Collegevoorstel en -besluit

Collegevoorstel

Onderwerp

Principe uitspraak verzoek uitbreiding varkenshouderij Heetenseweg 9A

Zaaknummer

10261-2022

B&W vergadering

1 maart 2022

Integrale advisering

Robert Voeten, Hendri Vollenbroek, Birgitte Keijzer

Portefeuillehouder

Dhr. W.J.M. (Wout) Wagenmans

Voor informatie

Leonie van Dam

Bestuurssamenvatting Het ingediende principeverzoek voor de uitbreiding van de varkenshouderij aan de Heetenseweg 9A-9C in Heeten is opiniërend besproken door de gemeenteraad in oktober en november 2021. Op basis hiervan wordt voorgesteld om in principe mee te werken aan dit verzoek, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan. De risico’s zijn in beeld gebracht en ook de procedurestappen zijn aangegeven. Op korte termijn wordt de startnotitie voor het milieueffectrapport en de al beschikbare concept milieueffectrapportage gepubliceerd en kunnen hierop zienwijzen ingebracht worden. Daarnaast wordt informatie over de achtergronden van de geldende bestemming van het perceel, die is gevraagd bij de opiniërende behandeling in de gemeenteraad, met bijgevoegde memo gegeven.

Beslispunten 1.

2. 3.

4. 5.

6.

Akkoord te gaan met het principeverzoek van initiatiefnemer voor uitbreiding van de varkenshouderij naar een bouwvlak van 3,5 hectare op het perceel Heetenseweg 9A-9C in Heeten onder de voorwaarden dat: a. de plannen volgens het Meest Milieuvriendelijke Alternatief uit het aangeleverde concept milieueffectrapport worden uitgewerkt; b. afspraken met buren over (aanvullende) landschappelijke inpassing worden nagekomen en geborgd en de omgeving betrokken blijft bij de verdere uitwerking van de plannen; c. er sprake is van een goede ruimtelijke onderbouwing, waaruit blijkt dat de uitbreiding van dit bedrijf op specifiek deze locatie aanvaardbaar is, inclusief de ruimtelijke impact van de plannen, de landschappelijke inpassing en de effecten op de leefomgeving; d. de kosten en risico’s voor rekening van de initiatiefnemer zijn.

Bijgevoegde brief aan initiatiefnemer vast te stellen; Akkoord te gaan om de startnotitie van de milieueffectrapportage en de bij het principe verzoek ingediende concept MER te publiceren en iedereen de gelegenheid te geven gedurende 6 weken over de reikwijdte en detailniveau en concept MER zienswijzen kenbaar te maken; De startnotitie en concept milieueffectrapportage tevens ter advies voor te leggen aan instanties; In te stemmen met het memo “Informatie achtergronden huidige bestemming Heetenseweg 9A/9C” betreffende de beantwoording van de door de fractie van de PvdA in de gemeenteraad gevraagde informatie over de huidige bestemming van het perceel Heetenseweg 9A-9C; De gemeenteraad hierover te informeren middels toezending van dit collegebesluit het memo ‘Informatie achtergronden huidige bestemming Heetenseweg 9A/9C”

1

Collegevoorstel

Besluit

Inleiding Het varkenshouderijbedrijf op het perceel Heetenseweg 9A/9C wil uitbreiden naar een volledig gesloten varkensbedrijf. Dit betekent dat de biggen die nu worden vervoerd naar Duitsland op het bedrijf blijven. Hiervoor moeten twee nieuwe stallen worden gebouwd om ruim 10.000 vleesvarkens meer te kunnen houden op deze locatie. Het bouwvlak moet hiervoor worden vergroot van 2,1 hectare naar circa 3,5 hectare.

luchtfoto huidige situatie

Situatie tekening, grijs is nieuwe bebouwing

situatie nieuw in vogelvlucht

2

Collegevoorstel

Het principe verzoek voor de uitbreiding van de varkenshouderij aan de Heetenseweg 9A-9C in Heeten is in oktober en november 2021 opiniërend besproken in de Rond de Tafel en de vergadering van de gemeenteraad. Hieruit is gebleken dat een meerderheid van de gemeenteraad positief lijkt te staan ten opzichte van de plannen. Wel zijn daarbij een aantal voorbehouden gemaakt en zijn aandachtpunten naar voren gekomen. Naar aanleiding hiervan zijn deze punten verder uitgewerkt en juridisch getoetst en heeft een gesprek met initiatiefnemer plaatsgevonden. Op basis de opinie van de gemeenteraad, de verder uitwerking van het proces en de juridische toets kan uw college een reactie geven op het principe verzoek van initiatiefnemer waarbij ook de mogelijke vervolgstappen in beeld gebracht worden. Door een raadsfractie is bij de opiniërende behandeling gevraagd om informatie te verstrekken over de achtergrond van de huidige bestemming van het perceel. In bijgevoegde memo is deze informatie opgenomen.

