Bijlage 3 onderzoek Ruimte potentiele windturbineclusters gemeente Raalte

Uitgebracht door ROM3D Harfsen 29-11-2023

Opdrachtgever: Gemeente Raalte Lieke Helsper

ROM3D Dorshorst 1a 7217 PH Harfsen

T 0573 46 06 34

Projectleider ROM3D Dillen Bruil, MSc adviseur geodata E: dillen.bruil@rom3d.nl

E info@rom3d.nl W www.rom3d.nl

2

29 november 2023

1

Introductie ........................................................................................... 4

2

Werkwijze ............................................................................................ 4

3

Resultaten ............................................................................................6

Kaarten: Belemmeringen windturbines ............................................................. 8 Kaarten: Ruimte windturbines ...........................................................................9 Kaarten: Maximaal aantal windturbines .......................................................... 10 Kaarten: Mogelijke windturbineclusters .......................................................... 11 Tabel: Tiphoogte: 200 meter ........................................................................... 12 Tabel: Tiphoogte: 242,5 meter ........................................................................ 13

3

Eind 2022 heeft ROM3D kaarten met mogelijke gebieden voor windturbines gemaakt voor de gemeente Raalte. In het licht van nieuw voorgenomen beleid van de Provincie Overijssel wil de gemeente Raalte graag weten welke clusters van minimaal 4 windturbines er mogelijk zijn in de gemeente of op de grens van de gemeente, waarbij een deel van het cluster in de buurgemeente kan komen te staan. ROM3D heeft onderzoek gedaan of en hoeveel clusters er mogelijk zijn van minimaal 4 windturbines in de gemeente/op de grens van de gemeente. Hierbij wordt uitgegaan van 2 referentiehoogtes:

— 200 meter tiphoogte – as 131 m, rotordiameter 138m — 242,5 meter tiphoogte – as 160m, rotordiameter 165m

Er zijn twee soorten belemmeringen gedefinieerd: harde en zachte belemmeringen. De harde belemmeringen zijn gebaseerd op het handboek risicozonering windturbines en laagvliegroutes en radarverstoringsgebieden. Daarnaast wordt ook rekening gehouden met geluid tot kwetsbare objecten (onder andere woningen). Hiervoor wordt rekening gehouden met 2 keer de tiphoogte zoals gepubliceerd is in het ontwerpbesluit windturbines leefomgeving1. Zachte belemmeringen zijn trede 4 en 5 van de windladder van Overijssel, Natura 2000 gebieden en Open weidevogelgebieden kritische soorten. Om te kijken waar eventueel ruimte is voor windturbines wordt naar de harde belemmeringen gekeken. Deze vormen de uitsluitingen. Overal waar niets is uitgesloten is gedefinieerd als ruimte. Binnen de ruimtes wordt gekeken of er zachte belemmeringen zijn. De harde belemmeringen zijn veelal afhankelijk van de hoogte van de windturbine. Voor beide referentiehoogtes zijn de uitsluitzones berekend. De gebruikte afstanden kunnen gevonden worden in de tabel op de volgende pagina. De tabellen zijn ook afzonderlijk toegevoegd aan de bijlagen In sommige gevallen kan de ruimte voor windturbines toenemen. Als een woning onderdeel wordt van het plan, dan kunnen we in plaats van 2x de

1

Document 2: Ontwerpbesluit windturbines leefomgeving artikelen.pdf: (https://www.platformparticipatie.nl/windturbinesleefomgeving/ontwerpbesluitwindturbines-leefomgeving/documenten-ontwerpbesluitwindturbinesleefomgeving/default.aspx#folder=2566926)

4

Harde uitsluiting Kwetsbare panden:

Beperkt kwetsbare panden Overige panden Hoofdwegen Spoorbaan Hoogspanning Risicotransport (gas) Vaarwegen Laagvliegroutes en radarverstoringsgebieden

Panden met de volgende gebruiksdoel functies uit de BAG: woon, gezondheid, logies, onderwijs en cel en campings Bufferafstand: 2x tiphoogte Niet kwetsbare panden met de volgende gebruiksdoel functies uit de BAG: sport, winkel, kantoor, industrie Bufferafstand: halve rotordiameter Panden zonder gebruiksdoel functie uit de BAG: Geen bufferafstand Bufferafstand: halve rotordiameter Bufferafstand: halve rotordiameter + 8 meter Bufferafstand: tiphoogte Bufferafstand: tiphoogte Bufferafstand: 50 meter Niet aanwezig voor het geselecteerde gebied Geen bufferafstand, Niet aanwezig voor het geselecteerde gebied

tiphoogte uitgaan van 1x de tiphoogte als afstand voor die woning. Naar deze woning refereren wij als molenaarswoning. Binnen een plan mag er maximaal één woning als molenaarswoning opgenomen worden. Hierdoor kan er meer ruimte ontstaan. In theorie kan dit het verschil maken tussen wel of geen cluster plaatsen. In elke ruimte zal gekeken worden hoeveel windturbines er in die ruimte kunnen komen. Hierbij houden we rekening met een eventuele molenaarswoning. Deze windturbines kunnen samen een cluster vormen. Een cluster is hierin gedefinieerd als een groep of lijn van minimaal 4 windturbines waarbij er een ruimtelijke samenhang is. Als minimale afstand tussen de windturbines houden we drie keer de rotordiameter aan. Idealiter is de onderlinge afstand groter, maar zo wordt een beeld gecreëerd met het maximaal aantal turbines. Als windturbines te kort op elkaar staan dan kunnen ze elkaars wind weg vangen waardoor ze minder rendabel zijn. Vaak wordt 3 tot

