CConstaterende datRaalte
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4C Landschappelijk inpassingsplan - deel 3

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente RaalteBij agendapunt: Vaststellen Vergunning zonnepark Hondemotsweg-Stobbenbroekweg: verklaring van geen bedenkingen en vergunningverlening (bespreekstuk)4.641 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

4 - Het inrichtingsplan Deelgebied Zonneveld 3 optie 1: Biobased gewassen en struweel

l

wee

stru

g aa nh jze nk a tri rb en pa ss ve ke wa ge ed

bi

as

ob

g

ed

k

as

an

aa

ob

rb

nh

ve

jze

tri

pa

ke

bi

l ee uw rijk str iden d n kru rasla g

en

ss

wa

ge jk nri ide land u r s k ra el g ruwe t s

g aa

nh

n

e ss wa ge

k

an

rb

ve

jze

tri

pa

ed

as

ob

ke

bi

rijk iden

kru d

se

ba

bio

n

sse

wa

e dg

slan

gra

el

we

u str

N

LEGENDA projectgebieden

batterijopslag

gras / kruidenrijk

struweel

knotwilgenrij

hekwerk

onderhoudspad

dood hout

patrijzenhaag

houtsingel

trafo

sloot / poel

takkenril

wintergroene haag

bomen 1e grootte

zonnepanelen

rietkraag

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

p e rclg n s

keverbank

p e rclg n s

p e rclg n s

biobased gewassen

e p e rclg n sr

p e rclg n s

p e rclg n s

bomen 2e grootte

0

50

100

200m

p e rclg n s

schaal: 1:3000, formaat: A3 IAA Architecten

43

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Q

Doorsnede Q - Q’

Projectgrens

Perceelsgrens

Q’

Tracker schematisch weergegeven

1,8m

Hekwerk

Q Bestaand bos

5m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Q' Tracker

schaal: 1:150, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

44

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede R - R’

R’

Project- & perceelsgrens

R

Tracker schematisch weergegeven

1,8m

Hekwerk

R

R'

3,5m

Tracker

Kruidenrijk grasland

Spoor

schaal: 1:100, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

45

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede S - S’

Project- & perceelsgrens

S Biobased gewassen

4m

6,4m

Onderhoudspad

Kruidenrijk grasland

S

S’

S' Weiland

(Halfverharding padvast)

schaal: 1:100, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

46

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede T - T’

T

Tracker schematisch weergegeven

ca. 2 - 3m

T’

1,8m

Hekwerk

T

T'

0,5m

Tracker

3,5m

3m

6m

3,5m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Keverbank

Biobased gewassen

schaal: 1:100, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

47

Project- & perceelsgrens

4 - Het inrichtingsplan

Project- & perceelsgrens

Doorsnede U - U’

Deelgebied Zonneveld 3

U’ U

U Sloot

Hondemotsweg

U Hondemotsweg

Tracker schematisch weergegeven

Hekwerk 1,8m

ca. 2 - 3m

Sloot

U'

0,5m 65,7m

3,5m

2,9m

6m

3m

3,5m

Biobased gewassen

Keverbank

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Tracker

1,8m

ca. 2 - 3m

Hekwerk

U'schaal: 1:200, formaat: A3

0,5m

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

65,7m

3,5m

2,9m

6m

3m

3,5m

Biobased gewassen

Keverbank

Kruidenrijk

Patrijzenhaag

Kruidenrijk

Kruidenrijk

IAA Architecten Tracker

48

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede V - V’ V’

V Project- & perceelsgrens Project- & perceelsgrens

V Biobased gewassen

V

Sloot

Hondemotsweg

Biobased gewassen

Biobased gewassen

Hondemotsweg

Biobased gewassen

Tracker schematisch weergegeven

Hekwerk

1,8m

ca. 2 - 3m

Sloot

V'

97,6m

Hekwerk

Biobased gewassen

3,5m

2,5m

5m

1m

3,5m

1m

3,5m

Biobased gewassen

Keverbank

0,5m

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Sloot

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Biobased gewassen

3,5m

2,5m

5m

1m

3,5m

1m

3,5m

Biobased gewassen

Keverbank

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Sloot

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

1,8m

97,6m

ca. 2 - 3m

0,5m

Tracker

V'

