Bijlage 44 Zienswijze 16 (correctie)

Docnr14

BZ 04 Zienswijze - Lichtreflectie Aan het college van burgemeester, wethouders en de gemeenteraad van de gemeente Raalte Postbus 140 8100 AC Raalte Kenmerk: Velner - BZ 04 Raalte, 17 september 2025 Betreft: Zienswijze op de Ruimtelijke onderbouwing Energielandgoed Raalte Zaaknummer: 0177ESUITE696712023 Datum: 21 december 2023 Plantype: Vergunningsaanvraag Energielandgoed Raalte Status: Definitief Geacht college, Naast onze principiële bezwaren tegen de komst van zonneparken op de Velner, willen wij met deze zienswijze specifiek bezwaar maken tegen de gebrekkige onderbouwing rondom lichtreflectie in de aangeleverde stukken. 1. Ontbrekende onderzoeken en rapportages In de ter inzage gelegde documenten, waaronder exb-2025-29939 Ruimtelijke onderbouwing (ter inzage sinds 14-08-2025), wordt slechts summier verwezen naar lichtreflectie (par. 4.12). Deze passages bevatten enkel algemene opmerkingen en verwijzen naar literatuur over statische panelen. Er ontbreekt ieder wetenschappelijk rapport, meting of effectstudie naar de gevolgen van lichtreflectie bij het toegepaste trackersysteem "follow the sun". Zonder deugdelijke onderbouwing kan niet worden geconcludeerd dat de effecten aanvaardbaar zijn.1 2. Nieuwe, niet geteste technologie in Nederland Het project voorziet in velden met circa 170 draaiende assen, waarop 6 tot 120 panelen per as worden gemonteerd.

Dergelijke trackersystemen zijn in Nederland niet eerder op vergelijkbare schaal toegepast. Juist omdat er geen praktijkervaring of precedent bestaat, is een zorgvuldige en onafhankelijke effectbeoordeling onmisbaar. Het ontbreken van een reflectieonderzoek betekent dat er geen enkele zekerheid bestaat over de impact op de leefomgeving. 3. Risico van continu bewegende panelen De panelen bevinden zich op slechts 30 tot 800 meter van woningen. Zij draaien continu tussen +55° en -55° gedurende de dag, terwijl de zon in verschillende jaargetijden onder sterk wisselende hoeken op de panelen valt. Deze dynamiek maakt dat sprake is van bewegende, harde reflecterende vlakken die potentieel verblindende of hinderlijke lichtbundels kunnen veroorzaken. Er is geen onderzoek over hoe de verschillende invalshoeken van zonlicht, gecombineerd met de draaiende beweging van de panelen, doorwerken op de omwonenden. Dit is een ernstige tekortkoming in de onderbouwing. 1

Zie gevolgen vliegveld Schiphol.

1

BZ 04 4. Juridische grondslag voor afwijzing Zonder een deugdelijk onderzoek naar lichtreflectie kan niet worden voldaan aan de eis van een zorgvuldige ruimtelijke onderbouwing (art. 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening). Daarbij geldt dat een besluit moet berusten op een volledig en zorgvuldig onderzoek van de relevante feiten (art. 3:2 Awb). Zolang er geen objectief, onafhankelijk en wetenschappelijk onderbouwd onderzoek beschikbaar is waaruit blijkt dat het systeem geen ontoelaatbare hinder veroorzaakt, kan er geen vergunning worden verleend. 5. Juridische onderbouwing en jurisprudentie •

Wet milieubeheer (art. 1.1a, zorgplicht): het bestuursorgaan moet bij vergunningverlening de nodige kennis vergaren over de milieugevolgen en mag geen besluit nemen zonder gedegen onderzoek.

•

ECLI:NL:RVS:2019:1603: “Het bevoegd gezag moet bij het nemen van een besluit de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen vergaren. Dit betekent dat de mogelijke gevolgen van een plan of project voor het milieu vooraf moeten worden onderzocht en beoordeeld. Een besluit mag niet worden gebaseerd op aannames of onzekerheden waarvoor geen wetenschappelijke onderbouwing bestaat.”

(Geparafraseerd uit de overwegingen bij ECLI:NL:RVS:2019:1603, zie art. 3:2 Awb en vaste jurisprudentie). •

ABRvS 6 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:784: hier is expliciet onderzocht wat de invloed was van geluidreflectie door schermen; dit bevestigt dat reflectie-effecten onderdeel moeten uitmaken van de ruimtelijke beoordeling.

•

Algemeen rechtsbeginsel: besluiten moeten rusten op deugdelijk onderzoek en niet enkel op aannames (vgl. art. 3:46 Awb - motiveringsbeginsel).

