Bijlage 14. informatienotitie aan de gemeenteraad jaarrekening 2024 en begroting 2026 GR-en

INFORMATIENOTITIE RAAD Onderwerp

Jaarverslag en jaarrekening 2024 en kadernotitie en begroting 2026 van het RSJ, VRIJ, GGD en ODIJS.

Zaaknummer

24469-2025

B&W vergadering

20 mei 2025

Portefeuillehouder

Dhr. R.J. (Rob) Zuidema: GR Veiligheidsregio Mevr. G.H. (Gerria) Toeter: GR RSJ en GGD Dhr. R. (Roelof) Bisschop: GR Omgevingsdienst

Behandelend ambtenaar

Regionaal serviceteam Jeugd (RSJ): Marlon Oostewechel Veiligheidsregio (VRIJ): Geke Goosen Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD): Gigi Houtlosser Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS): Erik Langenbach

Kennis te nemen van Jaarverslagen en jaarrekeningen 2024 en de ontwerpbegroting 2026 van Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland (RSJ), Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ), Gemeentelijke Gezondheidsdienst IJsselland (GGD) en de Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS). De gemeenteraad heeft ten aanzien van het indienen van een eventuele zienswijze in de Beleidsnota Verbonden partijen besloten om de bevoegdheid hiertoe bij het college neer te leggen. In de genoemde beleidsnota is opgenomen dat de zienswijze wordt voorzien van een memo voor de gemeenteraad en indien gewenst twee weken, dus tot 3 juni 2025 de tijd heeft om te reageren op dit besluit.

Inleiding De gemeente Raalte is verbonden aan vier gemeenschappelijke regelingen (GR-en). Dit zijn de Gemeenschappelijke Regelingen Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland (RSJ), Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ), Gemeentelijke Gezondheidsdienst IJsselland (GGD) en de Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS). In oktober 2024 hebben bijna alle deelnemende gemeenten van deze GR-en aan de algemene besturen een brief gestuurd waarin zij vragen om potentiële, concrete en onderbouwde ombuigingsmaatregelen voor te bereiden en deze te verwerken in hun kaderbrief. De vier GR-en hebben hun kadernotitie, jaarverslag en jaarrekening 2024 en de ontwerpbegroting 2026 toegezonden aan de gemeenteraad. Het college heeft besloten geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 van het RSJ, omdat deze gemeenschappelijke regeling binnen de gemeentelijke (en landelijke) indexatienorm van 2.7% blijft. Voor de GR VRIJ, GGD en ODIJS wordt wel een zienswijze ingediend.

Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland (RSJ) Jaarverslag en jaarrekening 2024 2024 was het jaar waarin de nieuwe inkoop geëvalueerd werd en de wijzigingsprocedure gestart is. Dit heeft geresulteerd in een vernieuwd inkoopdocument met nieuwe werkprotocollen. De contracten met specialistische jeugdhulpaanbieders en Gecertificeerde Instellingen zijn verlengd waardoor continuïteit van jeugdhulp de komende twee jaar contractueel gewaarborgd is. In 2024 is een start gemaakt met een beheersplan en is een start gemaakt met een plan om het contractmanagement stevig neer te zetten, de resultaten hiervan liggen op dit

moment voor in de regio. Daarnaast wordt stilgestaan bij de ontwikkelingen in de regioagenda, zoals het transformatieconvenant, de aanpak wachttijden en de Hervormingsagenda Jeugd. In de jaarrekening 2024 is een positief resultaat van € 347.700,- gerealiseerd. Dit positieve resultaat is met name het gevolg van lagere personeelskosten en lagere opleidings- en wervingskosten. Dit betekent dat de gemeente Raalte bij de afrekening 2024 € 13.012,- terug ontvangt van het RSJ. Kadernota en begroting 2026 In de kadernotitie zijn de financiële en inhoudelijke kaders opgenomen waarop de begroting is gebaseerd. De gemeenteraad is in eerste instantie bevoegd tot het indienen van een zienswijze op een begroting, maar heeft middels de Beleidsnota Verbonden partijen besloten om de bevoegdheid hiertoe bij u als college neer te leggen. De begroting 2026 past bij de ingezette koers vanaf 2024 en de inhoudelijke keuzes die zijn gemaakt ten aanzien van de organisatie van het RSJ-IJsselland. In de begroting 2026 dalen de kosten voor Raalte t.o.v. de herziene begroting 2025 met € 2.700 (zie tabel. Hierbij is het van belang om te noemen dat er op dit moment een regionaal voorstel ligt voor de uitbreiding van het contractmanagement. Indien dit goedgekeurd wordt in de regio, zal dit impact hebben op de begroting 2026. Daarnaast wordt een fusie tussen GGD en RSJ onderzocht.