Tracker

schaal: 1:200, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

49

4 - Het inrichtingsplan Deelgebied Zonneveld 3 optie 2: Kruidenrijk grasland, poel en struweel

l

wee

stru

g aa nh jze nk a tri rb en pa ss ve ke wa ge ed

bi

as

ob

g

ijk

k

nr

an

aa

de

rb

nh

ve

jze

tri

pa

ke

ui

kr

l ee uw g str kraa oel t p rie

d

lan

as

gr aag tkr eel e i r uw str

g aa

k

d lan as gr ijk

an

rb

nh

ve

jze

tri

pa

ke

nr

de

ui

kr

rijk iden

kru d

nri

de

i kru

nd

sla

ra jk g

slan

gra

el

we

u str

N

LEGENDA projectgebieden

batterijopslag

gras / kruidenrijk

struweel

knotwilgenrij

hekwerk

onderhoudspad

dood hout

patrijzenhaag

houtsingel

trafo

sloot / poel

takkenril

wintergroene haag

bomen 1e grootte

zonnepanelen

rietkraag

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

p e rclg n s

keverbank

p e rclg n s

p e rclg n s

biobased gewassen

e p e rclg n sr

p e rclg n s

p e rclg n s

bomen 2e grootte

0

50

100

200m

p e rclg n s

schaal: 1:3000, formaat: A3 IAA Architecten

50

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Project- & perceelsgrens

Doorsnede S - S’

S

S’

S'

S Kruidenrijk grasland

4m

6,4m

Onderhoudspad

Kruidenrijk grasland

Weiland

(Halfverharding padvast)

schaal: 1:100, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

51

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede T - T’

T

Tracker schematisch weergegeven

ca. 2 - 3m

T’

1,8m

Hekwerk

T

T'

0,5m

Tracker

3,5m

3m

6m

3,5m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Keverbank

Kruidenrijk grasland

schaal: 1:100, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

52

Project- & perceelsgrens

4 - Het inrichtingsplan

Project- & perceelsgrens

Doorsnede U - U’

Deelgebied Zonneveld 3

U’ U

U Sloot

Hondemotsweg

U Hondemotsweg

Tracker schematisch weergegeven

Hekwerk 1,8m

ca. 2 - 3m

Sloot

U'

0,5m 65,7m

3,5m

2,9m

6m

3m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Keverbank

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Tracker

1,8m

ca. 2 - 3m

Hekwerk

U'schaal: 1:200, formaat: A3

0,5m

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

65,7m

3,5m

2,9m

6m

3m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Keverbank

Kruidenrijk

Patrijzenhaag

Kruidenrijk

Kruidenrijk

IAA Architecten Tracker

53

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede V - V’ V’

V Project- & perceelsgrens Project- & perceelsgrens

V Sloot

Hondemotsweg

Kruidenrijk grasland

Sloot

Hondemotsweg

Kruidenrijk grasland

Tracker schematisch weergegeven

Hekwerk

1,8m

ca. 2 - 3m

V

V'

Kruidenrijk grasland

97,6m

Kruidenrijk grasland

Hekwerk

3,5m

2,5m

5m

1m

3,5m

1m

3,5m

Keverbank

0,5m

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Sloot

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

3,5m

2,5m

5m

1m

3,5m

1m

3,5m

Keverbank

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Sloot

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

1,8m

97,6m

ca. 2 - 3m

0,5m

Tracker

V'

Tracker

schaal: 1:200, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

54

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Project- & perceelsgrens

Doorsnede W - W’

W’

Project- & perceelsgrens

W

Sloot

Hondemotsweg

2,5m

W

1:5

1:5

1:5 28,9m

24,8m

Kruidenrijk grasland

Poel

2,5m

W 1:5

1:5

1:5

Hondemotsweg

24,8m

Kruidenrijk grasland

Poel

Tracker schematisch weergegeven

Hekwerk

1,8m

ca. 2 - 3m

Sloot

28,9m

W'

0,8m

1:5 1:5 46,7m

12,1m

1m

3,5m

1m

3,5m

Kruidenrijk grasland

Patrijzenhaag

Kruidenrijk grasland

Sloot

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Hekwerk

1:5

0,8m

1:5

1,8m

ca. 2 - 3m

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

Tracker

schaal: 1:200, formaat: A3

W' 55

IAA Architecten

4 - Het inrichtingsplan

Deelgebied Zonneveld 3

Doorsnede X - X’ X

0,8m

X

2,5m

X’

1:5

1:5 1:5

1:5

Kruidenrijk grasland

X'

