ambtelijk wordt dit als wenselijk gezien om dit aanbod landelijk te coördineren en voorgesteld wordt hiermee in te stemmen. 9. De vacatures VNG bestuur en commissies invullen Op 20 april jl. heeft de voordrachtscommissie kandidaten voorgedragen voor een aantal vacatures in het VNG-bestuur en de commissies. Op 6 mei jl. is de mogelijkheid geopend voor het stellen van andere kandidaten.

De leden worden gevraagd om zich uit te spreken over de voorgedragen kandidaten en eventuele andere kandidaten. Als er geen andere kandidaten worden gesteld, worden de kandidaten op de voordracht van de voordrachtscommissie in één stemming aan de leden voorgelegd. Voorgesteld wordt in te stemmen met de benoeming. 10. Informeren van de raad is gewenst aangezien we als gemeente lid zijn van de vereniging De ledenbrieven, agenda en vergaderstukken van de VNG zijn aan het college en de raad gericht en worden door het college afgehandeld. Omdat de gemeente lid is van de vereniging en niet het college of de raad, biedt het de voorkeur een afschrift van dit besluit aan de raad te sturen, zodat helder is dat wij als gemeente instemmen met de voorstellen van de VNG.

Duurzaamheid n.v.t.

Kanttekeningen n.v.t.

4

Collegevoorstel

Financiën

Indien het contributievoorstel ongewijzigd blijft, bedraagt de contributie voor 2022 op basis van 38.000 inwoners x € 1,373 per inwoner (was € 1,350 in 2021) totaal € 52.174. Dit bedrag wordt opgenomen in de (primitieve) begroting van de gemeente Raalte. Indien de verhoging van het fonds GGU ongewijzigd blijft, bedraagt de bijdrage voor 2022 op basis van 38.000 inwoners x € 3,141per inwoner (was €2,55 in 2021) totaal € 119.358. De verhoging van het fonds GGU wordt deels gecompenseerd door een structurele toevoeging aan het gemeentefonds vanuit het ministerie van SWZ. Wanneer geen compensatie vanuit het Rijk wordt geboden zal een deel van deze verhoging niet doorgevoerd worden.

Vervolg

Tijdens deze digitale ALV is er sprake van een gewogen digitale stemming, waarbij een vooraf aangewezen vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uitbrengt. Uw gemeentesecretaris zal deelnemen aan de stemming.

Communicatie n.v.t.

Bijlagen Bijlage

Complete set vergaderbundel 16 juni 2021

5