Beantwoording Technische vragen Jaarrekening 2023

MEMO

Datum

11 juni 2024

Aan

De leden van de gemeenteraad via de rekeningcommissie van 12 juni 2024

Kopie aan

MT

Van

College van burgemeester en wethouders

Informant

Jannie Lozeman 06-1276 6991

Onderwerp

Beantwoording technische vragen jaarstukken 2023

Inleiding Onderstaand de beantwoording van de technische vragen jaarstukken 2023 zoals deze zijn ingediend.

Beantwoording technische vragen Gemeentebelangen jaarrekening 2023 1. Budgetbewaking De raad wordt middels zomernota geïnformeerd over de stand van zaken. In hoeverre vinden daarnaast budgetrapportages plaats aan het college? Dit omdat bijvoorbeeld uit blz. 202 blijkt dat ten opzichte van de zomernota het totaal aan lasten in de jaarrekening gedaald is van 115 miljoen euro naar € 103 miljoen euro. Antwoord: Uit de financiële verordening blijkt dat er één tussentijdse rapportage is “de zomernota”; daarnaast vinden geen andere budgetrapportages aan het college plaats. 2. Oekraïne blz. 210 Een voordelig saldo van afgerond 3,7 miljoen euro op een bedrag aan uitgaven van 4,8 miljoen euro. In verband met het voorstel van het college om van het voordelig saldo € 0.89 miljoen euro toe te voegen aan de reserve opvang vluchtelingenwerk en € 2,76 miljoen euro terug te laten vloeien naar de algemene middelen, de volgende vragen. a. Welke bestedingsvrijheid heeft de gemeente t.a.v. het bedrag van 3,7 miljoen euro? Antwoord: Het resultaat is na vaststelling van het rijk vrij besteedbaar.

b. Op welk moment werd inzichtelijk dat dit verschil ontstond? Antwoord: Bij de zomernota 2023 is een verwacht positief saldo van € 2,92 miljoen gerapporteerd. Ook over 2022 is er een voordelig resultaat van € 1,56 miljoen bij de jaarrekening gerapporteerd. Dat de rijks compensatie per opvangplek hoger ligt dan de kosten die we maken is al vanaf 2022 gerapporteerd. 3. Sociaal domein a. Kan een overzicht toegevoegd worden van de begrote en werkelijk aantal cliënten op gebied van wmo (onderverdeeld naar huishoudelijk hulp, rolstoelen, woningaanpassingen en overige wmo voorzieningen) jeugdhulp en participatie, waarbij bij participatie ook het aantal inwoners met schuldhulpverlening en bijzondere bijstand in beeld gebracht worden? Antwoord: We begroten op basis van ontwikkeling gerealiseerde kosten + indexatie en niet op basis van aantallen. Om stijging van aantallen op te vangen (door o.a. ontwikkeling meer ouderen/vergrijzing) in het sociaal domein is een stelpost volumestijging in onze begroting opgenomen. b.

Is er een overzicht van de gemiddelde doorlooptijd van indienen aanvraag en besluitvorming op aanvragen?

Antwoord: Nee, dat overzicht is op dit moment niet voorhanden. c.

Reserve sociaal domein. Ten opzichte van de zomernota 2023 is de stand van de reserve sociaal domein aanzienlijk verbeterd van 3,9 miljoen naar 5,8 miljoen, Dus een toename van 1,9 miljoen euro. In hoeverre hebben de meevallers een structureel effect? En kan net zoals bij de reserve grondbedrijf is gebeurd (zie tabel blz. 185), een doorkijk gemaakt worden naar de jaren 2024 t/m 2026?

Antwoord: De meevallers zijn incidenteel van karakter. We zien een ontwikkeling van stijgende zorgkosten op de Wmo en jeugd. De doorkijk voor 2024-2026 is weergegeven in de paragraaf Sociaal domein van de begroting 2024. d.

Blz. 190 bedragen Tabel wmo taken vanaf 2015 en tabel overzicht wmo maatwerkvoorzieningen blz. 191. Hoe verhouden de bedragen van beide tabellen met elkaar? Moeten de bedragen aansluiten, zo ja welke?

Antwoord: Nee, het zijn 2 afzonderlijke taken. Taken vanaf 2015 zijn begeleiding en dagactiviteiten en de maatwerkvoorzieningen zijn bijvoorbeeld hulp bij het huishouden en andere WMO voorzieningen. Het resultaat voor taken vanaf 2015 € 1.143.000 voordeel en voor overige maatwerkvoorzieningen Wmo € 67.000 voordeel wordt beide toegevoegd aan de reserve sociaal domein. In totaal wordt op het onderdeel Wmo € 1.210.000 aan de reserve sociaal domein toegevoegd. e.

