Bijlage 1 Regiovisie Midden-IJssel

Regiovisie Midden-IJssel Een gezamenlijke visie op de toekomst van zorg en ondersteuning op basis van data, praktijkervaring en ambities

Managementsamenvatting Om zorg en ondersteuning in de toekomst van goede kwaliteit, toegankelijk en betaalbaar te houden, is een transformatie nodig. Die moet zowel landelijk als regionaal plaatsvinden. Voor ons staat de gezondheid en vitaliteit van de inwoners van de regio Midden-IJssel daarbij centraal. Deze regiovisie beschrijft de gezamenlijke ambitie en vormt het uitgangspunt voor een nog betere samenwerking in de regio. Om zorg en ondersteuning in de toekomst van goede

we veel van de uitdagingen oppakken vanuit de regio. Ons

kwaliteit, toegankelijk en betaalbaar te houden, is een

reisdoel hebben we voor ogen, onze vijf ambities vormen

transformatie nodig. Die moet zowel landelijk als regio-

samen onze richting. De volgende stap is werken aan de

naal plaatsvinden. Voor ons staat de gezondheid en vita-

inrichting en verdere concretisering. We bekijken waar we

liteit van de inwoners van de regio Midden-IJssel daarbij

bestaande initiatieven kunnen versterken en waar nieuwe

centraal. Deze regiovisie beschrijft de gezamenlijke ambitie

samenwerking nodig is. Daarna bepalen we welke partij

en vormt het uitgangspunt voor een nog betere samenwer-

welk project op kan pakken en wie waar verantwoordelijk-

king in de regio. Het gaat al goed, maar we kunnen nog beter,

heid voor neemt. We werken steeds vanuit de overtuiging

vinden ook de partners van Salland United, de vier gemeen-

dat het ons gaat lukken. Want als het ergens moet lukken om

ten van de regio Midden-IJssel, Eno zorgverzekeraar en der-

‘samen de schouders eronder te zetten’ is dat in de regio

tien regionale WLZ-zorgaanbieders, die gezamenlijk invulling

Midden-IJssel.

hebben gegeven aan deze regiovisie. Deze netwerken zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de regionale sa-

Deze regiovisie wordt gedragen door:

menwerking, die onmisbaar is in dit transformatietraject. De

• De bestuurders van Salland United; Carinova,

bestuurders, zorgaanbieders en financiers in deze samen-

Deventer Ziekenhuis, Dimence, Eno, Gemeente

werkingsverbanden zitten structureel met elkaar aan tafel om

Deventer, HCDO en Solis.

de uitdagingen in de zorg aan te pakken. En nodigen daar

• De gemeenten van de zorgkantoorregio

ook andere regionale partijen vanuit zorg, welzijn, sociaal do-

Midden-IJssel, Gemeente Deventer, Gemeente

mein, onderwijs, bedrijfsleven of andere sectoren bij uit om

Olst-Wijhe, Gemeente Raalte en Gemeente Voorst.

lokaal of op onderdelen een bijdrage te leveren. We begin-

• Het netwerk Samen voor Sallandse Zorg, bestaande

nen met elkaar op regioniveau. Daar ligt onze invloedssfeer,

uit het zorgkantoor en 13 regionale WLZ partijen

daar hebben we een overzichtelijk aantal vertrouwde spe-

die gezamenlijk invulling geven aan de regionale

lers. Waar nodig zullen we zeker leren en profiteren van

ontwikkelvisie WLZ.

de landelijke expertise en trends. Maar in beginsel kunnen

Ambitie: Op preventie inzetten Een steeds groter aandeel van de inwoners van de regio Midden-IJssel heeft één of meer chronische aandoeningen. Een gezonde leefstijl kan een positieve bijdrage leveren aan het voorkomen van dergelijke aandoeningen of het terugdringen van de effecten hiervan. Naast leefstijlfactoren zijn ook sociale thema’s, zoals eenzaamheid, stress en schuldenproblematiek relevant bij de preventie van gezondheidsproblemen. Inzet op verschillende aspecten van ‘Positieve Gezondheid’ maakt dat inwoners van Midden-IJssel in staat zijn om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan. Een structurele aanpak, goede sociale netwerken, passende voorzieningen en een verbindende rol voor sleutelfiguren in de wijken en dorpen zijn daarin cruciaal.

2

Ambitie: De eigen regie en zelfstandigheid van

ouderen versterken

Zowel landelijk als regionaal is er sprake van dubbele vergrijzing: er zijn meer ouderen én deze ouderen leven langer. En dat met de aandoeningen die inmiddels integraal onderdeel zijn geworden van het ouder worden. Daardoor wordt de vraag naar zorg en ondersteuning steeds groter. Zowel de doorstroom van zorgbehoevenden als de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg komen hierdoor steeds meer onder druk te staan. Om ouderen zo lang mogelijk veilig en zelfstandig in een voor hen acceptabele gezondheid te laten wonen, willen we aansluiten op de dagelijkse leefwereld. Door inzet op eigen regie, het sociale netwerk rondom ouderen, inzet van mantelzorgers en aandacht voor passende woonvormen stimuleren we participatie, organisatiekracht en zelfstandigheid in het dagelijks leven.

Ambitie: De inzet van zorgprofessionals optimaliseren Landelijk gezien neemt de demografische druk toe, met een grote krapte aan zorgpersoneel als gevolg. Daarnaast maken taakverschuivingen en de toegenomen complexiteit van de patiënten dat de werkdruk bij zorg- en welzijnsprofessionals toeneemt. Van de noodzaak om personeel slimmer en anders in te zetten, zijn we in de regio al goed doordrongen. Er is een goede samenwerking tussen organisaties en er zijn al verschillende initiatieven op het gebied van scholing. We willen in onze regio blijven inzetten op het stimuleren van instroom, het creëren van doorstroom en het voorkomen van uitstroom van zorgprofessionals. Tegelijkertijd kijken we naar een betere organisatie van de zorg door taken waar mogelijk te verschuiven.

Ambitie: De juiste zorg op de juiste plek bieden De combinatie van de groeiende zorgvraag en de krapte op de arbeidsmarkt leidt ertoe dat de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg in het gedrang komen. Dat zal alleen veranderen als we de juiste zorg op de juiste plek bieden. Bijvoorbeeld door een betere doorstroom van patiënten te realiseren en door zorg slim te verplaatsen. Denk daarbij aan niet-complexe zorg die van de tweede naar de eerste- of nuldelijn gaat, of aan mensen die van de eerste lijn naar het sociale domein verwezen worden als de benodigde zorg niet-medisch is. Het spreekt voor zich dat dit om een goede samenwerking vraagt tussen alle betrokken partijen. We streven ernaar om, met speciale aandacht voor zorg en veiligheid, de zorgactiviteiten voor onze inwoners beter op elkaar aan te laten sluiten. Dit moet zorgbreed georganiseerd worden, over de schotten van wet- en regelgeving heen. We hebben speciale aandacht voor de individuen bij wie de kwaliteit van zorg en ondersteuning in het gedrang komen doordat zij zich op het snijvlak van wetgeving, diagnoses en systemen bevinden.