Uit deze jurisprudentie blijkt dat het bestuursorgaan niet kan volstaan met algemene aannames of literatuur over andere situaties: er moet specifiek en onafhankelijk onderzoek plaatsvinden naar de effecten van dit concrete project.

6. Onafhankelijk deskundig onderzoek vereist Wij benadrukken dat een eventueel onderzoek naar lichtreflectie uitsluitend mag worden uitgevoerd door een onafhankelijke, deskundige instantie, zoals het RIVM of een erkend onderzoeksbureau m.b.t. lichtreflectie. Rapportages die (mede) door of in opdracht van de initiatiefnemer worden opgesteld, kunnen niet worden beschouwd als objectief en onafhankelijk. Alleen een volledig onafhankelijk onderzoek kan voldoende waarborgen bieden voor de bescherming van het woon- en leefklimaat van omwonenden.

2

BZ 04

Conclusie en verzoek Wij verzoeken u de vergunningsaanvraag voor het Energielandgoed Raalte af te wijzen, althans niet in behandeling te nemen, zolang: 1. Geen omiafihankelijk onderzoek beschikbaar is naar de effecten van lichtreflectie door het toegepaste trackersysteem; 2 Niet is gewaarborgd dat dit onderzoek wordt uitgevoerd door een volledig onafhankelijke deskundige instantie; 3. Dit onderzoek niet voorafgaand aan besluitvorming ter inzage wordt gelegd, zodat omwonenden de gelegenheid krijgen een zienswijze in te dienen. Zonder deze rapportages kan geen zorgvuldige besluitvorming plaatsvinden en wordt het woon- en leefklimaat van omwonenden ernstig in gevaar gebracht. Deze zienswijze wordt ingediend onder voorbehoud van nadere aanvulling en toelichting in de verdere procedure. Hoogachtend, • • . •

/ / /

H.B.M. Lugtenberg Hondemotsweg 28 8101NJ Raalte /I eMaiill hman.Luqtenberq@QuUook.com

/ L——

- *

/

En specifiek namens de omwonenden binnen de fichteffectzone. Bijlage: 04 bijlage licht reflecti'iezone veld 1 en 2 04 blad 42 exb-2025-29939 Ruimtelijke onderbouwing

3

Bijlage 1 BZ 04

N

2%

N35

G

Bijlage 2 BZ 04

Lichtreflectie Bij de plaatsing van een zonnepark is de lichtreflectie richting de omgeving vaak een punt van aandacht dat door omwonenden wordt genoemd. Van enige lichtreflectie richting de

is

omgeving

echter

nauwelijks

De

sprake.

schittering

en

reflectie

van

een

zonnepanelensysteem is aanzienlijk lager dan de schittering en reflectie die wordt

gegenereerd door standaard glas en andere veel voorkomende reflecterende oppervlakken in de directe omgeving van een zonnepark.

Het idee van efficiënte zone-energie is het absorberen van zoveel mogelijk licht met als doe

om daar elektriciteit van te maken en tegelijkertijd minimalisatie van de reflectie. Daardoor produceren standaard zonnepanelen veel minder schittering en reflectie dan het glas van

een standaard raam. De schittering en reflectie is eerder te vergelijken met dat van vlak

water.

Common Reflective Surfaces (in commercial B residential PV system environments)

10000

-------Steek

( sunlighi eneray refketed)

Reflected Energy percentage

90.00

50.009

(fresh flek=v)

T0 005

- itenord Glass

50.05

PexiglazE

50.0L5 10.0CS

30.009e ------- Smocth Wster

20.0C== 10.009

SolorGoss (hieh ligt trancmerion, low tron)

c co% o

15

20

*5

50

Incident angle of Sunlight

75

50

—-SolarGess w/Az costing

[in degrees}

Lichtreflectie verschillende materialen

In bovenstaande grafiek2 zijn de percentages aan gereflecteerde energie van de zon ten opzichte van oppervlakten, die veel voorkomen in woon/werkgebieden, te zien. De legenda

aan de rechterkant laat de verschillende oppervlakken zien waarbij de bovenste de het meeste reflecteert.

Door de beperkte schittering en reflectie zijn zonneparken ook vaak terug te vinden in de

direct omgeving van vliegvelden en snelwegen. Conclusie is dat overlast door schittering en/of reflectie niet van toepassing is.

2 Brom Sunpower Corporation: "PV Systems: Low Leve Is of Glare and Reflectance vs. Surrounding Environment"' provided with information e.g. by the University of Minnesota

Ruimtelijke onderbouwing Energielandgoed Raalte

22