Brief naar Raadsfracties website

Geachte Raadsfractie, Mijn naam is, manager beschut van De Productie. De Productie is een sociale onderneming in Raalte, belast met de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening in opdracht van de gemeente Raalte. Dat doen we nu zo’n 6 jaren met een geweldige groep mensen (kantoorpersoneel en SW-collega’s) en mooie resultaten. Deze brief is door mij opgesteld in overleg met het gehele midden kader( zie namen en functies aan het eind van deze brief) van De Productie (lees verder als DP) Wij wenden ons tot jullie omdat wij jullie willen informeren (noem ons klokkenluiders) over wat ons binnen DP overkomt. In de hoop dat jullie iets voor ons kunnen betekenen. We hebben De Productie opgebouwd onder leiding van onze directeur tot de organisatie die er nu staat. was weliswaar onze leider, en degene met ideeën, maar onze samenwerking is altijd op basis van gelijkwaardigheid geweest. vertelde zijn plannen, wij werden enthousiast (of niet, dan ging het niet door) en we gingen met elkaar aan de slag om de plannen uit te voeren. Dat heeft geleid tot mooie dingen. We hebben een geweldige sfeer bij beschut binnen, veel tevredenheid bij onze mensen, een laag ziekteverzuim en mooie resultaten. We werken met ± 50 verschillende werksoorten, voor ieder dus wel iets dat bij hem/haar past, en altijd voldoende werk.

In de afgelopen jaren is het ons gelukt de omzet ieder jaar te verhogen, omdat we laag betaald werk steeds meer konden vervangen door beter betaald werk. Werk dat ook nog eens heel goed bij onze mensen past. Dit jaar hebben we zelfs bereikt dat de beschutte locatie een positief resultaat heeft. Ik zelf werk ruim 25 jaar binnen de sociale werkvoorziening, en durf te beweren dat dat redelijk uniek is. Maar dat vinden we niet het belangrijkste (wel leuk). Het belangrijkste is het werkplezier en de ontwikkeling van onze mensen, daar staan we vooral voor. Eind vorig jaar is ons oude bestuur () afgetreden en hebben we een nieuw bestuur gekregen. Dit nieuwe bestuur heeft gemeend niet verder te willen met onze directeur. Dit ondanks een negatief advies van de OR (met een handtekeningenlijst van alle SW-collega’s) en een totaal andere mening van de kantoorcollega’s. Hier is helemaal niets mee gedaan en dat frustreert ons zeer. Voor ons is dit de aanleiding om jullie mee te nemen over wat ons de afgelopen jaren is overkomen. Wij zullen dit hieronder in chronologische volgorde aangeven. -

Het begint bij het onderzoek van Berenschot in 2019. Berenschot was gevraagd een advies te geven over de governance van DP. Dit omdat de toenmalige bestuurders last hadden van een dubbele-petten-probleem. Het advies van Berenschot was het bestuur niet uit wethouders te laten bestaan. Ook was Berenschot gevraagd of DP een gemeentelijk onderdeel moest worden of meer zelfstandig moest werken, richting een NV/BV. Daarvan gaf Berenschot aan dat het college dat zelf moest bepalen. Wilde de gemeente meer invloed hebben op DP dan was het logisch te kiezen voor een gemeentelijk onderdeel. Anders zou een NV/BV beter zijn. Onze directeur, had na dit onderzoek gesprekken over de richting met het toenmalige bestuur. Gezamenlijke kwamen zij steeds meer tot de conclusie dat een vorm van NV/BV het beste bij DP paste. DP is immers een (sociale) onderneming, en een NV/BV spreekt bij de bedrijven in Raalte meer tot de verbeelding dan een gemeentelijk onderdeel. Ook de commerciële rol van DP paste volgens hun beter bij een NV/BV.

