Collegevoorstel en -besluit Salland Loont

Collegevoorstel

Onderwerp

Financiële bijdrage aan het operationaliseren van Salland Loont.

Zaaknummer

72453-2024

B&W vergadering

4 februari 2025

Integrale advisering

Henry van Rossum (financiën), Leonie van Dam (beleidsadviseur landelijkgebied)

Portefeuillehouder

Dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Voor informatie

Rik Jonkman

Bestuurssamenvatting Salland Loont is een uitvoerend loket dat grondeigenaren stimuleert hun grondgebied te vergroenen. Het is een initiatief voortgekomen uit bestaande organisaties, Stichting Kostbaar Salland (SKS), Collectief Midden Overijssel (CMO), Stichting Groene en Blauwe Diensten Overijssel (SGBDO) en is voornemens om grondeigenaren te belonen voor bijdragen aan maatschappelijke doelen zoals biodiversiteit, klimaatadaptatie en landschapsonderhoud. Het doel van dit initiatief is een duurzame landbouwtransitie (met aandacht voor de groenblauwe dooradering) en behoud van de sociaaleconomische positie van agrarische ondernemers. Salland Loont gaat functioneren als 1 loket voor alle grondeigenaren en wil gaan fungeren als centraal aanspreekpunt en de schakel tussen partijen en financiers. Het college wordt gevraagd om, net als andere Sallandse gemeenten en de provincie Overijssel, financieel bij te dragen voor het opzetten van dit initiatief.

Beslispunten 1. 2. 3.

4.

Voor het operationeel maken van de organisatie "Salland Loont" een eenmalige bijdrage van € 17.000,beschikbaar te stellen aan de projectgroep Salland Loont. Dit eenmalige bedrag van € 17.000,- ten laste te brengen van het Leaderbudget; Het bedrag beschikbaar te stellen onder voorwaarde dat ook de andere partijen hun deel van de Financiële bijdragen realiseren. Dit zijn de gemeente Olst-Wijhe en Deventer (3 gemeenten samen €51.000), Provincie Overijssel €50.000 en de stuurgroep Salland loont €50.000. De gemeenteraad te informeren door toezending van dit voorstel.

Besluit

1

Collegevoorstel

Inleiding Salland Loont wil zich richten op het belonen van maatschappelijke diensten voor het realiseren van natuur, water en klimaatdoelen. Deze organisatie functioneert als een loket dat grondeigenaren in het buitengebied beloont, als zij hun land beschikbaar stellen voor landschapsontwikkeling, dat bijdraagt aan vergroening en biodiversiteit. Deze diensten kunnen gaan zorgen voor een alternatief of extra verdienmodel in het landelijk gebied. Salland Loont wil een organisatie worden waar alle kennis gebundeld is met één loketfunctie voor zowel agrariërs en grondeigenaren.

Op 30 november 2023 is op bestuurlijk niveau uitgesproken dat de Sallandse gemeenten zich in gaan zetten om Salland Loont daadwerkelijk operationeel te krijgen. Salland Loont heeft de Sallandse gemeenten, stuurgroep van Salland en de provincie gevraagd of zij gezamenlijk een bedrag van € 150.000 beschikbaar willen stellen om de organisatie operationeel te krijgen. De gevraagde bijdrage van de gemeente Raalte aan dit bedrag, bedraagt € 17.000.

Beoogd effect Met het optuigen van de organisatie Salland Loont wordt het eenvoudiger om diensten en geldstromen te verkrijgen voor grondeigenaren, waardoor er effectief wordt toegewerkt naar de gewenste ontwikkelingen en de transitie van het landelijk gebied naar meer vergroening en biodiversiteit. Dit past binnen de Raalter ambities voor een toekomstbestendig buitengebied.

Argumenten 1.1. Met dit regionaal uitvoerend loket kunnen we effectief en transparant landeigenaren stimuleren om hun grondgebied te vergroenen. De gemeente Raalte zet zich in voor een groenere en toekomstbestendige leefomgeving. Een belangrijk punt is het stimuleren van agrariërs en landeigenaren om meer bomen, struiken en andere natuurlijke elementen in het buitengebied te plaatsen. Agrariërs en grondeigenaren spelen hierin een cruciale rol door hun land beschikbaar te stellen voor aanleg en beheer van deze landschapselementen. Dit draagt niet alleen bij aan het vergroten van de biodiversiteit, maar ook aan klimaatadaptatie. Denk bijvoorbeeld aan verbeterd waterbergend vermogen van de bodem en het bieden van schaduw en koelte in een opwarmend klimaat. Om dit streven waar te maken, ontvangen agrariërs en grondeigenaren hiervoor een passende vergoeding. Salland Loont, een regionale samenwerking die zich richt op het versterken van de natuur en biodiversiteit, kan hierbij als uitvoerder optreden. Dit zorgt ervoor dat de gemeentelijke organisatie wordt ontzorgd, terwijl de afgesproken doelen uit het bestuursakkoord worden gerealiseerd. 2

Collegevoorstel

1.2. Met Salland Loont als uitvoeringspartner kan de gemeente Raalte concrete stappen zetten richting een groener en biodivers Buitengebied. Deze aanpak verbindt natuur, klimaat en landbouw en draagt bij aan een leefomgeving waarin mens en natuur samen floreren. Salland Loont streeft naar een vergroening van het Sallandse landschap, met als doel 10% groenblauwe dooradering te realiseren. Deze ambitie sluit aan bij het landbouwperspectief voor Salland en is ook opgenomen in het beleid van de provincie Overijssel. Groenblauwe dooradering bevordert verbindingen tussen natuurgebieden door middel van landschapselementen zoals hagen, bomen, watergangen en poelen.

