Verkeersonderzoek zuidelijke ontsluitingsweg

RAPPORT Verkeersonderzoek Zuidelijke ontsluitingsweg Putten Eindrapportage Klant:

Gemeente Putten

Referentie: BJ7246Status:

Definitief/2

Datum:

12 juli 2024

P r oj e c t g er e l at e er d

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Verkeersonderzoek Zuidelijke ontsluitingsweg Putten Sub titel: Eindrapportage Referentie: BJ7246-P Uw kenmerk Status: Definitief/1 Datum: 12 juli 2024 Projectnaam: Putten Zuidelijke ontsluiting Projectnummer: BJ7246 Auteur(s):

Opgesteld door: Gecontroleerd door: Datum:

12 juli 2024

Goedgekeurd door: Datum:

12 juli 2024

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 12 juli 2024

BJ7246-

ii

P r oj e c t g er e l at e er d

Inhoud 1

Inleiding

1

1.1

Aanleiding en vraagstelling

1

1.2

Scope

2

1.3

Onderzoeksvragen

2

1.4

Leeswijzer

2

2

Functionele wegcategorisering met zuidelijke ontsluitingsweg

3

2.1

GVVP Putten als uitgangspunt

3

2.2

Toekomstige verkeerssituatie zonder zuidelijke ontsluitingsweg

4

2.3

Gewenste verkeerssituatie Putten met Zuidelijke ontsluitingsweg

8

2.4

Conclusies wegcategorisering Putten

9

3

Varianten Zuidelijke ontsluitingsweg

10

3.1

Ligging Zuidelijke ontsluitingsweg

10

3.2

Snelheid 60 km/uur

12

3.3

Aantal aansluitingen, kruispuntvorm en fietskruisingen

13

3.4

Doseren met een verkeersregelinstallatie (verkeersmanagement)

14

3.5

Landbouwverkeer

15

3.6

Conclusies zuidelijke ontsluitingsweg

15

4

Maatregelen in Putten

16

4.1

Maatregelen N798

16

4.2

Voorthuizerstraat deels 30 km/uur

18

4.3

Knip Voorthuizerstraat (centrum)

19

4.4

Knip N303/Voorthuizerstraat (zuid)

21

4.5

Conclusies

24

5

Verkeerskundige beslisinformatie Zuidelijke ontsluitingsweg

25

12 juli 2024

BJ7246

iii

P r oj e c t g er e l at e er d

SAMENVATTING Aanleiding en vraagstelling De gemeenteraad van Putten heeft een besluit genomen over de aanleg van een zuidelijke ontsluitingsweg tussen de N798 (Nijkerkerstraat) en de Voorthuizerstraat (N303). Daarbij is het amendement ‘zorgvuldigheid voor snelheid’ aanvaard. Voor de verbinding tussen de N798 en de Roosendaalseweg moet als basisscenario een noordelijke ligging worden gehanteerd. Voor het traject Roosendaalseweg – Voorthuizerstraat (N303) is er behoefte aan een studie naar een mogelijk tracé gelegen tussen een noordelijke en een zuidelijke ligging. In de figuur hiernaast is het zoekgebied van de Zuidelijke Figuur 1: Zoekgebied Zuidelijke ontsluitingsweg Putten ontsluitingsweg (ZO) weergegeven Dit verkeersonderzoek bepaalt op welke wijze (locatie, vormgeving en benodigde maatregelen elders) deze gebiedsontsluitingsweg in de toekomst (2040) optimaal voor de gemeente Putten kan functioneren. Het optimaal functioneren van de ZO hangt direct af van andere keuzes/maatregelen op het wegennet van Putten. Een optimaal functionerende ZO draagt bij aan een goede balans tussen verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid op het totale wegennet in de gemeente Putten conform de principes van Duurzaam Veilig.

Om te beoordelen of dit het geval is, wordt bekeken in hoeverre de ZO zelf en mogelijke maatregelen positief bijdragen aan de volgende vier doelstellingen van het project: 

Ontsluiting van de nieuwbouwwijk Halvinkhuizen



Vergroten van de leefbaarheid Van Geenstraat



Vergroten van de leefbaarheid van heel Putten



Ruimte geven aan ontwikkelperspectief voor zuidelijk Putten

Basis voor het verkeersonderzoek is het vigerende Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) van Putten. Hier is voor de situatie met ZO de wegcategorisering zoals hiernaast weergegeven opgenomen. Doordat een aantal keuzes (zoals het snelheidsregime op de ZO en N798) nog open zijn, wordt niet goed duidelijk of er een bepaalde hiërarchie in het netwerk denkbaar is. Om dit systeemdenken en hiërarchie te kunnen aanbrengen is een nadere analyse uitgevoerd van de ontwikkeling van het verkeer in Putten zonder ZO. Figuur 2: Wegencategorisering auto (GVVP Putten).

12 juli 2024

BJ7246

iv

P r oj e c t g er e l at e er d

Mvt/etmaal > 15.000

Legenda Doorgaand v erkeer Lokaal v erkeer Bestemmingsv erkeer Industrie/bedrijv en terrein Halv inkhuizen

10.000<>15.000 5.000<>10.000 < 5.000

Figuur 3: Functie (links) en gebruik (rechts) hoofdwegen Putten zonder ZO in 2040.

Verkeerssituatie zonder ZO voldoet niet aan doelstellingen De toekomstige verkeerssituatie in 2040 zonder nieuwe weginfrastructuur (dit is de verkeersituatie in Putten in 2040 met de geplande ruimtelijke ontwikkelingen zoals Halvinkhuizen met 1450 woningen, Engweg met een snelheidsregime van 30 km/uur maar zonder de aanleg van de ZO), scoort niet goed op de vier doelstellingen en de eisen voor een optimaal functionerend wegennet waarbij bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in balans zijn. De Van Geenstraat wordt namelijk drukker en ook de Voorthuizerstraat/ Harderwijkerstraat, de noord-zuid route door het centrum van Putten blijft druk. Het gevolg is dat de leefbaarheid (en veiligheid) op deze locaties verslechtert. De rotondes Nijkerkerstraat/Van Geenstraat en Van Geenstraat/Voorthuizerstraat/ Sprielderweg kunnen het verkeer niet verwerken met als gevolg wachtrijvorming. Doorgaand verkeer rijdt nog steeds door het centrum waarbij het de wens is dat deze om het centrum heen rijdt via de Van Geenstraat/N798. Zuidelijke ontsluitingsweg Uitgangspunt van deze studie is de aanleg van een ZO; een nieuwe gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een snelheidsregime van 80 km/uur. Vanuit de systeembenadering van Duurzaam Veilig betekent dit een weg zonder erftoegangen en met zo min mogelijk kruispunten, zodat het verkeer zich vlot kan afwikkelen.

De gewenste locatie voor de aansluiting van de ZO aan de westzijde is op de N798 bij de rotonde Nijkerkerstraat/ Henslare). Aan de oostkant is een ruimer zoekgebied meegegeven met een ligging van de nieuwe weg tussen het tracé van ZF3 (noordelijke ligging) en ZF4 (zuidelijke ligging) uit de eerdere Zuidflankstudie (2009) met een aansluiting op de N303/Voorthuizerstraat. Het onderzoek richt zich op de meest optimale ligging tussen de meest noordelijke en zuidelijke ligging van de ZO zoals weergegeven op figuur 4.

12 juli 2024

Figuur 4: Uitgangspunt toekomstige verkeersfunctie hoofdwegen in Putten met zowel noordelijke als zuidelijke ligging ZO. BJ7246-

v

P r oj e c t g er e l at e er d

Conclusie optimale verkeersstructuur Putten met ZO Om de optimale verkeerssituatie voor Putten te creëren mét ZO is op basis van expert judgement, onderzocht of specifieke maatregelen als de ligging, snelheidsregime, aantal aansluitingen maar ook aanvullende maatregelen op het wegennet in Putten een positief of negatief effect hebben op de vier gestelde doelen. Met betrekking tot enkele aspecten zijn modelberekeningen uitgevoerd om de bevindingen nader te onderbouwen en te controleren. De optimale verkeersstructuur die voldoet aan de vier gestelde doelen van de ZO heeft als basis een zuidelijke ligging met een knip in de N303/Voorthuizerstraat tussen de Van Geenstraat en de Hoge Eng Oost. Deze variant zorgt voor een betere leefbaarheid in het centrum van Putten aangezien het doorgaande verkeer niet meer over de Harderwijkerstraat/Voorthuizerstraat rijdt en deze weg heeft buiten de bebouwde kom veel erfaansluitingen. Met een zuidelijke ligging van de ZO wordt het doorgaande verkeer op een logische manier naar de N798 geleid, zijn er minder erfaansluitingen op deze gebiedsontsluitingsweg en ontstaat er meer ontwikkelruimte tussen de ZO en de bestaande bebouwing. Het effect op de verkeersstromen in Putten is bij een noordelijke en zuidelijke ligging overigens vergelijkbaar.