4m

1,5m

3,5m

3m

2,5m

17,8m

Struweel

Kruidenrijk grasland

Sloot

Rietkraag

Kruidenrijk grasland

Poel

Kruidenrijk grasland

schaal: 1:200, formaat: A3 Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

56

4 - Het inrichtingsplan Een voorbeeld van een impressie

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

57

5 - Beplanting Voor de aanplant en het beheer van de beplanting wordt gerekend op de deskundigheid van een professionele hovenier, bij voorkeur een lokale partij met kennis van de omgeving. Binnen de gestelde richtlijnen krijgt de hovenier de ruimte om de aanplant en het onderhoud naar eigen inzicht en vakmanschap vorm te geven. Waarbij de hoeveelheid, de wijze van aanbrengen van beplanting en hoeveelheid beschermende maatregelen, ls het gebruik van boompalen, steunbanden en watergeefvoorzieningen, om het nieuwe groen te laten aanslaan worden gevolgd. Indien de aanplant desondanks niet aanslaat, zal betreffende vegetatie vervangen/herplant worden. Voor een nadere toelichting en uitgebreide beschrijving van de aanplant en het onderhoud wordt verwezen naar document B7: Natuurinclusief Beheerplan. Hoewel het uiteindelijke plant- en beheerplan door een hovenier wordt vormgegeven, wordt een eerste indicatieve aanzet voor het beplantingsplan gegeven per landschapselement. In dit plan worden de plantafstanden nauwkeurig aangegeven, zowel de hoogte van nieuw te planten beplanting, afstand tussen de individuele bomen (boomvormers) en struiken (struikvormers) als de afstand tussen de verschillende plant- of boomrijen. Ook wordt per landschapselement het aantal benodigde rijen benoemd.

Waar mogelijk wordt verder gespecificeerd uit welke verhoudingen het landschapselement is opgebouwd, bijvoorbeeld welk percentage bestaat uit bomen en welk deel uit struiken. Voor de delen waar kruidenrijk grasland wordt ingezaaid, worden de plannen voorzien van infobladen waarop de samenstelling van de mengsels, de zaaimethode en het beheer beschreven staan. Voor de landschapselementen; houtsingel, bomenrij, knotwilgen, struweel, wintergroeneen patrijzenhaag is een schatting gemaakt hoeveel boom- en struikvormers benodigd zijn om aan te planten, ingedeeld per veld. Dit is berekend op basis van de lengte van de landschapselementen. Voor de hoeveelheid zaad dat benodigd is voor het inzaaien van de keverbanken is de geschatte oppervlakte als maatstaf genomen. Het inzaaien van het kruidenrijke grasland wordt vleksgewijs uitgevoerd. Onderhoud snoeiwerk Het onderhoud van het snoeiwerk is gericht op een optimale balans tussen functioneel gebruik en ecologische waarde. De landschapselementen worden dusdanig teruggesnoeid dat er voldoende ruimte blijft voor maximale zonopwekking binnen de panelenvelden, zonder dat er sprake is van schaduwwerking die het rendement belemmert. De aangegeven maten voor de snoeihoogte en breedte van de landschapselementen zijn gegeven in de doorsneden en dienen als richtlijn.

Aanvullend zijn in de beplantingslijst de maximale hoogte van de beplanting weergeven. Het beheer en snoeiwerk zal hierop worden afgestemd, met voldoende ruimte voor professionele interpretatie op basis van de situatie ter plaatse.

Plantwijze Houtsingel Een houtsingel wordt aangeplant in rijen, met als richtlijn minimaal drie plantrijen. Dit zorgt voor een minimale breedte van ongeveer 5 tot 6 meter. De aanplant bestaat voornamelijk uit bosplantsoen. De boomvormers worden aangeplant in de middelste rij, terwijl de struikvormers aan de buitenste randen van de singel geplaatst worden. Op deze manier ontstaat een structuur waarbij de bomen de ruggengraat vormen en de struiken zorgen voor dichtheid en dekking aan de zijkanten. Voor de aanplant wordt vaak gekozen voor 2-jarig bosplantsoen met de maat 60-80 cm hoogte. De plantafstand bedraagt bij voorkeur 1,5 meter tussen de rijen en ook 1,5 meter tussen de planten binnen één rij. Boomvormers worden niet op elke meter geplant, maar om de 10 tot 20 meter, zodat ze kunnen uitgroeien zonder elkaar te beconcurreren. Dit is afhankelijk van de boomhoogte. De richtlijn voor de onderlinge afstand tussen bomen (h.o.h.) kan worden bepaald op basis van de volgende afstanden: Bomen van de 1e grootte: 12,00 - 15,00 m Bomen van de 2e grootte: 8,00 - 10,00 m Bomen van de 3e grootte: 6,00 - 8,00 m

