ambitiedocument def raad
Tekst van het document
VTH Ambitiedocument Gemeente Raalte
Versie 18 oktober 2021 Tekst: H. Rodijk Oktober 2021
2
Inhoudsopgave Voorwoord/bestuurssamenvatting
3
Hoofdstuk 5
13
Hoofdstuk 1
4
Implementatie en financiën
13
Uitvoeringsstrategie korte termijn
Inleiding en beeldvorming
4
(t/m 2024)
13
Aanleiding en doel VTH ambitiedocument
4
Uitvoeringsstrategie lange termijn
13
Rolverdeling raad en college
4
Kostenraming en dekking
13
Wettelijk kader
4
Samenhang met sectoraal beleid
4
Bijlagen
14
Proces en beeldvorming
5
Opbrengst consultatieronde
5
Bijlage 1
15
Enkele getallen
5
Samenvatting gevoerde gesprekken
15
College van B&W
15
De gemeenteraad
15
Gemeente Intern
15
Maatschappelijke organisaties
16
Bijlage 2
17
Enkele getallen
17
Hoofdstuk 2
6
Huidige VTH inzet
6
Bouw/ruimtelijke ordening en
6
brandveiligheid
6
Wat doen we niet en risico’s.
6
Algemene Plaatselijke Verordening
6
Bijlage 3
18
Wat doen we niet en risico’s.
7
Toelichting op ontwikkelingen
18
Openbare ruimte
7
Implementatie Omgevingswet
18
Wat doen we niet en risico’s.
7
Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb)
18
Maatschappelijke ontwikkelingen en
Hoofdstuk 3
8
Ontwikkelingen
8
Algemene ontwikkelingen en tendensen
8
Introductie risicosturing naast samenlevingssturing
tendensen
18
Ondermijning, punt van extra zorg
19
Bijlage 4
20
Beschrijving en kostenraming van de 8
10
Raalter ambitie en sturing
10
Ad 1. Beleidsdoelen:
10
Ad 2: Ambitie gemeenteraad
10
Ad 3: Onze manier van werken
12
20
Scenario 1:
20
Scenario 2
20
Scenario 3
21
Juridische inzet
21
VTH Ambitiedocument
Hoofdstuk 4
3 scenario’s
3
Voorwoord/bestuurssamenvatting Wonen, werken en leven in de gemeente Raalte kenmerkt zich mede door de aanwezigheid van grote ambities. Op de schaal en maat van een plattelandsgemeente met 38.000 inwoners zien wij ondernemers die mooie producten en diensten leveren, waar inwoners zich tevreden voelen en graag een steentje bijdragen aan het leefbaar houden en maken van de leefomgeving. Er is zorg voor elkaar en onze omgeving. In de Omgevingsvisie ‘Gemeente Raalte, Horizon 2040”, worden deze ambities omarmd en zijn de grote lijnen uitgezet voor wat belangrijk is voor de gemeente Raalte en wat ons gezamenlijk bindt. De inhoudelijke ambities zijn nauw verbonden met het stellen van regels. Soms moet dat omdat het een wettelijke plicht is, soms stellen wij zelf nadere regels, om hetgeen wij zelf waardevol vinden te beschermen. Hierbij horen de werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH taken) in het fysieke domein. Op het gebied van deze VTH taken wil de gemeente Raalte stappen zetten om tot een doorontwikkeling en herijking van bestaand beleid te komen. Er is behoefte aan vernieuwd lokaal VTH beleid dat past bij onze manier van besturen en werken.
Waar gaan wij de komende jaren op in zetten, waar wordt het zwaartepunt gelegd, wat vinden wij in de gemeente Raalte echt belangrijk en waaraan besteden wij dan ook minder of geen aandacht? In dit VTH ambitiedocument gaan wij hier nader op in. Hoe stellen wij onze prioriteiten en welke zijn deze? Als gemeente Raalte introduceren wij de risicosturing voor onze VTH taken. Onze inzet is primair gericht op het borgen van de veiligheid binnen dit brede taakveld. Wij willen onze ambitie verder vorm geven door in te zetten op 6 sporen, te weten: 1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit, op basis van risicosturing 2. Meer aandacht voor thema’s als duurzaamheid en groene inpassingen 3. Samenlevingssturing op signaalbasis en met een jaarlijkse thematische focus 4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie 5. Het inzetten op preventie, via het sectorale beleid 6. Het herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie
VTH uitvoeringsbeleid en de daarop te enten jaarlijkse VTH uitvoeringsplannen.
VTH Ambitiedocument
Met de ambities die door de raad zijn gesteld wordt door het college invulling gegeven aan het
4
Hoofdstuk 1 Inleiding en beeldvorming In deze inleiding volgt een korte beschrijving van de context ten aanzien van het VTH beleid.
Aanleiding en doel VTH ambitiedocument De gemeente heeft een wettelijke plicht om een beleidsplan op te stellen voor de uitvoering van taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, dit noemen wij het VTH uitvoeringsbeleid. Daarnaast constateren wij dat het huidige beleid zeer verouderd is en niet meer passend is bij de huidige omstandigheden. De gemeente Raalte werkt aan het ontwikkelen van nieuw VTH beleid. Voor het maken van een beleidsplan is draagvlak belangrijk. In Raalte zetten wij hierop in door het betrekken van belanghebbenden. Het maken van visies, ontwikkelen van beleid en het voorbereiden en uitvoeren van projecten doen wij samen met de samenleving. Met het betrekken van de gemeenteraad, aan de voorkant van het proces, wordt tevens invulling gegeven aan de bestuurlijke betrokkenheid en kan de inbreng van de raad worden vastgelegd. Intern hebben is ingezet op een projectmatige aanpak, waarbij door de betrokken disciplines de inbreng is geleverd. Met externe ondersteuning is de risicoanalyse-tool opgesteld.
Rolverdeling raad en college zijn mede bepaald op grond van artikel 7.2 Besluit omgevingsrecht, waarbij is vastgelegd dat de bevoegdheid voor het vaststellen van het VTH uitvoeringsbeleid bij het college ligt. Dit uitvoeringsbeleid moet in onze visie echter
die de gemeenteraad vaststelt in dit VTH Ambitiedocument.