Met de maatregel om de N303 te knippen wordt de optimale verkeerstructuur benaderd en komt het gebruik van ZO overeen met de bedoelde functie van de weg. Onderstaande figuur geeft functie en gebruik weer van deze verkeersstructuur.

Figuur 5: Functie (links) en gebruik (rechts) verkeersstructuur Putten met ZO en knip N303 zuid in 2040.

Om deze verkeersstructuur optimaal te laten functioneren zijn er wel aanvullende maatregelen nodig. Dit betreft: • Opwaardering/aanleg verbindingsroute tussen Roosendaalseweg, Hooiweg en Halvinkhuizerweg met vrijliggende fietsvoorziening waarbij de huidige knip in de Hooiweg voor het gemotoriseerd verkeer wordt opgeheven. • Twee rotondes op de N798 (Nijkerkstraat/Hanslare/ZO en Nijkerkerstraat/Van Geenstraat) dienen opgewaardeerd te worden naar meerstrooksrotondes (mogelijk met fietstunnel) of een kruispunt met verkeersregelinstallatie. • Op twee erftoegangswegen (Arkemheenseweg en Krachtighuizerweg) zijn maatregelen wenselijk om de toename van het verkeer op deze wegen te mitigeren. Hierbij kan gedacht worden aan spitsafsluitingen voor niet- bestemmingsverkeer (vragen wel om handhaving), aanpassing van de verkeercirculatie (knips) of een nadrukkelijke ETW inrichting met bijvoorbeeld drempels en of wegversmallingen. • Twee fietstunnels onder de ZO door om enkele verbindingen voor het langzaam verkeer in het buitengebied in stand te houden 12 juli 2024

BJ7246-

vi

P r oj e c t g er e l at e er d Figuur 6 geeft de aanvullende maatregelen weer op kaart.

Figuur 6: ZO en aanvullende maatregelen wegennet Putten.

Conclusies andere verkeerskundige maatregelen op de ZO en het wegennet in Putten In het proces komend tot het advies van de optimale verkeersstructuur in Putten zijn de volgende conclusies getrokken met betrekking tot andere/overige verkeerskundige maatregelen die genomen kunnen worden op de ZO en het wegennet in Putten. Maatregelen met betrekking tot de ZO • Een snelheidsregime van 60 km/uur op de ZO is geen geloofwaardige snelheid voor een gebiedsontsluitingsweg buiten de kom. Met een hoger snelheidsregime maakt meer oost-west verkeer gebruik maken van de ZO in plaats van de Van Geenstraat. • Met meer dan 1 kruispunt tussen de N798 en N303 is er geen sprake meer van een vlotte afwikkeling op de ZO. Indien de kruispunten zijn vormgegeven met verkeerslichten of als rotondes, dient er bij de kruispunten te worden afgeremd van 80 km/uur naar stilstand of een lage snelheid met als gevolg dat de reistijd toeneemt. Tussen de kruispunten wordt geen 80 km/uur meer gereden en daarmee wordt de doorstroming en aantrekkelijkheid van de ZO teniet gedaan. • Wanneer een belangrijke fietsverbinding de ZO kruist tussen twee kruispunten dan vindt dit ongelijkvloers plaats. Bij de kruising met de Roosendaalseweg is er bij voorkeur ook een fietsonderdoorgang.

• Het toestaan van landbouwverkeer op de ZO heeft een negatief effect op de verkeersveiligheid vanwege de te grote snelheidsverschillen met overige gemotoriseerd verkeer en doorstroming op de ZO en daarmee ook een negatief effect op de vier gestelde doelen. Maatregelen met betrekking tot het overige wegennet in Putten/ benodigde aanvullende maatregelen • Snelheidsverlaging op de N798 tussen de aansluiting Van Geenstraat en aansluiting Papiermakerstraat draagt niet bij aan doelstellingen om het doorgaande verkeer via de ZO en de N798 te laten rijden. Het is juist de bedoeling dat het doorgaande noord-zuid verkeer niet meer via de Harderwijkersstraat/Voorthuizerstraat rijdt maar via de N798 en ZO. Met het extra (doorgaande) verkeer op de rotondes op de N798 zijn er meer conflicten tussen fietsers en auto’s. Bjj voorkeur worden de fietsoversteken op de N798 op meerdere locaties ongelijkvloers uitgevoerd. 12 juli 2024

BJ7246

vii

P r oj e c t g er e l at e er d

•

•

Snelheidsverlaging op de Voorthuizerstraat tussen rotonde Engweg en rotonde Postweg (circa 700 meter) met bijbehorende inrichting van de weg met als doel om het doorgaande verkeer te verleiden de route via de ZO en N798 te rijden, draagt bij aan de leefbaarheid in het centrum langs de Voorthuizerstraat aangezien er langzamer wordt gereden. Deze maatregel heeft alleen niet voldoende impact op de reistijd zodat het doorgaande verkeer deze route door het centrum niet meer neemt. De intensiteit op deze route zal dan ook hoog blijven waardoor inrichting/vorm en gebruik niet in evenwicht zijn op dit wegvak en daarmee wordt niet voldaan aan de hoofddoelstelling. Een knip in Voorthuizerstraat ter hoogte van het centrum is te ingrijpend, want veel verkeer wijkt uit naar de erftoegangswegen rond het centrum. Deze wegen kunnen het verkeer wel verwerken, maar de hoeveelheid verkeer op deze wegen wordt verdubbeld of zelfs verdrievoudigd en dat gaat ten koste van de leefbaarheid en veiligheid op die locaties. De maatregel komt ook niet ten goede aan de hiërarchie van wegen aangezien enkele erftoegangswegen meer verkeer verwerken en daarmee meer een gebiedsontsluitende functie krijgen. Dat is niet wenselijk binnen het systeemdenken van Duurzaam Veilig.

12 juli 2024

BJ7246-

viii

P r oj e c t g er e l at e er d

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en vraagstelling

De gemeenteraad van Putten heeft een besluit genomen over de aanleg van een ZO tussen de N798 (Nijkerkerstraat) en de Voorthuizerstraat (N303). Daarbij is het amendement ‘zorgvuldigheid voor snelheid’ aanvaard. Voor de verbinding tussen de N798 en de Roosendaalseweg moet als basisscenario ZF3 (noordelijke ligging) uit de zuidflankstudies (2009, 2018 en 2021) worden gehanteerd. Voor het traject Roosendaalseweg – Voorthuizerstraat (N303) is er behoefte aan een studie naar een mogelijk tracé gelegen tussen ZF3 en ZF4 (zuidelijke ligging) uit de zuidflankstudie. Dit tracé staat dus nog niet vast. Verder verkeersonderzoek is nodig om te bepalen op welke wijze (locatie, vormgeving en benodigde maatregelen elders) deze gebiedsontsluitingsweg in de toekomst (2040) optimaal voor de gemeente Putten kan functioneren. De functie, vormgeving en het gebruik van deze gebiedsontsluitingsweg hangt direct af van andere keuzes op het wegennet van Putten, zoals het snelheidsregime op een paar gebiedsontsluitingswegen en of circulatiemaatregelen (bijvoorbeeld het ‘’knippen’’ van wegen). In onderstaande figuur is het zoekgebied van de ZO weergegeven.

Figuur 7: Zoekgebied Zuidelijke Ontsluitingsweg.

Deze verkeersstudie dient antwoord te geven op de vraag wat, vanuit verkeerskundig oogpunt, de meest optimale ligging is van de ZO zodat deze, als onderdeel van het totale wegennet in de gemeente Putten, optimaal functioneert. Een optimaal functionerende ZO draagt bij aan een goede balans tussen verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid op het totale wegennet in de gemeente Putten conform de principes van Duurzaam Veilig. Om te beoordelen of dit het geval is, wordt bij iedere variant voor de verkeerssituatie bekeken in hoeverre deze positief bijdraagt aan de volgende vier (sub)doelstellingen: 

Ontsluiting van de nieuwbouwwijk Halvinkhuizen



Vergroten van de leefbaarheid Van Geenstraat



Vergroten van de leefbaarheid van heel Putten



Ruimte geven aan ontwikkelperspectief voor zuidelijk Putten

24 mei 2024

BJ7246-

1

P r oj e c t g er e l at e er d

Naast dit verkeersonderzoek vinden er ook onderzoeken plaats op het gebied van flora en fauna, ecologie, geluid en archeologie voor de ZO en is er participatie met de omgeving. Deze verkeersstudie houdt geen rekening met de uitkomsten hiervan. In deze studie wordt de optimale ligging van de ZO, en eventuele additionele verkeersbesluiten, volledig verkeerskundig benaderd om de onderlinge verkeerskundige belangen goed te kunnen wegen. Er is dus geen sprake van een integrale afweging. Voor een keuze voor het tracé van de ZO is het immers van belang dat alle belangen, ook de niet-verkeerskundige belangen tegen elkaar worden afgewogen. Dat is een politiek besluit.