(boom wordt groter dan 12 m hoog) (boomgrootte is tussen dan 6 – 12 m) (boomgrootte is kleiner dan 6 m)

Struikvormers worden juist dichter op elkaar geplant (1,5 meter) voor een volle onderlaag. Plant de struikvormers aan in groepen van minstens 5-7 stuks per soort. Op die manier voorkom je dat langzaam groeiende soorten worden overgroeid door snelgroeiende soorten. Geschat aantal te planten Veld 1 ca. 75 meter Bomen: om 12 meter (75 : 12 = 6,25) worden ca. 6 bomen aangeplant om 15 meter (75 : 15 = 5,00) worden ca. 5 bomen aangeplant Struiken: (75 : 1,5 = 50) x 2 = 100) voor beide zijden van de boomvormers zijn ca. 100 struiken Uitgaande van het planten van bomen van de 1e grootte worden er tussen de 5 en 6 bomen aangeplant, aangevuld met ca. 100 struikvormers.

Tegelijkertijd wordt het onderhoud uitgevoerd met het oog voor de biodiversiteit: de structuur, gelaagdheid en samenstelling van de beplanting blijven behouden, zodat flora en fauna die afhankelijk zijn van deze elementen kunnen blijven profiteren. Door gericht en zorgvuldig snoeien worden zowel de technische als de ecologische functies van het landschap duurzaam geborgd.

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

58

5 - Beplanting Bomenrij

Struweel / wintergroene haag

Bij een bomenrij wordt één strook met boomvormers aangeplant. Bij het aanbrengen van een nieuwe boomvormers moet rekening worden gehouden met de volgende onderlinge (h.o.h.) afstand;

Voor het aanplanten van struweel en een wintergroene haag kan er geplant worden met een enkele rij struikvormers óf minstens twee rijen struikvormers. Afhankelijk van de keuze wordt de haag robuuster. Voor de aanplant van struweel wordt vaak gekozen voor 2-jarig bosplantsoen met de maat 60 - 80 cm hoogte.

Bomen van de 1e grootte: 12,00 - 15,00 m Bomen van de 2e grootte: 8,00 - 10,00 m Bomen van de 3e grootte: 6,00 - 8,00 m

(boom wordt groter dan 12 m hoog) (boomgrootte is tussen dan 6 – 12 m) (boomgrootte is kleiner dan 6 m)

Bij het aanplanten van een nieuwe boom in een bomenrij wordt doorgaans gekozen voor een boom met een stamomtrek van 12-14 cm, gemeten op 1 meter hoogte. Deze maat komt overeen met een boomhoogte van ongeveer 3,5 tot 4,0 m bij levering. Deze maatvoering biedt een goede balans tussen landschappelijke impact en een succesvolle hergroei.

enkele rij Voor een smalle strook struweel of wintergroene haag wordt een enkele rij struikvormers aangeplant, voorzien van 2 struiken per strekkende meter.

Veld 2 Aansluitend op de bestaande boomhoogte (> 12m) wordt de nieuwe bomenrij aangeplant met gelijke boomhoogte, dus met bomen van de 1e grootte.

minimaal twee plantenrijen Voor de een brede strook struweel of wintergroene haag worden minimaal twee rijen struikvormers aangeplant. Per strekkende meter worden in totaal vier struiken toegepast. De afstand tussen de rijen bedraagt bij voorkeur maximaal 1 m, afhankelijk van de gewenste dichtheid en de beschikbare ruimte. Deze haag krijgt een vrij uitgroeiend karakter, wat betekent dat de planten zonder strakke snoei mogen uitgroeien tot hun natuurlijke vorm. Bij volledige uitgroei kan de haag een breedte bereiken van circa 3 m, al is dit mede afhankelijk van het gekozen plantmateriaal en het toegepaste beheer.

ca. 175 meter

Struweel

Bomen: om 12 meter (175 : 12 = 14,60) worden ca. 15 bomen aangeplant om 15 meter (175 : 15 = 11,66) worden ca. 12 bomen aangeplant

Veld 1: ca. 700 meter

Uitgaande van het planten van bomen van de 1e grootte worden er tussen de 12 en 15 nieuwe bomen aangeplant.