Wettelijk kader De wetgever maakt een onderscheid tussen de VTH taken die in regionaal verband moeten worden opgepakt en de VTH taken die iedere gemeente voor zich invult (de thuistaken). De regionale taken zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst IJsselland en omvatten de milieutaken. Hiervoor is een uniform VTH uitvoeringsbeleid vastgesteld. Voor de VTH thuistaken dient de gemeente zelf beleid vast te stellen. Binnen de gemeente Raalte betreft dit de modules bouw, brandveiligheid, Algemene Plaatselijke Verordening en Ruimtelijke Ordening (RO). Daarnaast dient rekening gehouden te worden met de kwaliteitsdoelen voor VTH taken, als vastgelegd in de Verordening kwaliteit VTH, vastgesteld door de gemeenteraad op 10 november 2016. Deze verordening is een uitwerking van Wet VTH om regels te stellen voor de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. Naast de wettelijke plicht is er op basis van het inter bestuurlijk toezicht (IBT) een directe aanleiding om beleid vast te stellen (door de provincie Overijssel is dit onderdeel gemarkeerd met een oranje vlag).
VTH Ambitiedocument
De rol en de positie van de gemeenteraad
gebaseerd zijn op de richting en kaders
5
Samenhang met sectoraal beleid
van toezicht hierop door o.a. de Boa’s.
Het VTH uitvoeringsbeleid en de ambities die
De samenvattingen van de gevoerde
wij hierbij willen bereiken staan niet op zichzelf.
gesprekken kunt u lezen in bijlage 1.
Er is altijd een verbinding met het sectorale beleid, waarbij het VTH beleid faciliterend is aan
Enkele getallen
het sectorale beleid. Dat bepaalt in belangrijke
Naast de opbrengst van de gesprekken
mate welke doelen wij willen bereiken en welke
kennen wij ook de meer harde, cijfermatige
middelen hiervoor kunnen worden ingezet.
kant binnen het taakveld VTH. Uit het
Bij het opstellen van het VTH uitvoeringsbeleid
jaarplan VTH 2021 blijkt dat jaarlijks ruim 700
dient dan ook rekening gehouden te worden
vergunningaanvragen door de gemeente
met sectoraal beleid (bijv. evenementenbeleid).
worden verwerkt. Het zwaartepunt ligt bij bouwen en de Algemene Plaatselijke
Proces en beeldvorming
Verordening/bijzondere wetten (met name
De eerste stap in het proces om te komen
de evenementenvergunningen). Daarnaast is
tot nieuw beleid is het ophalen van wat er
een grote inzet nodig op het gebied van het
leeft en speelt binnen de gemeente Raalte.
behandelen van aanvragen waarbij sprake
Hiervoor zijn de nodige online gesprekken
is van afwijkingen op het bestemmingsplan.
gevoerd (eind 2020, begin 2021). Middels deze
Op basis van deze planning worden
gesprekken is een goed beeld gevormd voor
hieraan ruim 12.000 uren per jaar besteed.
dit ambitiedocument.
Op dit moment zien wij dat dat er meer bouwaanvragen worden ingediend. Hierop
Opbrengst consultatieronde
wordt tijdelijk extra capaciteit ingezet.
De gesprekken die zijn gevoerd, intern en extern, hebben een beeld opgeleverd dat
Op het gebied van toezicht en handhaving
er behoefte is aan nieuw beleid met heldere
zien wij een inzet van 13.600 uur. We zien
uitgangspunten. Het leggen van verbindingen
hierbij een grote inzet op de uren toezicht
en het onderhouden van een goede com-
in de openbare ruimte, bij de afwijkingen
municatie werd door externe partijen belangrijk
van bestemmingsplannen en de milieu
gevonden, naast het feit dat de samenleving
toezichtstaken. Aan bouwen en brandveiligheid
snel verandert en dit ook om de nodige
worden tevens de nodige uren besteed.
flexibiliteit vraagt. Het borgen van de veiligheid
De inzet van de Boa’s richt zich met name op
staat hoog in het vaandel, waarbij ook rekening
de openbare ruimte.
moet worden gehouden met de implementatie Opgemerkt dient te worden dat de uren
bouw. De gemeentelijke dienstverlening wordt
voor de milieutaken zijn ondergebracht bij de
goed gewaardeerd, gepleit wordt om dit te
Omgevingsdienst IJsselland. De kosten hiervoor
behouden. Intern is aandacht gevraagd voor
komen voor rekening van de gemeente Raalte.
het in balans brengen van de ambitie en capaciteit, de communicatie en het verbeteren
Voor meer getallen op het gebied van
van de rolduidelijkheid. Bijzondere aandacht
vergunningverlening, toezicht en handhaving
was er voor de inzet om de coronamaatregelen
verwijzen wij u naar bijlage 2.
goed te kunnen uitvoeren en het voeren
VTH Ambitiedocument
van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging
6
Hoofdstuk 2 Huidige VTH inzet Met de beschikbare middelen en de inzet van uren worden de noodzakelijke taken opgepakt en uitgevoerd. Echter niet alles kan worden gedaan. Ook nu worden keuzes gemaakt in wat wij nu wel en niet doen zoals hieronder weergegeven voor de taakvelden bouw/ ruimtelijke ordening/brandveiligheid, de VTH-taken op basis van de Raalter Algemene Plaatselijke Verordening in de openbare ruimte. Deze taakvelden komen ook terug in de verschillende modules van de risicoanalyse.
