Regionaal advies van adviesraden over beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2026-2032

Advies ‘Regionaal beleid- en uitvoeringsplan Maatschappelijke Zorg Noord-Veluwe en Zeewolde 2026 - 2032’ Adviesraden Sociaal Domein Nunspeet, Elburg, Oldebroek, Putten, Ermelo, Zeewolde en Harderwijk

__________________________________________________________________________

1. Inleiding Wij, de gezamenlijke Adviesraden Sociaal Domein, hebben het Regionaal Beleidsplan en het Uitvoeringsplan Maatschappelijke Zorg Noord-Veluwe en Zeewolde 2026–2032, inclusief de samenwerkingsovereenkomst, bestudeerd. Wij zijn onder de indruk van de integrale aanpak, de geformuleerde ambi es en de aandacht voor de uitdagingen in de uitvoering. Het plan laat een warm mensbeeld zien, met herstelgerichte uitgangspunten en een duidelijke focus op jongvolwassenen, mentale gezondheid en inclusie. De visie om ‘lokaal te versterken en te voorkomen, en regionaal in te ze en waar nodig’ spreekt ons bijzonder aan. Tegelijker jd constateren wij dat bestuurlijke borging en uitvoeringskracht nog versterking vragen om de ambi es daadwerkelijk te realiseren. Dit advies biedt daarom een beleidsinhoudelijke én bestuurlijke re ec e op hoe visie en uitvoering elkaar kunnen versterken.

2. Posi eve uitgangspunten

ti

ti

tt

ti

ti

fl

ti

ft

ti

ti

ti

tti

ti

fi

ti

ti

Wij waarderen nadrukkelijk: - De herstelgerichte visie met aandacht voor zelfregie en ontwikkelpoten eel; - De ambi e om integraal, domein overs jgend te werken; - De subsidierela e in stand blij ; - De voortze ng van regionale samenwerking met aandacht voor con nuïteit; - De speci eke aandacht voor jongvolwassenen, mentale gezondheid en inclusie; - Het besef dat wonen de basis vormt voor bestaanszekerheid; - De inten e om beleid jaarlijks regionaal én lokaal te actualiseren, zodat kan worden ingespeeld op maatschappelijke veranderingen. Wij zien dit als een solide basis voor een sociaal betrokken en lerende regio.

3. Beleidsinhoudelijke aanbevelingen 3.1 De ni e van zelfregie Het begrip zelfregie wordt in het beleid veel gebruikt, maar blij inhoudelijk ongede nieerd. Hierdoor kan er onduidelijkheid ontstaan over de verwach ngen rich ng inwoners, professionals en partners in de keten. Een heldere de ni e draagt bij aan consisten e in beleid, uitvoering en communica e met inwoners Advies: Wij adviseren daarom om het begrip expliciet te de niëren. Bijvoorbeeld door aan te geven: - Welke verantwoordelijkheden bij de inwoner liggen en welke ondersteuning de gemeente daarin biedt; - Hoe wordt bepaald of iemand (nog) voldoende zelfregie kan voeren en welke criteria daarbij gelden; - Wat de betekenis is van zelfregie binnen verschillende fasen van de ondersteuning (instroom, verblijf, uitstroom).

3.2. Overgang van jeugd- naar volwassenenzorg De overgang van jeugd- naar volwassenenzorg blij kwetsbaar. Jongeren vallen te vaak tussen wal en schip of worden te snel rich ng zorg gestuurd. Advies: - Geef het pilo eam 16–27 een structurele plek in de regionale organisa e; - Ontwikkel leer- en woontrajecten in samenwerking met onderwijs, werkgevers en welzijnsorganisa es; - Kijk niet primair naar “zelfredzaamheid”, maar naar ontwikkelpoten eel. - Kom met een domeinovers jgend plan van aanpak met concrete ac es als het gaat om voorkoming van instroom van jong volwassenen.

3.3. Herstelgericht werken vraagt jd en stabiliteit Herstel verloopt niet lineair. Trajecten worden soms te vroeg afgesloten of te veel gestuurd op uitstroom. Advies: - Maak beleid en nanciering, indien nodig, ook mogelijk voor langere zorgtrajecten; - Investeer de con nuïteit van begeleiders, ; - Meet succes op basis van kwaliteit van leven in plaats van enkel uitstroomcijfers.

3.4. Ketenpartnerschap: samenwerking rond de inwoner Inwoners ervaren nog te vaak afschuiving tussen instan es. Advies: - Benoem per casus één vaste casusregisseur; - Toon nog meer ambi e om ‘out of the box’ te werken, zodat maatwerk geleverd wordt; - S muleer integrale casusbesprekingen over domeinen heen; (zorg, veiligheid, onderwijs, wonen, inkomen, welzijn); - Betrek naast het formele- ook het informele netwerk zoals naasten en vrijwilligers; - Neem ook het voorliggend veld mee in de samenwerking; - Maak gezamenlijke verantwoording onderdeel van het uitvoeringsplan; - Maak concreet hoe de inzet van de ervaringsdeskundigen eruit ziet en betekent; - Maak duidelijk wie wat communiceert in de keten en maak dit inzichtelijk.

