Bijlage 4C Landschappelijk inpassingsplan
Tekst van het document
•
Er wordt ingezet op een mix van energiebronnen om een goede balans te bereiken die past bij zowel de gemeenschap als het landschap.
Initiatiefrijke samenleving en draagvlak •
De omgevingsvisie bouwt op de initiatiefrijke samenleving en streeft naar draagvlak, zowel sociaal als financieel.
•
Er wordt gepleit voor het betrekken van inwoners en partijen bij het begin van projecten en het eerlijk verdelen van lusten en lasten in de gemeenschap.
Koppeling met andere uitdagingen en investeringen •
De energieopgave wordt gekoppeld aan andere uitdagingen in de gemeente, zoals investeringen in landschappelijke kwaliteit.
•
Er wordt voorgesteld om een deel van de opbrengsten van duurzame energieopwekking te investeren in een leefbaarheidsfonds voor dorpen.
Rol van de gemeente •
De gemeente wordt gezien als een aanjager, verbindende factor en facilitator in dit proces.
•
Er wordt benadrukt dat de gemeente moet toezien op het tijdig behalen van doelstellingen en eerlijke verdeling van lusten en lasten.
50
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
Voor de goede (landschappelijke) inpassing sluit de gemeente aan bij ‘Handreiking kwaliteitsimpuls zonnevelden’ van de provincie Overijssel. Het landschapsontwikkelingsplan Salland, het bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Raalte en de Omgevingsvisie Overijssel geven daarbij handvaten over de te behouden en te versterken waarden en karakteristieken van het plangebied. De landschappelijke inpassing geeft een doorkijk naar wat er met de toe te voegen landschapselementen gebeurt als het tijdelijke zonneveld verwijderd wordt. De hoofd ontwerpprincipes voor landschappelijke inpassing zijn: •
Aansluiten bij landschapskarakteristieken en gebiedskenmerken. Bijvoorbeeld kavelrichting, structuren en patronen in het landschap behouden (en versterken). Het landschapsontwikkelingsplan, bestemmingsplan buitengebied en de gebiedskenmerken catalogus van de provincie Overijssel zijn hierbij leidraad over de te behouden en te versterken waarden en karakteristieken van een gebied. De lat ligt qua inpassing en compensatie hoger in landschappelijk en/of ecologisch waardevollere gebieden.
•
Kies een eenvoudige hoofdvorm voor het zonneveld die aansluit bij het landschap. Logische opstelling van de panelen; randen met kwaliteit; eenvoudige hekwerken poorten, transformator- en bijgebouwen.
4.2.2 Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Raalte Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Raalte geconsolideerd’. Het Legenda
Kanaaldijk-Zuid Heino plangebied heeft in dit plan de bestemming ‘Enkelbestemming Agrarisch met waarden – ................................................................................................................................................................................... Bouwvlak
Zonneveld
Landschapswaarden’. De ontwikkeling van het zonneveld is niet mogelijk binnen de geldende
Landschapsontwerper: F. K.
planologische kaders voor het Buitengebied. Op grond van artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 Wabo kan de gemeente medewerking verlenen aan de realisatie van het zonneveld. Dit houdt in dat een omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan aangevraagd dient te worden. Een andere optie is het herzien van het bestemmingsplan ter plaatse waarna middels een omgevingsvergunning het zonneveld wordt gerealiseerd.
....................................................................................... Landschapsontwerper: F. K.
N
0
50 100
Projectnummer: 7921
Datum: 11-07-19
200 Meters
Afbeelding 23. Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, plangebied betreft agrarisch met waarde.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
51
Pro
d..................................................................................................................................... Heino Legenda
Landschapsontwerper: F. K.
N
0
200
400
800 Meters
Afbeelding 24. Topografische kaart met daarop het plangebied aangegeven.
