Bijlage 40 Zienswijze 12

Docnr15

Per e-mail Aan de gemeenteraad van Raalte en aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte Postbus 140 8100 AC Raalte

Raalte, 16 september 2025

Betreft: zienswijze namens

Geacht college, geachte leden van de raad, Bij deze dien ik een zienswijze in ten aanzien van de volgende ontwerp-besluiten (zie bijlage voor de betre ende nummers): -“ontwerp-projectbesluit Hondemotsweg-Stobbenbroekerweg op 3 locaties, Raalte” -“Ontwerp verklaring van geen bedenking (VVGB) Hondemotsweg-Stobbenbroekerweg Raalte” -“BESLUIT M.E.R.-BEOORDELING” Ik stel mij op het standpunt dat de ontwerpbesluiten in strijd zijn met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij komt dat er ten onrechte geen mer-onderzoek is verricht naar de milieugevolgen. Voor de redenen waarom ik het niet eens ben met de ontwerpen, verwijs ik u graag naar het rapport dat in de bijlage is toegevoegd en onderdeel van deze zienswijze uitmaakt. Ik zie uw reactie graag tegemoet. Met vriendelijke groet,

ruimtelijk plan of omgevingsdocument ontwerp-projectbesluit Hondemotsweg-Stobbenbroekerweg op 3 locaties. Raalte

Datum publicatie

Jaargang en nummer

Organisatie

14-08-2025

Gemeenteblad 2025,356501

Raalte

V Download PDF

andere vergunning Ontwerp verklaring van geen bedenking (VVGB) Hondemotsweg-Stobbenbroekerweg Raalte Datum publicatie

Jaargang en nummer

Organisatie

08-08-2025

Gemeenteblad 2025, 334198

Raalte

V Download PDF

ruimtelijk plan of omgevingsdocument ontwerp-projectbesluit Hondemotsweg-Stobbenbroekerweg op 3 locaties. Raalte

Datum publicatie

Jaargang en nummer

Organisatie

08-08-2025

Gemeenteblad 2025,334206

Raalte

V Download PDF

andere vergunning BESLUIT M.E.R.-BEOORDELING Datum publicatie

Jaargang en nummer

Organisatie

07-08-2025

Gemeenteblad 2025, 327117

Raalte

LEVEN NAAST ENERGIELANDGOED RAALTE... KL

é

P 2

■ 2Ke

2ëx

I

2

Are", J

WO/" V)2j . c L.ë"

Ag, J

F F P

pA

f

4222

P

e

EA

a 3

*3 f J h

, Ac ■ -ce ■

."—r

■‘t

l’

■ T

>

Hzme

t

meml

E

s te

-t mu ■

-

=-

Lecms

ij- h—r ■

■ "e ■

ADVIESBUREAU HAVER DROEZI

-nC—-

■

c--

25 augustus 2025

www.haverdroeze.nl

. e

MUURHUIZEN 165, 3811 EG AMERSFOORT,. 033 461 35 35

E

-1n -2

n*-- -

-

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . . Inleiding ligt op 180m van de provinciale weg en vrijHet erf wel direct naast de spoordijk van het spoor Almelo-Zwolle. Aan de overzijde van de Heinoseweg is recent een geluidsscherm gekomen, een ingreep die verband houdt met de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk, de Fransiscushof. Nu worden plannen gepresenteerd voor het ontwikkelen van een zonneveld, Energielandgoed Raalte, direct achter de spoorweg. Voor het erf zijn genoemde ontwikkelingen ingrijpend en daarbij komt dat men niet geïnformeerd is over beide. Deze notitie is opgesteld om aandacht te vragen voor de nadelige gevolgen die ondervinden van de genoemde ontwikkelingen. In eerste instantie is dit de onduidelijkheid en de geluidsoverlast die al plaatsvinden. Vervolgens is het de vermoedelijke geluidsoverlast, zicht-overlast en warmte stress die wij verwachten dat het gevolg zullen zijn van de nieuwe ingrepen die aandacht behoeven, en waarvan de bewoners wensen dat dit onderzocht en beoordeeld wordt voordat de plannen verder worden uitgevoerd. Achtereenvolgend zullen de precieze situatie in beeld gebracht worden en de nadelige gevolgen één voor één besproken worden. Situatie Op pagina 3 (afbeelding 5) is de huidige situatie in beeld gebracht. Hiernaast (afbeelding 1) en op pagina 4 (afbeeldingen 7 en 8) is de toekomstige situatie in beeld gebracht.