Blz. 189. Tabel middelen sociaal domein taken vanaf 2015: Inkomsten jeugd € 12.454.000,-. Blz. 191 bedrag realisatie 2023 totaal inkomsten jeugdhulp € 12.345.000,- . Kan het verschil verklaard worden?

Antwoord: Het verschil van € 109.000 betreft uitbreiding CJG voor wegwerken corona achterstanden gedekt uit coronamiddelen. Deze is in ene overzicht zowel aan inkomsten als uitgavenkant niet meegenomen en in andere tabel aan beide kanten wel meegenomen.

f.

Idem t.a.v. uitgaven: blz. 189 werkelijke uitgaven jeugd € 14.080.000,- . Tabel blz. 191. Werkelijke uitgaven jeugd € 13.971.000,-

Antwoord: Zie antwoord 3e g.

blz. 44. Aantal bijstand cliënten: geraamd 188, werkelijk 159,8. Mooie ontwikkeling. Op blz. 269 staan echter andere aantallen in het overzicht uitkeringsgerechtigden bijstand, die in totaal uitkomt op 395. Wat zijn nu de juiste aantallen?

Antwoord: Beide aantallen kloppen. Op pagina 44 staat het aantal personen per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder met een bijstandsuitkering en op pagina 269 staat het absolute aantal uitkeringen. 4. Grondbedrijf. a. blz. 176. Kan een overzicht gegeven worden van het aantal personen en de bedragen m.b.t. de starterslening Antwoord:

In 2023 is aan 28 personen een starterslening verstrekt met een gemiddelde starterslening van € 29.000. b.

blz. 176. Aan welke aanvullende instrumenten ter verbetering van de positie van starters wordt gedacht? Antwoord: In de informatienotitie aan de gemeenteraad (d.d. 30 mei 2023) hebben we aangegeven met welke instrumenten we aan de slag gaan. Naast het aanbieden van de starterslening zien we een structurele oplossing voor starters in het creëren van een groter aanbod in de goedkope en betaalbare sector. Dit proberen we op verschillende manieren te bereiken, o.a. door de mogelijkheden voor woningsplitsing opnieuw te bekijken en door het voortzetten van het realiseren van CPO-projecten (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). CPO is een effectief middel gebleken om de lokale woningvraag in kleine kernen te bedienen en om een betaalbaar aanbod te realiseren. Bij het maken van woningbouwplannen wordt er goed gekeken naar de vraag. Het bouwen van kleinere, goedkopere woningen vergroot het aanbod, maar ook bouwen voor doorstroming draagt daaraan bij.

c.

blz. 180. Er is een over 2023 een winst geboekt van 1,9 miljoen euro. Hiervan wordt 1,8 miljoen gestort in de algemene reserve. In verband hiermee: Overzicht baten en lasten grondbedrijf. Kan ook een overzicht gemaakt worden van de begrote baten en lasten zodat de verschillen inzichtelijk worden en toegelicht worden? Antwoord: Voor een toelichting op de begrote baten en lasten wordt verwezen naar de Projectenrapportage 2023.

5. Niet besteed onderzoek OZB compensatie Blz. 56. Wat is de reden dat het onderzoek in 2023 niet is uitgevoerd? En wanneer kunnen we in 2024 de uitkomsten van het onderzoek verwachten? Antwoord: Door een krappe planning is het in 2023 niet gelukt om het onderzoek uit te voeren. De uitkomsten van het onderzoek naar OZB-compensatie kunt u in Q3 verwachten.

6. Verbonden partijen Bij een aantal verbonden partijen ontbreken cijfers over 2023. Wat is hiervan de reden? Antwoord: Bij het opstellen van de jaarrekening 2023 van de gemeente Raalte zijn bij meerdere verbonden partijen de jaarcijfers 2023 nog niet bekend. Vandaar dat ze ook niet meegenomen zijn.