52
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
....................................... Projectnummer: 7921
Datum: 30-8-2019
RUIMTELIJKE AN 5. RUIMTELIJKE ANALYSE
5.1 Huidige situatie Het plangebied ligt tegen de noordgrens van de gemeente Raalte en ten noorden van Heino. Aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door de Kanaaldijk-Zuid (grotendeels zandweg) en het Overijselsch Kanaal. Aan de westzijde bevinden zich enkele woningen waarvan de dichtstbijzijnde (Kanaaldijk Zuid 4) zich op circa 70 meter afstand bevindt. Deze woning wordt omzoomd door forse bosschages. Deze bosschages belemmeren grotendeels het zicht op het plangebied vanaf de andere woningen (Kanaaldijk Zuid 2 en 3). Aan de zuid- en oostzijde wordt het plangebied niet echt begrensd door een natuurlijke afscheiding; aangrenzend liggen andere agrarische percelen. Aan de noordzijde van het plangebied is struweel aanwezig met soorten als boswilg, hazelaar, vuilboom en meidoorn. Door het struweel staan grote eiken waardoor het zicht op het perceel vanaf de Kanaaldijk-Noord aan de noordkant van het plangebied wordt belemmerd. Echter, de woning aan de Kanaaldijk-Noord ligt hoger in het landschap en kijkt op het plangebied. Ook de zuidelijk gelegen woningen in het meer besloten landschap van De Stoevinghe hebben zicht op het plangebied. Deze woningen liggen op grotere afstand van het plangebied. Tussen de woningen en het plangebied liggen nog diverse agrarische percelen. Het huidige grondgebruik van het plangebied is momenteel intensief grasland en akkers met maisteelt.
Er is geen verlichting aanwezig in en rondom het plangebied. Rondom het plangebied liggen diverse agrarische bedrijven en erven met woningen.
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
53
4K14 Legenda Bodemkaart Hn21
Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
cHd21
Kamppodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
cZd21
Akkereerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Zd21
Duinvaaggronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Zn21
Vlakvaaggronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
pZg21
Beekeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
cHn23
Laarpodzolgronden; lemig fijn zand
pZn21
Gooreerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
pZg23
Beekeerdgronden; lemig fijn zand
cHn21
Laarpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
3L5 1R1 2R2
d..................................................................................................................................... Heino zEZ21
Hoge zwarte enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
bEZ21
Hoge bruine enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Zn23
Vlakvaaggronden; lemig fijn zand
|h BEBOUW
Landschapsontwerper: F. K.
2R2
3K14
2M24
U27ORnr113--
3N4
Zn21-V*
Zd21-VII
Hn21-VI
fZn23-III
0
N
200
Kanaaldijk-Zuid Heino
Legenda
U27ORnr113--
Projectgebied
............................................................................................................................................. 800
400
LEGENDA Geomorfologie
Meters Zonneveld
2M24 Beekoverstromingsvlakte
3L5
2R2 \"Dalvormige laagte, zonder veen\"
3L5 Dekzandruggen (+/- oud bouwlanddek)
3L5 zEZ21-VII
Bebouwing
4K14
Afbeelding 25. Geomorfologische kaart. pZn21-VI
2R2
Hn21-VI
fpZg23-
cZd21-VII
2R2
2R2
3L5
3L5
cHn21-IV
3K14
pZg23-III
3K14
Hn21E-III*
4K14
2R
3L5 2M24
V
Hn21-IV
Hn21-IV
Hn21-III* cHn21-VI
cHn21-IV
Hn21-III*
zEZ21-VII
2R2
fpZg23-III
cHn21-VI
2R2
Zd21-VII
N
0
200
400 cHn21-IV 800 Meters cHn21-VI
Kanaaldijk-Zuid Heino Zd21-VII
Hn21-III*
Legenda LEGENDA
BodemkaartHn21F-VI ........................................................................................................................................................................... Landschapsontwerper: F. K. Hn21
Zonneveld
3L5
Z21-VII*
Hn21F-III*
Projectgebied
Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
pZg23
Beekeerdgronden; lemig fijn zand
cHn21
Laarpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
zEZ21
Hoge zwarte enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Hn21F-VII zEZ21-VII
Afbeelding 26. Bodemkaart. U27ORnr055--
´
0
35
70
pZg21-III
Hn21-VI
140 Meters
3L5
pZg21-III*
n21-IV
54
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino Hn21-IV
|h BEBOUW--
Hn21-VI
cHn21-VI
Hn21-V*
pZg23-III
cHd21-VII zEZ21-VII
zEZ21-VII* cHn21-V*
5.2 Ontstaan van het landschap Het Overijsselse zandlandschap bestaat uit een afwisseling van hoogteverschillen, stuwwallen, dekzandruggen en laagten. Deze afwisseling geeft identiteit aan het landschap zo ook rondom Heino. De geomorfologische kaart laat de ontstaansgeschiedenis van de diepere ondergrond van het gebied zien. Het plangebied ligt in een beekoverstromingsvlakte (2M24) en dalvormige laagte, zonder veen (2R2). In de omgeving zijn nog dekzandruggen (+/- oud bouwlanddek) (3L5) te vinden. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk - door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/ droog en laag/nat gebied. De ontwikkeling van het dorp Heino is begonnen op een oost-west georiënteerde hoger gelegen dekzandrug. Aanvankelijk met verspreide groepjes boerderijen met kampen later als gebundelde dorpsbebouwing rondom de kerk met brinken aan de rand van het dorp. De dekzandrug kenmerkt zich met landschapselementen als bosjes, landgoederen, houtwallen, hagen, singels en solitaire bomen (beuk en eik). De lager gelegen gebieden (beekoverstromingsvlakte en dalvormige laagte) kenmerken zich door een meer open en nat karakter met bijbehorende landschapselementen van knotwilgen, rietoevers en transparante elzensingels. De bodemkaart laat zien hoe de bovenste laag van de ondergrond is opgebouwd.