Er is een profiel gemaakt waarin zichtbaar wordt om welke afstanden, hoogten en soort ingrepen het gaat. Deze situatie wordt hier kort beschreven.

4 - Het inrichtingsplan

Hottingerkaart 1787 (Geoportaal Overijssel) Totaalplan optie 2: Kruidenrijk grasland, poel en struweel

Het erf betreft een woonhuis met bijgebouwen, waar hobbymatig paarden gehouden worden. Het houden van paarden vraagt om rust en regelmaat op het erf. Tot 2 jaar geleden lag het erf vrij in het buitengebied naast de spoorweg Zwolle – Almelo, een regionaal spoorweg waar drie keer per uur een dieseltrein passeert. De regelmaat van de spoorweg en de afstand tot de Heinoseweg en tot naastgelegen bedrijven zorgden voor voldoende rust om prettig te wonen en paarden te houden.

Afbelding 1: ligging erven en zonnepark (Adviesbureau Haver Droeze)

Legenda bomen 2e grootte struweel

keverbank

hek

houtsingel

biobased gewassen

rietkraag

kruidenrijk grasland

dood hout

zonnepanelen

patrijzenhaag

sloot

poel

takkenril

onderhoudspad

wintergroene haag

perceelsgrens

projectgrens

knotwilgenrij

batterijopslag

nieuwe bomenrij

Energielandgoed Raalte | 2025-05-13

4

N 0

Klant

100

400m

200

schaal: 1:6000, formaat: A3 IAA Architecten

Afbeelding 2: Inpassingsplan energielandgoed (IAA Architecten)

24

Afbeelding 3: Locatie gezien vanaf de Hondemotsweg (Streetview)

2

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . .

Afbeelding 4: toegepaste geluidswal in bos (

/ reanco.nl)

Twee jaar geleden is begonnen met de aanleg van de wijk Franciscushof. Vanwege de nabije ligging aan de N35, de Heinoseweg, is op enige afstand (40-50m) in het bos een betonnen geluidsscherm aangelegd van 3m hoogte. Hiervoor is een open zoom in het bos gekapt. Met name in de winter, wanneer het blad van de bomen is, lijkt de komst van dit scherm tot gevolg te hebben dat een hoeveelheid geluid, dat voorheen in het bos gedempt werd, nu terugkaatst naar de Heinoseweg en daaroverheen hoorbaar wordt als extra geluid voor de bewoners op Ten onrechte zijn de gevolgen van de plaatsing van het geluidsscherm nooit onderzocht door de gemeente Raalte. Het dringende advies is om deze gevolgen alsnóg in kaart te brengen, mede in verband met de plannen voor de zonneparken. Sinds 2017 worden plannen gepresenteerd voor Energielandgoed Raalte , een bedenkelijke naam voor de komst van drie zonneparken die zijn gelegen in het Landgoederengebied te Raalte. Een van deze parken is geprojecteerd aan de Hondemotsweg (op slechts! 8m afstand uit de perceelgrens) achter de spoordijk. Evident is dat dit zonnepark directe gevolgen zal hebben voor het erf Heinoseweg 5. Wij begrijpen echter dat er nimmer een persoonlijk gesprek heeft plaatsgevonden vanuit de zijde van de projectontwikkelaar met de bewoners.

Afbeelding 5: bestaande situatie (Topotijdreis) Voor deze zijde kan de inrichting van het plan als volgt worden omschreven: Het aanleggen van een strook kruidenrijk grasland tot aan het hek van het veld en het vrijhouden van een onderhoudspad van 4m tot aan de eerste panelen. Het hek is 1,8m hoog en zal van zwarte staafmatten worden gemaakt. De panelen zijn op trackers gemonteerd die in de hoogste stand tot 2,38m hoog boven het maaiveld uitsteken. De draaiassen staan in noordzuidrichting en de panelen bewegen van 55o oostwaarts tot 55o westwaarts met de zon mee. De inverters voor het panelenveld zijn aan een middenpad geplaatst en staan op ca. 60m uit de perceelgrens. Andere objecten zoals een batterijopstelling en een inkoopsstation worden gepositioneerd aan de zuidkant van het veld. Slechts aan de zuid(west)kant van het veld wordt inpassende beplanting toegepast. Het is onduidelijk waarom er in deze situatie geen rekening is gehouden met de bewoners van de Dit betreft een tekortkoming.