Ambitie: De technologie als katalysator gebruiken Technologie heeft onze mogelijkheden op zorggebied en onze welvaart enorm vergroot, en ze zal een grote rol blijven spelen. Bijvoorbeeld in het voorkomen van een zorgvraag of het ondersteunen of transformeren van een zorgproces. Technologie kan cruciaal zijn om de samenwerking tussen zorgverleners te stroomlijnen. Technisch gezien kan er veel, maar daarbij is de koppeling tussen ICT-systemen een aandachtspunt, om samenwerking en processen efficiënter te laten verlopen. Ook is de implementatie en de ‘gevoelskant’ van de techniek van grote invloed op de acceptatie ervan.

3

Inleiding De zorg in de regio Midden-IJssel is goed geregeld. Niet in de laatste plaats omdat we regio­ naal uitstekend samenwerken. Wel staan we voor een grote uitdaging. Vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt, sociale en psychische kwetsbaarheid en een toename van het aantal mensen met chronische aandoeningen maken dat de gezondheid en het welzijn van, en de zorg voor onze inwoners onder druk komen te staan. Zorg die we ook in de toekomst van goede kwaliteit, toegankelijk en betaalbaar willen houden, en waarbij de gezondheid en vitaliteit van onze inwoners een belangrijk uitgangspunt is. Deze uitdaging kunnen we alleen samen aan. Dat doen we in verschillende samenwerkingsverbanden,

werk zijn de rol en de verantwoordelijkheid van gemeen-

waaronder ‘Salland United’, een krachtig regionaal samen-

ten toegenomen. Veel taken zijn geregionaliseerd en er is

werkingsverband van organisaties in zorg. Hierin zitten de

steeds meer ruimte voor regionale oplossingen en lokaal

bestuurders van de zorgorganisaties; Carinova, Deventer

maatwerk, en gemeenten werken in de uitvoering van die

Ziekenhuis, Dimence, Huisartsen Coöperatie Deventer en

taken op veel gebieden dan ook al regionaal samen.

Omstreken (HCDO) en Solis, evenals Eno en de gemeente Deventer structureel met elkaar aan tafel om gezamenlijk

Zorg, sociaal domein en welzijn zijn nog meer in elkaars

de domeinoverstijgende uitdagingen in de zorg aan te pak-

verlengde komen te liggen. Dat is ook logisch, de inwoners

ken. Vanuit de ‘Regionale ontwikkelvisie WLZ’ bundelen

van Midden-IJssel zijn vaak niet in één domein te plaatsen.

bovendien dertien WLZ-zorgaanbieders de krachten om de

Onder één dak kunnen mensen wonen die zowel vanuit

kwaliteit van de WLZ-zorg ook in de toekomst op peil te

jeugdzorg, WMO, ZVW als WLZ zorg en ondersteuning

houden. Verder zoeken ook de gemeenten van Midden-IJs-

ontvangen. Zorg en welzijn, care en cure zijn geen op

sel en Eno als regionale zorgverzekeraar elkaar op om het

zichzelf staande onderdelen, maar ze vormen samen een

samen goed te regelen voor de inwoners van Midden-IJs-

continuüm. Veranderingen in het ene domein leiden tot dan

sel. Samen zijn deze drie netwerken de ontwikkelaars en

ook onvermijdelijk tot veranderingen in het andere.

initiatiefnemers van deze regiovisie. Het verleden leert ons dat samenwerken an sich, maar zeDe regiovisie voor Midden-IJssel is de optelsom van jaren

ker ook domeinoverstijgend samenwerken, essentieel zijn

aan inzichten in wetgevingen, stelsels, ervaring in sociale-

voor kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg en

en gezondheidsproblematiek en onze gezamenlijke visie

ondersteuning. Het is dan ook geen toeval dat partijen in dit

op de veranderingen die zich gaan voordoen. Want ook

document vanuit verschillende domeinen en perspectieven

hier geldt: zonder verleden geen heden.

één gezamenlijke visie voor de regio geformuleerd hebben. Samen zorgen we ervoor dat we de zorg en ondersteuning

In de jaren negentig gingen we van de verzorgingsstaat

voor de inwoners van de regio Midden-IJssel goed rege-

naar marktwerking in de zorg: zorgpartijen deden er alles

len, nu en in de toekomst. Daarbij beginnen we niet ‘from

aan om onderscheidend te zijn in de markt, en slaagden

scratch’ maar bouwen we voort op de vele waardevolle

er met hun klantgerichtheid in om kwalitatief hoogwaardige

projecten en initiatieven die er al in de regio lopen.

producten en diensten te leveren. Maar kwaliteit – zo bleek later – staat of valt ook met samenwerking, met verbinding.

We werken zowel vanuit een interne ambitie als vanuit een ex-

Door de decentralisaties op het gebied van zorg, jeugd en

terne noodzaak. De interne, regionale, ambitie bestaat erin dat

4

we vanuit daadkrachtige netwerken de plaatselijke uitdagin-

onder druk. Regionale domeinoverstijgende samenwerking

gen aangaan. Met deze regiovisie brengen we meer focus aan,

is noodzakelijk om de zorg toekomstbestendig te houden.

door inzichten van de juiste partijen te verzamelen en die te

VNG en ZN benadrukken daarbij het belang van domein-

toetsen aan de data. De externe noodzaak is manifest gemaakt

overstijgende samenwerking tussen gemeenten en zorg-

door de politiek vanuit de Hoofdlijnakkoorden en de afspraken

verzekeraar ten aanzien van (ten minste) de doelgroep

die op basis daarvan door organisaties als Zorgverzekeraars

‘ouderen’ , de sector ‘GGZ’ en het thema ‘preventie’.

Nederland (ZN) en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gemaakt zijn.

Uitgangspunt is het behoud van goede, toegankelijke en betaalbare zorg en ondersteuning op regioniveau. Daar ligt

Landelijk is een duidelijk signaal afgegeven: demografi-

onze invloedssfeer, daar hebben we een overzichtelijk aan-

sche ontwikkelingen zetten de zorg zoals we deze kennen

tal vertrouwde spelers. Waar nodig zullen we zeker leren

5

in beginsel kunnen we veel van de uitdagingen oppakken

Werken aan een gezamenlijke regiovisie

vanuit de regio. We hebben onze ambities gedefinieerd

Er gaat al veel goed, maar we gaan voor nog beter. Deze

aan de hand van vijf thema’s waarmee we vanuit de geza-

gezamenlijke regiovisie, die ingegeven is door de lande-

menlijkheid het verschil kunnen maken.

lijke afspraken en de behoefte in de regio om nog meer

en profiteren van de landelijke expertise en trends, maar

gezamenlijk op te trekken, is het startpunt voor deze verDe thema’s zijn:

beterslag.