-

Het college kon de keuze zelf niet maken en vroeg een ander adviesbureau (Nautus) in 2020 naar de governance. Van dit onderzoek was de toenmalige voorzitter van het bestuur van DP (van Loevezijn) de bestuurlijk opdrachtgever. Reden voor ons te geloven dat het met de governance wel goed zou komen. Nou, dat kwam het niet. In het 1e rapport van Nautus adviseerden zij de onderdelen Detacheringen en Groen onder te brengen bij de gemeente en de beschutte locatie volledig op te heffen. Dat kon wel op individuele basis bij andere partijen ingekocht worden. Wij wisten niet wat we lazen! en ik werden ook nog geïnterviewd door Nautus, en zagen helemaal niks

terug van onze mening. De OR had exact dezelfde ervaring. Zowel en ik, als ook de OR, hebben toen afstand genomen van het onderzoek. We voelden ons totaal niet serieus genomen. Het concept rapport van Nautus stuur ik mee, evenals onze reactie.(bijlage 1+2) Uiteindelijk kwam eruit dat onze organisatie wel werd opgeknipt (Detacheringen en Groen gingen naar de gemeente) en beschut mocht blijven bestaan. De knip van DP is nog steeds iets wat we niet begrijpen en wat niet goed is voor onze mensen. De collega’s van Detacheringen en Groen voelen zich ontheemd en weten niet meer waar ze bij horen. Ook zijn er allerlei problemen in de uitvoering. Wie regelt de tarieven van de detacheringen? Wij zien nu soms tarieven voorbij komen die ver onder de marktprijs liggen. Een ander voorbeeld hiervan is: Een medewerker van de afdeling groen is overleden. Groen valt nu onder de aansturing van de Gemeente maar als wij geen advertentie hadden geplaatst was dit niet gebeurd. Niemand weet wie de indexering van de tarieven gaat berekenen voor de gedetacheerde medewerkers. Waar krijgen dit jaar de gedetacheerde en de groen medewerkers hun welverdiende kerstpakket van ( gemeente of DP). Enz. enz. -

Toen het aangepaste advies van Nautus op tafel kwam heb ik samen met gesproken met het toenmalige bestuur. Hun vraag aan was: wat heb jij nodig om te blijven en om DP in goede staat te houden. heeft toen aangegeven dat DP de vrijheid nodig had om sociaal te ondernemen. Binnen DP is nauwelijks nieuwe instroom (beperkt aantal nieuw beschut) en een toenemende uitstroom (SW-collega’s die, om welke reden dan ook uitvallen of met pensioen gaan). Daarom wilde hij nieuwe groepen naar binnen halen om de bezetting van mensen op peil te houden en het rendement minimaal hetzelfde te laten zijn. Immers, wat wij kunnen voor onze sw-doelgroep, kunnen we ook voor andere kwetsbare inwoners van Raalte, zijnde niet sw-ers. Denk aan het aanbieden van dagbesteding, stage- en werkplekken voor leerlingen van PRO/VSO, werkfittrajecten voor bijstandsgerechtigden en trajecten voor het UWV. waren meteen enthousiast en hebben dat laten uitwerken in een collegebesluit. Dit concept besluit, dat ook het definitieve besluit werd, is ook door het toenmalige bestuur toegelicht aan de OR. Dus niet alleen en wij waren ervan op de hoogte, ook de OR kreeg dezelfde uitleg. Wij waren en zijn nog steeds teleurgesteld over het opdelen van DP, maar ook blij met de afspraken.

Van een dreiging alles op te heffen naar verder kunnen met de beschutte locatie en nieuwe concepten uitwerken, voelde toch ook als een overwinning. Hoe gek dat ook zal klinken.

-

Terwijl wij dachten goede en duidelijke afspraken te hebben gemaakt, werd het gedonder alleen maar erger. Eind 2020 trad een nieuw bestuur aan, bestaande uit : (voorzitter), (secretaris), (financiën) Tot onze grote verbazing was de manager Sociaal Domein ook benoemd als nieuw bestuurslid (secretaris). had ons verteld dat de vorige bestuurders van De Productie het erover eens waren dat 1 iemand daar absoluut geen rol in mocht hebben: de manager Sociaal Domein. Zij was in de afgelopen jaren behoorlijk negatief geweest over De Productie en het zou dus niet goed zijn deze functionaris met deze historie in het bestuur van DP te plaatsen. Zonder iemand van ons daar van te voren in mee te nemen werd ons doodleuk verteld dat er een besluit was genomen de manager SD mede bestuurslid te maken. Toen wisten wij eigenlijk al dat een goede samenwerking wel heel moeilijk zou worden. Naast haar eigen opvattingen en een totaal gebrek aan ondernemerschap en creativiteit kwam natuurlijk ook meteen naar voren dat zij bij meerdere onderwerpen in het bestuurlijk overleg van DP met een dubbele pet zat. Hoe is het toch mogelijk dat de gemeente dit niet heeft gezien?