Beoogd effect Met de beantwoording van het principeverzoek wordt aan initiatiefnemer aangegeven onder welke voorwaarden in beginsel medewerking kan worden gegeven aan zijn verzoek, welke risico’s daarbij aan de orde zijn en wat nog aandachtpunten zijn. Ook wordt het verdere proces aangegeven en de daarin op korte termijn uit te voeren stappen. Door het besluit ter informatie toe te zenden aan de gemeenteraad wordt deze geïnformeerd over het vervolg.

Argumenten 1.1 De raad heeft zich in meerderheid positief uitgesproken over het verzoek, mits daarbij een aantal voorwaarden in

acht worden genomen In oktober en november 2021 is het principeverzoek om uitbreiding van de varkenshouderij opiniërend met de gemeenteraad besproken. Op basis van de gegeven reacties is te concluderen dat een meerderheid van de raad onder voorwaarden op dit moment positief staat ten opzichte van het verzoek. Hierbij zijn wel een aantal uitdrukkelijke voorwaarden meegegeven: • de plannen moeten volgens het ‘Meest Milieuvriendelijke Alternatief” (MMA) uit het concept milieueffectrapport of daarmee vergelijkbaar, uitgevoerd worden; • afspraken met buren over (aanvullende) landschappelijke inpassing moeten worden nagekomen en geborgd; • dat zelfde geldt voor de borging van de technische maatregelen, vooral voor het aspect geur; • planschade dient voor risico en rekening van de ondernemer te komen. Op basis van de bespreking door de gemeenteraad zijn ook nog een aantal aandachtpunten naar voren gekomen: - Aandacht en uitwerking van innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van geur- en stikstofreductie; - Het initiatief moet goed ruimtelijk onderbouwd worden; - Precedentwerking die uitgaat van het verzoek voor andere uitbreidingen van intensieve veehouderijen moet voorkomen worden; - De risico’s moeten in beeld zijn. In bijgevoegde concept brief zijn deze voorwaarden opgenomen en zijn voor zover mogelijk ook deze aandachtpunten benoemd.

Daarnaast is het vervolgproces in de bijlage bij deze brief opgenomen.

1.2.

Mits de voorwaarden goed worden ingevuld en uitgewerkt is het verzoek ruimtelijk aanvaardbaar

De ontwikkeling en uitbreiding van de varkenshouderij heeft grote ruimtelijke impact. De huidige bouwblok omvang van 2 hectare is gebaseerd op de eisen die in 2012 zijn vastgelegd in het bestemmingsplan buitengebied en deels toen vanuit de provincie waren voorgeschreven. Onder andere vanuit het Reconstructieplan dat inmiddels is vervallen. (Zie ook bijgevoegde memo “Informatie achtergronden huidige bestemming Heetenseweg 9A/9C”). Het huidige provinciale ruimtelijke beleid geeft geen eisen ten aanzien van bouwblok omvang meer, wel moet er sprake zijn van uitbreiding van

3

Collegevoorstel

een bestaand agrarisch bedrijf en moet bij een grootschalige uitbreiding er sprake zijn van een grote plus voor ruimtelijke, duurzame en sociale kwaliteit. De hoofdkaders vanuit het huidige gemeentelijke beleid zijn gegeven in de Omgevingsvisie ‘Horizon 2040’ deze geeft voor de landbouw aan: ‘Wij kiezen met technologie, innovatie en experiment voor een toekomstbestendige landbouw die meerwaarde oplevert voor de leefomgeving en het landschap‘. In dit geval wil het bedrijf toekomstbestendig worden door de productie te concentreren op één locatie. Met deels technische oplossingen (luchtwassers en aanpassing ventilatie) moet de kwaliteit van lucht en de geur situatie voor de omgeving beter worden ten opzichte van de huidige situatie. Ook de stikstofdepositie wordt beperkt ten opzichte van de huidige situatie. Er worden in dit geval bekende en beproefde technieken en stalsystemen gehanteerd. Daarnaast worden er investeringen in landschap en duurzaamheid gedaan. De ruimtelijke impact moet landschappelijk gecompenseerd worden door een goede inpassing zowel met groen en in de uitvoering van de stallen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken en waarden van de omgeving. Door de initiatiefnemer moet dit nog verder uitgewerkt worden, hierbij wordt Het Oversticht betrokken. Het bedrijf wordt verder met de voorgenomen ontwikkeling energieneutraal.

