collegevoorstel ALV VNG 13 januari 2022

Collegevoorstel

Onderwerp

Stemming ALV VNG 13 januari 2022

Zaaknummer

99852-2021

B&W vergadering

11 januari 2022

Integrale advisering

Jannie Lozeman, Chris ten Have (financiën), Hennie Rodijk (klimaatadaptatie), Annietha Tigchelaar (duurzaamheid)

Portefeuillehouder

Dhr. M.P. (Martijn) Dadema

Voor informatie

Rineke Bugter

Bestuurssamenvatting Op 13 januari vindt er een Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) plaats. Onderdeel van de agenda zijn o.a. het jaarplan, het regeerakkoord, een resolutie inzake herijking gemeentefonds, enkele moties en de stand van zaken van een aantal lopende trajecten. Voorgesteld wordt met deze voorstellen in te stemmen.

Beslispunten 1. 2.

Kennis te nemen van de notulen ALV 16 juni 2021 en het VNG jaarplan (inclusief GGU) a. Met de resolutie “herijking gemeentefonds in te stemmen, met dien verstande dat punt 5 van de resolutie ons inziens zou moeten zijn: “Als dit betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan de gemeenten die hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) via extra rijksmiddelen te compenseren tot het moment dat het verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast” b. De gemeente Raalte aan te melden als inspreker om dit toe te lichten 3. Kennis te nemen van de stand van zaken Uitvoering Klimaatakkoord, Hervormingsagenda jeugd, Versterking integrale dienstverlening gemeenten, Raadverkiezingen, Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies na verkiezingen en de VNG Visie 2030 4. Kennis te nemen van de verantwoording bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen 5. In te stemmen met de motie Soest “financiering energietransitie” 6. In te stemmen met de motie Amersfoort “met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie” 7. In te stemmen met de motie Ooststellingwerf “compenseren netwerkproblematiek Energietransitie” 8. In te stemmen met de motie Eindhoven/Groningen “uitvoeringskosten gemeenten klimaatakkoord” 9. In te stemmen met de motie Moerdijk “Omgevingswet beheerskosten” 10.

In te stemmen met de motie Eindhoven “vergroening woningbouwopgave” 11. In te stemmen met de motie De Bilt/Zeist “eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen” 12. In te stemmen met de motie Kerkrade “onderwijshuisvesting” 13. Niet in te stemmen met de motie ‘s- Hertogenbosch “accres aanvullend maatregelenpakket” 14. De gemeenteraad ter kennisname te informeren door toezending van dit voorstel

1

Collegevoorstel

Besluit

Inleiding Op 13 januari vindt er een digitale Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) plaats. Onderdeel van de agenda zijn o.a. het jaarplan, het regeerakkoord, een resolutie inzake herijking gemeentefonds, enkele moties en de stand van zaken van een aantal lopende trajecten.

Beoogd effect Als lid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten deelnemen aan de stemming tijdens de Algemene Ledenvergadering en daarmee invloed uitoefenen op de koers van de vereniging.

Argumenten 1.1. De notulen ALV 16 juni 2021 en het VNG jaarplan kunnen voor kennisgeving worden aangenomen (agendapunt 4 en 5). De notulen van de ALV 16 juni 2021 geven een weergave van hetgeen besproken is. Verder wordt het jaarplan 2022 voorgelegd. Om de opgaven in de verenigingsstrategie actueel te houden, hebben de leden op de jaarvergadering op 16 juni jl. de Kadernota 2022 vastgesteld. In die kadernota is ook een vertaling van de gemeentelijke opgaven naar de inzet van de VNG gemaakt. Deze kadernota is verder uitgewerkt en geconcretiseerd in het voorliggende jaarplan 2022.

2.1. De gemeente Raalte kan volledig achter de punten 1 t/m 4 van de resolutie “herijking gemeentefonds” staan en kan punt 5 van de resolutie ook ondersteunen als deze wordt aangevuld met onderstaande, onderstreepte, toevoeging (agendapunt 7). Punt 5 van de resolutie: Als dit betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan de gemeenten die hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) via extra rijksmiddelen te compenseren tot het moment dat het verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast Zonder deze toevoeging lopen alle gemeenten het risico dat compensatie ‘een sigaar uit eigen doos wordt’ ofwel dan bestaat het risico dat het rijk een uitname zou kunnen doen uit het gemeentefonds ten gunste van die gemeenten die nu als ‘voordeel-gemeente’ zijn aangemerkt. Dit is wat Raalte betreft niet de bedoeling. Als (met name grote) gemeenten in deze gecompenseerd gaan worden, betekent dit ook dat er extra rijksmiddelen aan het gemeentefonds worden toegekend/toegevoegd voor deze compensatie.