-

In zijn 1e gesprek met de nieuwe voorzitter en de secretaris werd de toekomst van DP besproken. gaf aan blij te zijn met het kunnen uitvoeren van nieuwe concepten in het kader van het sociaal ondernemen. De secretaris vertelde nooit te hebben geweten dat in de

afgelopen jaren een opdracht had gehad van het vorige bestuur om te ondernemen (!), dat zij dat pas onlangs had begrepen maar dat dat nu niet aan de orde was. Want het collegebesluit van de nieuwe governance had volgens haar alleen betrekking op beschut binnen. En voor de rest mocht er volgens haar niks. vertelde heldere afspraken daarover met het vorige bestuur te hebben gemaakt en dat zij dat kon navragen. -

Toen begon het gedonder pas echt. Het nieuwe bestuur verkondigde dat de afspraken over management en de OR van DP niet waren gemaakt en dat onze infrastructuur alleen voor beschut binnen mocht worden gebruikt. Een vervelende periode, die een aantal maanden duurde, met vervelende gesprekken tussen DP en het nieuwe bestuur. hield ook namens ons zijn poot stijf en wij denken dat hem dat door het nieuwe bestuur kwalijk is genomen. Wij voelden ons in ons hemd gezet, en zagen de dreiging van een sluiting van DP op korte termijn al gebeuren. We waren net een jaar verhuisd naar een nieuw onderkomen en zagen de onderbezetting al voor ons. Met als gevolg dat de gemeente de toenemende tekorten niet meer voor haar rekening wilde nemen en dus sluiting van de locatie. Waarmee het 1e advies van Nautus alsnog zou uitkomen.

-

Na een aantal vervelende maanden ging het nieuwe bestuur plotseling overstag. En hadden ze ineens een visie die hetzelfde was als die van ons. Wij waren blij dat we eindelijk verder konden. Maar geloof ons, dit soort gebeurtenissen kost ons allemaal bakken met energie en deed ook iets met ons vertrouwen in deze mensen. Het bestuur kondigde ook aan dat we zouden beginnen met het uitvoeren van re-integratietrajecten voor de gemeente en dat daarna bekeken zou worden hoe we onze andere ideeën opgepakt konden worden. Voor de zomervakantie, zo werd ons beloofd, zou de gemeente ons voorleggen welke trajecten wij mogelijk konden uitvoeren. Inmiddels is het november en is er nog steeds niks aan ons voorgelegd. Wij hebben het bestuur er meerdere keren naar gevraagd en iedere keer wordt het uitgesteld. Jullie zullen begrijpen dat dit ons niet echt motiveert. Je denkt na jaren van stilstand weer iets op te kunnen pakken, en vervolgens blijft het stil. Wat ook ontzettend zonde is voor deze doelgroep. We hebben eerder zo’n periode meegemaakt. Nog in de tijd van het vorige bestuur. Toen zouden er ook kandidaten vanuit de gemeente aangeleverd worden. Waren afspraken met de gemeente gemaakt over de aan te leveren aantallen. DP had dat opgenomen in de begroting, en wachtte op de kandidaten. Niks gekomen. Al met al wachten we nu bijna 2 jaar op kandidaten van de gemeente.

Over de re-integratietaken voor de gemeente valt helaas nog wel meer te zeggen. In 2019 toen we net naar onze nieuwe locatie waren verhuisd had DP bedacht om werkfittrajecten voor mensen uit de uitkering uit te gaan voeren. We hebben daar een prachtig handboek voor gemaakt waarin onze werkwijze stond beschreven. De gemeente zag het ook zitten en wilde meewerken. We hadden een deel van onze hal ervoor ingericht. De kandidaten konden bij DP werkervaring opdoen en vanuit die werkende situatie gingen we hun werknemersvaardigheden leren: op tijd komen – er representatief uitzien – omgaan met collega’s – omgaan met leiding – etc. De duur van het traject zou 3-6 maanden zijn. Daarna wilden we ze laten uitstromen naar een betaalde baan in de reguliere markt. had daarvoor afspraken gemaakt met uitzendbureau Salland, en in de 1e periode van uitstroom zou DP daar ook omzet uithalen. Het werkfittraject boden we gratis aan voor de gemeente. Ik denk dat wij het enige SW-bedrijf in Nederland zijn, die dat gratis gingen doen. Onze inkomsten kwamen voort uit de productiewerkzaamheden die de kandidaten uitvoerden en in de 1e fase van uitstroom naar betaald werk. Als we 5 kandidaten van de gemeente aangeleverd hebben gekregen is het veel. Het heeft nooit een kans gekregen, het is te gek voor woorden. Na een aantal maanden moesten we de conclusie trekken dat het een stille dood gestorven was.

