Collegevoorstel en -besluit Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Collegevoorstel

Onderwerp

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Zaaknummer

3356-2023

B&W vergadering

10 januari 2023

Integrale advisering

Jeanet van Olst

Portefeuillehouder

Dhr. A.H. (Alexander) Kreule & Mevr. G.H. (Gerria) Toeter

Voor informatie

Jochem Westert en Erik Veurink

Bestuurssamenvatting In september 2022 is een nieuwe landelijke regeling van kracht geworden voor het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen. Deze Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden geeft gemeenten de mogelijkheid om de vermogensnorm voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen te verhogen. Verruiming van de mogelijkheden van kwijtschelding draagt bij aan het tegengaan van armoede en schulden. De raad bepaalt of en zo ja, van welke belasting(en) kwijtschelding wordt verleend bij verordening.

Beslispunten 1.

De raad voor te stellen de verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2023 vast te stellen

Besluit

Inleiding In september 2022 trad de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden in werking. Deze regeling bevat regels over de wijze waarop provincies, gemeenten en waterschappen het vermogen en de kosten van bestaan kunnen vaststellen voor de beoordeling van het recht op kwijtschelding van belastingen. Verder kan de raad bepalen om het bedrag aan financiële middelen dat niet meetelt bij de berekening van het vermogen te verhogen. Het verlenen van kwijtschelding is geen verplichting maar een bevoegdheid. De Invorderingswet zegt namelijk dat gehele of gedeeltelijke kwijtschelding kan worden verleend aan een belastingplichtige die zijn belastingaanslag of een deel daarvan niet anders dan met buitengewoon bezwaar kan betalen. Bepalen of en zo ja, van welke belasting(en) kwijtschelding wordt verleend is een bevoegdheid van de raad. De raad is wel gebonden aan een wettelijk kader voor kwijtschelding. Op de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen zijn de volgende wettelijke bepalingen en regelingen van toepassing: de Invorderingswet 1990 (artikel 26); de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990; 1

Collegevoorstel

-

de Gemeentewet (artikel 255); de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden.

Artikel 255 van de Gemeentewet regelt de mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen. Hoofdregel bij het verlenen van kwijtschelding is dat gemeenten de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Als de gemeente niets regelt, geldt deze ministeriële regeling automatisch ook voor gemeentelijke belastingen. De Uitvoeringsregeling stelt onder andere regels over de vaststelling van het vermogen, de uitgaven en het nettobesteedbare inkomen van de belastingschuldige, de wijze waarop kwijtschelding wordt verleend en de omstandigheden die aan het verlenen van kwijtschelding in de weg kunnen staan. Bij de berekeningsgrondslag is de rijksregeling uniform voorgeschreven. De raad kan bij verordening bepalen dat in het geheel dan wel gedeeltelijk kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen wordt verleend. De raad is daarbij wel gebonden aan de kaders die Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden daarvoor biedt. Onderwerpen die de raad kan regelen zijn: - uitgaan van hogere kosten van bestaan dan de rijksregels voorschrijven; - voor de vaststelling van de kosten van bestaan van pensioengerechtigden het netto-ouderdomspensioen hanteren in plaats van de bijstandsnorm; - het totale bedrag aan toegestane financiële middelen verhogen. Verder kan de raad bepalen dat kleine zelfstandigen in aanmerking komen voor kwijtschelding van hun privébelastingschulden.

Beoogd effect Verruiming van de mogelijkheden van kwijtschelding draagt bij aan het tegengaan van armoede en schuldenproblematiek.