Ter plekke van het plangebied ligt een erf op beekeerdgrond (pZg23) . Deze grond bestaat uit lemig fijn zand. Ten behoeve van de landschappelijke inpassing en noodzaak tot bevordering van de biodiversiteit dient men gebruik te maken van inheemse beplanting die in de bodemeenheid beekeerdgrond voorkomt, namelijk: es, Gelderse roos, vogelkers, zwarte els, aalbes, eenstijlige meidoorn, grauwe wilg, haagbeuk, hazelaar, hondsroos, kardinaalsmuts, kers, lijsterbes, rode kornoelje, ruwe berk, zachte berk, zomereik, zwarte berk. In het ontwerp vormen deze soorten de basis voor de plantkeuze. Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Gebruik van inheemse beplanting toepassen behorend bij de bodemeenheid.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
55
d..................................................................................................................................... Heino Legenda
Landschapsontwerper: F. K.
N
0
200
400
800 Meters
Afbeelding 27. Historische kaart 1850.
Esri Nederland; Kadaster; Herziening Alg.
N
0
200
400
800 Meters
Afbeelding 28. Historische kaart 1904.
56
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
d..................................................................................................................................... Heino Legenda
Landschapsontwerper: F. K.
N
0
200
400
800 Meters
Afbeelding 29. Historische kaart 1950.
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m
N
0
200
400
800 Meters
Afbeelding 30. Historische kaart 1980.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
57
5.3 Landschappelijk raamwerk Vanuit Heino werden de omliggende gronden in cultuur gebracht en vervolgens bewerkt. Elke boer deed dit naar eigen inzicht en afgestemd naar de wetmatigheden van het toenmalig landbouwsysteem. Door deze ‘eenheid in handelen’ ontstond er een samenhangend landschap dat nu nog steeds herkenbaar is. Opvallend in het plangebied is de verkavelingsstructuur. In 1855 wordt het ’t Overijssels Kanaal gegraven. Dit kanaal was vele jaren een belangrijke waterweg in het gebied. Sinds 1962 heeft het kanaal zijn functie als waterweg verloren en is sindsdien als afwateringskanaal in gebruik. De verkaveling in het gebied is gerelateerd aan het Overijssels Kanaal. De huidige verkaveling wordt gekenmerkt door een regelmatig patroon van vierkante percelen (200x175m). Ook op de hoogtekaart is deze blokverkaveling ook goed herkenbaar. Op de hoogtekaart zijn de primaire en secondaire waterwegen met dwarsslootjes binnen de blokverkaveling t.b.v. afwatering. De aanwezige beplanting draagt bij aan behoud en versterking van de lineaire structuren van lanen, bosstroken, waterlopen en ontginningslinten met erven. Het plangebied is een open landschap. Het is wenselijk een inrichtingsplan op te stellen dat aansluit bij het open karakter van het landschap en waarin tegelijkertijd de lineaire structuur van het landschap behouden blijft of wordt versterkt.
Historisch gezien heeft er rond 1 0 en 1950 wel enkele beplanting gestaan langs de slootjes in het plangebied.