Zo jammer. De bedrijven waar wij contact mee hebben waren er super enthousiast over. Gingen zelfs meedenken hoe het concept nog beter kon.

We zijn nu 2 jaar verder. Kijk eens hoe de markt nu is. Bedrijven schreeuwen om mensen, ook mensen die eenvoudig productiewerk kunnen uitvoeren. Onze directeur komt regelmatig bij de bedrijven in Raalte. Vaak wordt de vraag gesteld of wij mensen kunnen leveren. moet dan aangeven dat we dat niet meer doen. Dat dat nu door de gemeente wordt gedaan. Valt niet uit leggen, ze begrijpen er niks van. Kunnen we ze niet kwalijk nemen, want we begrijpen het zelf ook niet. Bedrijven geven ook aan dat ze contact hebben gehad met de gemeente, maar dat die geen kandidaten kan leveren. Ruim 350 mensen met een uitkering, maar niemand die eenvoudig productiewerk kan doen. Valt ook niet uit te leggen. We hadden in de afgelopen weken zonder overdrijven zo 10 mensen op vacatures kunnen plaatsen. Als werkfit was doorgegaan hadden we een pool gehad met 20 mensen en zo kunnen leveren. Kandidaat blij, bedrijf blij, gemeente blij, wij blij. Maar helaas. -

Terug naar de ervaringen met het nieuwe bestuur. We merkten het verschil tussen een gemeente en een sociale onderneming. Een voorbeeld. Een SW-collega is met pensioen gegaan. Zij wil graag nog een dag in de week in de vorm van dagbesteding bij DP aanwezig zijn / aan het werk zijn. De organisatie die haar begeleidt, De Parabool, komt bij ons en vraagt of wij die dagbesteding willen doen. Ze kennen onze organisatie en willen dit graag bij ons onder brengen. De ex-collega komt 2 dagdelen bij ons voor een periode van een jaar. Betekent dat DP als onderaannemer fungeert voor De Parabool. Wij ontvangen dan een vergoeding van De Parabool per dagdeel. De Parabool stuurt ons een contract om te ondertekenen. De Parabool heeft aangegeven dat DP aan alle eisen voldoet. Zij kennen immers onze mooie organisatie. Was mei dit jaar. Onze directeur legt dit voor aan het bestuur. Mooie kans om kleinschalig te starten met dagbesteding. Het bestuur wil zelf het contract bestuderen om te zien of we aan alle eisen voldoen. Ondanks dat onze directeur aangeeft dat De Parabool vindt dat wij als organisatie daar volledig aan voldoen.. Een bestuurslid neemt het contract door en heeft allerlei opmerkingen met de vraag of we daar wel aan voldoen. Onze directeur heeft contact met De Parabool en legt dit voor aan zijn contactpersoon.

De Parabool is erg verbaasd en geeft aan dat het een standaard contract is, erg uitgebreid, maar zij echt niet zo streng zijn in de naleving ervan. Bovendien heeft zij al aangegeven dat DP voldoet aan alle eisen, dus er is geen probleem. Onze directeur vraagt de Parabool dit te willen uitleggen aan de betreffende bestuurder, hij heeft het immers al aangegeven, maar het bestuur wil er niet aan. De Parabool wil dit doen en spreekt met de bestuurder. Terugkoppeling van de Parabool aan onze directeur is dat zij heeft aangegeven dat er geen knelpunt is, integendeel, maar dat betreffende bestuurder, tot verbazing van de Parabool, ‘blijft hangen in de risico’s die er niet zijn’. Gevolg: het is nu november en contract is nog steeds niet ondertekend. We hebben het hier over 1 persoon voor dagbesteding van 2 dagdelen. En over een half jaar discussie binnen het bestuur over de risico’s. Schrijnend, zo kunnen wij niet ondernemen. Wat maak je als DP een ontzettend slechte beurt naar de Parabool. En bovenal: wat ellendig en onnodig voor onze gepensioneerde SW-collega.