Wat doen we niet en risico’s. Er is geen tot nauwelijks aandacht voor duurzaamheid, gezondheid en leefbaarheidsaspecten bij zowel vergunningverlening als toezicht. De aandacht voor veiligheid tijdens toezicht bij middel en grote bouwwerken is beperkt. Niet alle klachten en handhavingsverzoeken worden opgepakt. Bij vergunningverlening is een hoge werkvoorraad waardoor regelmatig termijnverlengingen nodig zijn. Er is geen aandacht voor illegaal gebruik en brandveiligheid bij
Bouw/ruimtelijke ordening en brandveiligheid
bestaande bouwwerken, terwijl dit volgens
Bij het verlenen van omgevingsvergunningen
met zich meebrengt. Ook reclame, inritten en
voor bouwen, gebruik van gronden (ruimtelijke
kleine bouwwerken als tuinhuisjes krijgen geen
ordening) en brandveiligheid wordt de
aandacht. De aandacht voor landschappelijke
ruimtelijke toets aan het bestemmingsplan
inrichting is beperkt. De inzet op toezicht- en
volledig uitgevoerd. De technische toets
handhavingsprojecten gebeurt niet planmatig.
de risicoanalyse grote tot zeer grote risico’s
aan het Bouwbesluit richt zich nu alleen op brandveiligheid en constructieve veiligheid.
Algemene Plaatselijke Verordening
Wettelijk gezien moet op alle onderdelen
Vergunningverlening richt zich bij evenementen
getoetst worden. Ook bijvoorbeeld op
vrijwel volledig op de veiligheid en het
ventilatievoorzieningen, installaties,
ruimtelijke aspect. Kap- en uitwegvergunningen
afmetingen van trappen, et cetera.
worden volledig getoetst. Daar staat tegenover dat andere meldingen/ontheffingen zoals
Het toezicht op de omgevingsvergunningen
bijvoorbeeld collectes zeer globaal bekeken
richt zich vooral op de constructieve veiligheid
worden of alleen administratief verwerkt worden.
zoals wapeningscontroles en belangrijke Het toezicht op evenementen in categorie
grote bouwwerken. Waar mogelijk doen we
B (bijvoorbeeld een Sinterklaasintocht) en
een eindoplevering controle.
C (bijvoorbeeld Stoppelhaene) is met name gericht op veiligheid. De andere evenementen
Qua klachten en handhaving ligt de focus op
komen we eigenlijk niet. Er is wel inzet van
de complexe handhavingszaken waarbij de
de Boa’s op evenementen, maar dat zit in de
risico’s groot zijn. Andere zaken komen op
sfeer van openbare orde en vooral ook het
basis van het piepsysteem binnen.
zichtbaar aanwezig zijn. Er is geen toezicht op
VTH Ambitiedocument
constructieve onderdelen. De prioriteit ligt bij
7
de inrichtingseisen op basis van de Alcoholwet
Fietsen in het centrum is zeer beperkt
(voorheen de Drank& Horeca wet). Wel is er
meegenomen, evenals de naleving van
beperkt toezicht op de leeftijdscontroles.
de venstertijden. Over hondenpoep kwamen wel meldingen binnen maar deze werden
Het toezicht op kapvergunningen is marginaal.
alleen opgepakt als er meer speelde dan overlast. In het licht van het stimuleren van
Wat doen we niet en risico’s.
het gesprek. Incidentele meldingen over
Er is geen tot nauwelijks aandacht voor
bijvoorbeeld huisvuilcontainers worden
duurzaamheid, gezondheid en leefbaarheids-
incidenteel nagelopen.
aspecten. Niet alle klachten en handhavingsverzoeken worden opgepakt. Het toezicht op
Carbid schieten en vuurwerk heeft wel veel
evenementenvergunningen van de lichtste
aandacht gekregen, vooral in het kader van
categorie (A) en meldingen van evenementen
de destijds geldende corona maatregelen.
(buurtbarbecues) vindt niet plaats terwijl daar
Aandachtsgebieden in het kader van
een groot respectievelijk beperkt risico aan
ondermijning of Veilig Buitengebied worden in
wordt toegekend op basis van de risicoanalyse.
de reguliere rondes meegenomen waar mogelijk.
Er is geen toezicht op terrasvergunningen en op de inrichtingseisen op basis van de Alcoholwet
Wat doen we niet en risico’s.
terwijl ook daar een beperkt dan wel groot
Er is weinig preventief toezicht en
risico aan wordt toegekend op basis van de
zichtbaarheid van de Boa’s buiten de kern
risicoanalyse.
Raalte, de zogenaamde surveillance. Er is een beperkte inzet van de Boa’s in de openbare ruimte voor meldingen die bij Beheer &
Het toezicht dat door de boa’s wordt uitgevoerd
Onderhoud worden behandeld. De aandacht
in de openbare ruimte richt zich de afgelopen
voor samenleving gestuurde onderwerpen
periode vooral op de naleving van de corona
zoals fietsen in het centrum, hondenpoep,
maatregelen. De focus lag op de horeca en hang-
blaffende honden is zeer beperkt. Dit sluit
plekken van jongeren. Daarbij kwam zwerfvuil
overigens wel aan bij de risico gestuurde
en drugsoverlast (lachgas) ook aan de orde.
benadering, omdat deze onderwerpen
Parkeertoezicht vond met name in het centrum
weinig risico met zich meebrengen.
van Raalte plaats en op basis van meldingen.
VTH Ambitiedocument
Openbare ruimte
8
Hoofdstuk 3 Ontwikkelingen Algemene ontwikkelingen en tendensen De wereld om ons heen staat niet stil. Binnen de gemeente Raalte en het taakveld VTH zijn ontwikkelingen waar te nemen die invloed hebben op onze manier van werken en prioriteren. Op 1 juli 2022 wordt de Omgevingswet van kracht, waarbij gestuurd wordt op een integrale aanpak van nieuwe initiatieven en een duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Tevens treedt dan de Wet kwaliteitsborging bouw in werking. Allerlei maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot nieuwe vraagstukken die op ons afkomen. Dat vraagt de nodige wendbaarheid en flexibiliteit van de organisatie. Bijvoorbeeld op het gebied ondermijning zien wij het landelijke beeld dat deze vormen van criminaliteit toenemen. Dit is een punt van extra zorg waarbij een nauw samenspel van alle betrokkenen nodig is. Meer over deze ontwikkelingen leest u in bijlage 3.