5

Bufferafstand (m) Tiphoogte: 200m Tiphoogte: 242,5m

Opmerking

400

485

69

82,5

0

0

69 69 200 200

82,5 82,5 242,5 242,5

50

50

0

0

5 keer de rotordiameter als minimale onderlinge afstand aangehouden. Bij het intekenen van de windturbines is geen rekening gehouden met de ondergrond waarop de voet van de turbine moet komen te staan. Uiteindelijk is er gekeken waar er clusters van minimaal 4 windturbines geplaatst kunnen worden. Deze kunnen gevormd worden uit meerdere ruimtes. We houden ook rekening met de gebieden buiten de gemeentegrens. We kijken waar ruimte is over de gemeentegrens. De belemmeringen zijn uitgerekend tot 2km buiten de gemeentegrens, waarbij we voor de ontstane ruimtes tot maximaal 1km buiten de gemeentegrens kijken. Een ruimte buiten de gemeentegrens moet ook gedeeltelijk binnen de gemeentegrens liggen om meegenomen te worden in de analyse.

De pagina’s bevatten steeds twee kaarten. Links voor een tiphoogte van 200 meter, rechts een tiphoogte van 242,5 meter.

Op de komende pagina’s zijn de kaarten met resultaten toegevoegd. Deze kaarten zijn ook afzonderlijk als PDF bijgevoegd. Deze PDF’s zijn clickable, wat wil zeggen dat de verschillende kaartlagen in Adobe Reader afzonderlijk aan-

Pagina 8:

De belemmeringen afzonderlijk weergegeven

Pagina 9:

De ruimtes die overblijven, genummerd

Pagina 10:

De ruimte die nodig is per windturbine, zodat de minimaal afstand tussen twee windturbines 3x de rotordiameter is. De

en uit te zetten zijn. Hoe dat werkt is hieronder weergegeven.

diameter van de blauwe buffercirkels is hier 3x de rotordiameter, de cirkels mogen dus niet overlappen

Clickable.PDF

Pagina 11:

Clusters die getekend kunnen worden op basis van de windturbine cirkels. Een cluster bestaat uit minimaal 4 windturbines waartussen ruimtelijke samenhang is*. In sommige gevallen is er wat variatie te bedenken in welke windturbinecirkels meegenomen worden in een cluster.

* De ruimtelijke samenhang kan veranderen bij een grotere onderlinge aftstand. Als deze afstand toeneemt is er sneller ruimtelijke samenhang met windturbines verder weg. Op pagina 11 en 12 is een tabel te vinden waarbij de nummers in de eerste kolom overeenkomen met de nummers op de betreffende kaarten. In de tabel is aangegeven of er eventueel zachte belemmeringen zijn en of er een molenaarswoning nodig is om tot het maximum aantal windturbines te komen. Er zijn geen kaarten geëxporteerd met de afzonderlijke molenaarswoningen. Deze ruimtes zijn te klein en te gedetailleerd om duidelijk te kunnen

6

exporteren. Deze ruimtes zijn wel opgenomen bij de meegeleverde geo-data. Belangrijk hierbij is om rekening te houden dat er maximaal één molenaarswoning per plan meegenomen mag worden. Naast elke ruimte zijn vaak meerdere vlakken “extra” ruimte te vinden. Er kan maar één vlak per ruimte gebruikt worden. Om dit inzichtelijk te maken kan er bijvoorbeeld gekleurd worden op de kolom “identificatie”. Dit is een nummer gekoppeld aan de panden in de BAG. Trede 4 van de windladder van provincie Overijssel is niet meegenomen in deze analyse. Er bevinden zich geen “trede 4: terughoudend met molens gezien landschappelijke, economische of ecologische waarden” in de gemeente Raalte. Zie ook de kaart hiernaast waar de gemeentegrens over de kaart van trede 4 is gelegd. De rode vlekken geven de locatie van Trede 4 aan. (bron: https://www.nieuweenergieoverijssel.nl/site-content/uploads/2021/12/230404WINDLADDER.pdf). Voor aanvullende vragen over de data of de kaarten kan contact opgenomen worden met Dillen Bruil.

7

KAARTEN: BELEMMERINGEN WINDTURBINES

8

KAARTEN: RUIMTE WINDTURBINES

9

KAARTEN: MAXIMAAL AANTAL WINDTURBINES

10

KAARTEN: MOGELIJKE WINDTURBINECLUSTERS

11

TABEL: TIPHOOGTE: 200 METER

12

TABEL: TIPHOOGTE: 242,5 METER

13

14