Brief gemeente in reactie op de zienswijze windturbines van de bewonersgroep regio Heeten-Wesepe

Bewonersgroep regio Heeten-Wesepe

Onderwerp Reactie zienswijze op richtlijnen voor windenergie door de bewonersgroep regio Heeten-Wesepe

Uw kenmerk Zaaknummer 66251-2021 Voor informatie Mariosé Meijerink-Booijink 0572-347 799

Datum Bijlagen

8-9-2021 0

Geachte bewonersgroep Heeten-Wesepe, Voorafgaand aan het rond-de-tafel gesprek op 27 mei over richtlijnen voor windenergie heeft u als bewonersgroep een brief beschikbaar gesteld aan de gemeenteraad als ingekomen stuk. In uw bewonersbrief deelt u zorgen en aandachtspunten die leven in het gebied als het gaat om windenergie. Tijdens het gesprek met wethouders Frank Niens en Wout Wagenmans en een vertegenwoordiging van de bewonersgroep op 28 juni is gevraagd of de brief ook schriftelijk kan worden beantwoord. In deze brief geven wij u een schriftelijke reactie op uw brief. 

Allereerst is het de bewoners onduidelijk of plaatsing van windturbines in de huidige maatschappij de beste keuze is t.a.v. energiebeheer. Momenteel is het onduidelijk of de volledige capaciteit van de windturbines gebruikt kan worden. Vanuit het antwoord op de vraag over piekbelasting kan de voorkeur voor windenergie t.o.v. zonne-energie worden onderbouwd. Ons is echter onbekend of de stations de huidige plannen voor windenergie ook aankunnen. Er is op dit moment weinig capaciteit op de netwerkstations. De netbeheerder werkt aan het vergroten van de capaciteit op het netwerk, zodat er voor 2030 meer capaciteit beschikbaar is.



De huidige conceptplannen worden versneld doorgevoerd vanwege de deadline voor het aanleveren van locaties voor wind- en zonne-energie bij de regio’s. Het is de bewoners onduidelijk waarom er niet eerder stappen zijn ondernomen om dit besluit te nemen. Dan had beter uitgezocht en onderbouwd kunnen worden in welke gebieden het best welke windmolens en zonneparken geplaatst zouden kunnen worden. De gemeenteraad heeft in de zomer van 2019 de richtlijnen voor zonneparken vastgesteld. Hierin zijn geen locaties aangegeven waar zonneparken komen, maar zijn wel gebieden uitgesloten. Voor windenergie zijn we in oktober 2020 het proces gestart om tot richtlijnen voor windenergie te komen. Dit zijn richtlijnen waar een initiatief van een windmolenproject aan moet voldoen. De gemeenteraad heeft een eerste gesprek gevoerd in de rond-de-tafel van 27 mei, over hoeveel ruimte zij wil geven voor windenergie. Om dit gesprek te faciliteren zijn werkkaarten opgesteld, waarin wettelijke en beleidsmatige belemmeringen zijn gegeven. Dit zijn gebieden waar op basis van deze belemmeringen geen windmolens kunnen komen. Waar windmolens uiteindelijk wel mogelijk zullen zijn, is afhankelijk van meerdere factoren. In de email op 15 juli 2021 hebben wij uw bewonersgroep geïnformeerd dat het proces om te komen tot richtlijnen wind wordt getemporiseerd.

Aanleidingen hiervoor zijn een recente uitspraak van de Raad van State over de noodzaak van een milieubeoordeling op windturbinenormen, lopende RIVM-onderzoeken naar

gezondheidseffecten en onzekerheden rondom het nieuwe regeerakkoord. Op het moment dat het proces weer verder wordt opgepakt, wordt u hierover geïnformeerd. 

Op de huidige conceptkaart ontbreekt naar mening van de bewoners een duidelijke en inzichtelijke afweging t.a.v. natuur- en landschapselementen. Het enige criterium is de ‘technische uitsluiting’. Indien er windturbines geplaatst zullen worden, zal dat echter onmiskenbaar grote invloed hebben op de biodiversiteit en het landschap. Het gebied tussen de Weeleweg en Weseperweg was voorheen zelfs aangeduid als weidevogelgebied. Er is nog steeds sprake van achteruitgang in het aantal weidevogels, waarbij bekend is dat er binnen 400 meter van windturbines geen weidevogels zitten. Ook zal de plaatsing van windturbines de populatie reeën beïnvloeden door verstoring van hun foerageergebied tussen Twieg en het Zonnenbergerbos. Als laatste zijn er in het gebied (nesten van) diverse vogelsoorten, zoals patrijzen, buizerds, kerk- en steenuilen, spechten en torenvalken, en vliegroutes van vleermuizen welke zwaar te lijden zullen hebben bij de plaatsing van windturbines. Op dit moment zitten we in de beleidsfase als het gaat om windenergie. Eerder in de brief hebben we genoemd dat dit beleidsproces tijdelijk op ‘on hold’ staat. De gepresenteerde kaarten in het beleidsproces tot nu toe geven inderdaad de “harde technische” belemmeringen aan. Dit geeft nog niet aan dat er ook daadwerkelijk windmolens kunnen of gaan komen in de gebieden waar deze harde belemmeringen er niet zijn.