Ten opzichte van het erf Heinoseweg zijn de volgende afstanden en hoogten van betekenis: •

afstand tot het zonnepark ca. 50m vergelijkbaar met het erf aan

•

hoogte zonnepark ca. 2,4m boven maaiveld (6,2m+NAP), dat is meer dan een halve meter boven ooghoogte – ter vergelijking: de spoordijk is ter plekke 1,4 – 1,7m boven maaiveld (afhankelijk welk maaiveld als referentie wordt genomen / spoor is 5,5m+NAP / het maaiveld is op het erf 4,1m+NAP)

•

afstand tot het geluidsscherm ca. 225m

•

hoogte van het geluidscherm is ca 8m+NAP (ca. 3,4 – 4,2m boven maaiveld ter plekke), dit is ca. 4,3m boven de Heinoseweg (3,7m +NAP) en 3,9m boven het maaiveld op het erf (4,1m+NAP)

In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op de verwachte overlast van Energielandschap Raalte.

3

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . . Geluid De versterking of verandering van het geluid door het aanbrengen van een geluidsscherm langs de Heinoseweg zou kunnen worden verklaard door weerkaatsing1. Het gebruikte scherm is gemaakt van en absorberend materiaal: houtvezel-beton. Het scherm is 3,5m hoog en staat loodrecht op het maaiveld. Berekend is dat de reductie van het geluid er achter voldoende is voor aanvaardbare normwaarden in de woonwijk Franciscushof. Er zijn geen metingen gedaan over de reflecterende werking. Hoewel het primaire doel van een geluidsscherm is om geluidsoverlast te verminderen, kan het in sommige gevallen ook geluid weerkaatsen, wat kan leiden tot een versterking van het geluid op bepaalde plaatsen. Het loodrecht op het maaiveld staan van het scherm maakt de kans groter dat dit het geval is. Gezien de plaats van het geluidsscherm in een bos is het voorstelbaar dat dit effect in de winter sterker is dan in de zomer. Het geluid van de spoorweg is niet nieuw. Het is echter tijdelijk en wordt op vaste momenten in een uur en per dag geproduceerd. De geven aan dat ze hiervan op de hoogte waren bij het betrekken van het erf en dat het soort geluid en de tijdelijkheid maakt dat er gewenning optreedt, ook bij dieren. De spoordijk beperkt ook het geluid van de percelen die er achter liggen, waar het zonnepark gepland is.

De hoogte van de spoordijk is echter maar ca. 1,5m boven het maaiveld. Algemeen bekend is dat 1

In een situatie waarbij een geluidsscherm de geluidsbron scheidt van een woonwijk, kan reflectie van geluid van het scherm zorgen voor een verhoogde geluidsbelasting in de buurt van het scherm. Geluidsreflectie bij geluidsschermen is het verschijnsel waarbij geluidsgolven van een geluidsbron worden teruggekaatst door een geluidsscherm, in plaats van geabsorbeerd of doorgelaten. Dit kan de geluidsreductie verminderen, vooral als het geluid wordt teruggekaatst naar de geluidsbron of een andere plek waar het hinderlijk is.

Afbeelding 6: geluidsscherm, geluidsbronnen en omgrenzing (hek) zonneveld (Adviesbureau Haver Droeze) geluidsscherm

N35

spoor

inverters 72,7m 99,6m

Afbeelding 7: doorsnede (Adviesbureau Haver Droeze)

4

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . .

Grid-Connected Inverter

5HX / SG320HX / SG333HX / SG350HX

een geluidsscherm het meeste rendement heeft wanneer de bron er vlak achter ligt. De inverters van het zonnepark die als geluidbron het dichtst bij liggen en het meeste geluid maken, zijn hier echter op 70m afstand vandaan geplaatst.

