Collegevoorstel en -besluit Boetelerveld

Collegevoorstel

Onderwerp

Eenmalige ondersteuning boeren naar aanleiding van gebiedsproces Ontwikkelopgave Natura 2000 Boetelerveld

Zaaknummer

61062-2023

B&W vergadering

21 november 2023

Integrale advisering

Monique van Schagen (contactpersoon buitengebied), Hanneke Kraaijenveld (strateeg buitengebied), Gerald van Rooij/Henry van Rossum (financiën),

Portefeuillehouder

Dhr. B.J.M. (Ben) Nijboer

Voor informatie

Leonie van Dam

Bestuurssamenvatting Vanuit het proces van de ontwikkelopgave Natura 2000 rond het Boetelerveld hebben een aantal boeren rond het Boetelerveld zich verenigd in de BVB (Benadeelde Veehouders Boetelerveld). De vereniging is ontstaan vanuit onvrede over het voorgaande proces, maar men wil graag samen verder naar de toekomst kijken. Omdat dit veel van hen vraagt hebben ze de gemeente Raalte gevraagd om hen hierin te ondersteunen. Om tot een goede afronding van het voorgaande proces te komen stellen we een bijdrage voor deze ondersteuning ter beschikking. De ondersteuning houdt in dat er een adviseur met hen mee denkt hoe en in welke organisatie vorm ze samen gaan werken en hen in gesprekken met overheden/gebiedspartijen te ondersteunen. Hierbij is uitgangspunt dat de gehele omgeving van het Boetelerveld betrokken wordt en de omslag van Benadeelde naar Betrokken Veehouders Boetelerveld te maken. Dit met als doel om een goede doorstart te geven voor de ondernemers en inwoners van de omgeving van het Boetelerveld op een goede manier de komende jaren aan hun toekomstperspectief kunnen werken.

Beslispunten 1. In te stemmen met het eenmalig ondersteunen van boeren rond het Boetelerveld om zo een goede afronding te geven aan het gelopen gebiedsproces en daarmee een basis te leggen dat toekomstige ontwikkelingen samen met dit gebied opgepakt kunnen worden. 2. De kosten van € 20.690 (inclusief btw) te dekken uit het bestaande krediet Kavelruil Boetelerveld. 3. De gemeenteraad te informeren door toezending van dit collegebesluit.

Besluit

1

Collegevoorstel

Inleiding Het Natura 2000 gebied Boetelerveld is al jaren een gebied waar natuur en landbouw naast elkaar bestaan. De druk op instandhouding van de natuur en de opgaven voor het omliggende gebied brengen regelmatig spanningen met zicht mee. Na een uitgebreid gebiedsproces (zie bijlage 1 Overzicht Processen Boetelerveld) zijn in 2020/21 diverse maatregelen voor natuurherstel in en om het Boetelerveld genomen. Als onderdeel van het gebiedsproces heeft ook een uitgebreid kavelruilproces plaatsgevonden. Dit totale gebiedsproces is in 2022 afgesloten. Hierbij is een gerealiseerde slenk aan de noordzijde in beheer bij agrariërs gegeven. Na afronding van de werkzaamheden leek een tijd van relatieve rust aangebroken. De meer recente ontwikkelingen rond stikstof, klimaat en water maken echter dat er nog steeds druk ligt om in en om het Boetelerveld meer maatregelen te nemen. Zo neemt eigenaar en beheerder Landschap Overijssel op dit moment binnen het Boetelerveld nieuwe maatregelen voor natuurherstel en loopt er binnen het kader van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied een onderzoek naar het al dan niet instellen van een “overgangsgebied” rond het Boetelerveld. Een aantal boeren heeft zich naar aanleiding van voorgaande processen en gebeurtenissen min of meer uit onvrede verenigd.