Naar verwachting heeft dit geen financiële consequenties voor gemeenten. Gemeentelijke bijdrage apparaatskosten RSJ-IJsselland Begroting 2023 Gemeente Raalte (5,91%)

€ 101.942

Begroting 2024 herzien € 122.101

Totaal regio

€ 1.724.906

€ 2.066.002

Begroting 2025

Begroting 2026

€ 127.797

€ 125.073

€ 2.162.381

€ 2.116.300

Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ) Jaarverslag en jaarrekening 2024 De jaarrekening 2024 van Veiligheidsregio IJsselland sluit af met een positief saldo van bijna 633.000 euro. Hiervan betreft 450.000 euro niet benutte BDuR -gelden. In 2024 konden deze nog niet volledig aangewend worden voor de projecten die hiertoe gestart zijn. Conform de voorwaarden van de BDuR-middelen mag dit overschot niet leiden tot een verlaging van de gemeentelijke bijdragen of terugvloeien naar de deelnemende gemeenten. De gereserveerde middelen kunnen in 2025 en latere jaren worden ingezet voor projecten. Van het resterende deel van het resultaat, 183.427 euro, wordt voorgesteld om dit terug te storten aan de deelnemende gemeenten. Dit zal gebeuren op basis van de verdeelsleutel die is gehanteerd voor hun bijdragen in de programmabegroting 2024. Voor Raalte betekent dit een teruggave van ca. 12.290 euro. Kadernota en begroting 2026 Op 25 januari jl. heeft de VRIJ de kaderbrief 2026 aangeboden, waarin de beleidsmatige uitgangspunten voor de begroting 2026 geschetst worden. De kaders zijn gebaseerd op de wet, beleidsaankondigingen van de rijksoverheid, de Strategische beleidsagenda 2023-2026 en eerdere besluitvorming in het algemeen bestuur. Belangrijk om te noemen is, dat het Kabinet heeft aangekondigd dat de BDuR (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding) met 10% (900.000 euro) gekort wordt.

Het Veiligheidsberaad heeft bij de Tweede Kamer juist om extra middelen gevraagd voor de versterking van natuurbrandbestrijding en het behoud van de vrijwillige brandweer. Bij de Voorjaarsnota van het Rijk, moet blijken of de korting definitief doorgevoerd wordt. De korting is vooruitlopend hierop, doorgevoerd in de concept-begroting en wordt opgevangen binnen de begroting, door een lagere indexatie toe te passen, investeringen uit te stellen in personeel en materieel. De VRIJ komt met een separaat voorstel mocht uit de Voorjaarsnota van het Rijk blijken dat de ontwikkelingen anders zijn. De VRIJ geeft aan door deze ontwikkelingen financieel gezien aan hun grens te zitten. Gelet op het Ravijnjaar 2026 hebben 9 van de 11 gemeenten, waaronder Raalte, de VRIJ gevraagd om ombuigingen aan te dragen. Deze zijn ook opgenomen in de Kadernota. Het betreft hier geen structurele maatregelen, maar maatregelen gericht op het vertragen van de kosten. Via een zienswijze wordt de VRIJ gevraagd voor 2027 te kijken naar structurele maatregelen en opgeroepen kritisch te blijven reflecteren op het rijk en niet zonder meer extra taken, verplichten of verantwoordelijkheden te accepteren. 2

De VRIJ ontvangt in 2026, ca. 58,5 miljoen euro. De specifieke bijdrage per gemeente is berekend overeenkomstig de besluitvorming over de verdeelmethode op 8 december 2021. Het algemeen bestuur heeft gekozen voor de variant 50% historisch en 50% gemeentefonds. De gemeentelijk bijdrage voor Raalte ziet er als volgt uit: • Bijdrage volgens de begroting 2025 € 2.937.658 • Indexering lonen en prijzen 2026 € 132.707 • Bijdrage Bevolkingszorg € 12.964 Totaal verschuldigde bijdrage 2026 € 3.083.329