Argumenten 1.1 Door kwijtschelding te verlenen, kan de gemeente het voor bepaalde groepen iets makkelijker maken om rond te komen. Kwijtschelding is voor gemeenten een belangrijk instrument in het bestrijden van armoede. Er kunnen voor de inwoners omstandigheden ontstaan waardoor het onmogelijk is om aan de verplichtingen tot betaling van de gemeentelijke belastingen te voldoen. Gemeenten mogen bij het heffen van belastingen echter geen rekening houden met het inkomen, vermogen en de draagkracht van de belastingbetaler. Via kwijtschelding kan de gemeente toch rekening houden met iemand die geen vermogen en onvoldoende betalingscapaciteit heeft. De betreffende inwoner hoeft de aanslag gemeentelijke belastingen dan niet of maar gedeeltelijk te betalen, waardoor hij een financiële buffer behoudt om eventuele tegenvallers op te vangen. Met het verruimen van de vermogensgrenzen sluiten we aan bij een aanbeveling van de Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Amsterdam en Nibud in het rapport ‘Knellende schuldenwetgeving’ om een gezonde financiële buffer te hanteren om schulden te voorkomen.

2

Collegevoorstel

Participatie Om tijdig te kunnen starten met de individuele besluitvorming (en voorbereiding) van de kwijtschelding is een spoedige besluitvormingsprocedure vereist. Aangezien het gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid onlosmakelijk verbonden is met het minimabeleid is advisering door de Adviesraad Sociaal Domein wenselijk. Voor dit advies geldt een termijn van zes weken. In goed overleg met de Adviesraad Sociaal Domein is echter besloten, bij wijze van uitzondering, af te zien van een formeel adviesadviestraject. Per e-mail heeft de secretaris van de Adviesraad Sociaal Domein daarbij het volgende laten weten: “De adviesraad kan zich vinden in de maximale verhoging per 1 januari 2023. Met dit advies wordt afgeweken van een formeel adviestraject zoals dat gebruikelijk is bij dergelijke wijzigingen in verordeningen. Dit omdat: - de Adviesraad niet vertragend wil werken. - in het belang van de inwoner deze regeling zo snel mogelijk ingevoerd wordt. - de gemeente Raalte kiest voor de maximale kwijtschelding dus daar kan de Adviesraad niet veel anders over adviseren. - omdat het een standaardverordening betreft. De leden geven een positief advies met een kleine kanttekening aangezien bij dit advies niet de volledige zes weken voor het geven een advies en het raadplegen van de achterban in acht is genomen.

Op deze manier is het voor de Adviesraad moeilijk om een weloverwogen en gedragen advies te geven.”

Duurzaamheid N.v.t.

Kanttekeningen Het verruimen van minimaregelingen heeft een mogelijk effect op de armoedeval. Dit is de situatie dat mensen er niet op vooruit gaan naar mate het inkomen stijgt. Voor zover dat effect aanwezig is, verwachten wij dat dit hier minimaal is. Hierbij speelt mee dat de verruiming niet in de eerste plaats gaat over vrijgelaten inkomen, maar over vermogen. Bovendien is ook na de verruiming het toegestaan aanwezige vermogen bescheiden.

Financiën Toepassen van de verruimingsmogelijkheid van het vermogen heeft verminderde belastingopbrengst tot gevolg. Op basis van de kwijtscheldingsverzoeken in 2022 is de inschatting dat het aantal toe te wijzen kwijtscheldingsverzoeken door de nieuwe norm zal stijgen met 25. Op basis van de tarieven 2023 voor het rioolrecht en de afvalstoffenheffing heeft dit het financieel nadelige effect voor het rioolrecht van € 6.027 en voor de afvalstoffenheffing van € 6.025. De verwachte negatieve financiële kunnen worden opgevangen binnen het reguliere budget gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid.

Vervolg De gewijzigde vermogensnorm voor kwijtschelding wordt toegepast bij het automatisch toetsen van kwijtscheldingsverzoeken gemeentelijke belastingen 2023.

Communicatie Wij zullen de doelgroep en maatschappelijke partners zo snel mogelijk na vaststelling van de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen informeren.

Bijlagen Bijlage

1. Raadsvoorstel- en besluit kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2. Verordening Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2023

3