7. Sportbedrijf a. Meer kosten Sportbedrijf € 250.000,-a.1. Heeft het bedrag van € 152.000,- betrekking op een administratieve fout van de gemeente? Antwoord: In het verleden maakte de rijksbijdrage voor de buurtsportcoaches onderdeel uit van de Algemene Uitkering van het Rijk. Sinds enkele jaren is deze Rijksbijdrage overgeheveld vanuit de Algemene Uitkering naar de SPUK GALA uitkering. Indertijd is de dekking vanuit SPUK GALA opgevoerd en is ten onrechte de dekking uit de Algemene Uitkering ook blijven staan. a.2. Aanvullen tekort van € 98.000,-. De begroting 2023 van het sportbedrijf vertoonde een tekort van € 128.000,-. Uit de jaarrekening 2023 van het sportbedrijf blijkt een werkelijk tekort van € 57.000,-. In relatie tot het voorstel om het tekort aan te vullen: 1. Wat heeft het college besloten ten aanzien van de ingediende begroting 2023 van het sportbedrijf? Antwoord: Het college heeft geen beslissingsbevoegdheid voor wat betreft de begroting. Vaststelling hiervan vindt plaats in de Raad van Commissarissen van het Sportbedrijf Raalte BV. Het college heeft via een collegevoorstel wel kennisgenomen van de begroting van het Sportbedrijf Raalte. 2.

In hoeverre heeft het sportbedrijf in 2023 voldaan aan de afgesproken prestaties ? En waaruit blijkt dit?

Antwoord: De bezetting vd binnen- en buitensport voorzieningen is goed te noemen. (cfm of hoger dan de prestatieafspraken). Dat de bezoekersaantallen vd zwembaden in 2023 verder zijn gestegen t.o.v. 2022, maar nog wel achterblijven bij de verwachte bezoekersaantallen van het jaarplan 23 en de planning van Synarchis komt doordat met name ouderen hun zwemactiviteiten niet hervatten na corona. 3.

Uit de balans van de jaarrekening 2023 van het Sportbedrijf blijkt een eigen vermogen van € 360.000,-- Op basis van welk criterium wordt dit vermogen onvoldoende geacht?

Antwoord: Het eigen vermogen is enkel positief door het geplaatste kapitaal en de agioreserve. Overige reserves zijn negatief, waardoor exploitatierisico's niet opgevangen kunnen worden. b.

Blz. 168. Tekst en bedragen zijn niet in overeenstemming . In de kolommen wordt voor het werkelijk tekort een bedrag genoemd van € 56.000,-. In de tekst daaronder wordt gesproken over een verwacht tekort van € 98.000,-. Antwoord: Bij definitieve opstelling van de jaarrekening 2023 van de gemeente Raalte was de veronderstelling dat het SBR nog een verlies zou maken over 2023 van € 98.000. Bij de definitieve opstelling van de jaarrekening 2023 van SBR bleek dit inderdaad € 56.000 negatief te zijn. Het daadwerkelijke verlies zal

echter door de gemeente gecompenseerd worden. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat in de jaarrekening van SBR is uitgegaan van een te hoge SPUK uitkering (verschil bedraagt € 34.000), waardoor het feitelijk verlies van SBR € 90.000 bedraagt. 8.

Subsidies Bij de begroting 2023 is in bijlage M een overzicht gegeven van de begrote subsidies Kan een zelfde overzicht gegeven worden van de werkelijke subsidies waarbij wordt aangegeven wordt of de subsidies definitief zijn vastgesteld of nog voorlopig zijn? Antwoord: Nee, dit overzicht is zo niet voorhanden.

9. Overige vragen a.

Blz. 71. Burcht van Ramelo. Als het project niet doorgaat, komt dan het volledige subsidiebedrag van € 100.000,- terug naar de gemeente? Antwoord: De bijdrage is nooit beschikt en dus ook niet overgemaakt naar de Historische Vereniging Raalte en Omstreken, omdat het de hele tijd onzeker was of de grondeigenaar de grond wel wilde ver kopen. De aankoop van de grond was eerste voorwaarde voor het door kunnen gaan van het plan. Het krediet wordt terug geraamd – via de zomernota. b.

Blz. 73. Aanvullend budget 900 jaar Raalte Wat is in totaal aan subsidie beschikbaar gesteld? Zijn er verder nog kosten gemaakt en kan de afrekening ter informatie worden gedeeld met de raad?

Antwoord: In totaal is 200.000 euro aan subsidie verstrekt. De bijdrage is vastgesteld aan de hand van de ingediende verantwoording. c.

Blz. 275 overzicht incidentele baten en lasten. In totaal zijn de incidentele lasten begroot op afgerond 21 miljoen euro. De werkelijke lasten bedragen afgerond € 13 miljoen euro . Een verschil van 8 miljoen euro. Het verschil is in bedragen voldoende gespecificeerd maar roept toch de vraag op of werk niet of deels niet is uitgevoerd en/of dat de begrote bedragen ruim zijn berekend. Daarom graag een nadere toelichting.