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst IJsselland (GGD) Jaarverslag en jaarrekening 2024 In de jaarrekening 2024 is een positief resultaat van € 975.000 gerealiseerd. Ten opzichte van de prognose in de bestuursrapportage is dit een afwijking van (positief) € 419.000. Het algemeen bestuur van GGD IJsselland is bevoegd om over de bestemming van het rekeningresultaat 2024 te beslissen. Het dagelijks bestuur is voornemens om het algemeen bestuur te adviseren om het rekeningresultaat 2024 terug te storten naar elf gemeenten o.b.v. verdeelsleutel aantal inwoners. Voor de gemeente Raalte komt dat neer op een bedragen van €64.000. Kadernota en begroting 2026 Uitgangspunt voor de programmabegroting 2026 is de kadernota 2026 van de GGD IJsselland, waarin het bestuur van de GGD de inhoudelijke en financiële kaders heeft vastgesteld. Deze is opgesteld aan de hand van de Begroting 2025 met toepassing van autonome ontwikkelingen. De begroting laat een stijging zien van de algemene gemeentelijke bijdrage van € 947.000,- (Dit betekent een stijging van € 45.000 van de gemeentelijke bijdrage voor Raalte). • • • •

Deze stijging valt toe te schrijven aan een drietal autonome ontwikkelingen: Loon- en prijsindex: € 894.800 EPD seksuele gezondheid: € 20.000 Onderhoud locatie 7 Alleetjes: € 32.200

Deze begroting laat ook een aantal onzekerheden zien. De GGD voorziet een aantal financiële uitdagingen en ontwikkelingen die nog niet financieel vertaald zijn in de Kaderbrief en begroting 2026. Dit betreft een gefaseerde landelijk bezuiniging van € 300 miljoen op eerder toezegde middelen voor ‘pandemische paraatheid’, de aangekondigde bezuiniging van tien procent op de specifieke uitkeringen die onder andere voor GALA en IZA mogelijk overgeheveld worden naar het gemeentefonds en het niet gunnen van de aanbesteding door de Politie van medische zorg aan arrestanten (MAZ) aan de GGD’ en in politieregio Oost. Naast deze bezuinigingen en ontwikkelingen laat een formatie-normeringsonderzoek door Berenschot zien dat voor algemene infectieziektebestrijding een uitbreiding met 11,5 fte nodig is. De GGD heeft in deze begroting geen ombuigingsvoorstellen opgenomen zoals door de raden is gevraagd. Wel zal de GGD in 2025 een analyse op het takenpakket nader uitwerken om te bezien of er ombuigingen gerealiseerd kunnen worden. Daarbij is de kanttekening gemaakt dat uit de analyse ook blijkt dat geïnvesteerd dient te worden in bepaalde producten om niet richting ondergrens te gaan of om te kunnen voldoen aan de landelijke norm.

Gelet op de landelijke bezuinigingen waardoor de GGD al gekort wordt en de financiële onzekerheden ligt het niet voor de hand dat eventuele ombuigingen ook een verlaging van de inwonersbijdrage aan de GGD leidt. Daarom heeft ons college alleen een zienswijze ingediend over de voorgestelde verhoging van de begroting, die hoger is dan de indexatie waarin wij in onze gemeentelijke begroting rekening hebben gehouden.