N
0
50 100
200 Meters
Afbeelding 31. Hoogtekaart.
58
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Behouden van rationeel agrarisch karakter van het landschap en waar mogelijk versterken van de landschappelijke dragers bestaande uit het kanaal, blokverkaveling en ruimtematen.
5.4 Beleving zonneveld Het zonneveld zal een verandering generen in het huidige landschap. Een goede landschappelijke inpassing van het zonneveld is dan ook wenselijk, waarbij het verhaal van de hedendaagse energie-opgave samengaat met het beleven van het open agrarische landschap. Er wonen diverse mensen in de nabijheid van het plangebied. Aan de westzijde bevinden zich enkele woningen waarvan de dichtstbijzijnde (Kanaaldijk Zuid 4) op circa 70 meter afstand ligt. Deze woning wordt omzoomd door forse bosschages. Deze bosschages belemmeren grotendeels het zicht op het plangebied vanaf de andere woningen (Kanaaldijk Zuid 2 en 3). Aan de noordzijde langs het kanaal is struweel aanwezig met soorten als boswilg, hazelaar, vuilboom en meidoorn. Door het struweel staan grote eiken waardoor het zicht op het perceel vanaf de Kanaaldijk-Noord aan de noordkant van het plangebied wordt belemmerd. Echter de woning aan de Kanaaldijk-Noord ligt hoger in het landschap en kijkt op het plangebied. Deze bewoners vinden het wenselijk om een openzicht te houden in zuidelijke richting. De zuidelijk gelegen woningen in het meer besloten landschap van De Stoevinghe hebben zicht op het plangebied. Tussen deze woningen en het plangebied ligt nog een groot stuk agrarisch perceel.
Om het zicht op het zonneveld voor deze bewoners te beperken wordt een losse landschappelijke haag aangeplant aan de zuid- en oostrand van het plangebied. Met deze landschappelijke inpassing is het zonneveld niet of nauwelijks zichtbaar. Het duurt enkele jaren voordat de beplanting het gewenste eindbeeld bereiken. De aanplant dient dan ook plaats te vinden voor de bouw van het zonneveld. Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Beperkt zicht op het zonneveld.
•
Vanaf woning op Kanaaldijk-Noord zicht naar het zuiden behouden.
•
Aanplant voordat het zonneveld wordt gebouwd.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
59
5.5 Natuurwaarden van het gebied Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Het Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het NNN, maar grenst aan de noordkant bij ‘t Overijssels Kanaal wel aan NNN-gebied. Het struweel dat onder deze zonering valt maakt onderdeel uit van Landgoederen Salland. De natuurdoelen die zijn gekoppeld aan de Landgoederen Salland betreffen: Het verbeteren van de kwaliteit van graslanden door middel van mozaïekbeheer dat
•
gericht is op verschraling. Het toepassen van struweel.
•
Met de voorgenomen realisatie van het zonneveld worden geen negatieve effecten verwacht op de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN. Van afname van areaal is geen sprake. Tevens worden geen effecten verwacht die de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN significant aantasten. Met een juiste landschappelijke inpassing en met het gebruik van streekeigen, inheems groen kan het aangrenzende NNN mogelijk worden versterkt. Bij een juist beheer en inrichting van het zonneveld kan de soortenrijkdom toenemen. Door extensieve begrazing met bijvoorbeeld schapen tussen de panelen toe te passen, ontstaan plaatselijk meer open plekken. Deze open plekken zijn gunstig voor pioniersoorten. Daarnaast wordt er niet meer bemest. Hierdoor krijgen belangrijke nectar producerende kruiden zoals duizendblad, knoopkruid,
Kanaaldijk-Zuid Heino rolklaver en gewone smeerwortel de kans om zich te ontwikkelen. Bloeiende kruiden zijn zeer ................................................................................................................................................................................................................. Legenda NNN
Landschapsontwerper: F. K.