-

Dan het dieptepunt. In juli, vlak voor zijn vakantie, wordt door het bestuur geïnformeerd dat zij niet met hem verder willen. Na het gesprek met worden collega (teamleider) en ik (manager beschut) geïnformeerd. De bom barst bij ons. Na al die maanden van ellende gaan ze ons nu ook uit elkaar halen. De reden van beëindiging is dat het bestuur de indruk had dat de begroting 2022 onder leiding van niet op tijd klaar zou zijn. Wij schrijven een reactie op het besluit van het bestuur namens alle kantoorcollega’s, incl een aantal leden van de OR. We vragen het bestuur hun besluit te heroverwegen, want we zijn het volledig oneens. Deze reactie is bijgevoegd. (bijlage 3)

-

De OR wordt om advies gevraagd. Inmiddels is de reden om niet met verder te gaan veranderd in dat het hem niet gelukt is een goede samenwerking met de gemeente tot stand te brengen. Ook wordt in de adviesaanvraag aan de OR aangegeven dat Nautus in 2020 een onderzoek heeft gedaan naar de samenwerking tussen gemeente en DP. Weer klinkklare onzin. Nautus werd gevraagd om een advies van t.a.v. governance (zie ook hierboven).

Het advies van de OR was erg duidelijk: beëindig de samenwerking niet, we zijn zeer tevreden over de samenwerking met onze directeur. Ook geeft de OR aan dat zij nooit geïnformeerd zijn door het bestuur dat zij ontevreden waren over de samenwerking tussen DP en de gemeente en dat zij de directeur daarvoor verantwoordelijk hielden. Het advies van de OR wordt aangeboden met een handtekeningenlijst van alle(!) SW-medewerkers met het verzoek de samenwerking met de directeur door te laten gaan. De reactie van de OR met de handtekeningenlijst is toegevoegd. (bijlage 4+5) Waar het op neer komt is dat iedereen van DP het oneens is met het voorgenomen besluit van een nieuw bestuur. Een bestuur die deze beslissing neemt nadat zij nauwelijks een half jaar deze functie hebben. En ook nog eens een bestuur die in de eerste maanden een visie had wat waarschijnlijk had betekent dat DP over een jaar niet meer had bestaan. -

Ondanks een brief van alle kantoormedewerkers, van de OR met handtekeningen van alle SW-collega’s is het definitieve besluit van het bestuur de samenwerking met onze directeur te stoppen. Wat ons echt enorm frustreert, is dat wij er voor het bestuur volledig niet toe doen. Er wordt helemaal niks met onze mening en gevoelens gedaan. We worden totaal niet serieus genomen. Enkel een koud briefje dat ze definitief besloten hebben afscheid te nemen van onze directeur. Het voelt voor ons dat ze de ziel uit onze organisatie halen. Met het wegsturen van gaat veel ervaring en kennis en ondernemerschap verloren. In de reactie die het bestuur heeft gegeven staat in vermeld dat; Wel zien we dat in de rapportage de tekortschietende samenwerking genoemd wordt (“behoorlijke ruis in de samenwerking tussen de gemeente en de SWR”). Deze benoemde ruis heeft helemaal geen betrekking op

samenwerking tussen de gemeente en de DP maar behelst de caseload van de werkconsulenten gemeente/DP i.v.m. onduidelijkheid wie welke cliënten vertegenwoordigd. (bijlage 6) Ik ben vanaf de start in 2016 aan DP verbonden. In al die jaren heb ik van het vorige bestuur alleen maar positieve reacties gehoord over en zijn functioneren. De bestuurders gaven ons altijd terug dat zij tevreden waren over de ontwikkelingen en de resultaten van De Productie. En dan komt er een nieuw bestuur en die besluiten binnen een half jaar dat onze directeur weg moet. We heb hierover ook gemaild. Hoe kan het nou dat dit gebeurt en wat vind jij hier nou van? antwoordde dat hij die week met de voorzitter van het nieuwe bestuur zou praten en er daarna bij mij op terug te komen. Wij zijn inmiddels 3 maanden verder, het besluit is inmiddels definitief en ik heb nog steeds geen reactie gehad.. Mailtje aan is toegevoegd. (bijlage 7) -