1.2

Scope

De scope van de studie betreft de hoofdwegenstructuur van Putten met de focus op de ZO. Dit betekent concreet de huidige en toekomstige gebiedsontsluitingswegen zowel binnen als buiten de bebouwde kom van de gemeente Putten.

1.3

Onderzoeksvragen

De volgende onderzoeksvragen zijn in deze studie beantwoord: • Welke vormgeving van de ZO (ligging, dwarsprofiel, locaties en vormgeving van kruispunten) is verkeerskundig het meest optimaal functionerend voor heel Putten? • Welke maatregelen zijn daarbij concreet op het wegennet van Putten nodig, zodat de gebiedsontsluitingswegen van Putten optimaal functioneren, ook in relatie tot elkaar? • Welke maatregelen (knoppen) en waar op het wegennet versterken het optimaal functioneren en welke maatregelen verzwakken dit optimaal functioneren van het wegennet? En in welke mate/ orde van grootte? Daarnaast is er een quick scan advies uitgevoerd of er een MER vereist is voor een nieuwe gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom in Putten onder de Omgevingswet (zie bijlage 7) en is een financiële doorrekening gemaakt van de zuidelijke ligging van de ZO (zie bijlage 8). Het gaat daarbij om een indicatieve kostenraming van de uiteindelijke voorkeursligging van de ZO inclusief aanvullende maateregelen.

1.4

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 beschrijft de wegcategorisering van de wegen in de gemeente Putten. In hoofdstuk 3 wordt ingezoomd op de ZO en wel m.b.t. de ligging, het snelheidsregime het aantal kruisingen etc. Hoofdstuk 4 geeft vervolgens een analyse van de aanvullende maatregelen om de ZO in heel Putten optimaal te laten functioneren. Dit resulteert in hoofdstuk 5 in een beschouwing van de optimale verkeerstructuur voor putten met een ZO

Figuur 8: Leeswijzer rapport.

24 mei 2024

BJ7246-

2

P r oj e c t g er e l at e er d

2

Functionele wegcategorisering met zuidelijke ontsluitingsweg

2.1

GVVP Putten als uitgangspunt

In 2023 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoer Plan (GVVP) voor Putten vastgesteld. Hierin is het beleid op het gebied van verkeer en vervoer voor de komende 10 jaar vastgelegd. Dit plan biedt dan ook belangrijke kaders voor de toekomstige verkeersstructuur in Putten en is gebruikt als uitgangspunt voor deze studie. In het GVVP Putten is de volgende hoofddoelstelling opgenomen: Het hoofddoel van het gemeentelijke verkeers- en vervoersbeleid van Putten is om een evenwichtig beleid voor mobiliteit vast te leggen, waarmee een duurzame, vlotte en veilige verkeersafwikkeling te bevorderen is voor alle verkeersdeelnemers in de gemeente Putten voor de periode 2023-2033. Dit beleid is de basis voor het uitvoeringsprogramma, waarin de maatregelen voor de komende periode benoemd worden. Conform Duurzaam Veilig is in het GVVP het wegennet gecategoriseerd in drie wegtypes: stroom-, gebiedsontsluitings- en erftoegangswegen. Voor zowel de gebiedsontsluitings- als erftoegangswegen (GOW’s en ETW’s) is onderscheid gemaakt tussen wegen binnen en buiten de bebouwde kom. Hierbij geldt dat voor het gemotoriseerd verkeer een systeembenadering van belang is.

Dat wil verkort zeggen dat de wegen een onderlinge relatie hebben met elkaar en een aantal wegen een functie moeten hebben om zodoende aantrekkelijker te zijn (GOW's) om meer verkeer te verwerken ten opzichte van de andere wegen (ETW's), maar dat ook binnen de GOW's onderling hiërarchie nodig is (binnen en buiten de kom) voor een optimaal functionerend verkeerssysteem waarbij verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid in balans zijn. Figuur 9 geeft de wegcategorisering zoals opgenomen in het GVVP.

Figuur 9: Functie hoofdwegennet auto GVVP Putten.

In het netwerk voor de auto is een indicatie gegeven waar de ZO aan kan sluiten op de N798 en N303, maar er is nog geen volledig tracé bekend. Daarnaast is voor diverse hoofdroutes, zoals de N798, 24 mei 2024

BJ7246-

3

P r oj e c t g er e l at e er d

aangegeven dat via nader onderzoek moet worden bepaald wat de gewenste maximumsnelheid op deze wegvakken is. Een logische keuze die wel is gemaakt in het autonetwerk is dat de Engweg wordt afgewaardeerd naar een erftoegangsweg 30 km/u. Vanwege de vormgeving en beperkte beschikbare ruimte is de Engweg niet geschikt om als gebiedsontsluitingsweg te functioneren. Er staat niet vermeld hoe de kruispunten worden vormgegeven maar uitgagspunt betreft gelijkwaardige kruispunten aangezien deze kruispuntvorm past bij kruisingen tussen erftoegangswegen. Doordat een aantal keuzes (zoals het snelheidsregime) nog open zijn, wordt niet goed duidelijk of er nog een bepaalde hiërarchie in het netwerk denkbaar is. Om dit systeemdenken en hiërarchie te kunnen aanbrengen is een nadere analyse uitgevoerd van de ontwikkeling van het verkeer in Putten zonder ZO. Dit geeft ook inzicht in de nut- en noodzaak van een zuidelijke ontsluitingsweg.

2.2

Toekomstige verkeerssituatie zonder zuidelijke ontsluitingsweg

Net als in het GVVP Putten is voor het systeemdenken en het bepalen van de hiërarchie van de wegen van belang niet alleen te kijken naar het auto- en vrachtnetwerk. Vanuit het zogenaamde STOMP principe is er dan ook gekeken naar de verschillende netwerken voor de voetganger, de fiets, het openbaar vervoer het auto- en het vrachtverkeer. In bijlage 2 zijn de bevindingen van deze exercitie gerapporteerd. De belangrijkste bevindingen zijn hieronder opgesomd: • Er is geen voetgangersnetwerk opgenomen in het GVVP ondanks dat leefbaarheid en veiligheid in het centrum van Putten wordt nagestreefd; • Er is wel een fietsnetwerk opgenomen in het GVVP, maar er worden geen keuzes gemaakt in hiërarchie van fietsroutes; • Het huidige openbaar vervoernetwerk wordt gepresenteerd, waarbij de Engweg door 2 buslijnen wordt gebruikt ook bij afwaardering naar een 30 km/uur regime, Aandachtspunt is de matige bereikbaarheid van het zuidelijk deel van Putten (o.a. Halvinkhuizen). De ZO of de Van Geenstraat kunnen een rol in het OV-netwerk spelen. Belangrijkste routes auto- en vrachtverkeer in Putten Om de belangrijkste routes in beeld te brengen is er onderscheid gemaakt in doorgaand verkeer en lokaal verkeer. De gebiedsontsluitende wegen vervullen een functie voor lokaal verkeer en doorgaand verkeer, terwijl de erftoegangswegen er zijn om de omliggende bestemmingen bereikbaar te maken.

Doorgaand verkeer In de huidige situatie is er doorgaand verkeer door de kern Putten. In de huidige situatie is de snelste route tussen Voorthuizen en Ermelo (noord-zuid en vice versa) via de Voorthuizerstraat/ Harderwijkerstraat. De gemeente Putten heeft de wens vanuit de systeembenadering van Duurzaam Veilig dat het doorgaande verkeer via Van Geenstraat (en in de toekomst via de ZO) gaat rijden. De bewegwijzering is hierop aangepast, maar uit een nadere analyse blijkt dat het overgrote deel van het doorgaande verkeer (circa 4.000 mvt/etmaal) via de Voorthuizerstraat/ Harderwijkerstraat door het centrum van Putten rijdt. In bijlage 3 is meer terug te vinden over de analyse van het doorgaand verkeer door Putten. De verwachting is dat door het uitstellen van de reconstructie van knooppunt Hoevelaken (A28/A1) en de aansluiting Barneveld (A1/A30) het doorgaande verkeer door Putten gaat toenemen. Een indicatieve inschatting van het doorgaande verkeer door Putten is circa 500 mvt/etmaal op basis van modelberekeningen op bovenregionaal niveau uitgevoerd door Rijkswaterstaat (NRM). Er komt meer druk op het onderliggend wegennet tussen de A1, A28 en A30.