3.5. Meetbaarheid en monitoring

fi

ti

ti

ti

ti

ti

ft

fi

ti

ti

ft

ti

ti

ti

fi

ti

ti

ti

ti

ti

fi

ti

ti

tt

ti

ti

fi

ti

Wij onderschrijven het belang van duidelijke voortgangsmonitoring, maar adviseren om dit concreter te maken. Advies: - Wijs per ambi e een trekkende par j aan; - Gebruik een PDCA-cyclus om con nu te verbeteren en te leren; - Bespreek de voortgang periodiek in de regionale regiegroep; - Publiceer jaarlijks de resultaten in onder meer het jaarverslag van het regiecentrum; - Formuleer meerjarige meetbare indicatoren, bijvoorbeeld: o In-, door-, en uitstroom van zowel 30-minners als 30-plussers in de maatschappelijke opvang;

o o

Aantal gerealiseerde woonantwoorden per jaar, passend bij de ondersteuningsbehoe e en situa e; Aantal inwoners dat langdurig begeleiding ontvangt;

3.6. Risicoanalyse en personeel Wij zien risico’s op het gebied van personeelstekort en deskundigheid. Een veilig gevoel voor hulpvragers begint bij voldoende, goed opgeleid personeel. Advies: - Neem een risicoanalyse op in het uitvoeringsplan, met speciale aandacht voor personele capaciteit en con nuïteit; - Investeer in scholing en behoud van medewerkers.

3.7 S gma’s doorbreken S gma sering is aanwezig in onze samenleving en begint al op jonge lee ijd. Neem in de campagne op dat voorlich ng in het onderwijs, beginnend bij de basisschool, wordt meegenomen.

4. Bestuurlijke en beleidsma ge aanbevelingen Wij signaleren in dit beleid nog enkele bestuurlijke knelpunten en aandachtspunten. De samenwerkingsovereenkomst richt zich voornamelijk op taken, bevoegdheden en nanciële afspraken, terwijl het uitvoeringsplan (2026–2027) de beleidsinhoudelijke rich ng bepaalt. Er is nog onvoldoende verbinding tussen de geformuleerde beleidsdoelen en de bestuurlijke verantwoording. Daarnaast constateren wij dat, hoewel Harderwijk als centrumgemeente een stevige posi e inneemt binnen dit beleid, er een mogelijk spanningsveld kan ontstaan tussen mandaat en eigenaarschap. De overige gemeenten blijven immers verantwoordelijk voor lokale preven e en de sociale infrastructuur, terwijl het regionale beleid en de bijbehorende (geoormerkte) middelen bij Harderwijk zijn belegd. Verder wordt er uitgegaan van een kostenverdeling, maar het is nog onduidelijk hoe structureel met eventuele overscho en of tekorten zal worden omgegaan en beoordeeld. Daarom vragen we aandacht voor drietal zaken:

4.1. Verbind beleid en uitvoering beter Advies: Gebruik het overlegmoment uit ar kel 6 van de samenwerkingsovereenkomst structureel om te volgen en bij te sturen. En maak vanuit dit overleg een verantwoordingsdocument waarin cijfers, concrete ac es en leerpunten benoemd staan.

4.2. Zorg dat alle gemeenten hun rol goed kunnen invullen Advies: - Bewaak de minimale inzet (12 uur per week per gemeente); - Bundel kennis en capaciteit regionaal om con nuïteit te waarborgen; - Benoem expliciet de gemeentelijke verantwoordelijkheid bij doordecentralisa e, inclusief ac es en termijnen.

4.3. Financiën en transparan e Wij benadrukken dat geoormerkte gemeentelijke budge en die naar de centrumgemeente worden overgeheveld uitsluitend voor het beoogde doel worden ingezet. Advies: - Benoem bedragen en meerjarige nanciële kaders expliciet; - Evalueer jaarlijks de kostenverdeling en koppel deze aan maatschappelijke opbrengsten en wees transparant hoe er wordt omgegaan met overscho en en te korten; - Dringend advies om deze middelen niet af te laten vloeien naar algemene reserves, maar te besteden op het gebied van preven e of geoormerkt voor het sociaal domein te reserveren, - Gebruik realisa ecijfers, prak jkverhalen en signalen van inwoners om beleid te verbeteren.

4.4. Ruimte voor voortschrijdend inzicht

ti

ti

fi

ft

fl

ti

ti

ft

ti

ti

tt

ti

tt

ti

ti

fi

ti

fi

ti

ti

ti

tt

ti

ti

ti

ti

ti

ti

ti

ti

De jaarlijkse regionale en lokale beleidsplannen met ac es bieden kans om beleid exibel te houden. Advies: Vermeld expliciet dat deze plannen ruimte laten voor beleidswijziging op basis van voortschrijdend inzicht, inclusief de nanciële consequen es daarvan.

4.5. