Collegevoorstel en -besluit BALV VNG 12 februari 2021

Collegevoorstel

Onderwerp

Buitengewone ALV VNG 12 februari 2021

Zaaknummer

6199-2021

B&W vergadering

9 februari 2021

Integrale advisering

Myrte de Jong (sociaal), Hans Scholtheis (bedrijfvoering), Judy Janson (duurzaamheid), Ellen ten Hove (sociaal), Annette Jutte (Concern Informatie Strateeg DOWR), Hessel Bremer (CISO DOWR)

Portefeuillehouder

Dhr. M.P. (Martijn) Dadema

Voor informatie

Coen Knipping

Bestuurssamenvatting

Op 12 februari vindt er een Buitengewone Algemene Ledenvergadering (BALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) plaats. Hiervoor is een agenda met onderliggende stukken voorbereid. Het college wordt voorgesteld kennis te nemen van de vergaderstukken en in te stemmen met de voorstellen die de VNG doet.

Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Kennis te nemen van de VNG Agenda 2021, begroting en jaarplan GGU; Kennis te nemen van het onderzoek jeugd en de uitvoering van het klimaatakkoord; In te stemmen met de verantwoording uitvoering moties eerdere ALV-en; Kennis te nemen van de resolutie VNG-inzet kabinetsformatie; In te stemmen met de resolutie Digitale Veiligheid; In te stemmen met het verlenen van het mandaat aan de VNG om landelijke raamcontracten beschermd wonen af te sluiten; 7. In te stemmen met de door de adviescommissie voorgedragen kandidaten; 8. De raad ter kennisname te informeren.

Besluit

Inleiding

Op vrijdag 12 februari a.s. vindt er een Buitengewone Algemene Ledenvergadering (BALV) plaats. Voor de vergadering is een agenda voorbereid met een aantal stukken (zie bijlagen). Het college wordt voorgesteld kennis te nemen van deze stukken en in te stemmen met een aantal voorstellen die de VNG aan haar leden doet.

1

Collegevoorstel

Beoogd effect

Als lid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten deelnemen aan de stemming tijdens de Buitengewone Algemene Ledenvergadering en daarmee invloed uitoefenen op de koers van de vereniging.

Argumenten 1.

De VNG Agenda 2021, begroting en jaarplan GGU bouwt voort op de eerdere afspraken (agendapunt 4)

VNG Agenda 2021 Tijdens de ALV in 2020 is de Verenigingsstrategie Gemeenten 2024 vastgesteld. Deze strategie is verder uitgewerkt in vijf inhoudelijke thema’s: de informatiesamenleving, de gemeentelijke uitvoering, het fysieke domein, de inclusieve samenleving en het democratisch besturen. De inzet van de VNG om een actieve ledenorganisatie te zijn, is het zesde thema. In 2020 heeft de VNG daarnaast volop ingezet op de coronacrisis. De VNG verwacht dat de impact van deze crisis ook van invloed zal zijn op de inzet in 2021 en daarna. In de VNG Agenda 2021 constateert de VNG dat de eerder genoemde thema’s nog steeds actueel zijn. De coronacrisis leidt daarbij niet meteen tot andere prioriteiten, maar wel tot andere accenten. Voorgesteld wordt kennis te nemen van de VNG Agenda 2021. Begroting 2022 Bij de BALV wordt ook de begroting 2022 aangeboden. Door de coronacrisis kijkt ook de VNG naar de wijze waarop ze het werk organiseren; de huisvesting en ICT is enorm aan het veranderen. De veranderingen die volgen op het gebied van huisvesting en ICT zullen uiteindelijk ook hun uitwerking hebben in de meerjarenbegroting van de Vereniging. Op het moment van opstellen van deze begroting brengt dit een grote mate van onzekerheid met zich mee. Bij deze onzekerheid past een behoudende begroting die faciliteert in de ontwikkelingen die plaats vinden.

Tijdens de ledenraadpleging in juni 2020 hebben de leden ingestemd met het contributievoorstel 2021. Dit voorstel is een voortzetting van de vastgestelde contributiestructuur; een afbouw van het vermogen tot een passend weerstandsniveau en daaraan gekoppeld een volledige dekking van de kernorganisatie uit de contributie. Voorgesteld wordt in te stemmen met de voorliggende begroting. De contributie stijgt met 3,9% (hiervan is 2,9% bedoeld voor compensatie van loon- en prijsstijgingen en is 1% bedoeld om te komen richting de volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie vanuit de contributie). De bijdrage voor het GGU stijgt met 1,9% naar € 2,55 per inwoner (in 2020 was het € 2,502 per inwoner). Jaarplan GGU 2021 Met de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) biedt de VNG de Nederlandse gemeenten een instrument waarmee gemeenten voordelen behalen door samen opgaven te organiseren. Deze opgaven en de daaraan gekoppelde operationele doelstellingen staan verwoord in het jaarplan GGU 2021 en zijn in lijn met de opgaven en de doelstellingen die de gemeente Raalte zich ziet gesteld. Denk daarbij aan het verwezenlijken van de Common Ground gedachte, het streven naar gebruik van data bij maatschappelijke opgaven, adequaat handelen als het gaat om informatieveiligheid en privacy.

Denk daarbij ook aan de transities in de specifieke domeinen zoals de implementatie van de Omgevingswet en het digitaal stelsel (DSO) in het fysieke domein en grip op financiën in het sociaal domein. 2.

Met de stand van zaken lopende trajecten geeft de VNG inzicht in het onderzoek jeugd en de uitvoering van het klimaatakkoord (agendapunt 5) Het onderzoek jeugd laat zien dat gemeenten in een paar jaar tijd na de decentralisatie fors meer zijn gaan uitgeven aan jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. De uitstroom blijft achter bij de instroom en de kosten per client zijn toegenomen. Ook constateert het onderzoek dat de brede inzet op preventie en vroegsignalering vooralsnog geen kosten bespaart, maar leidt tot een verhoogd voorzieningenniveau met hogere kosten. Deze uitkomsten zijn ook voor onze gemeente herkenbaar. Op dit moment wordt onderzocht met welke aanbevelingen uit dit onderzoek we op korte termijn ons voordeel kunnen doen of bevestigend zijn voor de beleidskeuzes die al zijn gemaakt (bijv. met betrekking 2

Collegevoorstel

tot de doorontwikkeling van de inkoop specialistische jeugdhulp). Er is een stuurgroep maatregelen financiële beheersbaarheid Jeugdwet aangesteld door de VNG en het Rijk. Deze stuurgroep gaat maatregelen uitwerken die moeten bijdragen aan de financiële beheersbaarheid van de Jeugdwet. De resultaten van het onderzoek dienen tevens als inbreng van de komende kabinetsformatie. De uitkomsten van het onderzoek zijn zwaarwegend. Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassing in het stelsel vanaf 2022 zal aan een volgend kabinet zijn. Voorgesteld wordt om kennis te nemen van het onderzoek jeugd en de landelijke ontwikkelingen hierin af te wachten. Tevens, vooruitlopend op deze landelijke ontwikkelingen, te onderzoeken met welke aanbevelingen uit het onderzoek op korte termijn mogelijk keuzes kunnen worden gemaakt of besparingen kunnen worden gerealiseerd voor de uitvoering van de Jeugdwet in de gemeente Raalte. Uitvoering Klimaatakkoord De VNG informeert over de belangrijkste ontwikkelingen aan de hand van de drie eerder vastgestelde randvoorwaarden: haalbaar/betaalbaar voor de samenleving, beschikking over de juiste gemeente bevoegdheden en een vergoeding voorde uitvoeringslasten. De VNG blijft over deze randvoorwaarden in gesprek met het Rijk.