Bij twee struiken per strekkende meter (700 x 2 = ) worden ca. 1400 struikvormers aangeplant

Knotwilgen

Veld 2: ca. 150 meter

Het aanplanten van knotwilgen is eenvoudig. Voor de aanplant van wilgen is een staak (een tak) van een bestaande knotboom voldoende. Een staak wordt vaak met een maat van 250 - 300 cm hoogte aangeplant en heeft een doorsnede van ca. 5 cm. De onderkant van de bast dien je gedeeltelijk te schillen. Dit betreft de eerste meter van de onderkant. Het gat voor de staak kun je boren met een grondboor. Ook kun je kiezen voor het graven van een plantgat. Vervolgens kun je de staak ongeveer 1 meter in de grond steken. Verwijder de takken van de zijkant van de staak en knot de staak op minimaal 2 meter hoogte boven het maaiveld. Plant de staken minstens 3 meter uit elkaar, een afstand van 6 meter uit elkaar is landschappelijk het beste. Het is niet noodzakelijk om de knotwilgen in een strak rechte lijn aan te planten; een licht golvende of speelsere opstelling past beter in het landschap.

Bij twee struiken per strekkende meter (150 x 2 = ) worden ca. 300 struikvormers aangeplant

Veld 1: ca. 190 meter

ca. 3250 meter x 2 = ca. 6500 struikvormers

om de 6 meter (190 : 6 = 31,66) worden ca. 32 knotwilgen aangeplant Veld 2: ca. 200 meter om de 6 meter (200 : 6 = 33,33) worden ca. 33 knotwilgen aangeplant

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

Veld 3: Voor de berekening van de hoeveelheid struweel voor in de oostwesterlijke L (65) x B (50) hoek in het perceel is uitgegaan van een rijafstand van 1 meter. Op de strook van 50 bij 65 meter worden struweelrijen aangelegd met een tussenafstand van 1 meter. Dit levert 50 rijen op, elk 65 meter lang. Bij een plantdichtheid van 2 struiken per strekkende meter worden per rij 130 struiken geplant, wat neerkomt op een totaal van 6.500 struiken. Gecombineerd met de overige meters struikvormers is het;

Daarnaast liggen er nog drie stroken van elk ca. 41 meter, wat neer komt op ca. 125 meter Bij twee struiken per strekkende meter (125 x 2 = ) worden ca. 250 struikvormers aangeplant Het totaal aantal struikvormers voor het aanplanten van het struweel bedraagt ca. 8250 struikvormers.

IAA Architecten

59

5 - Beplanting Wintergroene haag Veld 2: ca. 475 meter

Veld 3: ca. 475 meter

Bij twee struiken per strekkende meter (475 x 2 = ) worden ca. 950 struikvormers aangeplant.

475 x 3 m brede keverbank = 1425 m2

Patrijzenhaag

0,2355 x 12,5 = 2,94 kilo

Voor het ontwikkelen van een dichte patrijzenhaag is de aanplant van 1 rij met bosplantsoen voldoende, meer rijen mag ook. Per strekkende meter kun je 4 stuks bosplantsoen aanplanten. Voor de aanplant van een patijzenhaag wordt vaak gekozen voor 2-jarig bosplantsoen met de maat 60 - 80 cm hoogte. Veld 1: ca. 300 meter Bij vier struiken per strekkende meter (300 x 4 = ) worden ca. 1200 struikvormers aangeplant Veld 2: ca. 280 meter Bij vier struiken per strekkende meter (280 x 4 = ) worden ca. 1120 struikvormers aangeplant Veld 3: ca. 575 meter Bij vier struiken per strekkende meter (575 x 4 = ) worden ca. 2300 struikvormers aangeplant

Totaal 2355 m2 / 0,2355 hectare

Er is dus ongeveer 3 kilo zaad nodig voor 2355 m² bij een zaaidichtheid van 12,5 kilo per hectare.