24 mei 2024

BJ7246-

4

P r oj e c t g er e l at e er d

Lokaal verkeer Het lokale verkeer in Putten (ook wel verkeerskundig het externe verkeer genoemd) betreft het verkeer van en naar Putten. Vanuit de verschillende windhoeken is het de bedoeling dat het verkeer de volgende invalswegen gebruikt: • Noorden: Harderwijkerstraat (N303) via Ermelo naar de A28 • Zuiden: Voorthuizerstraat (N303) via rondweg Voorthuizen naar de A1 en A30 • Oosten: via de Voorthuizeerstraat zuidelijke route naar de A1, alleen het lokale verkeer van en naar Garderen via Garderenseweg • Westen, via N798 naar de A28 aansluiting Nijkerk (en dus niet via Rijksstraatweg naar de A28 aansluiting Nulde) Het vrachtverkeer naar het bedrijventerrein Hoge Engweg rijdt via de Van Geenstraat naar de invalswegen en voor bedrijventerrein Keizerswoert is de route via de Henslare naar de N798 de voorkeursroute. Om te kijken of de Van Geenstraat gebruikt wordt als voorkeursroute voor het oost-west verkeer in Putten in de huidige situatie is een TOMTOM analyse (zie bijlage 3) gebruikt. Hieruit blijkt dat de Van Geenstraat en de Engweg (en in mindere mate de Brinkstraat) in de huidige situatie een functie vervuld voor lokaal verkeer van west naar oost en vice-versa.

Het snelheidsregime van de Engweg gaat terug van 50 naar 30 km/uur in de autonome situatie en dit maakt de Van Geenstraat aantrekkelijker en belangrijker voor het lokale verkeer en dit past ook bij de vormgeving die van Van Geestraat heeft ten opzichte van de Engweg. Wegcategorie versus weg-inrichting Om verkeer veilig en goed te kunnen laten doorstromen is onderzocht in hoeverre de huidige inrichting (vormgeving) van de gebiedsontsluitingswegen past bij de inrichting zoals deze is voorgeschreven in de CROW-richtlijnen. Voor het auto- en vrachtnetwerk in Putten is een nadere analyse gedaan naar de functie en vormgeving gebiedsontsluitingswegen Putten. Bij een optimaal ingerichte gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom is een vrijliggend fietspad gerealiseerd, zijn er geen erfaansluitingen en kan er niet geparkeerd worden op of langs de rijbaan. Uit deze analyse is gebleken dat de inrichting van de meeste gebiedsontsluitingswegen in Putten voldoet aan de CROW-richtlijnen op hoofdlijnen. Alleen de Sprielderweg, Calcariaweg en Garderenseweg voldoen niet aan de richtlijnen voor een goed ingerichte gebiedsontsluitingsweg. Op deze wegen zijn fietsstroken (en geen vrijliggend fietspad) en zijn er veel erfaansluitingen/ parkeerplaatsen langs de rijbaan. Verder is van belang dat de Harderwijkerstraat veel erftoegangen heeft op de hoofdrijbaan (i.t.t.

de Voorthuizerstraat binnen de bebouwde kom en Van Geenstraat die op delen een parallelwegen hebben). In bijlage 4 is meer terug te vinden over de vergelijking van de functie en vormgeving van de gebiedsontsluitingswegen in Putten. Functie van de weg versus gebruik van de weg In figuur 9 (links) is de functie van de wegen in Putten vergeleken met het gebruik van de weg, waarbij is uitgegaan van het huidige verkeersnetwerk (met de Engweg op 30 km/uur). Voor het gebruik van de wegen (figuur rechts) is uitgegaan van een verkeersmodelberekening met de volledige ontwikkeling van Halvinkhuizen (1.450 woningen) en overige ontwikkelingen in Putten en omgeving zonder ZO. In bijlage 5 is op een groot aantal wegen in Putten het gebruik van de wegen aangegeven voor de huidige situatie, prognose situatie en varianten met ZO met en zonder aanvullende maatregelen (zoals berekend met het verkeersmodel Putten). Het vigerende verkeersmodel Putten is hiervoor gebruikt. Dit verkeersmodel heeft als prognosejaar 20301.

1

De verwachting is verder dat het verkeer blijft groeien tot 2040 mede vanwege ontwikkelingen in de regio zoals mogelijke intensivering van de defensieterreinen in Ermelo en woningbouw opgave in regio Amersfoort en de Foodvalley De intensiteiten zijn dan ook opgehoogd met een percentage van 1% per jaar.

24 mei 2024

BJ7246-

5

P r oj e c t g er e l at e er d

Figuur 10: Autonome situatie functie (links) en gebruik (rechts) hoofdwegennet Putten, zonder zuidelijke ontsluitingsweg in 2040.

Uit deze analyse blijkt o.a. het volgende: • De Van Geenstraat krijgt veel gemotoriseerd verkeer te verwerken Met name op het meest westelijke deel bij Halvinkhuizen waar meer dan 15.000 mvt/etmaal gaat rijden. De toename van verkeer op de Van Geenstraat en de hoge hoeveelheid verkeer op de Nijkerkerstraat en Voorthuizerstraat zorgen ervoor dat deze wegen een grotere barrière vormen voor fietsers en voetgangers die bijvoorbeeld tussen Halvinkhuizen of Putten-oost en het centrum willen reizen. Door de grote hoeveelheid gemotoriseerd verkeer wordt het lastiger om de wegen (tussen de kruispunten) veilig over te kunnen steken. Bij de kruispunten op de Van Geenstraat binnen de bebouwde kom is het overigens nog steeds mogelijk om over te steken. Kruispuntberekeningen tonen aan dat de rotonde Nijkerkerstraat/Van Geestraat in 2040 in de avondspits overbelast is (verzadiging 0,89). • De Voorthuizerstraat tussen de rotonde Postweg en Van Geenstraat trekt meer verkeer dan gewenst vanuit de functie van de weg. Een passende hoeveelheid verkeer op deze weg 5.000 – 10.000 mvt/etmaal, terwijl er tussen de 10.000 en 15.000 mvt/etmaal rijden in de autonome situatie. Ook de rotonde Van Geeenstraat/Voorthuizerstraat/Sprielderweg kan het verkeer niet verwerken in de avondspits (verzadiging 0,94), zie bijlage 7.

• De hoeveelheid verkeer op de Engweg is relatief hoog voor een erftoegangsweg (met circa 4.500 mvt/etmaal minder dan de bovengrens van 5.000 mvt/etmaal) wanneer deze is heringericht naar een erftoegangsweg met een regime van 30 km/uur. De toekomstige verkeerssituatie zonder ZO is beoordeeld op basis van de vier doelstellingen voor de uitwerking van een tracé voor een ZO Putten. Bij de beoordeling is met een kleur aangegeven hoe er wordt voldaan aan de vier doelstellingen. Beoordeling met kleur

24 mei 2024

Beoordeling Toekomstige Situatie zonder ZO

Beoordeling Situatie met ZO en maatregel

Voldoet aan doelstelling

Voldoet (beter) aan doelstelling

Voldoet niet aan doelstelling

Voldoet niet aan doelstelling

Nvt

Voldoet slechter aan doelstelling

BJ7246-

6

P r oj e c t g er e l at e er d

Doelstelling

Toekomstige verkeerssituatie 2040 zonder ZO

Halvinkhuizen

De ontsluiting van Halvinkhuizen voor gemotoriseerd verkeer is kwetsbaar. Al het verkeer wordt via de Roosendaalseweg en de Van Geenstraat afgewikkeld, waardoor met name de Van Geenstraat veel verkeer te verwerken krijgt. De rotonde Nijkerkerstraat/Van Geenstraat kan het verkeer niet verwerken.

Van Geenstraat

De leefbaarheid op de Van Geenstraat verslechtert. Er is sprake van een behoorlijke verkeerstoename op de Van Geenstraat ten opzichte van de huidige situatie. Hierdoor wordt de oversteekbaarheid van de Van Geenstraat tussen de kruispunten minder en omwonenden ervaren meer hinder van het verkeer in de vorm van geluidsoverlast. Of er geluidsnormen worden overschreden is niet bekend.