Afbeelding 10: akoestische isolatie door (winter)groen (Adviesbureau Haver Droeze)

Afbeelding 8: inverter (Sungrow) De inverters2 van het geplande zonnepark maken op 1m afstand een geluid van 76 dB. Ze staan opgesteld op een hoogte van ca 1,5m. Het geluidsniveau zal naar verwachting dan bij de spoordijk ca. 40 dB zijn en bij het erf (op 100m afstand) ca. 36 dB. De sterkste frequenties liggen tussen de 250 en 1000Hz en het hoogste volume wordt behaald op dagen dat er veel zon is en de inverters volop werken. Het gaat bovendien om meerdere (20) puntbronnen die elkaar kunnen versterken zodat op een zonnige winterdag het geluid hier kan toenemen tot boven de 50 dB3. 2

3

Afbeelding 9: akoestische isolatie door ombouw (Sunvest)

Het is zeer aannemelijk dat de komst van de zonnepanelen gaat zorgen voor geluidsoverlast. Dit is ongewenst. Het is daarom noodzakelijk de geluidsoverlast voor het door de opstelling van het zonnepark achter de spoordijk te onderzoeken. Dit geldt zowel voor het woonhuis als voor de dierenverblijven en weiden. stellen dat iedere toename van geluid, boven de oorspronkelijke waarden van voor geluidsscherm en energielandgoed, dient te worden uitgesloten.

Inverters van het aangegeven type (Sungrow) zijn gebruikt in reeds gebouwde parken waarbij geluidsmetingen zijn verricht. De waarden die hier genoemd worden zijn daar ook daadwerkelijk Er ontbreekt bij de openbaar gemaakte stukken een dergelijk gegemeten. Een van de gemeten parken is Zonnepark Lievelde (zie SG285_320_333_350HX-UEN-Ver11-202410 luidsonderzoek. Al om die reden kan worden gesteld dat de plannen krantenbericht als bijlage). in strijd zijn met een goede ruimtelijke ordening. Daar komt bij dat Bij deze simpele berekeningen is gebruik gemaakt van bij het geluidsonderzoek ook de komst van de recent aangebrachte www.onlinerekenmachine.com/geluidsverzwakking-over-afstand geluidsscherm dient te worden betrokken. en https://nl.wikipedia.org/wiki/Optellen_van_geluidsniveaus

Afbeelding 11: huidige beplanting langs het spoor (Adviesbureau Haver Droeze)

5

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . . Zicht en schittering De panelen zijn zichtbaar vanaf ooghoogte op het wanneer ze in hun meest verticale positie staan. Dan reiken ze tot 2,4m boven het maaiveld: dat is 6,1m+NAP. De bovenkant van de spoordijk ligt op 5,5m+NAP en ooghoogte op het erf is 4,9m+NAP. De minimale afstand van het erf tot de dijk is 28m en van de zonnepanelen tot de dijk 23m. Hierdoor zullen de bovenkanten van de panelen zichtbaar zijn in hun hoogste stand. Bovendien is het panelenveld storend zichtbaar vanaf de verdieping, zowel in de winter als in de zomer. Schittering van panelen treedt op bij lage zonnestanden waarbij de weerkaatsing van lichtstralen op grote afstand zichtbaar is. Dit treedt bovendien op in de winter wanneer de meeste beplanting geen bladeren heeft. De geplande situatie zal bij bepaalde zonnestanden, met name in de winter, kunnen resulteren in schittering. In combinatie met passerende treinen kan dit overlast geven en paarden (ooghoogte ook ca. 1,75m) doen schrikken. Het is wenselijk dat dit onderzocht wordt. Ten onrechte is bij de verlening van de vergunning hiermee geen enkele rekening gehouden.

Afbeelding 12:

in de winter - daarachter de spoordijk en de percelen waar het energielandgoed wordt gebouwd (Streetview)

bovenkant panelen 6,1m+NAP

spoordijk 5,5m+NAP

26m

22m

Afbeelding 13: doorsnede met zichtlijnen en hoogten (Adviesbureau Haver Droeze)

Afbeelding 14: mogelijke schittering (Adviesbureau Haver Droeze)

Afbeelding 15: zichtbaarheid op ooghoogte (Adviesbureau Haver Droeze)

1.