• Op preventie inzetten • Eigen regie en zelfstandigheid van ouderen versterken

De eerste stap bij de ontwikkeling van de regiovisie was

• De inzet van zorgprofessionals optimaliseren

de analyse van de feitelijke, sociale en gezondheids­

• De juiste zorg op de juiste plek bieden

situatie in de regio, nu en in de toekomst. Adviesbureau

• De technologie als katalysator gebruiken

HHM heeft hiervoor een regiobeeld opgesteld, dat de in-

In al deze thema’s staan de inwoners van de regio Mid-

put is geweest voor gesprekken met stakeholders over de

den-IJssel centraal. We streven ernaar onze inwoners alle

herkenbaarheid van dit beeld en de knelpunten die zij nu

faciliteiten te bieden om gezond en vitaal te blijven en om

tegenkomen en in de toekomst voorzien. Bij het ophalen

de regie te voeren over hun eigen gezondheid en leef­

van die knelpunten is een breed perspectief gekozen: zo-

omgeving. Dat willen we doen door zorg en welzijn over de

wel zorgaanbieders als gemeenten, het zorgkantoor en

grenzen van wetten goed op elkaar af te stemmen. Soms

de zorgverzekeraar hebben hun kennis en ervaringen

werken we hierbij in ketens, maar steeds vaker staan pro-

kunnen delen.

fessionals uit zorg en welzijn als een netwerk met elkaar in verbinding.

De input uit het regiobeeld en de gesprekken met stake­holders zijn samengebracht in een bijeenkomst van

We zitten midden in onze reis naar toekomstbestendige

Salland United. In deze bijeenkomst is vervolgens ge-

zorg en ondersteuning, we hebben onze vijf thema’s helder

zamenlijk een focus gekozen, waarna deze is vertaald

voor ogen. De kunst is nu om deze focus te vertalen naar

in ambities. Deze ambitie is afgestemd met de partijen

concrete uitvoering. Hierbij maken we optimaal gebruik van

van de regionale ontwikkelvisie WLZ. In een bijeenkomst

alle bestaande initiatieven en projecten in de regio en creë-

met de gemeenten van Midden-IJssel is deze focus ver-

ren we waar nodig nieuwe projecten en ideeën.

der aangescherpt om zo te komen tot één gezamenlijke regiovisie.

In onze reis is een goede inrichting van ons traject van belang, waarbij we bekijken welke partij welke projecten kunnen oppakken en beheren. Dit kunnen de partijen zijn die al betrokken zijn bij deze regiovisie, maar we hopen ook nog partijen aan te haken die lokaal het verschil kunnen maken. De vraag ‘Hoe, en met wie nu verder?’ blijft het hele proces leidend.

6

Onze regio In de context van deze regiovisie komt de regio

die alles te maken heeft met de adherentiegebieden

Midden-IJssel overeen met de regio die Zorg-

van het Deventer Ziekenhuis, Dimence, Carinova en

kantoor Midden-IJssel bedient, waar de gemeen-

Solis, de huisartsen die binnen de Huisartsen Coöpe-

ten Deventer, Olst-Wijhe, Raalte en Voorst onder

ratie Deventer en Omstreken (HCDO) georganiseerd

vallen. Binnen deze zorgkantoorregio werken de

zijn en Eno als regionaal georiënteerde zorgverzeke-

WLZ-aanbieders Zorggroep Apeldoorn, Ludgerus,

raar. De gebieden waar deze partijen op focussen,

Dimence, De Parabool, Carinova, ZGR, Solis, Hu-

liggen als een lappendeken over elkaar heen, waar-

manitas, Het Zand, ’t Dijkhuis, Sensire, Ontzorgd

door de geografische basis voor een goede samen-

Wonen Groep en WVG al geruime tijd nauw en in-

werking aanwezig is. In deze regio is Salland United

tensief met elkaar en met het zorgkantoor samen.

een sterk samenwerkingsverband, waarin bestuur-

Ook vinden de gemeenten Deventer, Olst-Wijhe,

ders van de zorgorganisaties Carinova, Deventer

Raalte, Voorst, zorgkantoor Midden-IJssel en Eno

Ziekenhuis, Dimence, HCDO en Solis, evenals Eno

zorgverzekeringen elkaar, op thema’s en casuïs-

en de gemeente Deventer structureel met elkaar in

tiek in relatie tot de WLZ, ZVW en WMO. De regio

gesprek zijn over samenwerking in de regio.

Midden-IJssel valt bestuurlijk gezien echter in twee provincies en in twee GGD-regio’s. Dit maakt dat

De geografische overlap en de bestuurlijke verbin­

gemeenten soms de samenwerking met elkaar

ding zijn een uitstekende basis voor onze samen-

kunnen zoeken op zorg- en sociale thema’s, maar

werking op het gebied van goede zorg; de lijnen

soms ook op andere gemeenten georiënteerd zijn.

zijn kort, de regio is overzichtelijk en de zorg­ organisaties weten elkaar te vinden. Kortom, als

Qua regionale organisatiekracht van de zorg heeft

het ergens moet lukken om ‘samen de schouders

de regio Midden-IJssel een goede uitgangspositie,

eronder te zetten’ is dat in de regio Midden-IJssel.

7

Ambitie: Op preventie inzetten Wat zeggen de data?

Wat zegt de praktijk?

Tussen de aandoeningen waarvan de prevalentie tussen

Het begint met preventie. Van consultatiebureau tot on-

2015-2030 het sterkst stijgt, staat een aantal waarvan het

derwijs, van buurthuis tot sportvereniging, van vrijwilligers­

ontstaan mogelijk mede beïnvloed wordt door leefstijl.

initiatief tot zorg. Alle activiteiten en partijen die een rol

Daarvan zijn diabetes (+25 procent), beroerten (+33 pro-

spelen in de leefwereld van de inwoner, en dus van de

cent), coronaire hartziekten (+32 procent) en longkanker

huidige of toekomstige patiënt of cliënt, spelen bij preven-

(+10 procent) de meest in het oog springende. De prog-

tie een rol. Zorg is slechts één onderdeel van het totale

nose is dat in 2030 29 procent van de inwoners van Mid-

pallet. Bij het voorkomen van zorg gaat het veelal om

den-IJssel twee of meer chronische aandoeningen heeft.

gedrag en niet zozeer om medische aspecten. Zo hebben problemen als eenzaamheid, overgewicht en een onge-

De data op het gebied van de verschillende leefstijlthema’s

zonde leefstijl, die uiteindelijk tot meer zorgvraag leiden,

laten echter een ander beeld zien dan de data met betrek-

niet altijd een medische oorzaak.

king tot de aandoeningen. Het aantal mensen dat rookt is zowel landelijk als in de regio de afgelopen jaren gedaald,

Preventieve maatregelen zitten regelmatig op het snijvlak

namelijk van 15 naar 10 procent. Ook overmatig alcohol-

van het zorg- en het gemeentelijke domein, met als ge-

gebruik is de afgelopen jaren afgenomen. Het percentage

volg dat initiatieven op dit gebied vaak projectmatig gefi-

mensen met overgewicht (dus met een BMI van 25 of

nancierd worden. Dit terwijl de maatschappij eigenlijk om

meer) is de afgelopen jaren wel gestegen. De verwachting

een structurele programmatische aanpak over de schot-

is dat dit tussen 2015 en 2030 met ongeveer 10 procent is

ten van de wetgeving heen vraagt. Inzetten op preventie

toegenomen, naar 60,4 procent.