Zonneveld
Projectnummer: 7921
belangrijk voor vlinders, bijen en andere insecten. Er dient voor een goede vegetatieontwikkeling
N
´
0
50
0
100
200
Afbeelding 32. Bovenstaande kaart toont met de groene vlakken het aanwezige Natuurnetwerk. 100
60
200 Meters
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
Datum: 30-8-2019
wel voldoende tussenruimte aanwezig te zijn tussen de panelen. In het plangebied staan langs de randen van de sloten onder andere soorten van vochtige omstandigheden, daarnaast zijn er kwelbacteriën aangetroffen in de sloten. Dit is een unieke kans om de oeverzones van de sloten natuurvriendelijk in te richten zodat kansen voor diversiteit toeneemt. Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Aansluiten en versterken van het aangrenzende NNN door gebruik te maken van streekeigen, inheemse beplanting.
•
Mozaïekbeheer opnemen voor de grasvegetatie.
•
Oeverzones natuurvriendelijk inrichten zodat kansen voor biodiversiteit toenemen.
5.6 Watersysteem en beheerzones In en rondom het plangebied bevinden zich verschillende watergangen, zowel primaire als tertiaire watergangen. Het waterschap Drents Overijsselse Delta is beheerder in dit gebied. Het water stroomt vanuit deze watergangen naar het westen en het zuiden. Het waterschap Drents Overijsselse Delta heeft aangegeven geen wateropgaven te hebben binnen en rondom het plangebied. Wel heeft het waterschap aangegeven dat de ontwikkeling van het zonneveld rekening dient te houden met de beschermingszones van de betrokken watergangen.
Afbeelding 33. Bovenstaande afbeelding toont de legger van het waterschap Drents Overijsselse Delta.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
61
Afbeelding 34. Foto van de West-Dalmsholter Waterleiding.
62
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
Daarnaast betreft de Kanaaldijk-Zuid een waterkering. Deze waterkering heeft een beschermingszone van 20 meter uit het hart van de waterkering. In de beschermingszones mogen veelal geen (grond)werkzaamheden plaatsvinden of objecten worden geplaatst. Hieronder is per watergang genoemd welke maten er dienen te worden aangehouden. •
Overijssels Kanaal betreft een primaire watergang en heeft aan de zuidzijde een beschermingszone van 5 meter.
•
De West-Dalmsholter Waterleiding betreft een primaire watergang en heeft aan de noord- en oostzijde een beschermingszone van 5 meter vanaf de insteek.
De dwarssloten op de West-Dalmshoter Waterleiding zijn secundaire watergangen en tussenliggende greppels op de kavels betreffen tertiaire watergangen. Het waterschap acht het mogelijk om de tertiaire watergangen te dempen mits de mogelijk optredende vernatting geen negatieve effecten heeft voor de gronden buiten het plangebied. Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Er dient rekening te worden gehouden met beschermingszones van watergang en waterkering.
5.7 Recreatie Langs het Overijssels Kanaal ligt een geliefde fietsroute. Deze weg maakt onderdeel uit van het fietsknooppuntennetwerk Nederland. Verder kan er in het kanaal worden gekanood, gezwommen of geschaatst. Ten oosten van het plangebied loopt een klompen wandelpad. Dit wandelpad sluit aan op de Haarweg, tussen de huisnummers 21 en 23. Ten zuiden van het plangebied loopt een uitgezette klompenroute. Buurtbewoners lopen rondjes in de omgeving van het plangebied, maar hebben geen wens voor een formeel (half verhard) wandelpad. De omwonenden hebben enerzijds aangegeven in de omgeving veelvuldig te wandelen, maar anderzijds geen behoefte te hebben aan openbare routes. Het blijft wel mogelijk om via de al bestaande (informele)routen door het gebied te wandelen. Dit is in de planvorming meegenomen. Daarnaast is er de mogelijkheid om bij een bestaande bank langs de fietsroute een informatiebord te plaatsen. Op dit bord wordt informatie over het gebied en het zonneveld beschreven. Uitgangspunten voor landschappelijke inpassing zonneveld Heino: •
Behoud van de bestaande (informele) routes.
•
Geen nieuwe openbare recreatieve routes ter hoogte van het zonneveld.
•
Zonneveld wordt dusdanig ingepast dat dit geen afbreuk doet aan de bestaande recreatieve waarden van het landschap.
•
Plaatsen van een informatiebord langs het fietspad op de Kanaaldijk-Noord.
Zonneveld Kanaalzijde-Zuid te Heino
63
© Eelerwoude 2024, niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden zonder schriftelijke toestemming van Eelerwoude, Mossendamsdwarsweg 3, 7470 AB Goor.