Afbeelding 16: zichtbaarheid vanaf de verdieping (Adviesbureau Haver Droeze)

2.

6

L E V E N N A A S T E N E R G I E L A N D G O E D R A A LT E . . . Warmte Zonnevelden kunnen een lokaal opwarmingseffect hebben, ook wel het “zonneakker warmte-eiland” effect genoemd waardoor een lokale temperatuurstijging optreedt. Dit komt doordat donkere zonnepanelen warmte absorberen en minder warmte reflecteren dan bijvoorbeeld een grasveld of een ander lichter oppervlak . Hoewel de effecten op grote schaal waarschijnlijk beperkt zijn, kunnen lokale temperatuurstijgingen invloed hebben op de directe omgeving, zoals de biodiversiteit en het microklimaat. Temperatuurstijgingen zijn in Canada gemeten tot 1,9o in het midden van het veld. De effecten zijn echter lokaal en zullen geen invloed hebben op naastgelegen percelen. Een verkoelend effect in de nacht brengt dit bovendien in balans. De invloed die dit heeft op de biodiversiteit binnen het plangebied zal in een inpassingsplan gecompenseerd worden. Het verdient dan wel aanbeveling om dit rondom het geplande park aan te brengen en niet eenzijdig aan de kant van de Hondemotsweg.

CONCLUSIE

Gezien het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat er in het kader van participatie niet het vereiste contact is geweest met de terwijl het zeer aannemelijk is dat zij directe gevolgen zullen gaan ondervinden van de komst van één van de geprojecteerde zonnevelden in de nabijheid van hun perceel. De vraag kan gesteld worden of de samenstelling van de groep van deelnemers aan deze participatie wel zorgvuldig is geweest. Wij hebben daar onze vraagtekens bij.

Duidelijk is dat het onderzoek naar de effecten van geluid, zichtbaarheid en warmte tekort schiet en dat de landschappelijke inpassing hierbij onvoldoende is. Het is zelfs de vraag of het met zorgvuldige landschappelijke inpassing lukt om ervoor te zorgen dat er geen sprake is van storende hinder door geluid, licht, warmte, of bederf van uitzicht. Hiernaar zal aanvullend onderzoek verricht moeten worden, waarbij tevens rekening gehouden moet worden met de reeds bestaande geluidssituatie (die ook verband houdt met het recent geplaatste geluidsscherm).

Nadere specificatie van de vereiste maatregelen Langs Energielandgoed Raalte is aan de zijde van de spoordijk niet meer gedaan aan landschappelijke inpassing dan het ontwikkelen van een strook kruidenrijk grasland van 8m breedte. Om zowel zicht als geluidsoverlast voor te beperken is het aanplanten van een houtsingel van minimaal 3m hoogte en voldoende dichtheid gewenst. Een minimale breedte van 6m - 4 rijen op 1m afstand - en een sortiment van inlandse soorten op 1m plantafstand in de rij, waaronder 20-30% wintergroene soorten zoals Hulst en Wilde liguster is hiervoor nodig. Voor een snelle ontwikkeling wordt geplant met bosplantsoen maat 80-100. Door het aanplanten van een dichte houtsingel wordt welliswaar de geluidsoverlast verminderd. Gezien de afstand tot de bronnen blijft het echter nodig de inverters te omkasten met geluidwerend materiaal. Dit dient zodanig te gebeuren dat het maximale geluidniveau geen toename van geluid op tot gevolg heeft.

Wij kunnen op basis van de huidige informatie niet anders concluderen dan dat de komst van het Energielandgoed Raalte in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.

Afbeelding 17: warmtebeeld zonnepark (energiekeurplus.nl)

eisen minimaal de hierboven genoemde onderzoeken (geluid, zichtbaarheid en warmte) en in ieder geval het aanbrengen van geluidsisolatie rond de inverters door omkasting en het aanleggen van een dichte houtsingel van 6m breedte en minimaal 3m hoogte direct achter de spoorbaan.

Afbeelding 18: groen rond zonnepark (Adviesbureau Haver Droeze)

7