vraagt om een lange adem. Investeringen in preventie leveren vaak pas op langere termijn gezondheidswinst. Een

We weten dat de sociaal economische status (SES)1 van

programmatische aanpak vraag ook om organisatiekracht.

mensen samen kan hangen met een minder gezonde leef-

Sportverenigingen, buurthuizen en voorliggende (sociale)

stijl en het ontstaan van chronische aandoeningen. Uit lan-

voorzieningen kunnen daarin een grote rol in spelen, ware

delijk onderzoek blijkt dat mensen met een laag inkomen

het niet dat die vaak op vrijwilligers draaien, die helaas

gemiddeld 7 jaar korter leven en 18 jaar minder in goede ge-

vaak in mindere mate over de vereiste organisatiekracht

zondheid doorbrengen dan mensen met een hoog inkomen.

beschikken. Effectieve en duurzame samenwerking tus-

Binnen de regio Midden-IJssel laten de data met name in De-

sen vrijwilligers en professionals, en dan met name het

venter wijken met een lagere SES zien, maar ook de andere

ondersteunen en het in hun kracht zetten van vrijwilligers,

gemeenten blijken deze SES-problematiek te herkennen.

is dan ook een belangrijk aandachtspunt.

Naast leefstijlfactoren zijn ook sociale thema’s relevant bij

In de praktijk blijkt ook dat goede sociale netwerken en

preventie. Eenzaamheid bijvoorbeeld, waar 38 procent van

voorzieningen in de wijken en dorpen cruciaal zijn om zorg-

de ouderen regelmatig last van heeft maar ook veel jonge-

vraag te voorkomen. Groepen patiënten of cliënten, zoals

ren onder gebukt gaan, zorgt voor sociale kwetsbaarheid,

mensen met een licht verstandelijke beperking, psychische

meer ziektelast en een hoger zorggebruik. Ook thema’s

problematiek, verslavingsproblemen of kwetsbare oude-

als zelfredzaamheid, eigen regie, mentale weerbaarheid,

ren, wonen vaker en langer gewoon in de wijk of in hun

stress en schuldenproblematiek zijn relevant in het kader

eigen dorp; het belang van sociale draagkracht van wijken

van gezondheid.

is nog groter geworden doordat veel zorg gedecentrali-

 De SES score wordt door het SCP op wijkniveau berekend op basis van het gemiddelde inkomen, het percentage mensen met een laag inkomen, het werkeloosheidspercentage en het percentage mensen met een lage opleiding. 1

8

seerd is. Aandacht voor vroegsignalering van problemen,

dit van alle partijen een langdurige inspanningen zal ver-

waakvlamcontacten waarbij een professional een vinger

gen die ook het lef vraagt om de grenzen te verkennen.

aan de pols houdt en sterke netwerken van professionals

Deze ambitie willen we op de volgende manier realiseren: Meer uitgaan van positieve gezondheid en zelfregie

en vrijwilligers zijn daarom van toenemend belang.

bij inwoners. Daarbij is speciale aandacht voor leefstijl Als het gaat om preventie, gaat er speciale aandacht uit

en het voorkomen van overgewicht bij jeugd en kwets-

naar de doelgroep jeugd. Ook daar speelt veel problema-

bare groepen nodig.

tiek die samenhangt met gedrag. Zo groeit bijvoorbeeld het

Sociale cohesie en verbinding tussen buurtbewoners

aantal kinderen met een leerlinggebonden financiering – het

stimuleren, waarbij faciliteiten van voorliggende

rugzakje. Maar ook stress, prestatiedruk, eenzaamheid en

voorzieningen in de dorpen en wijken goed aansluiten

een ongezonde leefstijl kunnen al op jonge leeftijd ontstaan.

bij de behoeften en de leefwereld van inwoners.

Jong geleerd is oud gedaan. Daarom is inzetten op mentale

Een meer verbindende rol geven aan sleutelfiguren. Zij

weerbaarheid en gezond gedrag al op jonge leeftijd essen­

kunnen aan de ene kant (psychische) problemen bij

tieel om op termijn sociale en gezondheidsproblemen te

inwoners (vroeg) signaleren en aan de andere kant

voorkomen. Hier is nog veel winst te behalen, bijvoorbeeld

schakelen met de juiste ondersteuningsmogelijkheden

in samenwerking met het onderwijs en de sport.

in de eigen leefomgeving. Een krachtige programmatische aanpak van pre-

Wat is onze ambitie?

ventie. Dit vraagt om concrete afspraken tussen de

Ons uitgangspunt is aansluiting bij de leefwereld van onze

financiers over de schotten van wet- en regelgeving

inwoners, in alle facetten. Mee kunnen doen in de maat-

heen. Het is van belang daarbij in mogelijkheden te

schappij, aandacht voor kwaliteit van leven, zingeving,

denken en samen de grenzen van de WMO/ZVW

mentale en fysieke gezondheid en kunnen functioneren in

en WLZ te verkennen.

het dagelijks leven. Al deze aspecten zijn van belang als

Meer aandacht voor het ondersteunen van vrij-

het om preventie gaat. We bouwen door in de richting die

willigersorganisaties en het stimuleren van zorg­­­­

eerder is ingezet naar positieve gezondheid. Wij geloven

partijen om lokaal de samenwerking met vrijwilligers­

daarbij in het belang van preventie en realiseren ons dat

initiatieven op te zoeken.

9

Ambitie: Eigen regie en zelfstandigheid van ouderen versterken

Wat zeggen de data?

Ook de relatie tussen leeftijd en bepaalde aandoeningen

De maatschappelijke welvaart en de kwaliteit van de ge-

is duidelijk terug te zien in de data. Artrose is landelijk

zondheidszorg zijn de afgelopen jaren enorm gestegen,

gezien de aandoening die naar verwachting het sterkst

met als gevolg dat aandoeningen waar men vroeger aan

toeneemt; voor de regio Midden-IJssel wordt voorspeld

overleed inmiddels chronische aandoeningen zijn gewor-

dat de prevalentie tussen 2015 en 2030 met 63 procent

den. Mensen worden dus ouder. Daar komt nog bij dat de

stijgt. Dementie staat op de tweede plek, met een stij-

groep babyboomers, die net na de Tweede Wereldoorlog

ging van de prevalentie van 53 procent. Dementie is niet

geboren is, de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt.