Introductie risicosturing naast samenlevingssturing Naast het bovenstaande, wat meer algemene ontwikkelingen, is het introduceren van de risicosturing een thema dat in dit VTH uitgelicht. Met het introduceren van risicosturing kan inzicht worden gegeven bij welke activiteit zich de grootste risico’s voordoen. Dit is een nieuw en verplicht
toegepast, ook bij de Omgevingsdienst IJsselland. Om tot risicosturing te komen worden allerlei gegevens (data) ingevoerd, generiek waar mogelijk, specifiek voor de gemeente Raalte waar nodig. Er ontstaat een indeling in 5 risicoklassen. Sturen kan middels het bepalen van de inzet op de verschillende risicoklassen (zie onderstaande figuur). Risicosturing is van grote waarde omdat het in één oogopslag duidelijk maakt bij welke activiteit de grootste risico’s liggen. Daarnaast kan het worden gekoppeld met een besturingsmodule waarbij de benodigde capaciteit inzichtelijk wordt gemaakt. Intern wordt gewerkt aan het implementeren en het verfijnen van dit systeem. Naast de risicosturing kennen wij de samenlevingssturing. Vanuit de risicosturing is er geen urgentie om hierop in te zetten (beperkt, klein of zeer klein risico). Echter kennen wij veel kleine zaken die leiden tot ergernissen, meldingen en klachten. Kleine zaken die het leven aangenaam maken of juist niet. Zo komen bijvoorbeeld vragen binnen over het fout parkeren in woonstraten waarbij bewoners aan de gemeente vragen om in te grijpen zodat de situatie weer normaal wordt. Ook komen meldingen binnen over jongeren die overlast veroorzaken of het fietsen in de winkelstraten. In veel gevallen blijkt dat niet alles met toezicht en handhaving is op te lossen.
Soms spelen ook andere achterliggende problemen, dat kan zijn bij bewoners of bij
VTH Ambitiedocument
ambitiedocument even bijzonder wordt
onderdeel dat op steeds grotere schaal wordt
9
de inrichting en het gebruik van de openbare
(bijv. een verkeerskundig medewerker bij het
ruimte. Het oplossen van een melding vraagt
oplossen van een melding over parkeren).
vaak de inzet van meerdere disciplines
Klasse
Opmaak
Van
tot en met
1
Zeer groot risico
40
52 punten
2
Groot risico
30
40 punten
3
Beperkt risico
20
30 punten
4
Klein risico
10
20 punten
5
Zeer klein risico
0,0
10 punten
Voorbeeld risiciosturing (module APV)
Code
Beschrijving
Effect
Naleving
APV007
Totaal Klasse Aantallen
Kermis
9,0
5,7
51,6
1
1
APV004
Vergunning evenement type C
8,8
4,8
42,7
1
1
APV003
Vergunning evenement type B
7,8
5,0
39,0
2
1
APV010
DWH-Drank en horecavergunning (commercieel)
6,4
6,1
38,9
2
1
APV020
Terrasvergunning
6,9
5,5
37,8
2
1
APV006
Circus (BGBOP)
6,3
5,2
32,5
2
1
APV002
Vergunning evenement type A
6,4
5,0
32,1
2
1
APV019
Drugsoverlast op straat
4,2
7,7
31,9
2
1
VTH Ambitiedocument
10
Hoofdstuk 4 Raalter ambitie en sturing Met de huidige stand van zaken ten aanzien van de inzet op de VTH taken en de ontwikkelingen die op de gemeente afkomen is het noodzakelijk dat er een nieuw evenwicht wordt gevonden tussen de inzet op taken en de daarbij behorende capaciteit. Hiervoor is het nodig dat: 1. Beleidsdoelen worden geformuleerd 2. Onze ambitie wordt vastgelegd 3. De uitgangspunten voor onze manier van werken worden vastgelegd In dit hoofdstuk gaan wij hier verder op in.
Ad 1. Beleidsdoelen: Ten aanzien van de doelen die de gemeente Raalte wenst te bereiken kan een onderscheid worden gemaakt tussen de beleidsdoelen en de kwaliteitsdoelen die moeten worden gesteld op basis van het Besluit Omgevingsrecht. Beleidsdoelen o.b.v. Omgevingswet De gemeente Raalte is een prettige plek om te wonen, werken en ondernemen. Hiervoor zetten wij ons samen in om een veilige, gezonde, aantrekkelijke en duurzame omgeving te behouden en te versterken. Het behouden en versterken van sociale verbanden hoort hierbij. De Omgevingsvisie “Horizon gemeente Raalte de Omgevingswet en Omgevingsvisie willen wij op het gebied van de uitvoering van de VTH taken de volgende doelen bereiken, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de 3 kernopgaven uit de Omgevingsvisie.
(incl. evenementen) 2. Het behouden en verbeteren van de volksgezondheid en duurzaamheid 3. Het behouden en versterken van de kwaliteiten van onze (groene) leefomgeving De beleidsdoelen worden op veel terreinen en allerlei niveaus uitgewerkt. Dat leidt tevens tot een verbinding met de VTH taken. Om deze VTH taken goed te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat bij het ontwikkelen en uitwerken van beleid aandacht wordt besteed aan de uitvoering en handhaving van de VTH taken. Bij de uitwerking van de ambitie wordt hierop nader ingegaan. Kwaliteitsdoelen Besluit omgevingsrecht In de Verordening die hiertoe is vastgesteld op 16 november 2016 is opgenomen dat bij de uitwerking in ieder geval doelen moeten worden opgenomen op het gebied van dienstverlening, de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten en de financiën. Dit zal verder worden uitgewerkt in het VTH uitvoeringsbeleid.
Ad 2: Ambitie gemeenteraad Om te komen tot het bepalen van de ambitie van de gemeenteraad is een sessie gehouden met de raad. Hieruit komt een beeld naar voren dat de raad op hoofdlijnen tevreden is doch extra aandacht en inzet op onderdelen nodig vindt. De scenario’s ter voorbereiding van deze ambitie zijn opgenomen in bijlage 4 en dienen als achtergrond informatie. De ambitie die hieronder wordt voorgesteld sluit nauw aan bij scenario 2.