Recent is het onderzoek van de Raad voor het Openbaar Bestuur naar uitvoeringslasten Klimaatakkoord gepubliceerd. Uit het rapport blijkt o.a. dat uitvoering van de ambities veel vraagt van gemeenten. De VNG zet erop in dat in overleg met het nieuwe kabinet de benodigde middelen voor gemeenten beschikbaar komen. Wij onderstrepen het belang dat de VNG noemt dat afspraken voor het jaar 2022 snel nodig zijn. Voorgesteld wordt kennis te nemen van de stand van zaken uitvoering Klimaatakkoord en het belang te benadrukken van de inzet van de VNG bij de gesprekken met het kabinet over de uitvoeringslasten als gevolg van het Klimaatakkoord. 3. In te stemmen met de verantwoording uitvoering moties eerdere ALV-en (agendapunt 6) Tijdens de BALV legt het VNG bestuur verantwoordingen af aan de leden over de uitvoering van moties die zijn aangenomen in de ALV van 25 september 2020 en aangehouden moties uit eerdere ledenvergaderingen. Aan de verantwoording over de uitvoering is steeds een voorstel gekoppeld om de motie aan te houden of als uitgevoerd te beschouwen. Voorgesteld wordt kennis te nemen van de verantwoording en in te stemmen met de afdoeningsvoorstellen. 4. Kennis te nemen van de resolutie VNG-inzet kabinetsformatie (agendapunt 7) De VNG wil de kabinetsformatie als moment gebruiken om nieuwe afspraken met het kabinet te maken voor de toekomst.

In de resolutie ‘Herstel van bestuurlijk en financieel vertrouwen’ die het VNG bestuur u voorlegt staan de financiële en interbestuurlijke verhoudingen centraal. Om hun ambities waar te maken moeten gemeenten immers beschikken over voldoende financiële slagkracht, verantwoordelijkheden en beleidsvrijheid. De structurele tekorten, met name in het sociaal domein, en de onbalans in interbestuurlijke verhoudingen staan het oplossen van problemen in de weg. Dat is het duidelijke signaal dat de leden van de VNG in opeenvolgende ledenvergaderingen telkens hebben herhaald. Het VNG-bestuur kiest daarom in de inzet voor de kabinetsformatie voor een scherpe focus op de financiën van gemeenten en betere interbestuurlijke verhoudingen. Met de resolutie vraagt het VNG-bestuur om een heldere uitspraak van de leden, die het bestuur houvast en richting geeft in de gesprekken met het nieuwe kabinet over structurele afspraken voor de komende periode. De resolutie bevat ambities van gemeenten, uitgangspunten voor financiële en interbestuurlijke afspraken en harde randvoorwaarden. Kern is dat gemeenten pas bereid zijn om afspraken te maken over ambities nadat met het kabinet goede afspraken zijn gemaakt over de financiën van gemeenten. Die ambities zijn er op vele terreinen. In de resolutie is de inzet voor de kabinetsformatie tot de kern teruggebracht.

Het VNG-bestuur vraagt de leden deze lijn te steunen en ook actief uit te dragen. Voorgesteld wordt de inzet langs de vier sporen te ondersteunen. 5.

In te stemmen met de resolutie Digitale Veiligheid (agendapunt 8)

3

Collegevoorstel

In de i-visie 2018-2022 hebben de DOWR-gemeenten informatieveiligheid als topprioriteit geduid. Vanuit die visie is invulling en uitvoering gegeven aan informatieveiligheid. De uitgangspunten in de resolutie digitale veiligheid zijn in lijn met deze invulling en uitvoering. In het Dreigingsbeeld Nederlandse Gemeenten 2021/2022 worden de Bestuurlijke principes voor Informatiebeveiliging i.c. Handelingsperspectief voor management en directie benoemd met daarin verkort als voorstel: 1) Voer de regie over risicomanagement 2) Besef dat techniek niet de belangrijkste factor is 3) Cultiveer een veilige organisatie 4) Bied veilige gereedschappen 5) Zorg voor een open cultuur 6) Faciliteer dat de basis op orde komt 7) Oefen en wees voorbereid op incidenten Vanuit informatiebeveiliging wordt komende jaren gewerkt met strategische thema’s (Roadmap 2021-2023) om binnen enkele jaren de digitale weerbaarheid van de organisatie te vergroten. 2020 gaat als bijzonder jaar in de geschiedenisboeken vanwege de pandemie COVID-19 met als gevolg massaal digitaal vanuit huis werken (en onderwijs), waardoor een zwaardere belasting ontstaat op onze (brede) ICT en verbonden apparaten. Ook is vooral dit jaar de digitale cyberdreiging enorm toegenomen als gevolg van dezelfde oorzaak, bv de hacks bij Hof van Twente, Universiteit van Maastricht en de gemeente Lochem.