Dan iets over de reden van de beëindiging. Deze vinden wij ook merkwaardig. In de afgelopen jaren is er bijna geen samenwerking geweest tussen DP en gemeente. DP heeft in 2018 geprobeerd te starten met Werkfit (zie hierboven). Zoals bekend is dat niet gelukt. We wachten nu eigenlijk al 2 jaar op het mogen uitvoeren van trajecten voor de gemeente. Nog geen aanmelding gehad. Terwijl de markt schreeuwt om personeel. Het nieuwe bestuur gaf laatst aan, toen wij er weer naar moesten vragen, dat als de gemeente dit wilde, we maar rekening moesten houden met een beperkt aantal, want er waren geen kandidaten. Heel vreemd, met 360 uitkeringsgerechtigden, maar geeft wel aan dat we van een mogelijke samenwerking met de gemeente weinig hoeven te verwachten. Maar onze directeur wordt wel om die reden weggestuurd. Begrijpen jullie het nog? Wij in ieder geval niet. Nog iets over de reden. Het nieuwe bestuur is in 2021 aangetreden. In dit jaar was er geen samenwerking met de gemeente. We hebben geen traject voor hun uitgevoerd. Dus kunnen ze niks vinden van een samenwerking, want die was er niet. Toch zeggen ze dat de samenwerking niet goed was. Hoe komen ze aan deze wijsheid? Lijkt ons toch als je een directeur wegstuurt je zelf moet kunnen beoordelen wat hij niet goed heeft gedaan. Er valt niks te beoordelen op dit punt, en dat is dan de reden waarom ze hem wegsturen.

-

Als je kijkt naar hoe het bestuur het besluit heeft genomen is dat echt heel slecht. Allereerst worden er wisselende redenen genoemd, ten tweede is de uiteindelijke reden helemaal niet van toepassing, ten derde hebben ze de reden zelf nooit kunnen beoordelen, ten vierde hebben ze totaal niet geluisterd naar de volledige organisatie die meerdere signalen heeft aangegeven dit niet te willen (totaal respectloos naar onze organisatie) en ten vijfde is de reden ook voor de komende periode niet van toepassing. En dan toch dit besluit doorzetten. Jullie mogen gerust weten dat we ten einde raad zijn. Onder leiding van onze directeur hebben we samen gebouwd aan onze organisatie. De SWcollega’s waarderen hem erg en hij heeft veel respect bij de ondernemers in Raalte. Door hem weg te sturen zal de onderlinge sfeer anders worden. DP voelt een beetje als een familie, dat horen wij van iedereen. Dat gaat echt anders worden, en niet in positieve zin. Ze halen hiermee de ziel uit onze organisatie. Ook hebben meerdere collega’s aangegeven dat als de interne werksfeer niet zo fijn was, ze waarschijnlijk al waren gaan zoeken naar een andere werkgever. Hoe kunnen wij na alles wat het nieuwe bestuur tot nu toe heeft gedaan met hun verder? Het vertrouwen is helemaal weg. We kunnen niet anders dan het vertrouwen in het bestuur opzeggen, dat hebben we dan ook gedaan.

Dit is niet alleen de beleving van het midden kader van De Productie. De OR heeft deze week een overleg met haar achterban belegd (SW-collega’s en middenkader van beschut binnen) en hun gevraagd of er nog vertrouwen is in het bestuur. Deze vraag werd unaniem met ‘nee’ beantwoord. We inmiddels vernomen dat ook de OR het vertrouwen in het bestuur heeft opgezegd. Ik hoop echt dat jullie iets voor ons kunnen betekenen in het terugdraaien van dit besluit. We gaan daarover graag het gesprek met jullie aan. We komen graag langs op het gemeentehuis, maar jullie zijn ook van harte welkom bij De Productie om zelf te zien, wat wij doen en de sfeer te proeven. De tijd dringt! Wij hopen dan ook uw reactie dan ook binnenkort tegemoet te zien. Met zeer vriendelijke groet;