VTH Ambitiedocument
2040” is hierbij ons ankerpunt. Geïnspireerd op
1. Veilig wonen, werken en recreëren
11
Hierbij wordt de risicosturing geïntroduceerd en
is van grote waarde, deze passen wij toe en
is er extra aandacht en inzet voor beleidsdoelen
ontwikkelen wij door waarbij wij prioriteit
naast het versterken van de communicatie.
geven aan de inzet op de hoogste risicoklassen. Hierbij wordt ingezet op bijvoorbeeld
Op basis van hetgeen is opgehaald tijdens deze
bouwwerken met een publieksfunctie of
sessie is de ambitie vertaald in de onderstaande
waar veel mensen dagelijks werken.
6 VTH sporen, die onderling samenhangen. 2. Meer aandacht voor thema’s als 1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit, op basis van risicosturing. 2. Meer aandacht voor thema’s als duurzaamheid en groene inpassingen 3. Samenlevingssturing op signaalbasis en met een jaarlijkse thematische focus 4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie 5. Het inzetten op preventie, via het sectorale beleid 6. Het herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie
duurzaamheid en groene inpassingen. Het is onze ambitie is om meer te anticiperen op actuele maatschappelijke vraagstukken die zich aandienen. Het nemen van duurzaamheidsmaatregelen vinden wij van groot belang om bij te dragen aan de klimaatdoelen. Extra inzet hierop binnen de VTH taken draagt bij aan het realiseren van de beleidsdoelen rondom duurzaamheid. Deze zelfde lijn kan ook worden gevolgd ten aanzien van de doelen op het gebied van volksgezondheid (bijv. fijnstof ). Op het gebied van de groene (landschappelijke) inpassing bij
Met de onderstaande uitwerking van de 6 VTH
ruimtelijke ontwikkelingen en op het gebied
sporen legt de gemeenteraad zijn ambitie vast
van kap en herplant willen we eveneens extra
voor het te ontwikkelen VTH uitvoeringsbeleid.
inzetten, zodat vergunningvoorschriften tijdig
Dit plaatsen wij naast de manier van werken
en goed worden nageleefd.
(zie verderop). 1. De inzet op veiligheid krijgt prioriteit op basis van risicosturing
een jaarlijkse thematische focus De inzet op samenlevingssturing wil de
De huidige inzet op het gebied van de
gemeente Raalte vooral richten op de
VTH taken willen wij versterken. De aandacht
signalen die binnenkomen. De meldingen en
voor veiligheid op alle taakvelden vinden
klachten die binnenkomen liggen hieraan ten
wij belangrijk. Risicosturing als instrument
grondslag. De gemeente Raalte gaat hiermee
VTH Ambitiedocument
3. Samenlevingssturing op signaalbasis met
12
aan de slag waarbij wijstreven meer zichtbaar te zijn in dorpen en wijken. Waar nodig en
6. Het herschikken van taken en inzetten op procesoptimalisatie
mogelijk willen wij de kansen benutten
Door het invoeren van de Omgevingswet en Wet
die buurtbemiddeling ons biedt indien
kwaliteitsborging bouw verschuiven taken en
handhavingsverzoeken lijken voort te komen
komen verantwoordelijkheden anders te liggen.
uit burenruzies. Daarnaast introduceren wij
Dat vraagt om aanpassingen in de organisatie.
jaarlijks een thema waarop de focus wordt
Daarbij hanteren wij de volgende principes:
gelegd. Dat kan bijvoorbeeld op het gebied van het veroorzaken van overlast, een veilig
- Maak gebruik van het momentum en
buitengebied of extra aandacht tijdens de
combineer dit met het optimaliseren van de
jaarwisseling voor het ontsteken van vuurwerk.
processen dat al in gang is gezet. - Behoud de klantgerichte manier van werken.
4. Inzet op communicatie voor bewustwording en preventie Het is onze ambitie om via het spoor van
- Herijk wat nu wel op een slimme manier kan worden gedaan met bestaande inzet en budgetten.
communicatie een sterke bijdrage te leveren aan het naleven van regels en het terugbrengen van
Ad 3: Onze manier van werken
het aantal meldingen en verzoeken om hand-
De gemeente Raalte vindt het belangrijk
having. Hiermee beogen wij dat samenlevings-
dat ieder zijn rol kent, de aanvrager,
sturing mede wordt ingevuld door inwoners
de vergunningverlening, toezichthouder
en ondernemers. De gemeente kan niet alles
en handhaver. Zo kunnen wij samen de
oppakken. Hierbij hoort het afbakenen van
verantwoordelijkheid nemen voor dit
rollen en verantwoordelijkheden. Wij willen meer
taakveld. Een goede communicatie is
bewustwording creëren, dat kan bijv. thema- of
hiervoor van belang, dit komt terug in spoor 4.
gebiedsgericht. Het ontwikkelen en uitvoeren van
Het klantgericht handelen behouden wij,
een communicatiestrategie draagt hieraan bij.
waar mogelijk denken wij mee en streven wij naar korte doorlooptijden. Als gewaardeerd partner hanteren wij onze kernwaarden,
De samenhang tussen het sectorale beleid
betrouwbaar, verbindend, oplossingsgericht
en het VTH uitvoeringsbeleid moet ook tot
en slim. Hierbij hanteren wij een integrale
uitdrukking komen in het sectorale beleid
aanpak, ook “Nee” kan een antwoord zijn.
waarbij preventie een belangrijk thema is.
Het uitvoeringsbeleid is toekomstbestendig
Voorkomen van calamiteiten is van groot
met de nodige wendbaarheid en flexibiliteit
belang, bij beleidsontwikkeling kunnen
om tijdig te kunnen inspelen op actuele
hiervoor de uitgangspunten worden
ontwikkelingen. Hiervoor zet de gemeente
opgenomen. Zo kent de gemeente Raalte
Raalte in om de doelen en ambities te
een inzet op een veilig buitengebied, waarbij
monitoren. Met alle veranderingen die op ons
bewustwording een speerpunt is en wordt
afkomen realiseren wij ons dat niet alles tegelijk
bij evenementen een platform gevormd
kan, eind 2024 stellen wij als ijkpunt. Dan kan
om ervaringen te delen (leren van elkaar
een vervolg worden gegeven aan het ingezette
bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid).
beleid, mede op basis van een evaluatie.