Antwoord: De grootste post (afgerond € 4 mln) betreft kosten opvang Oekraïne, deze is nader toegelicht in de paragraaf Oekraïne. d.

Tabel blz. 202 overzicht baten en lasten. Waar staat OVZ voor en hoe zijn de bedragen te herleiden van OVZ?

Antwoord: De afkorting OVZ staat voor Overzicht Algemene dekkingsmiddelen. Een nadere onderverdeling van deze posten staat op pagina 305 (bijlage E2 Taakveld per programma).

e.

Blz. 310. Kredieten In totaal geraamd voor 2023 afgerond 27,5 miljoen euro. Werkelijke uitgegeven 16,6 miljoen euro . Verschil 10,9 miljoen. Hiervan vervalt 2,8 miljoen euro en wordt voor 8,1 miljoen euro doorgeschoven naar 2024 . Kan toelichting worden gegeven op 2,8 miljoen euro? En wat is in grote lijnen de oorzaak dat 8,1 miljoen euro wordt doorgeschoven aar 2024?

Antwoord: De oorzaak voor doorschuiven naar een volgend jaar is het niet (volledig) hebben kunnen uitvoeren van werkzaamheden, hierdoor blijft het budget voor volgend jaar beschikbaar. De € 2,8 mln betreffen posten waarvan het budget juist niet meer nodig is.

Beantwoording technische vragen CDA Jaarrekening 2023 1. Blz 14. De financiële kengetallen zijn flink positiever dan begroot. Dat is natuurlijk mooi. De verschillen tussen begrote waarden en werkelijke waarden zijn behoorlijk groot. Zowel voor het jaar 2022 als 2023. Wat is de uitleg daarbij? Waarom worden de kengetallen zo afwijkend begroot t.o.v. werkelijkheid? Antwoord: De kengetallen zijn meer bedoeld als "volgvariabelen” dan dat er op begroot kan worden. Extra incidentele inkomsten (of uitgaven) bepalen voor een groot deel het daadwerkelijke kengetal, waardoor deze variabelen heel lastig in te schatten (begroten) zijn. Belangrijk is dat de kengetallen "voldoen” aan wat minimaal “acceptabel” is en dat is momenteel voor Raalte ruimschoots het geval. 2. Blz 46 “meer doorbelasting diverse domeinen 253.000": deze wordt niet uitgelegd waar moet je dan aan denken? Antwoord: Er zijn meer uren en daarmee kosten doorbelast als gevolg van vervanging door ziekte of vervanging door zwangerschapsverlof en door de extra taken die we uitvoeren zoals het verstrekken van eenmalige energietoeslag en het verstrekken van leefgeld Oekraïne. 3. Blz 95 "Woonlasten meerpersoonshuishouden" We zien hier een daling in de woonlasten van 860 naar 848; is dit te verklaren door de daling energiekosten per huishouden? Antwoord:

COELO wordt gebruikt voor het bepalen van de lastendruk van de inwoners voor gemeenten. Echter, door COELO worden aannames gedaan die niet altijd overeenkomen met de werkelijkheid. De definitie van woonlasten, zoals COELO deze gebruikt, bestaan uit waterschapsbelasting, onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Energielasten maken hier geen onderdeel van uit. Meer informatie is te vinden op Bijlagen (coelo.nl) en Bijlagen 2024 en databestanden – COELO

Beantwoording technische vragen Lokaal Belang Jaarrekening 2023 1. Pagina 10 in combinatie met de pagina’s 307 en 308. In 2024 zal een bedrag van 3,4 milj.opnieuw beschikbaar moeten worden gesteld. Kan het college meer toelichten wat hiervan de oorzaak is? Vooral een bedrag van 973.018 euro (M8671109, Energiefonds) springt er uit. Kan het college gemotiveerd aangeven waarom dit bedrag niet in 2023 is uitgegeven? Antwoord: De genoemde € 973.018 euro betreft het restant van het energie-ondersteuningsfonds dat in de begroting van 2023 door de raad is vrijgemaakt om te voorkomen dat inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen in financiële problemen komen vanwege oplopende energierekeningen. Eind 2023 is geconstateerd dat inwoners en bedrijven reeds via landelijke regelingen worden gecompenseerd voor hoge energiekosten en we inwoners lokaal ondersteunen met o.a. het project ‘Warm voor elkaar’. Begin 2024 heeft het college vastgesteld dat er nog onvoldoende zekerheid is of ook maatschappelijke organisaties voorbereid zijn om voldoende duurzaamheidsmaatregelen te treffen om (hogere) energiekosten te verlagen, en heeft daarom besloten het budget voor dit deel van de doelstelling beschikbaar te houden. In 2024 zal nadere beleidsvorming plaatsvinden rondom het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed met dekking uit dit budget. 2. Pagina 72 paragraaf 1.5.