Gezien de ligging ten opzichte van landgoed Schoonheten is een nadere onderbouwing van de effecten in de milieueffectrapportage en het eventueel wegnemen of verzachten hiervan nog wel nodig. De locatie heeft daarnaast wat betreft de benodigde verkeersafwikkeling een gunstige ligging door ontsluiting op de doorgaande provinciale weg. Met een verder uitwerking en onderbouwing van de ruimtelijke, duurzame en sociale kwaliteit en de meerwaarde voor leefomgeving in landschap kan het verzoek ruimtelijk aanvaardbaar zijn.

2.1.

De risico’s en rekening voor het vervolg worden bij de ondernemer gelegd

In bijgevoegde concept brief, en in het gesprek dat de portefeuillehouder met de ondernemer heeft gehad, zijn de risico’s benoemd. De risico’s en onzekerheden die deze met zich mee brengen voor het vervolg van de plannen worden voor zover mogelijk bij de initiatiefnemer gelegd. Daarnaast zijn, naast de voorwaarde dat eventuele planschade voor rekening van de initiatiefnemer komt, ook de kosten die de in dit geval verplichte advisering door de commissie m.e.r. met zich mee zal brengen bij de initiatiefnemer neergelegd. De brief en de opgenomen voorwaarden en de risico’s zijn juridisch getoetst.

3.1

Publicatie van de startnotitie m.e.r. en concept MER is wettelijk voorgeschreven

Initiatiefnemer heeft eerder al een startnotitie m.e.r. ingediend, hierop is gereageerd maar omdat het nog onduidelijk was of en op welke wijze er medewerking zou worden gegeven is deze startnotitie op dat moment niet gepubliceerd. De Wet milieubeheer schrijft wel voor dat dit noodzakelijk is. Nu er in principe onder de genoemde voorwaarden positief wordt gereageerd op het verzoek is het ook goed deze publicatie op korte termijn te doen. Omdat er ook al een concept milieueffectrapport is en de raad deze in zijn opinie heeft betrokken is het goed om ook dit concept MER hierbij ter inzage te leggen. De wet schrijft voor het indienen van de zienswijzen geen termijn voor, echter de gemeentelijke inspraakverordening verwijst hierbij naar afdeling 3.4. van de Algemene wet bestuursrecht. Daarin is een zienswijze termijn van 6 weken opgenomen. Hiervan kan het bestuursorgaan bij besluit afwijken. In dit geval zijn er geen redenen om van deze procedure en termijn af te wijken.

4.1.

Advisering over startnotitie en concept MER

Om een actueel beeld te krijgen over de reikwijdte en detailniveau voor het definitieve MER worden ook de instanties (GGD, waterschap en Provincie) gevraagd hun advies hierover te geven. Daarnaast bevelen we initiatiefnemer aan om ook in deze fase al een (vrijwillig) advies van de commissie m.e.r. te vragen. Naar aanleiding van de eventuele zienswijzen en reacties van instanties en het eventuele advies van de commissie m.e.r. zullen de uitgangspunten voor het definitieve milieueffectrapport vastgesteld worden.

5.1

Bij de opiniërende behandeling in de gemeenteraad is toegezegd informatie te verstrekken over de achtergronden van de huidige bestemming van het perceel

4

Collegevoorstel

Met bijgevoegde memo worden de achtergronden van de bestemming en de omvang van het bouwvlak aangegeven. In het opiniërende raadsvoorstel (zaaknummer 67586-2021) was reeds aangegeven dat een deel van de uitgangspunten die doorwerkten vanuit het provinciale (reconstructie) beleid, rond zonering van intensieve veehouderijen en de omvang van bouwvlakken inmiddels is gewijzigd naar een meer kwalitatieve benadering in de Kwaliteitsimpuls Agro en Food (Zie handreiking KAF provincie Overijssel).

6.1

Het is goed om de gemeenteraad over het vervolgproces te blijven informeren

Voordat er uiteindelijk een vergunning verleend kan worden moet de gemeenteraad besluiten over het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen en heeft daarmee bevoegdheden in het vervolg. Ook gezien de eerdere opiniërende bespreking is het goed om de gemeenteraad actief te blijven informeren over de voortgang en deze reactie van uw college. In het vervolg wordt de gemeenteraad ook actief over de voortgang geïnformeerd.

Duurzaamheid De ondernemer investeert naast uitbreiding ook in de verduurzaming van zijn bedrijf. Onder andere door aanleg van zonnepanelen op de daken zal het bedrijf per saldo energieneutraal worden. De verdere uitwerking hiervan wordt onder andere bij het milieueffectrapport beoordeeld.