VTH Ambitiedocument
5. H et inzetten op preventie, via sectoraal beleid
13
Hoofdstuk 5 Implementatie en financiën Uitvoeringsstrategie lange termijn In het vorige hoofdstuk is de VTH ambitie in 5
Voor de lange termijn (vanaf 2025) is het onze
sporen vastgelegd. Hiermee kan invulling worden
intentie om onze ambitie te handhaven en op
gegeven aan het VTH uitvoeringsbeleid. Enkele
basis van een evaluatie en nieuwe inzichten bij
aspecten verdienen hierbij nadere aandacht:
te stellen.
Uitvoeringsstrategie korte termijn (t/m 2024) Kostenraming en dekking De ambitie is gevat in 6 sporen. De beleids-
De bovenstaande ambitie kan niet geheel
matige uitwerking vindt op zeer korte
worden gerealiseerd met de huidige capaciteit.
termijn plaats in het VTH uitvoeringsbeleid.
Extra inzet betekent dat hiervoor extra
Het uitwerken en ontwikkelen van de 6 sporen
middelen moeten worden geraamd. Wij stellen
(bestuurlijke ambities) vraagt om de nodige
uw raad voor om voor deze extra inzet voor
tijd. Ook zal de gemeentelijke organisatie
2022 (via de zomernota 2022) een eenmalig
moeten leren hoe de implementatie van nieuwe
bedrag beschikbaar te stellen van € 95.000.
wetgeving uitpakt in de dagelijkse praktijk.
De inzet toezicht, handhaving en juridische
Om dit gehele traject van implementeren,
ondersteuning ramen wij op € 70.000.
(her)organiseren, evalueren en leren uit te
Voor het ontwikkelen van een communicatie-
voeren en in te bedden koersen wij op eind
strategie en aanpak is in 2022 een bedrag
2024. Dit betekent dat tijdig een evaluatie
nodig van € 15.000. Het uitvoeren van de
plaatsvindt zodat aanbevelingen kunnen
communicatiestrategie ramen wij op € 10.000.
worden gedaan voor de lange termijn
Voor de jaren 2023 en verder verwachten wij,
(vanaf 2025).
afhankelijk van het gekozen ambitieniveau, eveneens middelen te moeten ramen. Dit doen wij bij de kadernota/begroting 2023, zodat deze deel kunnen uitmaken van de integrale afweging nieuw beleid.
VTH Ambitiedocument
Bijlagen 14
VTH Ambitiedocument
15
Bijlage 1 Samenvatting gevoerde gesprekken
Opbrengst 1e verkenning gemeenteraad 28-01-2021
1
Brandveiligheidscontroles
2
Ondermijning
3
Alcoholcontrole jongeren
bijlage leest u een beknopte weergave van
4
Illegale bomenkap
deze gesprekken.
5
Hondenpoep
6
Geluidsoverlast door evenementen
7
Geuroverlast door agrariscge bedrijven
8
Fietsen in het centrum
9
Stookoverlast
10
Illegale in- en uitritten
Om te komen tot een goede beeldvorming is middels een reeks gesprekken opgehaald wat er leeft en speelt, intern en extern. In deze
College van B&W Het college is nauw betrokken bij het ontwikkelen van het beleid, waarbij met portefeuillehouders regelmatig overleg is gevoerd over het proces en de inhoud. Middels enkele themasessies is bij het college opgehaald wat er leeft en speelt binnen de verschillende portefeuilles. Hierbij werd onder meer aandacht gevraagd voor het naleefgedrag bij vergunningen, ondermijning, verbinding houden met het sociaal domein, de steeds kleiner wordende inzet van politie, communicatie en innovaties en data-gedreven werken.
De gemeenteraad Tijdens een rond de tafelgesprek in januari 2021 is het VTH beleid in een beeldvormende sessie aan de orde geweest. Daarbij zijn de belangrijkste aandachtspunten van de raad opgehaald. Middels het stellen van enkele vragen kon online antwoord worden gegeven. Dat leidde o.a. tot eerste ranking en indicatie worden. Het gemiddelde rapportcijfer waarvoor de raad wil gaan werd gesteld op een “7”. Eind september 2021 is opnieuw met de raad aan de hand van enkele casussen met de raad gesproken om input op het halen voor het
mooi gesprek met een verrijkende opbrengst. De vertaling hiervan is verder opgenomen in hoofdstuk 4.
Gemeente Intern Om draagvlak te creëren voor het nieuw te ontwikkelen beleid zijn intern de nodige interviews gehouden. Samenwerken, vergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven kan alleen als iedereen zich in de regels herkent. Er is afstemming gezocht op het gebied bouwen en wonen, evenementen, brandveiligheid enz.. Intern zien wij een grote betrokkenheid en resultaatgerichtheid op dit onderwerp. Er bestaat behoefte aan een integrale benadering met bijzondere aandacht voor de interne en externe communicatie. Het stellen van doelen en het in balans brengen van ambitie en capaciteit wordt als een grote uitdaging gezien. Ontwikkelingen worden vooral gezien op het gebied van de implementatie van de Omgevingswet,
VTH Ambitiedocument
van zaken die door de raad belangrijk gevonden
VTH ambitiedocument. Dat leidde tot een
16
de Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB) en
de provincie, politie en brandweer.
het data gestuurd werken. Veranderingen
Veel boeiende gesprekken die ons een mooie
(maatschappelijk, wet- en regelgeving)
inkijk gaven hoe de buitenwereld tegen
voltrekken zich in een hoog tempo. Dat leidt
de uitvoering van de VTH taken aankijkt.