Hoe komt het dat er geen beroep is gedaan op de stimuleringsregeling sportaccommodaties? Antwoord: De verenigingen die hebben verduurzaamd hebben deze investering met eigen middelen en/of subsidies kunnen financieren en daarom geen leningsaanvraag gedaan.

3. Pagina 75 meer kosten sportbedrijf. De gemeente compenseert een bedrag van 98.000 euro vanwege het feit dat het eigen vermogen van SBR onvoldoende is. Moet die compensatie gezien worden als een subsidie of als een terug te betalen lening? Antwoord: In de exploitatieovereenkomst tussen het SBR en de gemeente staat dat bij een verlies de gemeente kan overgaan tot additionele financiering. En dat de financiering wordt afgelost uit eventueel latere resultaten. Gezien de grote maatschappelijke opdracht die het SBR uitvoert is de vraag gerechtvaardigd hoe realistisch deze aflossing in de praktijk is.

4. Pagina 76 burcht van Ramele. Wat gaat er met het bedrag van 100.000 euro gebeuren nu het project niet doorgaat? Antwoord: Het krediet wordt terug geraamd – via de zomernota. 5. Pagina 181 en 182 winstneming in relatie tot boekwaarde. In 2023 is in de verschillende projecten een winstname geweest van 1,4 milj. Op pag. 182 wordt echter gesproken over een winstname van 1,9 milj. Wat is nu het juiste bedrag van de winstname? Wat is de relatie tussen de winstname en de vermindering van de boekwaarde?

Antwoord: De winstname is € 1,4 mln. De storting in de algemene reserve is 1,9 mln. (winstname + mutaties voorziening verwachte verlezien en rente). Zonder winstname zou de boekwaarde lager uitvallen. Bij bruto vermindering (pag. 182) gaat het om de afname van de boekwaarde zonder doorvoering van de winstname. Bij netto vermindering is de winstname wel doorgevoerd. 6. Pagina 194 paragraaf 3.9.8. De reserve Sociaal Domein zakt onder het in 2022 afgesproken plafond van 6,5 milj. Komt het college bij de begrotingsbehandeling met een voorstel om de reserve aan te vullen? Antwoord: Het plafond van € 6,5 miljoen is de vastgestelde maximale hoogte van de reserve. Er is geen ondergrens vastgesteld. 7. Pagina 196 en 197 opvang Oekraïners. a) Het positieve saldo van 3,6 milj. Is onder voorbehoud van definitieve afrekening van het Rijk. Waarom hoeft het bedrag niet te worden teruggestort naar het Rijk? Antwoord: Omdat het rijk een normvergoeding per gerealiseerde opvangplek verstrekt en dit niet achteraf verrekend als de kosten lager zijn dan de normvergoeding b) Hoe hoog was het bedrag bij de instelling van de reserve in 2022? Gelet op de te verwachten hogere taakstelling voor het realiseren van plekken voor asielzoekers en statushouders; waarom wordt er niet voor gekozen om meer dan 0,89 milj.

toe te voegen aan de reserve? Antwoord: De reserve statushouders en vluchtelingen in gevormd bij de jaarrekening 2022, toen er een voordelig resultaat van € 1,56 miljoen was op Oekraine. In 2023 zijn er onttrekkingen geweest voor extra uitvoeringskosten begeleiding statushouders en voor de taalschool. Met toevoeging € 0,89 miljoen is er € 1,5 miljoen in de reserve om extra kosten als gevolg van hogere taakstelling op te vangen. We verwachten dat dit voldoende is.

c) het college stelt voor om 2,76 milj toe te voegen aan de algemene bestemmingsreserve? Waarom? is het geld niet specifiek geoormerkt voor de opvang? Antwoord: Nee, dit geld is niet specifiek geoormerkt voor de opvang. Gemeenten zijn na afrekening rijk vrij om de bestemming van het resultaat Oekraïne te bepalen. Zoals bij b aangegeven is onze inschatting dat een reserve statushouders en vluchtelingen van € 1,5 miljoen voldoende is en kan resterende € 2,76 miljoen terugvloeien naar algemene bestemmingsreserve.