Kanttekeningen 1.1 Bij de opiniërende Rond de Tafel bespreking en schriftelijk zijn er bezwaren geuit tegen de uitbreiding Door enkele omwonenden en vanuit het nabijgelegen landgoed zijn een aantal zorgen en bezwaren geuit over de gevraagde uitbreiding van de varkenshouderij. De gemeenteraad heeft kennisgenomen van deze standpunten. Met name vermindering van geurhinder voor omwonenden, landschappelijke inpassing en het borgen van maatregelen om negatieve effecten te voorkomen zijn hierdoor als uitgangspunt meegegeven. Dit zijn nog aandachtpunten die initiatiefnemer bij de verdere uitwerking mee moet nemen en ook nog uitdrukkelijk getoetst zullen worden. In het vervolg van de procedure is het zeker niet uit te sluiten dat omwonenden zienswijzen en bezwaren uiten. Op dat moment zullen deze beoordeeld worden.

1.2 De uitkomsten van het proces zijn door de genoemde risico’s niet zeker Zoals benoemd in de concept brief zijn er nog een heel aantal risico’s die van invloed kunnen zijn op de uitkomsten van de procedure rond dit initiatief. Een vergunningaanvraag wordt op basis van de op dat moment geldende inzichten rond wet- en regelgeving zo volledig mogelijk getoetst. Op dit moment zijn er rond veehouderijen in het buitengebied en vergunningverlening dusdanig veel ontwikkelingen in jurisprudentie dat gedurende het proces nieuwe aspecten naar boven kunnen komen waarbij in eerdere toetsing nog geen rekening is gehouden. Door de risico’s te benoemen is ook de initiatiefnemer hiervan bewust gemaakt.

1.3 Borging van toezicht en monitoring van de technische maatregelen en uitsluiting van precedentwerking is vooraf nooit volledig te garanderen De borging van toezicht en monitoring is nooit volledig te garanderen. Bij vergunningverlening zullen zoveel als juridisch mogelijk de voorwaarden geborgd worden. Ook nieuwe monitoringstechnieken (o.a. afstandsmonitoring van luchtwassers) zijn steeds beter mogelijk en zullen daar waar beschikbaar en technisch mogelijk in worden gezet. Omdat vrijwel geen enkel ruimtelijk initiatief gelijk is, omdat het altijd een andere vraag, locatie en daarmee omstandigheden betreft, wordt precedentwerking niet aannemelijk geacht in dit geval. Precedentwerking kan echter nooit geheel worden uitgesloten.

Financiën Zoals onder argumenten al is opgenomen komt de ontwikkeling geheel voor rekening en risico van de initiatiefnemer. Ook eventuele planschade en de kosten die verbonden zijn aan de advisering van de commissie m.e.r. komen voor rekening van initiatiefnemer. In een anterieure overeenkomst worden hierover afspraken vastgelegd.

5

Collegevoorstel

Vervolg De eerste vervolgstap is de publicatie en het vragen van advies op basis van de startnotitie m.e.r. en het concept MER en de mogelijkheid om hierover zienswijzen en reacties te geven. De eventuele zienswijzen en reacties worden beoordeeld en opgenomen in een definitieve notitie “reikwijdte en detailniveau” waarin de uitgangspunten voor de definitieve milieueffectrapportage worden opgenomen. Deze uitgangpunten zijn basis voor het opstellen van een definitief MER door de initiatiefnemer. Initiatiefnemer zal een keuze moeten maken of hij het verzoek een vervolg geeft door een vergunningaanvraag in te gaan dienen die aan de voorwaarden uit de brief en de uitgangspunten voor het MER kan voldoen. Als er een definitieve vergunningaanvraag komt die mogelijk kan voldoen, zal voordat er een definitief besluit wordt genomen: • het voor iedereen mogelijk zijn om zienwijzen over het ontwerp besluit en het definitieve MER kenbaar te maken; • de commissie m.e.r. een advies moeten uit brengen; • de gemeenteraad moeten besluiten een ‘verklaring van geen bedenkingen” af te geven.

Communicatie Met bijgevoegde conceptbrief wordt de initiatiefnemer geïnformeerd; De gemeenteraad wordt geïnformeerd over dit besluit; Degenen die hebben ingesproken of een reactie hebben gegeven in het Rond de tafel gesprek met de gemeenteraad informeren we over dit besluit en het vervolg.

Bijlagen Uitg. document Uitg. document

Uitgaande brief beantwoording principeverzoek Memo Informatie achtergronden huidige bestemming Heetenseweg 9A/9C

6