In de beleidskeuzes voor windenergie kunnen nog meer aspecten meewegen, we hebben daarom kennis genomen van uw zienswijze over de biodiversiteit en landschap. Pas nadat het beleid is vastgesteld door de gemeenteraad, is het mogelijk om ook daadwerkelijk een plan uit te werken voor een concreet initiatief om windmolen in de gemeente Raalte te realiseren. Ook deze fase moet uit een goede ruimtelijke onderbouwing blijken of een windmolen op die plek ook inderdaad mogelijk is. Daarbij moet onder andere ook inzichtelijk worden welke flora en fauna in het gebied leven. Wat het effect is van de windmolen op de flora en fauna en welke maatregelen mogelijk zijn en of dit aan de wet- en regelgeving kan voldoen.



De afstand van de windturbines tot woningen is naar mening van de bewoners veel te klein. Daardoor zal er sprake zijn van geluidsoverlast die de gezondheid van omwonenden zal schaden. Op de conceptkaart wordt voorts niet precies gedefinieerd wat woningen en omwonenden zijn, waardoor de te verwachten geluids- en slagschaduwoverlast volgens ons ernstig wordt onderschat. Ook het Europees Hof van Justitie heeft recent aangegeven dat de volksgezondheid meer en beter als afwegingscriterium in het proces van plaatsing van windturbines moet worden geïncorporeerd. De gemeente heeft wat betreft geluid de wettelijke normen aangehouden die in Nederland gelden. Op de werkkaarten is dit gedaan voor ‘referentieturbines’, waarbij rondom elke woning in de gemeente Raalte een cirkel is gezet op basis van de wettelijke norm en bijbehorende indicatieve afstand. Als gevolg van de uitspraak van de Raad van State op 30 juni moet de regering nu een milieubeoordeling maken voor deze wettelijke normen (t.a.v. geluid, slagschaduw en veiligheid). Daarnaast worden in de loop van het jaar de uitkomsten verwacht van een RIVM onderzoek naar windturbines en gezondheid. Zoals eerder in deze brief genoemd zijn dit twee redenen waarom het beleidsproces tijdelijk op ‘on hold’ is gezet door het college.

Daarnaast is het zo dat de daadwerkelijke afstanden pas kunnen worden bepaald op het moment dat er een concreet initiatief is, omdat dit van meer factoren afhankelijk is, zoals de type windmolen en daadwerkelijke hoogte.

De wettelijke normen zijn gericht op het beperken van de hinder. Toch kan ook onder de normwaarden een bepaalde mate van hinder of overlast optreden. Dit geldt ook bij andere normen voor omgevingsgeluid, bijvoorbeeld het wegverkeer. De gemeente is zich bewust van de zorgen die leven als het gaat om gezondheid. De gemeente volgt de ontwikkelingen en conclusies van de onderzoeken naar de effecten van windmolens op de gezondheid en weegt deze mee in de beleidskeuzes die worden gemaakt. 

De windturbines zijn niet passend in het huidige landschap. Salland wordt gekarakteriseerd door het historische coulisselandschap met als hoogste kenmerkende punten de kerktorens in dorpskernen. De uitstraling van de regio zal met plaatsing van windturbines geschaad worden, met nadelige effecten voor de recreatie. Wij nemen kennis van deze zienswijze. De ruimtelijke kwaliteit is één van de aspecten die wordt meegenomen in de keuzes als het gaat om windenergie.



De wegen in het buitengebied tussen Wesepe en Heeten zijn volgens de bewoners niet geschikt voor het aanvoeren van materiaal voor de aanleg van dergelijke windturbines. Helaas wordt dit aspect van infrastructuur bij plaatsing van deze exorbitante, industriële windturbines als criterium gemist. Wij nemen kennis van dit aandachtspunt.



Plaatsing van windturbines zorgt voor aantasting van woon- en leefomgeving door invloed op het uitzicht, geluidsoverlast en slagschaduw. Hierdoor is er onvermijdelijk sprake van waardevermindering van grond en/of woning. Bij het mogelijk maken van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld met het vaststellen van een bestemmingsplan voor windturbines, kan er sprake zijn van waarde vermindering van onroerend goed, bijvoorbeeld als er sprake is van een vermindering van het woon- en leefgenot. Er is dan sprake van zogenaamde planschade. Planschade wordt per individueel geval op aanvraag bepaald. De wet ruimtelijke ordening heeft hiervoor een aparte procedure. (artikel 6.1 en 6.2 Wro). Of er sprake is van planschade en of deze schade ook voor vergoeding in aanmerking komt kan pas in een concreet geval bepaald worden. Omdat we op dit moment nog in de beleidsfase zitten is het bepalen van mogelijke planschade nog niet aan de orde. Als er, na vaststelling van het beleid, sprake is van een concreet windmolen initiatief waar wij medewerking aan willen geven, maken we vooraf afspraken met een initiatiefnemer. De initiatiefnemer moet dan bij vaststelling van planschade die vergoed moet worden, deze kosten voor haar rekening nemen.