alleen een aandoening die een grote ziektelast voor de

Daardoor is er sprake van dubbele vergrijzing: er zijn meer

patiënt en zijn omgeving met zich meebrengt, maar is

ouderen én ouderen leven langer. Dit is een landelijke

ook kostbaar voor de maatschappij. Bij mensen boven de

trend, die ook in de data van de regio Midden-IJssel terug te

65 is dementie landelijk gezien zelfs de aandoening met

zien is. De verwachting is dat het aantal 80-plussers tussen

de hoogste zorgkosten. Naast artrose en dementie zul-

2015 en 2030 met ongeveer 50 procent toeneemt. In totaal

len naar verwachting ook andere aandoeningen met een

waren er in onze regio in 2015 ongeveer 8.900 80-plussers,

sterke leeftijds- (en leefstijl-)component, zoals COPD,

in 2030 zullen er dat dus ongeveer 13.200 zijn.

hartfalen en beroerte, toenemen. Bovendien is steeds va-

10

ker sprake van multiproblematiek waarbij ouderen meer-

In het grijze gebied tussen zelfstandig wonen en opname

dere (chronische) aandoeningen hebben.

in een woonzorginstelling moeten we er daarom enerzijds voor zorgen dat we de sociale infrastructuur verstevigen,

De toenemende impact van deze aandoeningen heeft

zodat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen,

onherroepelijk tot gevolg dat ouderen een steeds groter

anderzijds dat er voldoende geschikte (tijdelijke) oplossin-

beroep zullen doen op de zorg, waardoor de toegankelijk-

gen voorhanden zijn, zodat de doorstroom in de zorg niet

heid, betaalbaarheid en kwaliteit ervan verder onder druk

geblokkeerd wordt. Ook biedt de inzet van technologie mo-

komen te staan.

gelijkheden om zelfstandig wonen te ondersteunen.

Wat zegt de praktijk?

Wat is onze ambitie?

De eerste effecten van de hiervoor beschreven vergrijzing

We willen aansluiten bij de dagelijkse leefomgeving, de

zijn al zichtbaar. Zo moeten ouderen regelmatig wachten

organisatiekracht en de zelfstandigheid van ouderen.

op een plek in een woonzorginstelling; ze blijven daardoor

Hierbij richten we ons niet alleen op de oudere zelf, maar

noodgedwongen langer thuis, terwijl ze niet altijd beschik-

ook op het sociale netwerk en de leefomgeving om de ou-

ken over een woning die geschikt is om zelfstandig te wo-

dere heen. Hierdoor kunnen ouderen zo lang mogelijk vei-

nen. De vergrijzingstrend treft ook anderen; de partner,

lig, zelfredzaam en in acceptabele gezondheid zelfstandig

kinderen of andere betrokkenen spelen als mantelzorger

blijven. Dit doen we door:

regelmatig een rol bij de verzorging van hun partner of ou-

Beter te luisteren naar de behoeften en ideeën van

der. Mantelzorgers ervaren nu vaak al een grote druk. De

ouderen én mantelzorgers en daardoor zowel de

verwachting is dat deze druk in de toekomst nog verder

ouderen zelf als de mensen om hen heen versterken.

toeneemt. Zo lang als het verantwoord is, is zelfstandig wo-

Meer wederkerigheid en aandacht voor zingeving te

nen goed. Maar als de balans doorslaat, wordt de situatie

bieden, door ouderen een rol te laten spelen in de zorg

ineens heel kwetsbaar, met de stevigheid van een kaarten-

voor elkaar.

huis.

Participatie te stimuleren in de wijk en te werken aan minder eenzaamheid door aan te sluiten bij de leef-

Ook sociale factoren als toenemende eenzaamheid, so-

wereld van ouderen. Daarbij willen we onder andere

ciale kwetsbaarheid, verminderde zelfredzaamheid en

aandacht besteden aan de mogelijkheid zelfstandig te

achterblijvende participatie van ouderen zijn van belang in

wonen met dementie.

de context van het zelfstandig wonen. De praktijk leert dat

Langer zelfstandig wonen te stimuleren door meer

het van belang is om aan te sluiten bij het dagelijks leven

aandacht te creëren voor wonen op maat. Onder

en de leefwereld van ouderen. Bijvoorbeeld door ouderen

andere door meer inzet van technologie en passende

te faciliteren om hun sociale netwerk te onderhouden en

woonvormen. Dit vraagt onder andere om de betrok-

zelfstandig en vitaal te blijven; aan de ene kant draagt dit

kenheid van woningbouwcoöperaties.

bij aan hun kwaliteit van leven, aan de andere kant aan een verlaging van de zorgvraag. Aandacht voor wonen op maat is van belang. Niet alleen in het sociaal en ruimtelijk beleid van gemeenten en bij woningbouwcoöperaties, maar zeker ook bij zorgpartijen.

11

Ambitie: De inzet van zorgprofessionals optimaliseren Wat zeggen de data?

Wat zegt de praktijk?

Vergrijzing heeft niet alleen invloed op het absolute aantal

In de praktijk wordt het probleem herkend. Dat de ‘pool’ van

ouderen, maar ook op het relatieve aandeel 65-plussers.

professionals kleiner wordt, is een landelijke trend. Hierin wijkt

Verhoudingsgewijs is het aandeel ouderen in de totale

onze regio niet af. Van de noodzaak om daarom slimmer en

bevolking groter dan dat van andere leeftijdsgroepen. De

anders met zorgpersoneel om te gaan, is men in de regio al

demografische druk, dat wil zeggen de verhouding van het

goed doorgedrongen. Daarin is samenwerken van belang, is

aantal mensen jonger dan 25 jaar en ouder dan 65 jaar

het algemene oordeel. In de Wlz maken aanbieders dan ook

ten opzichte van de bevolking in de werkzame leeftijdsklas-

al afspraken, bijvoorbeeld binnen de Regionale ontwikkelvisie

se, neemt toe. In alle vier de gemeenten die horen bij de

Wlz, om elkaar in ieder geval niet te beconcurreren om perso-

regio Midden-IJssel is deze verandering in de bevolkings-

neel en om waar mogelijk zelfs personeel te delen.

samenstelling zichtbaar. In de drie dorpsgemeenten Raalte, Olst-Wijhe en Voorst speelt het effect nog iets sterker dan

Wat de praktijk ervaart, en wat niet terugkomt in de data, zijn de

in de stad Deventer. De regio Midden-IJssel zit qua demo-

verandering en de verzwaring van het takenpakket van zorg-

grafische druk redelijk rond het landelijk gemiddelde.

professionals. Deze trend speelt in alle sectoren. Bijvoorbeeld door substitutie van minder complexe zorg van het ziekenhuis

“Nu werkt één op zeven mensen in de zorg. Als we het blij-

naar de eerste lijn, waarbij resterende casuïstiek in het zieken-

ven organiseren zoals we dat nu doen, dan werkt in 2040

huis zwaarder is. Daarnaast verzwaart ook het takenpakket van

één op de vier mensen in de zorg. ” Dat scenario is onrealis-

de huisarts, van de GGZ-professional en van professionals die

tisch, want daarvoor is de krapte aan zorgpersoneel te groot.

vanuit de Wmo bij inwoners thuis ondersteuning bieden. Aan-

Dit effect begint inmiddels in de regio zichtbaar te worden; in

dacht voor (behoud van) werkplezier is daarom van belang.