Genoemde zaken zijn randvoorwaardelijk van belang, in aanvulling op de Resolutie Digitale Veiligheid, om de strategische ontwikkeling concreet vorm te geven en onze gezamenlijke doelen succesvol en binnen de geraamde tijd te behalen. 6.

In te stemmen met het verlenen van het mandaat aan de VNG om landelijke raamcontracten beschermd wonen af te sluiten onder de in dit voorstel genoemde randvoorwaarden (agendapunt 9) De doordecentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten brengt het risico met zich mee dat een aantal voorzieningen en specialistische functies niet effectief gecontracteerd worden door gemeenten. Reden is dat de zorgvraag waar deze zorgfuncties voor zijn ingesteld zeer weinig voorkomt, c.q. niet ieder jaar, of bij enkele gemeenten of samenwerkingsregio’s. Om deze zorgfuncties niet te laten verdwijnen en er zeker van te zijn dat er een contractbasis is voor aanbieders met uitzonderlijk aanbod, heeft de VNG haar leden al eerder voor het jeugddomein via de Algemene ledenvergadering (ALV) een mandaat gevraagd en gekregen, om voor alle gemeenten raamovereenkomsten af te sluiten met aanbieders voor dergelijke functies. Een vergelijkbare vraag wordt de leden nu voor beschermd wonen voorgelegd. Voorgesteld wordt hiermee in te stemmen. Dit is ambtelijk afgestemd binnen het regionale samenwerkingsverband voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. 7. In te stemmen met de door de adviescommissie voorgedragen kandidaten (agendapunt 10); De adviescommissie Governance heeft op 22 oktober jl. kandidaten voorgedragen voor in totaal 16 vacatures in VNG bestuur en commissies.

Voorgesteld wordt met de benoeming in te stemmen. 8. Informeren van de raad is gewenst aangezien we als gemeente lid zijn van de vereniging De ledenbrieven, agenda en vergaderstukken van de VNG zijn aan het college en de raad gericht en worden door het college afgehandeld. Omdat de gemeente lid is van de vereniging en niet het college of de raad, wordt een afschrift van dit besluit aan de raad gestuurd, zodat helder is dat wij als gemeente voornemens zijn in te stemmen met de voorstellen van de VNG.

Duurzaamheid n.v.t.

4

Collegevoorstel

Kanttekeningen

Uiterlijk 1 februari a.s. kunnen er amendementen op voorstellen worden ingediend. De VNG vraagt ook om moties uiterlijk op deze datum in te dienen, zodat het VNG-bestuur tijdig preadviezen kan vaststellen en de leden hun standpuntbepaling kunnen voorbereiden. In de praktijk wordt deze termijn nog wel eens overschreden. Op het moment van schrijven zijn er nog geen moties en amendementen bekend. Voorgesteld wordt deze in de collegevergadering van 9 februari te behandelen.

Financiën

Dit voorstel kent geen financiële consequenties.

Vervolg

Tijdens de BALV neemt de burgemeester deel aan de stemmingen middels de presentiekaart.

Communicatie N.v.t.

Bijlagen Bijlage 1: Complete vergaderset Bijlage 2: Motie gemeente Deventer energietransitie

5