Op basis van het gesprek van13 juli 2023 ligt er een vraag aan de gemeente om eenmalig de BVB te ondersteunen zodat ze op een goede manier hun belangen naar voren kunnen brengen en samen met de rest van de omgeving de blik op de toekomst kunnen richten. Zie bijlage voor het verslag van dit gesprek. Op basis hiervan is een offerte bij de gemeente neergelegd van de adviseur om de BVB te ondersteunen in het opzetten van een organisatievorm, bij gesprekken en om ook de overige ondernemers en inwoners rond het Boeterveld te betrekken.

Beoogd effect Met de bijdrage wordt een eenmalige handreiking gedaan om het gelopen gebiedsproces ook voor de omgeving van het Boetelerveld goed af te ronden. Deze samenwerking kan hopelijk daarmee voortgezet worden zodat zij samen met overheden en gebiedspartijen de opgaven aan kunnen gaan die nog op het gebied af gaan komen.

Argumenten 1.1 Het is een eerste stap in het bouwen aan vertrouwen De “Benadeelde Veehouders Boetelerveld” (BVB) hebben zich verenigd naar aanleiding van onvrede met het proces van de ontwikkelopgave Boetelerveld. De BVB voelde zich niet gehoord. Bij de lunch met boeren in het gemeentehuis naar aanleiding van de boerenprotesten in de zomer van 2022 werd dit duidelijk. Dit was de aanleiding voor een reeks van gesprekken, onder andere met de gedeputeerde Landbouw en Natuur, Gert-Harm Ten Bolscher in januari 2023 en recent nog met Gedeputeerde Maurits von Martels. De BVB heeft hierbij aangegeven zicht graag te willen ontwikkelen naar van Benadeelde naar ‘Betrokken veehouders Boetelerveld’. Wethouder Nijboer heeft hierop een eerste handreiking gedaan en is vervolgens naar aanleiding van een aantal gesprekken de vraag om ondersteuning gesteld. Zij hebben hiervoor een offerte van een adviseur aan ons aangeboden van €17.100 excl. BTW. Inclusief BTW komt dit op € 20.690. De boeren hebben aangegeven het luisterende oor en de korte lijn naar de gemeente op prijs te stellen. Met de ondersteuning kan deze eerste stap in het bouwen aan vertrouwen voortgezet worden. 1.2 De “vereniging” van de boeren is een kans om naar een goed gezamenlijk toekomstperspectief te kunnen komen De boeren geven zelf aan dat hun “vereniging” ervoor zorgt dat ze zich sterker voelen staan.

Het helpt hen door ervaringen met elkaar te delen en samen op te trekken. Het geeft het gevoel er niet alleen voor te staan. Door nu ondersteuning te bieden kan dit uitgebouwd worden naar een basis waarop wellicht wel een nieuw gebiedsproces te starten is. Hoewel deze ondersteuning, dus niet gericht is op een gebiedsproces, is er wel contact met de gebiedsteams Salland en West- Twente vanuit het PPLG Overijssel. 2.1 Ter afronding van het gelopen gebiedsproces wordt een eenmalige bijdrage verstrekt Deze bijdrage is een bijzondere situatie. Het doorlopen gebiedsproces ontwikkelopgave Boetelerveld, waar de gemeente Raalte trekker van was, is de basis voor deze bijdrage. Hiermee kan dit proces goed afgerond worden om daarna een stap naar de toekomst te kunnen doen. Deze bijdrage is daarmee anders dan een eventuele bijdrage voor gebieden waarvan onderop, initiatieven voor gebiedsprocessen ontstaan. Ook is er geen vergelijkbaar – Natura 2000- gebied in de 2

Collegevoorstel

gemeente Raalte. De bijdrage is ook eenmalig hoewel de ondersteuningsvraag wellicht langer doorloopt. De BVB wil graag een organisatie vormen en zo in de toekomst met betrokken ‘leden’ en andere deelnemers ook in de toekomst hun activiteiten voort kunnen zetten. De gevraagde bijdrage is daarmee ook een soort van opstart budget. 3.1 Er speelt veel rond het Boetelerveld daarom is het goed de gemeenteraad hierover te informeren Omdat er veel vragen en reuring is rond het Boetelerveld en hierover ook vanuit de gemeenteraad diverse malen vragen zijn gesteld, is het goed om dit besluit ter informatie aan de gemeenteraad kenbaar te maken.