tot een nieuwe rolverdeling en vraagt om de
Belangrijke rode draden zijn dat het goed is
nodige flexibiliteit en wendbaarheid waarbij
om hieraan te werken en vooral om het
het algemene belang en de rechtszekerheid
meedenken dat de gemeente Raalte doet
niet uit het oog verloren wordt.
vast te houden. Processen werden over het algemeen positief beoordeeld, waarbij de
Maatschappelijke organisaties
kanttekening werd geplaatst dat de snelheid
Beleid maken doen wij voor en met de Raalter
wel wat hoger mag liggen. “Nee” zeggen is
samenleving. Om op te halen wat er leeft en
ook een antwoord en dat is dan in ieder geval
speelt op het vlak van de VTH thuistaken is
duidelijk. Soms wordt er heel veel informatie
een reeks (online) interviews gehouden. Er
gevraagd om een kleine vergunning aan te
is o.a. gesproken met (bouw)ondernemers,
vragen. Verbeteringen die soms eenvoudig zijn
de horeca, LTO, evenementenorganisaties en
door te voeren en ook al worden opgepakt.
vertegenwoordigers uit de wereld van de sport,
Veel aandacht werd gevraagd voor de
de MFA’s enz. Ook zijn er gesprekken gevoerd
communicatie en een laagdrempelige toegang
met professionele partners als het Waterschap,
tot gemeentelijke medewerkers en informatie.
VTH Ambitiedocument
17
Bijlage 2 Enkele getallen Overzicht van het aantal zaken, inzet van uren en de dekking van uren onderverdeeld naar vergunningverlening, toezicht/handhaving. Deze getallen zijn gebaseerd op het VTH jaarplan 2021.
Aantal zaken
Vergunningverlening
Toezicht en handhaving
Bouwvergunning
246
148
Afwijking bestemmingsplan
90
0
RO
4
377
APV/bijzondere wetten
298
320
Inzet uren
Vergunningverlening
Toezicht en handhaving
Bouw/RO/brandveiligheid
4.800
5.600
APV/openbare ruimte
5.000
5.200
Dekking uren
Vergunningverlening
Toezicht en handhaving
Structueel
8.800
8.200
Eenmalig sr. Handhaver Eenmalig bouw
1.300 1.000
1.300
VTH Ambitiedocument
18
Bijlage 3 Toelichting op ontwikkelingen Voor het ontwikkelen van nieuw VTH beleid is het van belang om, naast hetgeen er speelt, ook rekening te houden met allerlei ontwikkelingen.
Implementatie Omgevingswet De Omgevingswet is nodig om te komen tot één afgestemd instrumentarium voor de integrale aanpak van nieuwe initiatieven en de duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Om dit voor elkaar te krijgen zijn vier verbeterdoelen benoemd: • Het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht; • Het bewerkstelligen van een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving; • Het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving; • Het versnellen en verbeteren van
Inhoudelijk wordt hierbij vooral inzet gevraagd op het gebied van veiligheid, duurzaamheid, gezondheid en leefbaarheid.
Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Met de invoering van de private kwaliteitsborging zal de gemeente eerst de aanvraag toetsen aan het bestemmingsplan / Omgevingsplan en op grond hiervan waar mogelijk de ruimtelijke vergunning verlenen. Voor de bouwtechnische toetsing en begeleiding tijdens de bouw huurt de vergunninghouder een private kwaliteitsborger in. De gemeente komt dan weer in beeld bij eventuele handhavingskwesties. Dit alles vraagt van de organisatie om de betrokken medewerkers op deze veranderingen voor te bereiden en samen met hen te kijken wat dit in de praktijk betekent voor hun werkzaamheden. De Wkb wordt gelijktijdig met de Omgevingswet van kracht (1 juli 2022), organisatorisch worden stappen gezet om ons hierop voor te bereiden.
besluitvorming over projecten in de fysieke
Maatschappelijke ontwikkelingen en tendensen
leefomgeving.
De samenleving is volop in beweging. Nu wij langzaam maar zeker de coronamaatregelen achter ons kunnen laten, zien wij dat er sprake
met een compactere overheid wat onder
is van terugkeer naar het oude normaal en dat
andere zou moeten leiden tot mogelijke
nieuwe ontwikkelingen een meer permanent
privatisering van taken. Een eerste uitwerking
karakter krijgen. Grote opgaven zien wij op
is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
de samenleving afkomen op het gebied van
Binnen de gemeente Raalte werken wij aan de
wonen, duurzaamheid, infrastructuur, klimaat
implementatie van de Omgevingswet.
en stikstof. Een verdergaande individualisering
VTH Ambitiedocument
De Omgevingswet streeft naar een uitwerking
19
van de samenleving enerzijds en het
lezen wij bijna dagelijks in het nieuws.
ontwikkelen van nieuwe sociale verbanden
Op nietsvermoedende plaatsen kan dit
vraagt om extra inzet. Dit alles is ook van
voorkomen. Ook in de gemeente Raalte.
invloed op de wijze waarop wij met de VTH
Onder de term ondermijning worden veel
taken omgaan. Woorden als wendbaarheid en
illegale activiteiten geschaard die het daglicht
flexibiliteit komen hierbij in beeld. In de praktijk
niet kunnen verdragen. Het voorkomen van
van alle dag komen vraagstukken op ons af
ondermijnende activiteiten, het opsporen
op bijv. het gebied van leegstand van winkels,
en het daadwerkelijk ingrijpen bij “foute”
stoppende agrariërs en nieuwe evenementen
activiteiten is een punt van extra zorg.
die om ruimte vragen
Landelijke cijfers geven het beeld dat deze vorm van criminaliteit toeneemt. Om hierop
Ondermijning, punt van extra zorg
daadwerkelijk in te ingrijpen is een nauw
Het storten van drugsafval, het illegaal
samenspel nodig van betrokkenen. Binnen de
fabriceren van verdovende middelen of het
hele keten van de VTH taken is op dit punt extra
misbruiken van adressen om geld wit te wassen
alertheid nodig.
VTH Ambitiedocument
20
Bijlage 4 Beschrijving en kostenraming van de 3 scenario’s Voor het ontwikkelen van nieuw VTH beleid is het van belang om, naast hetgeen er speelt, ook rekening te houden met allerlei ontwikkelingen.