1.3 Er is draagvlak van onderaf om van ambitie naar uitvoering te komen Er is in Salland veel enthousiasme om de transitie in de landbouw van onderaf (bottom-up) te realiseren. Agrariërs willen een bijdrage leveren aan een groener buitengebied, maar lopen vaak tegen financiële beperkingen aan. Salland Loont biedt hiervoor een oplossing door een langdurige beloning te garanderen, waardoor boeren financieel zekerheid krijgen om hun bedrijfsvoering te verduurzamen. Deze beloning, die voor minimaal twaalf jaar (2025-2036) wordt gegarandeerd, biedt agrariërs de mogelijkheid om extensiever te ondernemen en zo een belangrijke bijdrage te leveren aan de doelen van de Provincie. Dit versterkt niet alleen de natuur, maar biedt ook een duurzame toekomst voor de agrarische sector in de gemeente Raalte.

2.1 Salland Loont kan operationeel worden met een totale bijdrage van € 151.000,De gemeenten in Salland hebben toegezegd om 1/3 van €51.000 voor hun rekening te nemen. Voor Raalte komt dit neer op € 17.000,-. De Gemeente Olst-Wijhe en Deventer hebben inmiddels het bedrag beschikbaar gesteld. De overige €100.000 word door de Provincie en de steungroep Salland Loont beschikbaar gesteld. De totale som van bijdragen komt dan uit op € 151.000,- en is genoeg om Salland Loont operationeel te laten worden.

4.1 We stellen randvoorwaarden, zodat we er zeker van zijn dat de door ons beschikbaar gestelde middelen effectief gebruikt worden Om de middelen vanuit de gemeente Raalte effectief in te zetten, worden een aantal randvoorwaarden gesteld: • • • •

Ook andere gemeenten en partners dragen bij aan de financiering; Salland Loont hanteert een duidelijke organisatiestructuur met heldere verantwoordelijkheden en bevoegdheden; Op termijn wordt gewerkt aan een organisatie op schaal van de provincie Overijssel; Aanleveren van een rapportage over de bestede middelen.

Duurzaamheid Salland Loont versterkt zowel de landschappelijke waarde als de belevingswaarde van Salland en draagt zo bij aan een duurzaam en prettig woon- en leefklimaat. Bij de aanleg en het beheer van landschapselementen werken grondeigenaren samen met vrijwilligers van natuurorganisaties, zoals Hoop Heggen en Meerbomen.nu, voor initiatieven zoals aanplantdagen. Deze samenwerking bevordert biodiversiteit, vergroot bewustwording over natuurbeheer en versterkt sociale verbindingen, waardoor duurzaamheid op zowel ecologisch als sociaal vlak wordt verankerd.

Kanttekeningen 1.1

Het is onduidelijk of er Salland Loont voldoende middelen krijgt om operationeel te worden

Het is onduidelijk of de organisatie straks structureel over voldoende middelen zal beschikken om daadwerkelijk operationeel te worden. Er wordt hard ingezet voor het organiseren op het structureel maken van middelen vanuit het 3

Collegevoorstel

Rijk. De eenmalige bijdrage van € 17.000 aan organisatiekosten draagt hier in belangrijke mate aan bij. Het is nog onduidelijk of de organisatie voldoende financiële middelen bij elkaar kan brengen om de gestelde doelen (o.a. 10% groenblauwe dooradering) te behalen. Op dit moment is Salland Loont echter wel het verst ontwikkelde model voor het realiseren van doelen die in landelijk en provinciaal beleid zijn vastgelegd.

Financiën en Fiscale aspecten De eenmalige bijdrage voor het organiseren van de organisatie van Salland Loont bedraagt €17.000. Deze eenmalige bijdrage zal gedraagt worden uit het budget voor de drie grote opgaven, vanuit de opgave Toekomstbestendig buitengebied.

Vervolg Met de bijdrage zet Salland Loont de volgende stappen in het opzetten van één loket voor agrariërs en grondgebruikers. Daarnaast wordt gewerkt aan de coördinatie van veldadviseurs en de daarbij behorende organisatie. Onder deze organisatie valt onder andere het opzetten van een provinciale backoffice en het verder ontwikkelen van middelen en diensten die gerealiseerd zullen worden in 2025 De voortgang en resultaten worden teruggekoppeld via een stuurgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van Collectief Midden Overijssel, Stichting Kostbaar Salland, Stichting IJssellandschap, Stichting Groene en Blauwe Diensten Overijssel, grondgebruikers (agrariërs en particulieren) en de drie Sallandse gemeenten.

Communicatie Als het loket functioneert zal dit breed uitgedragen worden via onze agrarische nieuwsbrief en zou communicatie gevraagd worden om via de sociaals grondeigenaren te motiveren om zich te verdiepen in de mogelijkheden.

Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2.

Brochure Salland Loont Presentatie ' Aanjagen Salland loont 2024'

4