Bijlage 3. Memo vergelijking handelingskaders vluchtelingenopgave oud-nieuw
Tekst van het document
MEMO Datum 29 oktober 2026 Aan College Kopie aan Tamara Schrör (domeinmanager sociaal domein) Van Team vluchtelingen Onderwerp Vergelijking handelingskaders vluchtelingenopvang Vergelijking handelingskaders vluchtelingenopvang Deze memo beschrijft de belangrijkste verschillen tussen het vastgestelde Handelingskader opvang vluchtelingen Raalte 2024 tot en met 2027 en het geactualiseerde Handelingskader vluchtelingen gemeente Raalte 2026. Het nieuwe handelingskader bouwt voort op de bestaande koers, maar is compacter en sterker gericht op bestuurlijke afwegingen en de uitvoering bij concrete locaties. De ontwikkeling van asielopvang is daarbij de eerste concrete opgave. Tegelijk worden opvanglocaties nadrukkelijk bezien vanuit duurzaam en flexibel gebruik, zodat deze op termijn ook kunnen bijdragen aan de huisvesting van andere groepen woningzoekenden. Hoofdwijzigingen op hoofdlijnen • Een compacter en duidelijker kader: het handelingskader 2026 geeft op hoofdlijnen richting en is daardoor beter bruikbaar bij concrete bestuurlijke keuzes. • Duidelijkere bestuurlijke rollen: de verantwoordelijkheden van college en gemeenteraad en het moment waarop de raad wordt betrokken, zijn scherper afgebakend.
• Een betere koppeling met de woonopgave: locaties en voorzieningen worden zo mogelijk duurzaam en flexibel ontwikkeld, zodat zij later ook kunnen worden benut voor andere woningzoekenden, zoals spoedzoekers. • Een zorgvuldiger participatieproces: inwoners krijgen vooraf duidelijkheid over hun invloed, met passende gespreksvormen en zichtbare terugkoppeling over wat met hun inbreng gebeurt. Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen Thema Oud handelingskader Nieuw handelingskader Belangrijkste verschil Karakter en focus Breed beleidskader met prognoses, financiën en gevolgen voor huisvesting, onderwijs, zorg, participatie en organisatie. Compact strategisch en uitvoeringsgericht kader, met nadruk op locatieontwikkeling, besluitvorming en duurzame inzet. Meer focus op bestuurlijke keuzes en uitvoerbaarheid. Opgave en ambitie Nadruk op het voldoen aan taakstellingen, kleinschalige opvang, gelijke woonkansen en integratie. Nadruk op passende opvang, integratie en participatie vanaf dag één, veiligheid, welzijn en open communicatie. De ambitie is breder verbonden met actief meedoen en sociale samenhang. Bestuurlijke rollen Een concrete opvanglocatie werd ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd; het college voerde uit.
Het college neemt besluiten over voorbereiding, overeenkomsten, realisatie, exploitatie en vergunningverlening; de raad wordt om advies gevraagd bij de voorgenomen locatiekeuze. De bevoegdheidsverdeling is weer in lijn gebracht met de geldende bevoegdheden. Regionale samenwerking Algemene afstemming via RRVIJ en PRT. Concretisering van regionale uitruil van opvangtaken binnen de cyclus van de Spreidingswet. De mogelijkheden om regionaal samen te werken worden duidelijker omschreven. Eigendom en exploitatie Bij Oekraïne voorkeur voor huur; bij asiel voorkeur voor huur boven koop. De uitvoeringsregie was nog nader te bepalen. Bij voorkeur gemeentelijk eigendom, mits financieel haalbaar. Voor asiel wordt per locatie bepaald of COA of gemeente de regie voert; waar mogelijk streeft het college naar gemeentelijke regie via duurzame gemeentelijke opvang. Meer nadruk op gemeentelijke sturing, continuïteit en bewuste afweging van verantwoordelijkheden en risico’s. Duurzaamheid en vervolggebruik Koppelkansen met de groeiopgave en een vervolgfunctie na beëindiging van opvang werden benoemd. Duurzaam en flexibel gebruik is een expliciet uitgangspunt; locaties kunnen later worden ingezet voor andere inwoners met een woonvraag, zoals spoedzoekers. Tijdelijke opvang wordt nadrukkelijker verbonden met de langetermijnstrategie voor wonen.
Doelgroepen op locaties Vluchtelingengroepen bij voorkeur gescheiden; in kleine kernen kon een mix met andere doelgroepen worden overwogen. Een nieuwe locatie kan worden ingezet voor meerdere groepen woningzoekenden; menging kan sociale verbinding en draagvlak bevorderen. Van terughoudend mengen naar een positievere, integrale benadering van gemengde woonvormen. Bestaande locaties en doorlooptijd Beperkte algemene uitwerking. Expliciete beoordeling van bestaande locaties op duurzaamheid en continuïteit; realisatieduur wordt benoemd als enkele maanden tot vier jaar. Meer realisme over fasering en benodigde voorbereiding. Communicatie en participatie Communicatiestrategie en processtappen waren vooral gericht op informeren en de zoektocht naar locaties. Een uitgewerkt proces van opstart tot monitoring, met vooraf duidelijke participatieruimte. Participatie wordt procesmatiger, transparanter en sterker gekoppeld aan besluitvorming en uitvoering. Financiën en uitvoeringsgevolgen Afzonderlijke hoofdstukken over financiering, prognoses en gevolgen voor voorzieningen en organisatie. Deze onderwerpen zijn niet meer afzonderlijk uitgewerkt; haalbaarheid en financiële en organisatorische gevolgen worden per locatie beoordeeld. Het kader bepaalt de koers; concrete consequenties komen terug in afzonderlijke locatievoorstellen.
Samenvattende duiding De actualisatie is vooral een koerswijziging in vorm en sturing, niet in de verantwoordelijkheid die Raalte neemt. Het kader uit 2024 bracht de volle breedte van de vluchtelingenopgave en de gevolgen voor gemeentelijke voorzieningen in beeld. Het kader voor 2026 vertaalt die basis naar een compacter afwegings- en uitvoeringskader voor de volgende fase. Daarbij staat de ontwikkeling van asielopvang voorop, maar worden locaties nadrukkelijk bezien vanuit breder en toekomstig gebruik.