2

de GGZ staat 18 procent van de vacatures voor psychologen open en 22 procent van de vacatures voor psychiaters.

Daarbij komt nog dat de problematiek van patiënten ook steeds

In de V&V en thuiszorg is een tekort van 300 fte berekend,

vaker complex van aard is. Denk bijvoorbeeld aan ouderen

dat in 2022 zelfs nog stijgt naar 465 fte. Alleen op het gebied

met psychische klachten, meerdere chronische aandoenin-

van huisartsenzorg lijkt in de regio Midden-IJssel geen tekort

gen en een beperkt sociaal netwerk. Of psychisch kwetsbare

te ontstaan, dit in tegenstelling tot elders in Nederland. Dit

gezinnen die problemen hebben op verschillende domeinen

neemt echter niet weg dat de werkdruk voor huisartsen de

en daardoor met veel verschillende wetgevingen en profes-

afgelopen jaren sterk toegenomen is.

sionals te maken krijgen, of verstandelijk gehandicapten die ouder worden en daarmee ook specifieke ouderenzorg nodig

Conclusie: door de toenemende demografische druk ont-

hebben. Ook is diversiteit van zorgprofessionals bij zorg voor

staat er een tekort aan zorgprofessionals. Als we de zorg

mensen met een andere culturele en etnische achtergrond

niet anders organiseren, zet deze ontwikkeling de kwaliteit,

een aandachtspunt. Aansluiting vinden is soms lastig als er

toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg onder druk.

sprake is van cultuurverschillen of taalbarrières. De optimale inzet van personeel gaat dus niet alleen om voldoende personeel, maar ook om de inzet van de juiste com-

2

Rapport Tastforce: De juiste zorg op de juiste plek:

12

petenties. De regio investeert daarom al veel in het opleiden

Meer flexibiliteit van en carrièremogelijkheden voor

van zorgprofessionals. Dit biedt ontwikkelings- en carrièreper-

zorgprofessionals zodat we hen binden aan de regio. Dit

spectief voor de professional zelf, maar maakt ook dat het voor

doen we bijvoorbeeld door uitwisseling tussen organisa-

andere (zorg)professionals prettig werken is in deze regio.

ties mogelijk te maken of door het verbreden van de pool met regioverpleegkundigen. Op dit moment is deze pool

Wat is onze ambitie?

vooral op de VVT gericht, maar de ambitie is om deze te

We willen aan de ene kant inzetten op het stimuleren van

verbreden naar de GGZ, het ziekenhuis en thuis.

instroom van zorgprofessionals, op flexibiliteit door door-

Meer aandacht voor behoud en langdurige inzet van

stroom en op het voorkomen van uitstroom, om zo zorg-

personeel, door zorgmedewerkers te binden en boeien

personeel te behouden voor het vak en de regio. Aan de

voor het vak en aandacht te hebben voor werkplezier.

andere kant willen we kijken naar een betere organisa-

Dat kan bijvoorbeeld door zorgverleners die minder fysiek

tie van de zorg door taken waar mogelijk te verschuiven.

inzetbaar zijn in te zetten als triagist. Vanuit de regio bie-

Samenwerkingen met hogescholen en andere opleidings-

den we zorgprofessionals ontwikkelmogelijkheden, onder

instituten zijn hierbij van belang. Ook andere overkoepe-

andere doordat we gezamenlijk opleidingen faciliteren.

lende arbeidsthema’s, zoals het zzp-vraagstuk, pakken we

Speciale aandacht gaat daarbij uit naar het ondersteunen

zoveel mogelijk samen op. Onze ambities op een rij:

van zorgprofessionals die ook mantelzorger zijn.

Meer instroom van zorgpersoneel creëren door een

Een efficiëntere inzet van de beschikbare capaciteit. Op

gunstiger vestigingsklimaat te scheppen, zodat het aan-

onderdelen kan de zorg efficiënter gebruikmaken van de

trekkelijker wordt voor zorgprofessionals om zich in de

beschikbare capaciteit, bijvoorbeeld door het terugdrin-

regio te vestigen. Wij zetten nu al in op de scholing van

gen van administratieve lasten.

zij-instromers en gaan hiermee verder. Bijvoorbeeld door studenten te laten leren in de praktijk door ze de

E-health en hulpmiddelen kunnen ook een rol spelen bij het

Sallandse praktijkleerroute aan te bieden.

ontlasten van zorgprofessionals. Dit is uitgewerkt onder de ambitie ‘Technologie als katalysator’.

13

Ambitie: De juiste zorg op de juiste plek bieden

Wat zeggen de data?

Het aantal indicaties in de gehandicaptenzorg (VG) is in

Zoals we eerder beschreven, stijgt de zorgvraag en is de

de periode 2015-2019 met 14 procent gestegen, het aan-

verwachting dat deze de komende jaren verder blijft stijgen.

tal indicaties in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Daarnaast constateerden we dat er een krapte ontstaat op de

met 25 procent gedaald en het aantal indicaties in de

arbeidsmarkt. Deze trend is duidelijk terug te zien in de data.

sector verpleging en verzorging (V&V) weer met 5 procent omhoog gegaan. Op basis van de vergrijzing wordt

Zo is het aantal Wmo-aanvragen in de regio tussen 2015

een verdere toename van het aantal V&V-indicaties ver-

en 2019 met ongeveer 50 procent gestegen. Deze stijging

wacht. Dat de toegankelijkheid van de zorg onder druk

ontstaat enerzijds door de toenemende vergrijzing: bijna de

staat, blijkt mede uit de groeiende wachtlijsten. Deze

helft van de Wmo-aanvragen wordt gedaan door 75-plus-

manifesteren zich binnen de GGZ, bij de opname in ver-

sers. Daarnaast is de toename in Wmo-aanvragen ook het

pleeghuizen maar ook bij specifieke behandelingen in het

gevolg van het (landelijke) beleid om mensen langer thuis

ziekenhuis.

te laten wonen en de aanzuigende werking die uitgaat van het abonnementstarief. Het aantal trajecten jeugdzorg is in

Kortom, de data tonen een groeiende zorgvraag. De conclusie

de periode 2015-2019 stabiel gebleven, en in sommige ge-

is dat dit, in combinatie met krapte op de arbeidsmarkt, ertoe

meenten zelfs licht gedaald. Dat neemt niet weg dat de kos-

leidt dat de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van

ten voor jeugdzorg stijgen door een toename van de zwaarte

zorg in het gedrang komen. We zullen de zorg anders moe-

en de duur van jeugdzorgtrajecten.

ten organiseren en de juiste zorg op de juiste plek moeten regelen.

Tussen 2015 en 2030 wordt in de regio bovendien een stijging van 12 procent van het aantal eerstelijnscontacten ver-

Wat zegt de praktijk?

wacht en een stijging van 11 procent in het aantal DBC’s.

