Beantwoording vragen GB n.a.v. visie Raalte Werkt!

(Vervolg) vragen GemeenteBelangen m.b.t. raadsvoorstel visie re- integratie

Inleiding Op 28 mei is het raadsvoorstel m.b.t. visie re- integratie aan de orde geweest in de Rond-de-Tafel vergadering. Vanuit GemeenteBelangen is daarop gereageerd. Voor de goede orde bijgaand nogmaals de reactie van GemeenteBelangen. Door wethouder Loevezijn is aangegeven dat de reactie van GemeenteBelangen wordt besproken in het college, voordat het stuk geagendeerd wordt voor de raadsvergadering. Vooruitlopend op de raadsvergadering zou GemeenteBelangen graag de volgende vragen beantwoord zien. 1. Participatieladder. In het beleid met betrekking tot de participatie worden door veel gemeenten de zogenaamde participatieladder gehanteerd. Zie hieronder de zes niveaus. De zes niveaus van participatie ● ● ● ● ● ●

Trede 1: Geïsoleerd. Geen contact buitenshuis behalve functionele contacten zoals een bezoek aan de huisarts of fysiotherapeut. Trede 2: Sociale contacten, gericht op ontmoeten. Wekelijks contact met anderen buitenshuis zoals het deelnemen aan een koffieochtend of het volgen van cursussen/taallessen. Trede 3: Deelname aan activiteiten, gericht op het leveren van een bijdrage. Deelname aan activiteiten met uitvoering van taken met een lage werkdruk en met weinig eigen verantwoordelijkheid en/of zelfstandigheid. Trede 4: Onbetaald werk, gericht op werk. Voert zelfstandig taken uit en/of draagt verantwoordelijkheden en/of opbrengst heeft economische waarde; en/of volgt een beroepsopleiding. Trede 5: Betaald werk met ondersteuning. Betaald werk met aanvullende uitkering en/of instrumenten UWV of Werk&Inkomen (gemeente) en/of in combinatie met het volgen van een beroepsopleiding. Trede 6: Betaald werk. Betaald werk zonder aanvulling.

Vragen: 1a. Hanteert het college ook deze participatieladder ? Antwoord: Ja, de gemeente Raalte werkt ook met deze participatieladder. 1b. Door wethouder Loevezijn is aangegeven dat per bijstandsclient een plan van aanpak ligt.

Kunt u aangeven hoeveel bijstand cliënten de gemeente Raalte heeft per 1 januari 2022 met een onderverdeling naar de participatieladder Antwoord: Op 1 januari 2022 hadden 462 inwoners uit onze gemeente een bijstandsuitkering. In de grafiek hieronder is af te lezen hoe deze inwoners zijn verdeeld over de treden van de participatieladder.

Wat opvalt is dat 155 inwoners niet zijn ingedeeld op één van de treden. Dit komt bijvoorbeeld doordat zij volledige ontheffing hebben, en daardoor buiten de ladder vallen. Ook is een groep inwoners bij wie het onderzoek nog loopt waarmee wordt bepaald op welke trede van de ladder hij/zij zich bevindt. 1c. Kan het college aangegeven hoe de in- en uitstroom is geweest van het aantal bijstand cliënten in 2019, 2020 en 2021 en is het ook mogelijk om over deze jaren een onderverdeling aan te geven op de zes niveaus van de participatieladder Antwoord: de grafiek hieronder bieden een overzicht van de in- en uitstroom van de afgelopen jaren. Goed om hierbij te vermelden is dat de pieken in 2020 en 2021 met name worden veroorzaakt door in- en uitstroom uit de TOZO.

De grafiek op de volgende pagina biedt inzicht in de onderverdeling van de bijstandspopulatie over de treden van de participatieladder in de afgelopen jaren.

1.d. Kunt u aan de hand van de voorgestelde visie aangeven hoe de prognose zijn voor de jaren 2022 t/m 2025 met betrekking tot de in- en uitstroom van het aantal bijstand cliënten en is het ook mogelijk om over deze jaren een onderverdeling aan te geven op de zes niveaus van de participatieladder Antwoord: de instroom in de bijstand is afhankelijk van veel verschillende factoren, waar we voor een belangrijk deel weinig tot geen invloed op hebben. Dit maakt het erg lastig om prognoses uit te drukken in aantallen, en om conclusies te trekken wanneer deze prognoses niet of juist wel worden behaald. Desalnietemin hebben we in de begroting 2022 – 2025 de prognose opgenomen dat we verwachten dat het aantal bijstandsuitkeringen de komende jaren gelijk blijft, en dat de in- en uitstroom dus in balans is. Deze verwachting is o.a. gebaseerd op de krapper wordende arbeidsmarkt die naar verwachting een positief effect heeft op het bijstandsvolume, en de corona pandemie (en inmiddels ook de komst van Oekraïners) die naar verwachting een negatief effect heeft op het bijstandsvolume. 2. Stichting Werk Raalte/ De Productie Vragen1 2a. Graag ontvangen wij de jaarrekening en het jaarverslag van Stichting Werk Raalte/ De Productie over de jaren 2019 en 2020 .