Kruidenrijk grasland Het kruidenrijk grasland buiten het hekwerk wordt ingezaaid vanaf het hekwerk tot aan de projectgrens. Op veld 2 en 3 valt aan de noordoostzijde richting het spoor, de projectgrens samen met de perceelsgrens. De bestaande bomenrijen, die het spoor scheidt van het projectgebied, liggen buiten de projectgrens. Hierdoor worden er in alle velden geen bomen gerooid en kan het kruidenrijk grasland in veld 2 volledig worden ingezaaid tot aan de grens van het perceel. Voor het inzaaien van beide kruidenrijke graslandmengsels wordt, op advies van ir. F.F. van der Zee (Wageningen University & Research), 15% van de aangeduide oppervlakte vlekgewijs ingezaaid. Hierbij wordt een norm 1,5 gram per m2 of 15 kilo per ha gehanteerd. Zo zal door de jaren heen het kruidenrijke grasland op natuurlijke wijze verder uitbreiden, waarbij de kruiden zich via zaadverspreiding verspreiden naar omliggende delen. Veld 1: Binnen hekwerk ca. 7,3 ha Buiten hekwerk ca. 0,7 ha

Het totaal aantal struikvormers voor het aanplanten van de patrijzenhaag bedraagd ca. 4520 struikvormers.

Veld 2: Binnen hekwerk ca. 7,2 ha Buiten hekwerk ca. 1,25 ha

Keverbank

Veld 3 scenario 1 Binnen hekwerk ca. 5 ha Buiten hekwerk ca. 0,27 ha

Een keverbank is een verhoogde strook akkerland begroeid met ruige grassen en kruiden. Deze strook ligt een halve meter hoger dan de omliggende grond en is drie meter breed. De zaaidichtheid bedraagd 12,5 kilo per hectare. Veld 1: ca. 180 meter 180 x 3 m brede keverbank = 540 m2 Veld 2: ca. 130 meter 130 x 3 m brede keverbank = 390 m2

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

Veld 3 scenario 2 Binnen hekwerk ca. 5 ha Buiten hekwerk ca. 4,2 ha Binnen hekwerk 7,3 + 7,2 + 5 ha = 19,5 hectare. 15% van 19,5 = 2,925 hectare x 15 kilo per hectare = 43,88, ofwel 44 kilo zaad Buiten hekwerk scenario 1: 0,7 + 1,25 + 0,27 = 2,22 hectare 15% van 2,22 = 0,33 hectare. x 15 kilo per hectare = 4,995, ofwel 5 kilo zaad scenario 2: 0,7 + 1,25 + 4,2 = 6,15 hectare 15% van 6,15 = 0,923 hectare. x 15 kilo per hectare = 13,85 ofwel 13,9 kilo zaad Er is dus ca. 45 kilo zaad nodig voor het inzaaien van kruidenrijk grasland binnen het hekwerk. Voor buiten het hekwerk is het afhankelijk van welk scenario uitgevoerd wordt; voor scenario 1 is het ca. 5 kilo zaad en voor scenario 2 is het ca. 14 kilo zaad.

IAA Architecten

60

5 - Beplanting

ken

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

61

5 - Beplanting

Zaaidichtheid 12,5 kilo per hectare

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

62

5 - Beplanting

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

63

E

streekeigen beplanting, waaronder struweelvormers, besdragende struiken en/of fruitsoorten. Aan weerszijde van de haag ligt een ruige, brede strook met een vegetatie van grassen en kruiden die niet gemaaid wordt. De totale breedte van een patrijzenhaag kan tot zes meter uitgroeien.

5 - Beplanting Impressie van een patrijzenhaag

VOORBEELD SAMENSTELLING VAN EEN PATRIJZENHAAG Eenstijlige meidoorn

Het plantverbandCrataegus is één rijmonogyna met vier struiken per strekkende meter

Veldesdoorn Acer campestre

Rode kornoelje Cornus sanguinea

Nederlandse naam

Latijnse naam

Aandeel

Eenstijlige meidoorn

Crataegus monogyna

30%

Bosroos

Rosa arvensis

20%

Rode kornoelje

Cornus sanguinea

15%

Mispel

Mespilus germanica

Veldesdoorn

Acer campestre

Liguster*

Ligustrum vulgare

WAAROM Patrijzenhagen hebben takken die als een paraplu boven de grond hangen, waardoor ze veel dekking en nestgelegenheid voor patrijzen bieden. Ook de ruige grasstroken aan weerszijden van de haag bieden dekking en nestgelegenheid. De bloeiende en besdragende struiken en kruiden trekken ook tal van andere vogelsoorten aan. Ook lokken ze bijen, vlinders en allerlei nuttige insecten die kunnen bijdragen aan bestuiving en het onderdrukken van plagen in landbouwgewassen. Kardinaalsmuts Euonymus europaeus

Wilde 5% Liguster Ligustrum vulgare

Gelderse roos Viburnum opulus

10%

20%* 100%

* giftig, dus niet toepassen waar paarden worden geweid

AANLEG 1. Een patrijzenhaag is een manier om begrenzingen van een perceel te markeren. 2. Aanplant in de herfst geeft de grootste slagingskans. 3. Een patrijzenhaag bestaat bij voorkeur uit streekeigen soorten, gebaseerd op inheems plantmateriaal. De samenstelling kan worden aangepast per streek. Houd daarbij wel rekening met de gewenste groeivorm en hoogte van de haag.