Ook in de regio zijn zorgaanbieders doordrongen van de

Landelijk ligt de verwachte stijging van het aantal eerste-

noodzaak van anders werken en het belang van de juiste

lijnscontacten en DBC’s overigens op 14 procent.

zorg op de juiste plek. Een belangrijk aandachtspunt is daar-

14

bij de doorstroom van patiënten. Er zijn veel voorbeelden te

sende zorg bij dubbeldiagnoses en een soepele overgang

noemen: teveel mensen met sociale of psychische klachten

naar (een andere) zorginstelling zijn essentieel. Hierbij gaat

doen structureel een groot beroep op huisartsenzorg. Bij-

het niet altijd om grote volumes, maar juist om de individuele

voorbeeld omdat zij op de wachtlijst van de GGZ staan, of

gevallen die tussen wal en schip dreigen te vallen.

omdat de huisarts onvoldoende bekend is met de mogelijkheden in het sociale domein. Ziekenhuizen hebben juist de

Wat is onze ambitie?

opgave om niet verder te groeien en zetten daarom in op

Aandacht voor de juiste zorg op juiste plek is natuurlijk niet uit-

het verplaatsen van licht ambulante zorg naar de eerstelijn,

sluitend een regionaal thema. Het is een landelijke beweging,

nuldelijn of de anderhalvelijnszorg. Op dit moment is het de

gericht op het vervangen, verplaatsen en voorkomen van zorg.

vraag of er in de eerstelijn ruimte is om deze zorgvraag op te

Onze ambitie ten aanzien van de juiste zorg op de juiste plek

vangen. Om die ruimte te creëren, zouden we in ieder geval

is door anders te werken ervoor te zorgen dat minder onno-

moeten inzetten op het versterken van de verbinding tussen

dig gebruikgemaakt wordt van zorg, er een betere doorstroom

de eerstelijn en het sociale domein, zodat niet-medische vra-

is in de zorgketen en er minder ongewenste wachtlijsten

gen geen onnodige druk leggen op de zorg, maar patiënten

ontstaan. Dat willen we op de volgende manieren realiseren: Meer zorg van de tweede lijn naar de anderhalve-,

wel adequate begeleiding krijgen bij hun problemen.

eerste- en nuldelijn. Daarbij ligt de focus op het verplaatDaarvan zal ook de GGZ profiteren, want ook daar laten

sen van niet-complexe, licht ambulante zorg met een hoge

de wachtlijsten zien dat een andere organisatie nodig is.

prevalentie. Door effectief samen te werken in ketens en

Samenwerking met het sociaal domein zorgt dat achterlig-

netwerken kunnen we de zorg effectiever organiseren.

gende problematiek in het sociale domein aangepakt kan

Meer verbinding tussen de eerstelijn en het sociale

worden en er binnen de GGZ meer ruimte ontstaat om op

domein door een betere koppeling te maken tussen

de psychische problematiek te focussen.

de huisarts als poortwachter van de zorg en een vergelijkbare intermediair voor het sociale domein. Op deze

Naast aandacht voor doorstroom in de zorgketen pleiten

manier ontstaat meer ruimte in de eerstelijn en wordt on-

aanbieders voor een focus op specifieke groepen patiënten

nodige medicalisering vaker voorkomen.

die relatief veel en kostbare zorg vragen die niet medisch te

Meer aandacht voor specifieke groepen met onge-

verklaren is. We hebben het hierbij over de groep patiënten

differentieerde klachten en een hoog zorggebruik: Door

met ongedifferentieerde klachten of Somatisch Onverklaar-

het centraal stellen van de daadwerkelijke behoefte van

bare Lichamelijke Klachten. Deze groep legt relatief veel

de patiënt streven we ernaar om onnodige medische

druk op de zorg, terwijl een andere aanpak mogelijk beter

zorg te voorkomen en patiënten beter te ondersteunen.

aansluit bij de behoefte van de patiënt.

Betere regionale afstemming over de wetten heen (Wlz/Zvw/Wmo/Wvggz/Wzd), waarin we gezamenlijk

Tot slot maken de verschillen in wet- en regelgeving de zorg

de verantwoordelijkheid nemen voor de zorg voor en

soms complex. Doordat mensen vaker en langer thuis wo-

veiligheid van de inwoners. Hierbij is zowel aandacht

nen, ontstaan regelmatig situaties waar zorg en veiligheid

voor het totale zorglandschap als voor de afstemming op

in gedrang komen bijvoorbeeld in het geval van personen

casusniveau.

met verward gedrag. Ouderen, psychisch kwetsbaren, jeugdigen: regelmatig bevindt de zorg die zij ontvangen zich op

Patiënten en cliënten bewegen zich regelmatig tussen

het snijvlak van verschillende wetten. Samenwerking tussen

de verschillende wetten en domeinen. De gezamenlijke

partijen is daarom essentieel, met name waar Wlz/Zvw en

uitdaging is om zorg en ondersteuning op een samen-

Wmo elkaar raken. Casusregisseurs, afstemming over pas-

hangende en flexibele wijze te organiseren.

15

Ambitie: De technologie als katalysator gebruiken Wat zeggen de data?

steunen van ouderen om zelf regie te blijven voeren en om

Technologie is inmiddels niet meer weg te denken uit de

zo lang mogelijk zelfredzaam te blijven. Hoewel het maat-

zorg. Ze heeft onze mogelijkheden op het gebied van

schappelijke belang bekend is, verloopt de implementatie

gezondheidszorg en onze welvaart enorm vergroot, iets

moeizaam. Dat heeft onder andere te maken met het feit

waar we als maatschappij dankbaar gebruik van maken.

dat technologie grote invloed kan hebben op het werk­

Echter, uit de literatuur is ook bekend dat de technolo-

proces van zorgprofessionals, en soms om (gedrags-)

gie samen met de welvaartsgroei voor tweederde verant-

verandering vraagt. En zoals bekend, is alle verandering

woordelijk is voor de stijging van de zorgkosten. Dit heeft

moeilijk. Ook voor zorgprofessionals.

niet alleen te maken met de kosten van de technologie zelf, maar ook met het feit dat aandoeningen waar men

Cliënten spelen eveneens een grote rol in de implementatie

vroeger aan overleed inmiddels chronische aandoenin-

van zorgtechnologie: ook zij moeten de technologie accepte-

gen zijn geworden.

ren. Nu steeds meer mensen opgegroeid zijn met technolo-

De term ‘technologie in de zorg’ is overigens een breed

gie, is goed merkbaar dat cliënten steeds vaker positief staan

begrip. Er is een onderscheid te maken tussen:

ten opzichte van ‘de harde kant’ van technologie en zorg op

Zorgtechnologie: technologie die het zorgproces onder-

afstand. De techniek is bekend en behelst voor de huidige

steunt, zoals e-healthtoepassingen.

generaties niets onbekends of angstwekkends. En er zijn ook

Medische technologie: technologie die de kwaliteit van

grote voordelen, bijvoorbeeld door thuismonitoring waar pati-

de zorg kan verbeteren, bijvoorbeeld medische hulp-

ënten zelf meer regie voeren over hun aandoening en minder

middelen en remote monitoring.

afhankelijk zijn van de zorg. Maar er is ook nog een ‘gevoels-

Publieke en zelfmonitoring-technologie, zoals hartslag-

kant’, en die blijkt van grote invloed te zijn. We constateren

meters en gezondheidsapps.

dan ook dat het succes van technologie vooral bepaald wordt

Ondersteunende technologie, zoals een goede ICT-

door de mate waarin zorgprofessionals en cliënten er daad-

infrastructuur, PGO en EPD’s.

werkelijk gebruik van maken in het zorgproces.