Putten leefbaarheid/ veiligheid

De leefbaarheid van heel Putten verbetert niet in de toekomstige situatie zonder ZO. De huidige problematiek, met onder andere het doorgaande verkeer via de Voorthuizerstraat/ Harderwijkerstraat, blijft bestaan. Dit doorgaande regionale bovenlokale verkeer zou bij voorkeur via een GOW buiten de kom worden afgewikkeld. Alleen de N798 tussen Ermelo en Putten is hiervoor beschikbaar De huidige gewenste route van het doorgaande noord-zuid verkeer (via de Van Geenstraat) wordt veel drukker door de ontwikkeling van Halvinkhuizen. Daardoor wordt deze route nog minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer. De rotonde de rotonde Van Geeenstraat/Voorthuizerstraat/ Sprielderweg kan het verkeer niet verwerken in de avondspits

Ontwikkelruimte

Het ontwikkelperspectief voor Putten zuid wordt niet verbeterd in de toekomstige situatie zonder ZO. Alleen de bestaande wegen kunnen gebruikt worden om nieuwe ontwikkelingen op aan te sluiten, maar hier neemt de verkeersdruk al flink toe door de ontwikkeling van Halvinkhuizen. De rotondes Nijkerkerstraat/Van Geenstraat en Van Geenstraat/Voorthuizerstraat naderen de capaciteit (etmaalbelasting tussen 20.000 en 25.000 mvt/etmaal).

Bereikbaarheid en robuustheid De rotondes Nijkerkerstraat/Van Geenstraat en Van Geenstraat/ Voorthuizerstraat kunnen het verkeer in de (avond)spits niet verwerken en dit heeft effect op een vlotte verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid. Verder is er bij werkzaamheden (of een calamiteit) op de Van Geenstraat geen geschikt alternatief voor met name het oost-west verkeer. Mogelijk wordt voor verkeer van en naar Halvinkhuizen de Hooiweg gebruikt als alternatieve route richting de N798, maar deze weg is niet geschikt om veel verkeer af te wikkelen. Voor een deel van Putten is de Engweg een alternatief, maar hier is alleen bestemmingsverkeer wenselijk en niet het (doorgaand) lokale verkeer, omdat deze weg wordt afgewaardeerd naar een erftoegangsweg. Zoals aangegeven is dit een logische keuze vanwege de vormgeving en het gebruik van deze weg. De robuustheid van het wegennet voor het lokale (oost-west) verkeer is zonder ZO verre van ideaal. Er kan gesteld worden dat de toekomstige situatie, zonder nieuwe infrastructuur (lees ZO), niet goed scoort op de vier doelstellingen. De toekomstige situatie scoort ook niet goed op de bovenliggende doelstelling uit het GVVP, namelijk een optimaal functionerend wegennet waarbij bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in balans zijn, de basis van de vier subdoelstellingen

24 mei 2024

BJ7246-

7

P r oj e c t g er e l at e er d

2.3

Gewenste verkeerssituatie Putten met Zuidelijke ontsluitingsweg

Uitgangspunt van deze studie is de aanleg van een ZO. De vraag is nu of er met een ZO wel een optimale verkeersstructuur gecreëerd kan worden voor Putten. Uitgangspunten Zuidelijke ontsluitingsweg • Een nieuwe gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom • Snelheidsregime is 80 km/uur. Het betreft een nieuwe gebiedsontsluitingsweg buiten de kom en binnen de systeembenadering van Duurzaam Veilig betekent dit dat hier een snelheidsregime bij hoort van 80 km/uur, een weg zonder erftoegangen en zo min mogelijk aansluitingen (verkeersfunctie). • De gewenste locatie voor de aansluiting van de ZO aan de westzijde is op de N798 bij de rotonde Nijkerkerstraat/Henslare). Ten oosten van de Roosendaalseweg is een ruimer zoekgebied meegegeven met een ligging van de nieuwe weg tussen het tracé van ZF3 en ZF4 uit de eerdere zuidflankstudie (2009) met een aansluiting op de N303/Voorthuizerstraat. Overige aanpassingen wegcategorisering/verkeerscirculatie • Om de Van Geenstraat te ontlasten van een deel van het extra verkeer dat de nieuwe woonwijk Halvinkhuizen genereert wordt de Roosendaalseweg geknipt tussen de Van Geenstraat en de ZO. (zie Halvinkhuizen, Ontwikkelingsvisie voor de nieuwe woonwijk in Putten, januari 2022) Met deze knip is het ook niet meer mogelijk komend vanaf de N798 via de ZO en de Roosendaalseweg naar het oostelijk deel van de Van Geenstraat te rijden.

• Voor de Sprielderweg/ Calcariaweg is voorgesteld om de snelheid terug te brengen naar 30 km/uur, omdat de inrichting niet voldoet aan de richtlijnen voor een gebiedsontsluitingsweg en deze wegen een functie hebben voor bestemmingsverkeer. De Garderenseweg heeft wel een functie voor lokaal verkeer. Deze weg is namelijk onderdeel van een toeristische fietsroute tussen Putten en Garderen en er rijdt een bus via deze route. Het is gewenst is dat deze weg wel een gebiedsontsluitende functie behoudt ondanks de inrichting met fietsstroken. De keuze om de Sprielderweg/Calcariaweg een ander snelheidsregime te geven is dan ook nog onderwerp van discussie. In figuur 11 is de gewenste situatie weergegeven.

8

Figuur 11: Gewenste functie van de wegen in Putten in combinatie met het zoekgebied voor de zuidelijke ontsluitingsweg.

24 mei 2024

BJ7246-

8

P r oj e c t g er e l at e er d

2.4

Conclusies wegcategorisering Putten

Hieronder zijn de belangrijkste conclusies met betrekking tot de toekomstige wegenstructuur/ wegcategorisering met ZO samengevat: • Een wegennet zonder ZO voldoet niet aan de doelstellingen en een optimale verkeerstructuur in Putten. • Conform het systeemdenken van Duurzaam Veilig is de ZO een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een snelheidsregime van 80 km/uur. • In een wegennet mét ZO is het de bedoeling dat het noord-zuid doorgaande verkeer wordt geleid via de ZO en de N798 en dus niet meer de route via de Voorthuizerstraat/ Harderwijkerstraat door het centrum van Putten neemt. • Bereikbaarheid en robuustheid (alternatieve routes bij calamiteiten of werkzaamheden op de gebiedsontsluitende wegen) van het wegennet in Putten nemen toe met een ZO.

24 mei 2024

BJ7246

9

P r oj e c t g er e l at e er d

3

Varianten Zuidelijke ontsluitingsweg

Om een optimale verkeerssituatie voor Putten te creëren mèt ZO is op basis van expert judgement, onderzocht welk effect specifieke maatregelen als de ligging, snelheidsregime, aantal aansluitingen hebben op de gestelde doelen. Met betrekking tot enkele aspecten zijn modelberekeningen uitgevoerd om de bevindingen nader te onderbouwen en te controleren. Ook verkeerstellingen, TOMTOM data, huidige weginrichtingen, etc. zijn hulpmiddelen die gebruikt zijn in de beoordeling van de effecten.

3.1

Ligging Zuidelijke ontsluitingsweg

De ligging van de ZO bepaalt welk verkeer gebruik maakt van de nieuwe weg. In de Zuidflankstudie (2008) werd al geconcludeerd dat hoe verder de weg van de kern af ligt, des te minder verkeer er gebruik van maakt. De omrijroutes voor verkeer van en naar Putten, met name in relatie tot de N798 (Nijkerk) worden namelijk te lang. Deze studie is echter uitgevoerd met als doelstelling de ontsluiting van Halvinkhuizen en ontlasten van de Van Geenstraat. Onderliggende studie heeft twee nieuwe doelstellingen waaraan ook voldaan moet worden. Maar om gevoel te krijgen bij de werking van de verschillende liggingen zijn voor de ZO doorrekeningen gemaakt met het verkeersmodel Putten. 80 60

80 50

50

50

30 30

80 50

80 80

12.800

50 50 50

30

60

80 60

9.000

Mvt/etmaal > 15.000 10.000<>15.000

Legenda Doorgaand v erkeer Lokaal v erkeer Bestemmingsv erkeer Industrie/bedrijv en terrein 9Halv inkhuizen

5.000<>10.000 < 5.000

Figuur 12: Noordelijke ligging ZO functie (links) en gebruik (rechts) in 2040.

Tabel 1 geeft aan hoe deze verkeerssituatie scoort op de vier doelstellingen t.o.v. de toekomstige situatie zonder ZO. Tabel 1: Beoordeling noordelijke ligging ZO op doelmatigheid t.o.v. toekomstige situatie zonder ZO.

Noordelijke ligging ZO (ZF3) Halvinkhuizen

Wordt goed ontsloten met een GOW dicht om de wijk heen.