Indien deze in concept beschikbaar is, dan ook graag voor 2021 Antwoord: de jaarrekeningen en jaarverslagen voor de jaren 2019 en 2020 zijn als bijlagen 1 t/m 3 toegevoegd aan deze beantwoording. De concept stukken van 2021 zijn op moment van beantwoording nog onvoldoende rijp om te delen en zijn daarom niet toegevoegd.

1 Het bestuur van de SWR heeft toestemming gegeven om de opgevraagde stukken te delen met de raad.

2b. Daarnaast ontvangen we graag de (meerjaren)begroting 2021 t/m 2025) met bijbehorende beleidsplan Antwoord: de begroting van de SWR voor 2021 kende geen meerjarenperspectief (o.a. vanwege het onderzoek van Nautus). Daarom is in overleg met u de (meerjaren) begroting 2022 - 2025, incl. beleidsmatige onderbouwing, toegevoegd aan deze beantwoording als bijlagen 4 en 5

3. Financiën In de door het college gepresenteerde stukken was onderstaand financieel plaatje opgenomen.

Vragen 3a. Het college stelt voor om de tekorten te dekken uit de reserve sociaal domein. Kan het college de stand van deze reserve aangeven per 1 januari 2022 en het verloop van deze reserve voor de komende jaren Antwoord: in onderstaande tabel is de actuele prognose van de reserve sociaal domein weergegeven, incl. de stand op 1 januari 2022. Deze tabel is afkomstig uit de gemeentelijke programmabegroting 2022 – 2025 en is onderdeel van de paragraaf sociaal domein. In deze paragraaf vindt u een nadere toelichting op deze prognose en de bedragen die hierin genoemd staan.

3.b. Graag ontvangen wij een specificatie van bovenstaande bedragen. Waar zijn de bedragen op gebaseerd? En zijn de kosten inclusief of exclusief uitvoeringskosten/kosten van inzet van ambtenaren Antwoord: de specificatie van deze bedragen is als bijlage 6 toegevoegd aan deze beantwoording. De bedragen zijn gebaseerd op de cijfers uit de (gemeentelijke) begroting en jaarrekening. De uitvoeringskosten vind u terug in deze specificaties. Kosten voor de inzet van ambtenaren zijn niet meegenomen in dit overzicht. Die worden vanuit een ander budget betaald. Alvast hartelijk dank voor uw reactie Namens fractie GemeenteBelangen Jos Westenenk

Bijlage 1 Reactie GeementeBealngen bij behandeling raadsvoorstel re- integratie tijdens Rond-de_tafel vergadering op 28 april

Onderwerp: standpunt fractie GB mbt raadsvoorstel visie re-integratie ; Ronde Tafelgesprek 28 april Voorzitter, het raadsvoorstel betreft een doelgroep van ongeveer 450 inwoners van onze gemeente. Een kwetsbare doelgroep. Je zult maar tegen wil en dank aangewezen zijn op de bijstand of door beperkingen aangewezen zijn op beschut werken. Wij vinden het dan ook belangrijk dat we als gemeente deze mensen extra ondersteuning bieden. Na de discussie in de vorige gemeenteraad over De Productie waren we dan ook blij dat er een visiedocument werd aangekondigd. Na het lezen van het stuk was onze enthousiasme echter behoorlijk minder. Ik zal dit toelichten door eerst in te gaan op onze algemene conclusie en vervolgens de vragen die bij ons leven naar aanleiding van het stuk Algemene conclusie. Wij vinden het visiedocument te weinig concreet. Daarnaast is het stuk moeilijk leesbaar. Het gaat over een kwetsbare doelgroep, maar het is niet geschreven voor deze doelgroep. Dit kan natuurlijk een reden hebben, die horen we dan graag. We hadden graag gezien dat de visie concreter werd gemaakt. Uitgangspunten zoals iedereen doet mee, vind je in bijna alle beleidsplannen van de 365 gemeenten terug. De genoemde instrumenten van bijvoorbeeld loonkostensubsidie is ook gemeengoed. Wij hadden gehoopt dat er aan de hand van een heldere analyse van het bestand de visie concreter was gemaakt.