3

Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS) Jaarverslag en jaarrekening 2024 Over 2024 heeft de ODIJS een positief resultaat behaald van € 191.359. Dat resultaat is het gevolg van lagere personeelskosten op Toezicht & Handhaving. Dat heeft ook een verminderde inzet op Toezicht & Handhaving tot gevolg gehad. Het AB heeft de bevoegdheid om te besluiten over de bestemming van het batige saldo. Voorgesteld wordt om het rekeningresultaat te bestemmen voor de implementatiekosten voor de route naar een robuuste Omgevingsdienst voor het boekjaar 2025. In 2025 maakt de organisatie de nodige kosten om het AB-besluit van 19 december 2024 over de route naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland van 19 december 2024 op efficiënte wijze te implementeren. Omdat de begroting voor 2025 reeds in april 2024 is opgesteld, zijn destijds minder kosten begroot voor de implementatie van de route naar een robuuste ODIJS dan dat er voorvloeien uit het AB-besluit van december 2024. Kadernota en begroting 2026 De belangrijkste ontwikkeling voor 2026 is het effectueren van de route naar een robuuste ODIJS. Onder andere het Rijk, IPO en VNG hebben op basis van verschillende onderzoeken geconcludeerd dat het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in Nederland onvoldoende functioneert, met grote milieuschade als gevolg.

Daarom is een proces gestart om in heel Nederland te komen tot robuuste omgevingsdiensten. Het Rijk, IPO en VNG eisen dat op 1 april 2026 alle omgevingsdiensten in Nederland robuust zijn. Net als nagenoeg alle andere omgevingsdiensten in Nederland, is ook onze OD niet robuust. Het algemeen bestuur (AB) van ODIJS maakt zich daarom sterk voor een robuuste OD in IJsselland, die past bij de maatschappelijke opgaven in het IJssellandse werkgebied en die tevens voldoet aan de landelijke robuustheidseisen. Gelet op financiële impact van deze ontwikkeling voor de gemeenten en de provincie, hecht het AB veel waarde aan het volgen van een realistische route naar robuustheid. Het volledig voldoen aan de landelijke robuustheidseisen op 1 april 2026 acht het AB niet realistisch. Het AB heeft op 19 december 2024 daarom besloten om: 1. In te stemmen met de ontwikkelroute naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland met slimme allianties en daarmee te streven om de taakuitvoering en de organisatie van Omgevingsdienst IJsselland in 2028 in overeenstemming te brengen met het landelijke robuustheidsniveau. 2. Het benodigde structurele budget van ca. € 2,3 miljoen (prijspeil 2025) voor het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in de toezicht capaciteit, te verwerken in de Kaderbrief 2026 en de Ontwerpbegroting 2026 (dit noemen we het blauwe spoor). 3.

Over het benodigde structurele budget van ca. € 1 miljoen (prijspeil 2025), waarvan ca. € 500 K in 2027 en ca. € 500 K in 2028, voor het voldoen aan het landelijke robuustheidsniveau voor strafrechtelijke handhaving en bodemtoezicht, voor het instellen van een structureel innovatiebudget van 1% van de begroting en voor het ophogen van het opleidingsbudget tot 3% van de loonsom (dit noemen we het rode spoor), op korte termijn op strategisch-bestuurlijk niveau in gesprek te gaan met het Rijk om te vragen op welke wijze het Rijk gaat bijdragen aan de financiering van dit budget. 4. Opdracht te geven aan de secretaris-directeur om uitvoering te geven aan de ontwikkelroute naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland. De belangrijkste ontwikkeling die verwerkt is in de ontwerpbegroting 2026, is de route naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland. Voor de gemeente Raalte betekent dit het volgende.

Bijdrage Toename Toename cumulatief t.o.v. 2025

2025 € 1.475.924

2026 € 1.717.410 + € 241.486 + € 241.486

2027 € 1.767.866 + € 50.456 + € 291.942

2028 € 1.816.402 + € 48.536 + € 340.478

2029 € 1.816.402 0 + € 340.478

4

We zien voor Raalte een oplopende bijdrage die varieert van € 241.486 in 2026, € 291.942 in 2027 tot aan € 340.478 in 2028.

Vervolg en communicatie In de Nota Verbonden Partijen is opgenomen dat de gemeenteraad geïnformeerd wordt over het besluit van het college en indien gewenst twee weken de tijd heeft om te reageren op dit besluit. Het college heeft op 20 mei 2025 hierover een besluit genomen. De gemeenteraad heeft hierdoor tot 3 juni 2025 om hierop te reageren. Na 3 juni 2025 worden de GR-en schriftelijk geïnformeerd over het genomen besluit.

burgemeester en wethouders van de gemeente Raalte,

de secretaris Monique van Esterik

de burgemeester Rob Zuidema

5