Van Geenstraat

Flinke afname van verkeer dus een positief effect, oost-west verkeer rijdt grotendeels over ZO en niet over Van Geenstraat

Putten leefbaarheid/ veiligheid

Voorthuizerstraat blijft druk met meer dan 15.000 mvt/etmaal. Leefbaarheid in het centrum verandert niet of nauwelijks

Ontwikkelruimte

Binnen de ZO en bestaande bebouwing is niet veel ontwikkelruimte. Aan de zuidkant van de ZO is wel ontwikkelruimte die ontsloten kan worden via de ZO

24 mei 2024

BJ7246-

10

P r oj e c t g er e l at e er d

Bij een noordelijke ZO komen functie en gebruik bijna overeen. Het westelijk deel heeft een intensiteit van meer dan 10.000 mvt/etmaal, het oostelijk deel iets minder dan 10.000 mvt/etmaal. De Harderwijkerstraat/Voorthuizerstraat blijft (te) druk met meer dan 10.000 mvt/etmaal aangezien het doorgaande verkeer blijft rijden op deze noord-zuid route en niet op de gewenste route via de ZO/N798. De bereikbaarheid van Putten neemt toe vanwege de extra oost-west verbinding. Het deel van de Voorthuizerstraat buiten de bebouwde kom heeft veel erfaansluitingen en houdt bij de noordelijke ligging de gebiedsontsluitende functie. Functie vorm en gebruik zijn niet in evenwicht voor dit deel van de N303. Onderstaand figuur presenteert functie en gebruik van een meer zuidelijke ligging van de ZO. De ZO trekt minder verkeer aan dan de noordelijke ligging. Het westelijk deel heeft een intensiteit van net meer dan 7.500 mvt/etmaal, het oostelijk deel ruim 5.000 mvt/etmaal. Voor een GOW80 buiten de bebouwde kom is dit een lage intensiteit. Het is ook niet logisch dat de Van Geenstraat, bedoelt voor lokaal verkeer binnen de bebouwde kom, meer verkeer aantrekt dan de ZO buiten de bebouwde kom. Vanuit de systeembenadering dient dit andersom te zijn. Ook de Voorthuizerstraat in het centrum van Putten trekt meer dan 10.000 mvt/etmaal. Het doorgaand verkeer blijft rijden op deze noord-zuid route. 80 60

80

50

50

30

50

30

80 50

80

50 50

80 80

11.200

50 30

60

Legenda

60

Mvt/etmaal > 15.000 10.000<>15.000

Doorgaand v erkeer Lokaal v erkeer Bestemmingsv erkeer Industrie/bedrijv en terrein 1H3alv inkhuizen

``

5.000<>10.000 < 5.000

`

Figuur 13: Zuidelijke ligging ZO functie (links) en gebruik (rechts) in 2040. Tabel 2: Beoordeling zuidelijke ligging op doelmatigheid t.o.v. toekomstige situatie zonder ZO.

Zuidelijke ligging (ZF4) Halvinkhuizen

Wordt goed ontsloten met een GOW, deze ligt wel iets ruimer om de wijk heen. Dan bij de noordelijke ligging

Van Geenstraat

Afname van verkeer dus een positief effect maar het oost-west verkeer blijft rijden over de Van Geenstraat (i.t.t. de noordelijke ligging)

Putten leefbaarheid/ veiligheid

Harderwijkerstraat/Voorthuizerstraat blijft druk met meer dan 10.000 mvt/etmaal op meerdere wegvakken in het centrum

Ontwikkelruimte

Binnen de ZO en bestaande bebouwing is veel ontwikkelruimte dat ontsloten kan worden via ZO, Roosendaalseweg Halvinkhuizerweg of Voorthuizerstraat.

24 mei 2024

BJ7246-

11

P r oj e c t g er e l at e er d

3.2

Snelheid 60 km/uur

Er zijn voorbeelden van nieuwe rondwegen in Nederland (bijvoorbeeld Voorhout in Zuid-Holland) waar een rondweg een snelheidsregime van 60 km/uur heeft gekregen maar voor nieuwe wegen buiten de kom is het vanuit de Duurzaam Veilig filosofie en systeembenadering voor de wegcategorisering logisch om uit te gaan van de CROW richtlijnen en dus van 80 km/uur. Op dit moment is er in Nederland wel een discussie gaande over de introductie van een GOW 60 km/uur. Wij zijn van mening dat deze wegcategorie wellicht van toepassing kan zijn op bestaande wegen vanwege veiligheidsredenen, omdat bijvoorbeeld bomen behouden dienen te blijven (zie ook N303 tussen Putten en Voorthuizen) maar voor nieuwe wegen is deze wegcategorie niet het uitgangspunt. Daar komt bij dat met een ZO op 80 km/uur en de Van Geenstraat op 50 km/uur de hiërarchie in wegen duidelijk blijft bestaan. Bij 60 km/uur en 50 km/uur is dit minder het geval. Verder is 60 km/uur geen geloofwaardige snelheid als de doorstroming optimaal moet zijn. 80 60

80 50

50

50

30 30

80 50

80 60

12.100

50 50 50

50

60

60 60 Legenda Doorgaand v erkeer Lokaal v erkeer Bestemmingsv erkeer Industrie/bedrijv en terrein 1H5alv inkhuizen

2.200 Mvt/etmaal > 15.000 10.000<>15.000 5.000<>10.000 < 5.000

Figuur 14: Noordelijke ligging ZO met een snelheid van 60 km/uur functie (links) en gebruik (rechts) in 2040 Tabel 3: Beoordeling noordelijke ligging met snelheid 60 km/u op doelmatigheid t.o.v. toekomstige situatie met ZO

Noordelijke ligging met snelheid van 60 km/uur ipv 80 km/uur Halvinkhuizen

Blijft goed ontsloten, ook met een lagere snelheid

Van Geenstraat

Ten gevolge van de aanleg van de ZO is er een afname van verkeer op het westelijk deel van de Van Geenstraat en dat is positief maar het oost-west verkeer blijft rijden over de Van Geenstraat (n tegenstelling tot de ZO noordelijke ligging met 80 km/uur) en dat past niet binnen de systeembenadering.

Putten leefbaarheid/ veiligheid

Ook bij 60 km/uur blijft het doorgaande noord-zuid verkeer door het centrum van Putten rijden op de Voorthuizerstraat. De leefbaarheid verbetert daardoor niet in het centrum van Putten.

Ontwikkelruimte

De ontwikkelruimte wordt met een lagere snelheid theoretisch iets groter aangezien er dichter op de ZO nieuwe woningen gebouwd kunnen worden vanuit geluidstechnische redenen. Bij toepassing van geluidsreducerend asfalt of schermen kan er ook bij hogere snelheden weer dichter op de weg gebouwd worden. Uitgangspunt hierbij is dat een GOW80 en GOW60 dezelfde hoeveelheid verkeer kunnen verwerken.

24 mei 2024

BJ7246

12

P r oj e c t g er e l at e er d

Om het effect op de doelmatigheid te bepalen is een doorrekening gemaakt met de noordelijke ligging van de ZO maar met 60 km/uur i.p.v. 80 km/uur. Uit de doorrekening blijkt dat op het oostelijk en het westelijk deel van de ZO er minder dan 5.000 mvt/etmaal rijdt. Het oostelijk deel heeft met 2.000 mvt/etmaal zelfs voor een GOW60 buiten de bebouwde kom een erg lage intensiteit en dit past niet binnen de hiërarchie van wegen. De Van Geenstraat blijft ook erg druk aangezien het oost-west verkeer deze route blijft gebruiken in plaats van de ZO met als gevolg dat de hiërarchie van wegen tussen ZO en Van Geenstraat nog schever komt te liggen. Er is geen doorrekening gedaan voor de zuidelijke ligging van de ZO met een snelheidsregime van 60 km/uur. Op basis van expert judgement kan gesteld worden dat de ZO nog minder verkeer zal aantrekken met als gevolg dat de hiërarchie van wegen minder duidelijk wordt. Het is niet logisch en ongewenst om de ZO, gezien de functie, naar 60 km/uur te brengen. De verkeersituatie is niet optimaal aangezien de ZO door te weinig verkeer wordt gebruikt en de verbetering van leefbaarheid/veiligheid op de Van Geenstraat is iminimaal en in het centrum van Putten verbetert deze niet. De ZO voldoet daarom niet aan de gestelde doelen.