Duurzaamheid De bijdrage geeft een opening om met de betrokken boeren en het gebied in gesprek te blijven. Dit is een startpunt om zowel op sociaal als fysiek gebied samen te werken aan een duurzame en toekomstbestendige gebiedsontwikkeling.

Kanttekeningen 2.1 De bijdrage is geen financiering van een gebiedsproces in het kader van de PPLG De bijdrage aan de BVB is eenmalig en komt voort uit de financiën van de ontwikkelopgave Boetelerveld en bedoeld ter afronding van het eerdere gebiedsproces. De situatie is daarmee wezenlijk anders dan de vraag die vanuit andere gebieden kan komen voor een bijdrage aan het starten van gebiedsprocessen. De rol van de gemeente(n) in de uitvoering van gebiedsprocessen vanuit de Provinciaal Programma Landelijk Gebied is daarnaast ook nog niet uitgewerkt. We hebben op dit moment ook geen budgetten om aan (deel)gebiedsprocessen bij te dragen. De regie en ook de financiën hiervoor komen (vanuit het Rijk) bij de provincie te liggen. En ook daarover is nog het nodige onduidelijk. In dit stadium is onze lijn dan ook dat we als gemeente Raalte geen financiële bijdrage doen voor het starten van (deel) gebiedsprocessen. 2.2 Het geven van een bijdrage kan lijken op voortrekken BVB boven andere boeren en omwonenden Boetelerveld In de BVB zijn niet alle boeren rond het Boetelerveld vertegenwoordigd en zijn er ook nog andere grondeigenaren en directe omwonenden die ook bij een gebiedsproces betrokken moeten worden. Dit uitbouwen is dan ook een aandachtpunt, waarover de BVB heeft aangegeven hieraan zeker te willen werken.

Een organisatievorm, bijvoorbeeld een coöperatie met betrokken leden, zal ook voor meer boeren dan de BVB en andere ondersteuners open staan. Een eerste stap om een bredere groep te betrekken, ook inwoners van het gebied is het opzetten van een buurt-WhatsApp groep. Hiermee wil de BVB alle inwoners van ontwikkelingen op de hoogte houden en bijvoorbeeld meningen gaan peilen.

Financiën en Fiscale aspecten Het bestaande krediet Kavelruil Boetelerveld heeft nog een restantsaldo van € 24. 000. De kosten van ondersteuning van de BVB bedragen eenmalig € 20.690 inclusief btw en kunnen dus binnen dit krediet worden opgevangen. Met dit bedrag betalen we de adviseur. Omdat er duidelijke link ligt met het eerdere gebiedsproces en de omgeving Boetelerveld, kan ook dit onderdeel zijn van het verschil met bijdrage vragen voor processen vanuit andere gebieden zijn.

Vervolg Naar aanleiding van het collegebesluit zullen we de BVB en het bureau wat gaat ondersteunen informeren. Omdat de BVB op dit moment nog geen rechtspersoon is lopen de declaraties van de adviseur rechtstreeks naar de gemeente.

Communicatie Het collegebesluit zal aan de BVB en de betrokken adviseur kenbaar worden gemaakt. Ook het gebiedsteam Salland van de provincie Overijssel wordt hierover geïnformeerd. De gemeenteraad krijgt dit collegebesluit ter informatie toezonden.

3

Collegevoorstel

Bijlagen Bijlage Bijlage

Bijlage Gebiedsproces Boetelerveld en aanleiding BVB Verslag gesprek BVB-gemeentehuis d.d. 13 juli 2023

4