(Big) data. Dit is natuurlijk geen technologie op zich, maar een concept dat zich richt op het benutten van

Daarnaast is er in de praktijk interesse voor en belang bij

data om de kwaliteit van de zorg of het zorgproces te

het leren van (big) data. Een kleine groep inwoners van de

versterken.

regio Midden-IJssel, bijvoorbeeld, vraagt zorg en ondersteuning van veel verschillende zorgverleners. Zij komen

Wat zegt de praktijk?

zowel bij het ziekenhuis, de huisarts als de GGZ en vragen

Technologie kan een belangrijke rol spelen daar waar te-

ondersteuning van de gemeenten. Het zou waardevol zijn

korten aan zorgpersoneel of andere schaarsteproblemen

om te onderzoeken hoe we deze groep gezamenlijk beter

dreigen te ontstaan. Ze kan bijvoorbeeld helpen om zorg-

en efficiënter kunnen ondersteunen. Het delen van data

vraag te voorkomen, een zorgproces te ondersteunen of

kan mogelijkheden bieden om deze groep te identificeren

een proces te transformeren. Onder de noemer ‘technolo-

en op maat te bedienen, in lijn met hun behoeften. Het

gie voor warme zorg’ wordt al een groot aantal initiatieven

voldoen aan de privacywetgeving is hierbij natuurlijk een

ondernomen. Deze richten zich met name op het onder-

belangrijke randvoorwaarde.

16

Een andere belangrijke factor is ten slotte het op orde

Daarbij kan technologie efficiëntere samenwerking

houden en verder versterken van de technologische basis­

tussen zorgverleners stimuleren en worden onnodige

infrastructuur. Digitale communicatie tussen zorgprofes-

administratieve lasten voorkomen.

sionals, aansluitende zorgsystemen en inzage in eigen

Meer gebruik van data om zorg en zorgprocessen te

gegevens door patiënten zijn thema’s die zowel landelijk

optimaliseren zowel in het voorkomen van zorg (pre-

als regionaal aandacht vragen.

ventie) als om de beweging van de juiste zorg op de juiste plek te stimuleren. Door te leren van data kunnen

Wat is onze ambitie?

zorgprocessen effectiever ingericht worden. Dit vraagt

Technologie is een katalysator voor de eerste vier ambi-

om een goede ICT-infrastructuur en een aansluitend

ties die we geformuleerd hebben. De inzet van technolo-

digitaal systeem.

gie is daarmee geen doel op zich, maar een middel om de

Voor al deze ambities geldt dat aandacht voor de imple-

gevraagde transitie in de zorg te ondersteunen.

mentatie van de technologie een essentieel aandachts-

Meer inzet op e-health om eigen regie en zelfstandigheid

punt is voor het uiteindelijke succes.

van ouderen te ondersteunen. Bijvoorbeeld via telemonitoring en online consulten. Technologie gebruiken om de beschikbare capaciteit van zorgprofessionals optimaal in te zetten. Wanneer meer handelingen gedaan kunnen worden met de inzet van e-health, is er meer tijd voor zorg door zorgverleners.

17

Nawoord Met dit document willen we onze ambities in de juiste context plaatsen. Want met het formuleren van een visie en ambitie stopt het proces natuurlijk niet. Deze regiovisie is slechts een onderdeel van het proces om samen een transformatie in de zorg teweeg te brengen.

Een ambitie zonder uitvoeringsplan is een lege huls. Daarom is het uitwerken van samenwerkingsafspraken, doel-

Corona

stellingen, fasering, governance, monitoring en evaluatie

Hét grote onberekenbare onderwerp in deze

belangrijk.

analyse is natuurlijk de coronacrisis. De corona­ crisis heeft grote invloed op de zorg en het so-

De verbinding met regionale initiatieven is daarin cruciaal.

ciale domein. Het voelt gek om een regiovisie te

Er lopen namelijk al heel veel waardevolle initiatieven en

formuleren waarin het woord ‘corona’ of de effec-

projecten zoals ‘Preventiecoalitie Deventer’, ‘Regiover-

ten daarvan op geen enkele manier terugkomen.

pleegkundige’, ‘Sociale benadering dementie’, ‘Vrienden-

Maar het is op dit moment nog steeds moeilijk in

diensten’, ‘Beweegmakelaar’, ‘OZO-verbindzorg’, ‘Buur

te schatten wat de effecten precies zijn. Het virus

& zo’ en nog veel meer (Juiste Zorg op de Juiste Plek)

laat in ieder geval zien hoe kwetsbaar we als sa-

projecten. De samenwerking binnen de regio wordt nog

menleving zijn voor epidemieën. Maar het lijkt te

krachtiger door deze initiatieven aan elkaar te verbinden

leiden tot een snellere implementatie van zorg-

en zo meer focus aan te brengen.

technologie, er blijkt veel veerkracht te zijn om personeel anders in te zetten of in korte tijd bij

Salland United, de gemeenten van Midden-IJssel en de

te scholen en er is veel maatschappelijke aan-

WLZ-partijen die betrokken zijn bij de Regionale ont­

dacht voor het belang van goede zorg ontstaan.

wik­­­ kelvisie WLZ hebben een impuls gegeven aan de

Het geeft een enorme impuls aan samenwerking

regio­ nale samenwerking door het formuleren van deze

tussen organisaties, het versterkt het gevoel van

regio­ visie. De partijen achter deze visie zijn zowel de

solidariteit en het leidt tot nieuwe en creatieve

initiatiefnemers als de kartrekkers. Maar voor een daad-

manieren van werken.

werkelijke transformatie en de verwezenlijking van de ambities zijn veel meer partijen nodig. Partijen die lokaal

Kortom, dát het invloed heeft is zeker, maar wel-

het verschil kunnen maken, die op onderdelen de ambi-

ke effecten precies en of deze blijvend zijn, is

ties kunnen versterken, die concreet een bijdrage leveren

nog niet duidelijk. Op dit moment is er in elk ge-

aan de projecten en uitvoer zijn essentieel om de ambities

val geen reden om aan te nemen dat de effec-

daadwerkelijk om te zetten in een regionaal uitvoerings-

ten van corona leiden tot een verschuiving ten

plan. Hen nodigen wij dan ook van harte uit om hun steen-

aanzien van de vijf kernthema’s. Het is wel een

tje bij te dragen. Laten we samen de schouders eronder

belangrijke factor om rekening mee te houden bij

zetten! #gewoongoedgeregeldinSalland

de nadere uitwerking van de ambities.

18

19

December 2020