3.3

Aantal aansluitingen, kruispuntvorm en fietskruisingen

Bij de ZO kan verder gevarieerd worden met het aantal aansluitingen, kruispuntvorm en het aantal fietskruisingen. De invloed van het aantal aansluiting, de kruispuntvorm en het aantal fietskruisingen is beschouwd op doelmatigheid van de doelstellingen op basis van expert judgement. Verder gelden de bevindingen onafhankelijk van de ligging van ZO. Aantal kruisingen en kruispuntvorm Een gebiedsontsluitingsweg heeft een verkeersfunctie en in principe géén erfaansluitingen. Des te minder kruispunten, des te minder snelheidsverlies op de verbinding en dus een vlottere verkeersafwikkeling. Zijn de kruisingen vormgegeven als voorrangskruispunten dan blijft de doorstroming goed op de hoofdrijbaan. Wanneer het kruispunt is vormgegeven met een verkeersregelinstallatie is de kans aanwezig dat er gestopt moet worden voor een rood licht. Is het kruispunt vormgegeven met een rotonde dan dient er altijd te worden afgeremd, mogelijk gewacht en opgetrokken om de rotonde veilig te kunnen nemen (vanaf de hoofdrijbaan èn vanaf de aansluitende weg). Is er dus sprake van 2 aansluitende wegen in plaats van 1 aansluitende weg op de ZO tussen de N798 en N303 dan kan maar over beperkte lengte 80 km/uur gereden worden en functioneert deze minder als een GOW80 km/uur. Dit effect is in de praktijk nu al waarneembaar op de N798 waar op vrij korte afstand enkele rotondes liggen.

De wens om het oost-west verkeer te accommoderen op de ZO is niet gebaat bij veel kruisingen op de ZO. Met meer dan 1 kruispunt tussen de N798 en N303 is er geen sprake meer van een vlotte afwikkeling op de ZO. Tussen de kruispunten wordt geen 80 km/uur meer gereden en daarmee wordt de verkeersfunctie en aantrekkelijkheid van de ZO teniet gedaan. Een extra kruispunt om Halvinkhuizen (bijvoorbeeld fase 4) op de ZO aan te sluiten, is mogelijk en heeft toegevoegde waarde voor dit deel van Halvinkhuizen maar een negatief effect op de doorstroming. Het doorgaande verkeer heeft een langere reistijd omdat afgeremd dient te worden bij deze kruisingen als deze zijn vormgegeven met een verkeersregelinstallatie (VRI) of als een rotonde. Een extra kruising tussen de Roosendaalseweg en de N303 is mogelijk om bedrijventerrein Hoge Eng direct te ontsluiten (en niet indirect via de Van Geenstraat en N303). Ook dit geeft extra reistijd op de ZO en een negatief effect op de doorstroming. Daar komt bij dat er ook een nieuwe ontsluitende route 24 mei 2024

BJ7246-

13

P r oj e c t g er e l at e er d

ontstaat tussen de Van Geenstraat en de ZO (via de Halvinkhuizerweg). Dit kan ervoor zorgen dat een deel van het oost-west verkeer (verkeer N303 – Putten West v.v) deze verbinding gaat gebruiken met als gevolg dat de Van Geenstraat weer drukker wordt en het westelijk deel van de ZO minder druk. Geadviseerd wordt zo min mogelijk kruispunten op de ZO te maken ten bate van de doorstroming. Fietskruisingen en kruispuntvorm De ZO ligt buiten de bebouwde kom en heeft een snelheidsregime van 80 km/uur. Uitgangspunt is dat er langs de ZO geen fietspad wordt aangelegd, aangezien deze verbinding voor fietsers geen route is tussen verschillende bestemmingen. Daarvoor is en blijft de Van Geenstraat een meer logische verbinding. Wel moet het mogelijk zijn de ZO te kruisen, want de ZO mag geen barrière worden in belangrijke lokale en recreatieve fietsroutes. Vanuit de optimale verkeersstructuur kruisen deze fietsverbindingen ongelijkvloers de GOW80 km/uur zodat auto en fietsverkeer elkaar veilig en vlot kunnen kruisen. Een locatie waar fietsers de ZO oversteken betreft de Roosendaalseweg. Bij de Roosendaalseweg is er ook een aansluiting voor het autoverkeer. Hier zal de fiets uit de voorrang (bij een voorrangskruispunt of rotonde) de ZO kunnen oversteken. Als het kruispunt wordt uitgerust met verkeerslichten wordt de oversteek gegarandeerd.

Ook hier vindt de fietskruising van de ZO bij voorkeur ongelijkvloers (bijvoorbeeld met een fietsonderdoorgang) plaats. Andere locaties waar fietskruisingen aangelegd kunnen worden betreffen de Halvinkhuizerweg of Hoge Einderweg/Matseweg.en/of de Hooiweg (voor fietsverkeer vanuit Halvinkhuizen naar de N798/Nijkerk en de Arkemheenseweg). Hier zijn fietsonderdoorgangen wenselijk aangezien hier geen auto ontsluitingen worden voorzien. Maar dit zijn keuzes die later in de ontwerpfase gemaakt dienen te worden. Landelijk bestaan er geen richtlijnen die aangeven of vanuit maaswijdte of omrijafstanden deze fietstunnels nodig zijn voor de minder belangrijke fietsroutes buiten de bebouwde kom.

3.4

Doseren met een verkeersregelinstallatie (verkeersmanagement)

In stedelijke gebieden is het mogelijk om met verkeersmanagement het verkeer te sturen en daardoor het verkeer op bepaalde assen beter te laten doorstromen. Met meerdere verkeersregelinstallaties is het bijvoorbeeld mogelijk bepaalde richtingen langer groen licht te geven. Een groene golf op een streng van kruispunten is hier een voorbeeld van. Op dit moment is er alleen op het kuispunt N798/Harderwijkerstraat/Zuiderveldweg een kruispunt met verkeersregelinstallatie en wordt er niet gestuurd of gedoseerd met deze verkeersregel installatie VRI. Wel zijn opstelstroken verlengd om het doorgaand verkeer op de N798 voldoende groen te kunnen geven. Op de kruispunten waar de ZO aansluit op de N798 en N303 is het mogelijk om ook hier een kruispunt met verkeersregelinstallatie aan te leggen. Bij de N798 betekent dit dat de rotonde Henslare moet worden omgebouwd naar een 4-taks kruispunt. Bij de N303 is dit mogelijk met een 3 -taks kruispunt maar is het wel logisch deze vorm te geven met de ZO van en naar N303-Zuid als de doorgaande richting, waarbij verkeer af moet slaan richting Putten centrum (vergelijkbaar met het huidige kruispunt N798/ Harderwijkerstraat). In de spitsuren is het mogelijk om met een VRI verkeer een bepaalde richting op sturen door deze meer groen te geven dan de richting waar het verkeer bij voorkeur niet langs gaat.

Deze optie is in de zogenaamde daluren minder geschikt aangezien automobilisten kunnen denken dat ze voor niets staan te wachten. Dit kan leiden tot rood-licht negatie en dat is weer zeer verkeersonveilig. Aangezien er weinig kruispunten met verkeerslichten zijn in Putten en de verkeersdrukte niet vergelijkbaar is met stedelijke gebieden zal het effect van doseren met verkeerlichten zeer beperkt zijn als dit alleen in de spitsuren ingezet kan worden. Het advies is dan ook om niet een kruispunt met verkeersregelinstallatie als kruispuntvorm in te zetten met als hoofddoel om het verkeer te doseren. 24 mei 2024

BJ7246

14

P r oj e c t g er e l at e er d

3.5

Landbouwverkeer

Volgens de ontwerprichtlijnen rijdt er bij voorkeur geen landbouwverkeer op een GOW 80 km/uur. De snelheidsverschillen zijn groot en de kans dat de landbouwvoertuigen ingehaald worden is groot. Dit brengt veiligheidsrisico’s met zich mee. Ook zal er daardoor langzamer gereden worden op de ZO met als gevolg dat de route minder aantrekkelijk wordt en verkeer mogelijk uitwijkt naar de Van Geenstraat. Nu rijdt het landbouwverkeer over o.a. de Van Geenstraat, Roosendaalseweg en Hooiweg. Deze wegen hebben ook een functie voor lokaal verkeer en niet voor doorgaand verkeer en hebben een lager snelheidsregime dan de ZO (50, respectievelijk 60 km/uur). Het toestaan van landbouwverkeer op de ZO is niet positief voor de doorstroming en veiligheid op deze route. Vanuit bereikbaarheid is het ook niet nodig want percelen kunnen via bestaande wegen bereikt worden en de ZO kruisen t.h.v. het kruispunt met de Roosendaalseweg

3.6

Conclusies zuidelijke ontsluitingsweg

Hieronder zijn de belangrijkste conclusies met betrekking tot de ZO zelf samengevat. Dit betreft aspecten als ligging, snelheidsregime, aantal kruispunten (auto en fiets) en kruispuntvorm maar ook landbouwverkeer en verkeersmanagement. • De ZO is een belangrijke schakel in een optimaal functionerende wegenstructuur voor Putten uitgaande van de ontwikkeling van Halvinkhuizen en gestelde doelen ten aanzien van leefbaarheid en ontwikkelruimte. • De ZO is een gebiedsontsluitende weg met een belangrijke verkeersfunctie buiten de bebouwde kom en daar 'hoort', gezien de werking ervan binnen de gehele wegenstructuur van Putten, een snelheidsregime van 80 km/uur bij. Verkeerskundig zijn er argumenten deze in te richten met een snelheidsregime van 80 km/uur. Met een regime van 60 km/uur is de ZO minder aantrekkelijk voor o.a. oost-west verkeer en zal het gebruik van deze weg te laag zijn voor een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom. • Met een noordelijke ligging van de ZO (richting ZF3) wordt voldaan aan drie van de vier gestelde doelen. Alleen de leefbaarheid in het centrum van Putten wordt er niet mee verbeterd en op het deel van de Voorthuizerstraat buiten de kom zijn vanwege de vele erfaansluitingen functie, vorm en gebruik minder in balans. Het doorgaande Noord-zuid-verkeer blijft door Putten rijden over de Voorthuizerstraat/Harderwijkerstraat.