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

Patrijzenhaag Jochem Sloothaak

Andere mogelijke soorten zijn kardinaalsmuts* (Euonymus europaeus) of gelderse roos (Viburnum opulus). Soorten zoals hondsroos (Rosa canina) en sleedoorn (Prunus spinosa) worden ontraden omdat zij veel wortelopslag maken en gaan woekeren.

BEHEER De eerste twee jaar na aanplant moet de ondergroei van graskruiden enkele malen gemaaid worden om verstikking van de jonge struiken te voorkomen. Vanaf het derde jaar wordt onder de haag, over een breedte van minimaal vier meter, niet meer gemaaid of geklepeld om een ruige begroeiing van gras en kruiden te laten ontstaan. Vanaf dan mag de haag cyclisch worden gesnoeid: in jaar vier de ene kant, in jaar vijf niets doen, in jaar zes de andere kant. Hierdoor is er altijd een zijde die voldoende dekking biedt en vruchten draagt. Het snoeien moet minstens twintig centimeter vanaf de stam gebeuren. Na het planten duurt het vier tot zes jaar voordat een hoogte van twee meter bereikt wordt. Als de haag hoger wordt dan twee meter, moet hij worden teruggesnoeid naar één tot anderhalve meter hoogte. Aan beide zijden mag de patrijzenhaag uitgroeien tot een totale breedte van vier tot zes meter.

IAA Architecten

64

5 - Beplanting Impressie van een wintergroene haag

Hulst Ilex aquifolium

Beuken(haag) Fagus sylvatica

Taxus Taxus Baccata

Jeneverbes Juniperus communis

Wilde kamperfoelie Lonicera periclymenum Rode bosbes Vaccinium vitis-idaea

zomer winter

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

IAA Architecten

65

6 - Bijlagen

Cardamine pratensis

Lotus corniculatus var. corniculatus

Rumex acetosella

Prunella vulgaris

Trifolium repens

Scorzoneroides autumnalis

Veronica chamaedrys

Erodium cicutarium

Bellis perennis

Crepis capillaris

Trifolium pratense

Plantago lanceolata

6.1 Beplantingsplan binnen hekwerk Het infoblad geeft aan dat de gemiddelde hoogte van het mengsel 30cm bedraagt. Op advies van de veiligheidsregio zal rondom de omvormers, trafos en batterijen de vegetatie korter dan 30 cm worden gehouden. Specificatietekst en infoblad M5 - Nectar onder het maaimes, bloemrijk gazon (https://www.cruydthoeck.nl/m5-nectar-onder-het-maaimes-losse-grammen)

Meerjarige bloemenmengsels voor diverse toepassingen

M5 - Nectar onder het maaimes, bloemrijk gazon Zonnige tot licht schaduwrijke plek

Bloeitijd april-oktober

Bloei vanaf het 2e jaar

Overwegend droge grond

Regelmatig maaien & afvoeren

Permanente invulling

Gem. 30 cm

Bijen & vlinders

Op vochthoudende grond kunnen grassen de overhand krijgen

Karakter Het M5-mengsel is ontwikkeld als alternatief voor een intensief gazon. Het biedt nectar aan insecten en is bestand tegen regelmatig maaien, waarna het snel weer in bloei komt. Het mengsel kan gecombineerd worden met een kleine hoeveelheid gazongraszaad. Afhankelijk van de maai-intensiteit ziet het mengsel er anders uit. Grondsoort Groeizame, niet te droge grond. Zaaidichtheid Zaai voor een ‘avontuurlijk grasveld’ 1-2 g/m2. Maximaal 1,5-2 g/m2 voor een publieksfunctie. Graszaden kunnen eventueel direct worden meegezaaid, of later toegevoegd (maximaal 1 g/m²). Zaai voor het meest bloemrijke resultaat geen graszaden mee. Zaaiperiode Jaarrond, maar bij voorkeur eind juli - oktober of februari - half april.

Soortenlijst M5-mengsel Bellis perennis

Madeliefje

Cardamine pratensis

Pinksterbloem

Crepis capillaris

Klein streepzaad

Erodium cicutarium

Gewone reigersbek

Hypochaeris radicata

Gewoon biggenkruid

Lotus corniculatus var.