De informatieverstrekking aan bewoners is onvoldoende geweest door gebrek aan transparantie. Ook is het de bewoners onduidelijk wie betrokken zijn geweest in de gebiedsraad. Voorwaarde van besluitvorming moet zijn dat de bewoners actief geïnformeerd worden. De bewoners in de betreffende regio zijn reeds eerder beïnvloed door de gemeente op basis van verkeerde aannames betreffende de mestvergister in 2007.

Op dit moment zitten we in de beleidsfase voor windenergie (dat op ‘on hold’ is gezet door het college). In oktober 2020 kon iedereen via een online vragenlijst aangeven wat hij of zij belangrijk vindt als het om windenergie in de gemeente Raalte gaat. De vragenlijst is door bijna 800 inwoners ingevuld. In november 2020 organiseerden we vervolgens een webinar over het nog op te stellen beleid voor windenergie (ook wel richtlijnen genoemd). Na afloop van de webinar kreeg iedereen de kans om te reageren en om vragen te stellen. Ook zijn er zorgen geuit en aandachtspunten meegegeven, zoals effecten op landschap en welke hinder kan ik gaan ervaren? Dit nemen wij mee bij het opstellen van de richtlijnen. In april en mei 2021 hebben twee bijeenkomsten met de gemeenteraad plaatsgevonden: een informerend rond-de-tafelgesprek en een opiniërend rond-de-tafelgesprek. Dit is een tussenstap geweest in het beleidsproces. In deze gesprekken is gesproken over de vraag hoeveel ruimte we in gemeente Raalte aan windenergie willen geven. Tijdens het opiniërende gesprek was het mogelijk voor inwoners om mee te praten. Een woordvoerder van uw groep heeft van deze gelegenheid gebruik gemaakt en ook is deze brief aan de gemeenteraad gestuurd.

De mensen die in de vragenlijst of na afloop van de webinar hebben aangegeven dat ze op de hoogte wilden blijven hebben wij rechtstreeks geïnformeerd over deze gesprekken. En zoals gebruikelijk zijn de rond-de-tafel gesprekken ook kenbaar gemaakt in het Weekblad van Salland (gemeentepagina) en via social media. In de beleidsfase (wanneer deze weer wordt opgestart) zullen er nog meer momenten zijn waarop u als inwoners kunt meepraten over het windbeleid dat gemaakt zal worden. Wij zullen u informeren als er een volgende stap wordt gezet. Ook zullen in het beleid voorwaarden worden opgenomen ten aanzien van communicatie en participatie als er een concreet initiatief ontstaat. Hierbij vindt de gemeente het belangrijk dat omwonenden vanaf het begin betrokken worden. 

Vanuit de gehouden enquête in het najaar van 2020 is duidelijk geworden dat de meerderheid van de respondenten negatief tegenover een windmolenproject in de gemeente en eigen woonomgeving staat. Het is de bewoners volstrekt onduidelijk wat de invloed van de enquête is geweest op de besluitvorming. De mening van de burgers lijkt compleet genegeerd. De opbrengst van de vragenlijst is gedeeld met het college en de raad. De vragenlijst heeft inzicht gegeven in de maatschappelijke acceptatie als het gaat om windmolens. Maatschappelijke acceptatie is één van de aspecten die worden meegewogen in de besluitvorming. Andere aspecten zijn bijvoorbeeld de bijdrage die wij als gemeente te leveren hebben aan de energietransitie, de maatschappelijke kosten, maar ook ruimtelijke kwaliteit.



Het maatschappelijk draagvlak t.a.v. de plaatsing van windturbines is bij de bewoners van de regio zeer laag. Dit blijkt uit bijgevoegde namenlijst. Wij vinden dat maatschappelijke acceptatie een absolute voorwaarde moet zijn voor plaatsing. Maatschappelijke acceptatie is één van de aspecten die worden meegewogen in de besluitvorming. Andere aspecten zijn bijvoorbeeld de bijdrage die wij als gemeente te leveren hebben aan de energietransitie, de maatschappelijke kosten, maar ook ruimtelijke kwaliteit. Als gemeente wegen we deze belangen. Dat betekent ook dat er soms besluiten worden genomen, waar niet iedereen het mee eens is.

We hopen u voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Karin Cornelissen

de burgemeester Martijn Dadema