Neem bijvoorbeeld de groep die afhankelijk is van de bijstand. Hoeveel van deze doelgroep willen wij met extra ondersteuning aan het werk helpen en via welke weg doen we dat. Bij hoeveel van deze doelgroep is perspectief op een betaalde baan niet reëel en hoe kunnen we dan er wel voor zorgen dat deze mensen een zinvolle dagbesteding krijgen. En laten we eerlijk zijn; er zijn helaas ook mensen die het prima vinden om in de bijstand te zitten en te blijven. Hoe gaan we daar mee om? Wat is er nodig om de mensen die onder beschut werken vallen (rare term overigens) een veilige en stabiele werkomgeving te bieden. Voor een heldere visie moet je volgens ons de doelgroep goed kennen en dan weten welke ondersteuning het beste tot zijn recht komt en welke partners dit kunnen leveren. Dat komt ons inziens onvoldoende tot uiting in het stuk. Ons voorstel is dan ook om te beginnen met een zogenaamde nulmeting, waarbij een goede analyse wordt gemaakt van de doelgroep. In het voorstel wordt ook ingegaan op het financieel plaatje. Ook hierover hebben wij de nodige opmerkingen en vragen.

We gaan er vanuit dat de visie is om een deel van de bijstand cliënten met extra ondersteuning aan het werk te helpen. In hoeverre is dit vertaalt in het financieel plaatje? Daarnaast; tot en met 2021 was de rijksvergoeding voldoende om de kosten te dekken. Vanaf 2022 worden we geconfronteerd met een jaarlijks tekort, in 2022 ruim € 400.000,-. Dit tekort loopt vervolgens op naar ruim een half miljoen euro per jaar. Het college wil op basis van deze cijfers een financieel hek om het sociaal domein zetten en de tekorten dekken uit de reserve sociaal domein. Wij denken dat het hekwerk een houdbaarheidsdatum heeft van pakweg drie jaar en als we op korte termijn niets iets doen, dat dan het hek van de dam is. Immers als de bodem van de reserve sociaal domein in zicht is en we gaan qua kosten op dezelfde voet door, dan betekent dit dat voor ongeveer een half miljoen euro dekking gevonden moet worden binnen de bestaande begroting met als gevolg dat er op andere uitgaven bezuinigd moet worden en/of dat we de belastingen behoorlijk moeten verhogen. Dit ook omdat we nog niet direct goede verwachtingen hebben dat het rijk met extra geld over de brug komt. Vanuit GemeenteBelangen zijn we best bereid om extra geld uit te trekken voor deze kwetsbare doelgroep, maar dan moet er wel een goed onderbouwd verhaal liggen. En dat missen nu.

In de fractie hebben wij geworsteld met de vraag wat ons eindoordeel over het raadsvoorstel is. Gelukkig hebben we creatieve en verbindende personen in ons midden die het volgende voorstelden. In het raadsvoorstel staat dat het college in het komende najaar een jaarplan re-integratie en beschut werk opstelt. Als we nu van het college de toezegging krijgen dat we als kapstok voor het jaarwerkplan eerst een voorstel krijgen waarin aan de hand van een nulmeting van het huidig bestand, doelstellingen worden geformuleerd, die SMART zijn met daarnaast een helder financiële analyse van de huidige situatie en een financiële vertaling van de doelstellingen. Deze kapstok is dan ook een prima vertrekpunt voor het jaarwerkplan. Indien het college dit kan toezeggen, dan zijn wij voor dit moment akkoord. We willen wel graag dat het voorstel in september op de agenda komt van de Rond de Tafel. Waarom september? Dan hebben we nog tijd om het effect van de stukken te betrekken bij de begrotingsbehandeling in november.

Tot slot nog verschillende vragen naar aanleiding van het stuk. 1. Is het voorstel besproken met een afvaardiging van de doelgroep en/of Adviesraad Sociaal Domein 2. Hoe kijken werkgevers tegen het voorstel aan? 3. Welke verbinding is gemaakt met de accountmanagers Bedrijven 4. Is de projectregisseur inmiddels aangesteld? 5. In de stukken staat dat De Productie een businessplan maakt. Een goede zaak. Het lijkt ons wel handig om vooraf als gemeente duidelijk aan te geven wat we van de Productie vragen. 6. Wat zijn de kosten van het interim-management en hoe worden deze kosten gedekt

7. De interim manager van De Productie geeft aan dat de concept jaarrekening cijfers over 2021 een rooskleurig beeld te zien geven. Dat is een mooi resultaat waar we blij mee zijn. In hoeverre is hiervan sprake van een structureel effect?