Gewone rolklaver

corniculatus Medicago lupulina

Hopklaver

Plantago lanceolata

Smalle weegbree

Prunella vulgaris

Gewone brunel

Ranunculus repens

Kruipende boterbloem

Rumex acetosella

Schapenzuring

Scorzoneroides autumnalis

Vertakte leeuwentand

Trifolium dubium

Kleine klaver

Trifolium pratense

Rode klaver

Trifolium repens FG

Witte klaver

Veronica chamaedrys

Gewone ereprijs

Beheer Als intensief gazon (weinig bloei) iedere 1-2 weken maaien, het maaisel afvoeren. Als extensief gazon iedere 3-6 weken maaien, maaisel afvoeren, met name in de beginfase. Toepassingsmogelijkheden Tuinen, openbare ruimte en buitengebied (halfverharding, wadi’s, grasdaken, industrieterreinen). Tip! Wenst u een veld met Madeliefjes? Zaai dan Madeliefjes en pas intensief gazonbeheer toe. Meer weten of bestellen?

www.cruydthoeck.nl

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

2024 - 2025

IAA Architecten

66

6 - Bijlagen 6.2 Beplantingsplan buiten hekwerk Specificatietekst en infoblad WV Weidevogelgeluk voor boerenlandvogels (https://www.cruydthoeck.nl/wv-weidevogelgeluk-zakje-voor-15-25m2)

WV - Weidevogelgeluk voor boerenlandvogels Zonnige plek

Bloeitijd april-oktober

Bloei vanaf het 2e jaar

Periodiek vochtig

1-2 x per jaar maaien & afvoeren

Permanente invulling

Gem. 50 cm

Bijen, vlinders & vogels

Grondsoort Matig tot redelijk voedselrijke grond. Zaaidichtheid Gemiddeld 1 g/m2. Maximaal 1,5-2 g/m2 voor een publieksfunctie. Bij grote projecten is dunner zaaien (0,2-1 g/m2) een goede optie. Zaaiperiode Jaarrond, maar bij voorkeur eind juli - oktober (november) of februari - maart (half april). Beheer Jaarlijks één tot twee keer gefaseerd maaien en het maaisel afvoeren, te gebruiken als hooi. Toepassingsmogelijkheden Tuinen, openbare ruimte en buitengebied.

Soortenlijst WV-mengsel Achillea millefolium

Duizendblad

Cardamine pratensis

Pinksterbloem

Centaurea jacea

Knoopkruid

Crepis capillaris

Klein streepzaad

Hypochaeris radicata

Gewoon biggenkruid

Lathyrus pratensis

Veldlathyrus

Leucanthemum vulgare

Gewone margriet

Lotus corniculatus var.

Gewone rolklaver

Meerjarige bloemenmengsels voor specifieke toepassingen

Karakter Mengsel voor kruidenrijk grasland geschikt voor broedende weidevogels, met veel bloemen die insecten aantrekken. Daarnaast geschikt voor begrazing door of als hooiland voor hoevige dieren. Vanwege de klavers is het minder geschikt voor paarden. De eerste één tot twee jaar is de weide nog niet geschikt voor beweiding, omdat de planten zich eerst goed moeten vestigen.

corniculatus Lotus pedunculatus

Moerasrolklaver

Lythrum salicaria

Grote kattenstaart

Medicago lupulina

Hopklaver

Plantago lanceolata

Smalle weegbree

Prunella vulgaris

Gewone brunel

Ranunculus acris

Scherpe boterbloem

Rhinanthus angustifolius

Grote ratelaar

Rhinanthus minor

Kleine ratelaar

Rumex acetosa

Veldzuring

Rumex acetosella

Schapenzuring

Scorzoneroides autumnalis

Vertakte leeuwentand

Silene flos-cuculi

Echte koekoeksbloem

Taraxacum officinale

Paardenbloem

Trifolium dubium

Kleine klaver

Trifolium pratense

Rode klaver

Trifolium repens FG

Witte klaver

Vicia cracca

Vogelwikke

Meer weten of bestellen?

www.cruydthoeck.nl

Energielandgoed Raalte | 2026-05-28

2024 - 2025

IAA Architecten

67

ENERGIELANDGOED RAALTE

LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN MEI 2026

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Raalte&id=6d41940f-88ea-4f0d-b97b-42b11550ee67