In de nabije toekomst krijgen wij te maken met de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw. Dat zal leiden tot andere processen en verschuiving van taken waarbij ook ingezet wordt op procesoptimalisatie. De huidige capaciteit kan deels worden herverdeeld, de inzet op senior
Scenario 1: Zoals wij het nu doen gaat het goed, wij zijn tevreden!
handhaver wordt structureel gemaakt. Met
Onze huidige manier van werken wordt sterk
wij de prioriteiten in beeld, daar sturen
bepaald door de vraag en de beschikbare
wij op. Voor de samenlevingssturing blijft
capaciteit. Het verlenen van vergunningen
de huidige verhouding tussen een ac hoc
gaat ons over het algemeen goed af. De strikt
benadering en planmatige benadering zoals
noodzakelijke aspecten worden gecheckt.
het nu is. Capaciteit om dit verdergaand te
Daarna wordt de vergunning verleend. Op het
professionaliseren ontbreekt. “Nee” zeggen
gebied van toezicht en handhaving doen wij
op verzoeken maakt onderdeel uit van de
de hoogst noodzakelijke dingen. De veiligheid
aanpak. Op het gebied van bewustwording
proberen wij zo goed als mogelijk te borgen.
en communicatie wordt geen inzet gepleegd.
het introduceren van risicosturing hebben
Raming van de kosten, scenario 1
Omschrijving Sr. handhaver
Structureel
Totaal
Structureel
2022
2023
2024
gedekt
97.000
97.000
97.000
97.000
Scenario 2: O p hoofdlijnen zijn wij tevreden, extra aandacht en inzet op onderdelen is echt nodig!
en het voor 3 jaar inzetten van extra capaciteit
In dit scenario gaat de gemeente Raalte haar
is om de vergunningen in kwalitatieve zin
doelen wat scherper stellen. Naast de inzet op
beter te kunnen toetsen. De middelen voor
veiligheid (op basis van risicosturing) en de
de senior handhaver zijn voor 2022 eenmalig
implementatie van de Omgevingswet en WKB
geraamd in afwachting van het vaststellen van
willen wij dat beleidsdoelen op het gebied
het VTH ambitiedocument, met het streven
van duurzaamheid en het toezicht op groene
om dit vanaf 2023 structureel te maken.
inpassingen beter worden gecontroleerd in
Op het gebied van communicatie wordt
zowel het vergunningentraject als met name
een communicatiestrategie ontwikkeld en
tijdens het toezicht op bij de uitvoering.
uitgevoerd waarbij de accenten liggen op
Dit zien wij als een plus op de huidige inzet.
bewustwording en wat inwoners zelf kunnen
Onze inzet is hierbij gericht op het structureel
doen aan een veilige buurt.
ondersteuning, naast de aandacht die nodig
VTH Ambitiedocument
maken van de inzet van de senior handhaver
voor toezicht, handhaving en juridische
21
Raming van de kosten, scenario 2
Omschrijving Sr. handhaver
Structureel
2022
2023
2024
gedekt
97.000
97.000
97.000
97.000
70.000
70.000
Totaal structureel Inzet toezicht en handhaving (1FTE) Eenmalig
70.000
Opstellen communicatieplan
Eenmalig
15.000
Uitvoering communciatiestrategie
Eenmalig
10.000
10.000
10.000
95.000
80.000
80.000
(eenvoudig voor 3 jr.)
Totaal eenmalig
Scenario 3: Met alleen een robuuste inzet op de VTH taken kunnen wij onze doelen bereiken.
In onze communicatie zetten wij extra in om
De gemeente Raalte gaat voor een robuuste
op calamiteiten en ondermijning sterk afneemt.
inzet op de VTH taken. Met de huidige inzet
Dat alles vraagt een stevige extra inzet van
vinden wij dat er nog extra ruimte moet zijn
capaciteit en middelen. Hierbij wordt de positie
voor vragen uit de samenleving. Hiermee zal
van de senior handhaver structureel gemaakt
de Raalter samenleving merken dat de
en evenals de structurele inzet op toezicht.
touwtjes goed worden aangetrokken en
Daar bovenop willen wij pleiten voor extra
wij zetten nog meer in op klantgerichtheid.
handhavingscapaciteit voor een periode van 3
Illegaliteit binnen de module bouw/RO pakken
jaar. Dit mede om achterstanden weg te werken
wij zo snel als mogelijk op, groene inpassingen
en een helder signaal af te geven richting de
worden als vanzelfsprekend uitgevoerd en in
samenleving. Met een verzwaarde inzet op
stand gehouden. Duurzaamheid, gezondheid
communicatie verwachten wij dat iedereen
en leefbaarheid, zonder uitzondering wordt
meedoet vanuit de eigen rol en positie om het
meer op deze doelen ingezet. Ergernissen
wonen en leven Raalte aantrekkelijk en veilig te
pakken wij adequaat op.
houden.
samen met onze inwoners en ondernemers te werken aan een veilige omgeving waar de kans
Raming van de kosten, scenario 3
Omschrijving
2022
2023
2024
Sr. handhaver
Structureel
gedekt
97.000
97.000
Inzet toezicht en handhaving (1FTE)
Structureel
70.000
70.000
70.000
70.000
167.000
167.000
Totaal structureel Eenmalig
20.000
Extra inzet toezicht en handhaving (2 FTE)
Eenmalig
140.000
140.000
140.000
Uitvoering communicatiestrategie
Eenmalig
20.000
20.000
20.000
180.000
160.000
160.000
(eenvoudig voor 3 jr.)
Totaal eenmalig
Juridische inzet
Dit is nu niet meegenomen in de ramingen.
Naar verwachting leidt de extra inzet op de VTH
Indien blijkt dat de huidige capaciteit
taken ook tot een vraag om extra capaciteit
ontoereikend is wordt dit meegenomen bij
op het gebied van juridische ondersteuning.
de eerstvolgende kadernota/begroting.
VTH Ambitiedocument
Opstellen communicatieplan