De leefbaarheid op de Van Geenstraat verbetert door lagere intensiteiten dan in de situatie zonder ZO. • Bij een zuidelijke ligging van de ZO (richting ZF4) is de intensiteit, ten opzichte van de noordelijke ligging, lager. Dit resulteert in een onbalans tussen het gebruik van de ZO en de Van Geenstraat. De leefbaarheidswinst op de Van Geenstraat is hierdoor minder groot. • Met meer dan 1 kruispunt tussen de N798 en N303 is er geen sprake meer van een vlotte afwikkeling op de ZO. Indien de kruispunten zijn vormgegeven met verkeerslichten of als rotondes, dient er bij de kruispunten te worden afgeremd van 80 km/uur naar stilstand of een lage snelheid met als gevolg dat de reistijd toeneemt. Tussen de kruispunten wordt geen 80 km/uur meer gereden en daarmee wordt de doorstroming en aantrekkelijkheid van de ZO teniet gedaan. • Wanneer een belangrijke fietsverbindingen de ZO kruist tussen twee kruispunten dan vindt dit ongelijkvloers plaats. Bij de kruising met de Roosendaalseweg is er bij voorkeur ook een fietsonderdoogang. • Het toestaan van landbouwverkeer op de ZO heeft een negatief effect op de verkeersveiligheid en verkeersstromen op de ZO.

• Het combineren van een lager snelheidsregime, meer dan 1 aansluiting en het toestaan van landbouw verkeer op de ZO heeft een sterk negatief effect op het gebruik (lage intensiteiten) en veiligheid van de ZO en past dan ook niet in de optimale verkeersstructuur voor Putten. Met deze combinatie verbetert de leefbaarheid in Putten en op de Van Geenstraat niet bij een zuidelijke èn een noordelijke ligging van de ZO. 24 mei 2024

BJ7246-

15

P r oj e c t g er e l at e er d

4

Maatregelen in Putten

Om te komen tot een optimale verkeerssituatie uitgaande van de vier doelen in heel Putten met een ZO zijn er meer maatregelen noodzakelijk op het wegennet in Putten. Dit zijn geen maatregelen aan de ZO zelf maar maatregelen elders in Putten die wel direct effect hebben op het gebruik van de ZO en de overige wegen in Putten. Deze maatregelen zijn gerelateerd aan de N798, Voorthuizerstraat en Harderwijkerstraat en worden in dit hoofdstuk behandeld. Een aantal maatregelen kunnen in positieve maar ook in negatieve zin bijdragen aan de doelstellingen.

4.1

Maatregelen N798

In het GVVP staat dat het binnen de kom brengen van de N798 en daarmee naar 50 km/uur brengen voor- en nadelen heeft en nader onderzoek en afstemming met de provincie Gelderland nodig is om wenselijkheid en haalbaarheid aan te tonen. In een eerder onderzoek in 20182 is deze maatregel doorgerekend met het destijds vigerende verkeersmodel Putten. Figuur 8 uit deze rapportage geeft hiervan een vereenvoudigde verschilplot. Hierbij geeft de dikte van de balk aan hoeveel verkeer toe- of afneemt op het wegvak en de kleur geeft aan of het een toename (rood) of een afname van verkeer (groen) is.

Het snelheidsregime is in die berekening teruggebracht van 80 km/uur naar deels 60 km/uur en deels 50 km/uur. De berekening laat zien dat de N798 minder druk wordt en dat het verkeer o.a. uitwijkt naar de Stationsstraat en de Voorthuizerstraat/Harderwijkerstraat waar het drukker wordt. Dit sluit niet aan bij de geschetste optimale verkeerssituatie/ doelstellingen. Het doorgaande en ook het lokale verkeer wordt namelijk minder gestimuleerd gebruik te maken van de N798. Het stimuleren van het gebruik van de N798, past binnen de optimale verkeerssituatie voor de auto, aangezien het de wens is dat het doorgaande verkeer deze route om Putten neemt zodat het leefbaarder 2

Memo verkeerseffecten varianten N798, Engweg 30 km/uur en aansluiting Hoofdlaan, 15 mei 2018, Royal HaskoningDHV

24 mei 2024

BJ7246

16

P r oj e c t g er e l at e er d

wordt in het centrum van Putten. Hier past bij dat de fietsoversteken van de N798 idealiter ongelijkvloers worden uitgevoerd. In de huidige situatie is er alleen een fietstunnel nabij de kruising met de Dorpsstraat/Stationsweg. Zonder ongelijkvloerse kruisingen voor de fiets wordt het voor de fietsers met name in de spitsuren lastiger om de N798 over te steken bij de rotondes. Op expert judgement blijft het qua veiligheid acceptabel. Als er gekozen wordt de snelheid op een deel van de N798 te verlagen en bij de rotondes de fietsers in de voorrang worden gebracht (mede ten faveure van de snelfietsroute Harderwijk-Amersfoort) gaat dit ten koste van de doorstroming op de N798. Hiermee wordt de route voor het doorgaande verkeer door Putten minder aantrekkelijk met als gevolg dat het de leefbaarheid in Putten centrum niet verbetert. Overigens blijven er bij rotondes binnen de kom met fietsers in de voorrang conflicten tussen auto en fiets bestaan. De veiligheid voor kruisende fietsers op de N798 neemt vooral toe met ongelijkvloerse kruisingen (fietsonderdoorgangen).

Figuur 15: Afwaarderen N798 met zuidelijke ligging ZO functie en gebruik (expert judgement). Tabel 4: Beoordeling N798 met lagere snelheid op doelmatigheid t.o.v. toekomstige situatie met ZO (onafhankelijk van ligging ZO).

N798 met een lagere snelheid Halvinkhuizen

Blijft goed ontsloten ook met een lagere snelheid op de N798.

Van Geenstraat

Aan de westkant van de Van Geenstraat zal er een afname van verkeer zijn en aan de oostkant een toename van verkeer.

Putten leefbaarheid/veiligheid

Meer verkeer zal kiezen voor de route Harderwijkerstraat/Voorthuizerstraat als invalsroute vanuit Ermelo daardoor minder leefbaarheid in Putten centrum

Ontwikkelruimte

Binnen de ZO en bestaande bebouwing is veel ontwikkelruimte dat ontsloten kan worden via ZO, Roosendaalseweg Halvinkhuizerweg of Voorthuizerstraat.

Voor de eenduidigheid is de gepresenteerde verschilplot op basis van de modelberekening uit 2018 op expert judgement vertaald naar figuur 15 met functie en gebruik (in dit geval gecombineerd met de zuidelijke ligging van de ZO). De figuur laat zien dat én de N798 druk blijft ondanks de snelheidsverlaging 24 mei 2024

BJ7246-

17

P r oj e c t g er e l at e er d

en dat de route door het centrum van Putten alleen maar ongewenst drukker wordt. De route via de Zuiderveld/Telgterweg/Beekweg wordt ook drukker (niet aangegeven in de figuur). Het gebruik van de ZO neemt waarschijnlijk iets af omdat verkeer van en naar het westen (lees de A28) de Stationsstraat verkiest boven de N798 naar Nijkerk. Bij een noordelijke ligging van ZO is de kans wel aanwezig dat er meer verkeer de ZO neemt naar Putten Oost aangezien de route N798/Van Geenstraat langer duurt vanwege de snelheidsverlaging op het trajectdeel van de N798. Het verlagen van de snelheid op de N798 past niet in de optimale verkeersstructuur van Putten.