2

Collegevoorstel

2.2. Omdat het een wezenlijke toevoeging aan de resolutie betreft wordt voorgesteld de gemeente Raalte aan te melden als inspreker. 3.1. In een aantal bijlages wordt de stand van zaken van de volgende trajecten weergegeven: Uitvoering Klimaatakkoord, Hervormingsagenda jeugd, Versterking integrale dienstverlening gemeenten, Raadsverkiezingen, Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies na verkiezingen en de VNG Visie 2030. Deze kunnen voor kennisgeving worden aangenomen (agendapunt 8a). •

•

•

•

• •

Uitvoering Klimaatakkoord: Met Prinsjesdag heeft het kabinet € 70 miljoen beschikbaar gesteld voor 2022 voor de uitvoering door medeoverheden. Daarmee kan niet worden voldaan aan de drie randvoorwaarden. In de gesprekken met het kabinet blijft de VNG dit benadrukken. Welke precieze financiële toezeggingen het rijk tot op heden heeft gedaan, leest u tezamen met de belangrijkste andere ontwikkelingen in de bijlage Hervormingsagenda jeugd: Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG stellen samen de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 op. Deze 5 partijen – de vijfhoek – werken aan de Hervormingsagenda om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. In de bijlage leest u de stand van zaken. De definitieve Hervormingsagenda Jeugd moet 1 februari 2022 klaar zijn. Versterking integrale dienstverlening gemeenten: Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) heeft het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld om de integrale dienstverlening aan kwetsbare doelgroepen te versterken. Het grootste deel van de middelen zal via een algemene uitkering en enkele decentralisatie-uitkeringen aan het Gemeentefonds worden toegevoegd.

In de decembercirculaire zullen de fondsbeheerders een toelichting geven op de bestedingsdoelen en de precieze verdeling van de middelen over de gemeenten. De VNG zal op korte termijn de gemeenten via een ledenbrief nader informeren. Raadsverkiezingen: iIn aanloop naar, tijdens en na de gemeenteraadsverkiezingen van 24 november 2021 (herindelingsverkiezingen) en 16 maart 2022 worden er vanuit de VNG verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Voor gemeenten zullen de raadgevers het meest zichtbare product zijn. De VNG zal de gemeentesecretarissen op de hoogte stellen van de beschikbaarheid van de raadgevers. Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies na verkiezingen: In de bijlage wordt een toelichting gegeven op de kandidaatstellingsprocedure en de voorbereiding en introductie van het VNG bestuur en commissies. VNG Visie 2030: In 2021 is door het bestuur besloten dat zij aan de slag gaan met een visie voor de lange termijn. In de bijlage wordt de stand van zaken weergegeven inclusief een tijdspad.

4.1. De verantwoording bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen kan voor kennisgeving worden aangenomen (agendapunt 8b). Bij dit agendapunt legt het VNG bestuur verantwoordingen af aan de leden over de uitvoering van moties die zijn aangenomen in de ALV van 16 juni 2021 en aangehouden moties uit eerdere ledenvergaderingen.

5.1. Met de motie Soest “financiering energietransitie” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie vraagt om samen met het Rijk toe te werken naar een bestuurlijk-financieel evenwicht om gemeenten daarmee invulling te kunnen laten geven aan de doelen van het Klimaatakkoord. Daarbij gaat het in het bijzonder om invulling van de door de leden gestelde randvoorwaarden bij het Klimaatakkoord nu en in de toekomst. Het vooralsnog uitblijven van invulling van de randvoorwaarden zoals gesteld aan het Klimaatakkoord zorgt voor ongenoegen bij gemeenten.

6.1. Met de motie Amersfoort “met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie sluit ook aan bij het voornemen van het nieuwe kabinet om forse middelen voor de infrastructuur te reserveren en nog deze kabinetsperiode de energie-netwerken toekomstbestendig te maken. In dat kader zal de VNG snel mogelijk

3

Collegevoorstel

in overleg treden met het rijk over de vraag hoe het rijk denkt de problemen met het netwerk aan te pakken en deze geschikt te maken voor de energietransitie.

7.1. Met de motie “Ooststellingwerf “compenseren netwerkproblematiek Energietransitie” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie roept het bestuur van de VNG op om bij het rijk aan te dringen om problemen die samenhangen met de beperkte netcapaciteit voor elektriciteit, snel aan te pakken en met specifieke oplossingen te komen in gebieden waar het net de komende periode nog onvoldoende capaciteit heeft.

8.1. Met de motie Eindhoven/Groningen “uitvoeringskosten gemeenten klimaatakkoord” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie roept het VNG bestuur op met het rijk in gesprek te gaan over een nadere uitwerking van het klimaatakkoord. De motie richt zich daarbij specifiek op de verhouding tussen de hogere doelstelling die in het regeerakkoord is afgesproken en de vergoeding en verdeling van de uitvoeringslasten voor gemeenten van het klimaatakkoord.

9.1. Met de motie Moerdijk “Omgevingswet beheerskosten kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie vraagt de bestuurlijk afspraken omtrent de invoering van de Omgevingswet aan te passen en in lijn te brengen met de uitgesteld wet. De bestuurlijke afspraken rondom de beheerskosten Omgevingswet zijn vastgelegd in de Beheerovereenkomst Digitaal Stelsel Omgevingswet Landelijke voorziening. Deze bestuurlijke afspraken zijn eind 2018 tot stand gekomen. De Stelselwijziging is sinds het maken van deze afspraken twee keer uitgesteld, maar de afspraken over de beheerbijdrage zijn niet herzien. Dit is wel nodig.

10.1. Met de motie Eindhoven “vergroening woningbouwopgave” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). Er wordt geconstateerd dat vaart gemaakt wordt met de woningbouwopgave, maar het onvoldoende lukt daarbij capaciteit en geld vrij te maken voor een gezonde, groene en natuurinclusieve leefomgeving. Er is behoefte aan financiële ondersteuning vanuit het rijk en aanscherping van wet- en regelgeving. De inhoud van de motie sluit aan bij onze lokale Omgevingsvisie en het groen- en landschapsbeleid.

11.1 Met de motie De Bilt/Zeist “eerlijk speelveld bij woningbouwfondsen” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). De motie stelt dat er meer financiële ruimte en ondersteuning moet komen voor gemeenten en de drempels voor financiële regelingen verlaagd (en meer flexibel inzetbaar). Alsmede een integrale aanpak wonen en bereikbaarheid. Dit zijn allemaal zaken die nodig zijn ter bestrijding van de wooncrisis

12.1 Met de motie Kerkrade “onderwijshuisvesting” kan worden ingestemd (agendapunt 8a). Het is van belang om met het kabinet en parlement in gesprek te gaan over financiële maatregelen passend bij de gestelde subsidievoorwaarden en de brede klimaatdoelen die gesteld zijn, zodat gemeenten in overleg met het onderwijs op een verantwoorde manier uitvoering kunnen geven aan de te nemen stappen voor frissere en duurzamere schoolgebouwen. Specifiek gaat het hier om de SUVIS-regeling (=specifieke uitkering ventilatie in scholen).

13.1. De motie ‘s- Hertogenbosch “accres aanvullend maatregelenpakket” wordt ontraden (agendapunt 8a) Met de strekking van de motie kan worden ingestemd. Om formele redenen wordt deze motie door de VNG echter ontraden, omdat het middel van arbitrage op dit moment niet beschikbaar is voor interbestuurlijke conflicten over de berekening en toekenning van het accres. Zoals bekend zet de VNG zich er wel voor in dat een dergelijk instrument van arbitrage tussen bestuurslagen wordt uitgewerkt. Daar dit nu nog niet mogelijk is kan deze strategie richting arbitrage nog niet worden ontwikkeld. De VNG zal er zich wel voor inzetten om ervoor te zorgen dat recht wordt gedaan aan de geest van deze motie.

14.1 Informeren van de raad is gewenst aangezien we als gemeente lid zijn van de vereniging

4

Collegevoorstel

De ledenbrieven, agenda en vergaderstukken van de VNG zijn aan het college en de raad gericht en worden door het college afgehandeld. Omdat de gemeente lid is van de vereniging en niet het college of de raad, biedt het de voorkeur een afschrift van dit besluit aan de raad te sturen, zodat helder is dat wij als gemeente instemmen met de voorstellen van de VNG.

Duurzaamheid n.v.t.

Kanttekeningen n.v.t.

Financiën De voorliggende resolutie herijking gemeentefonds is van financieel belang. Het stemadvies is hierop toegespitst (zie argument 2.1 en 2.2)

Vervolg Tijdens deze digitale ALV is er sprake van een gewogen digitale stemming, waarbij een vooraf aangewezen vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uitbrengt. Uw gemeentesecretaris zal deelnemen aan de stemming.

Communicatie N.v.t.

Bijlagen Bijlage

Complete set vergaderbundel 13 januari 2022

5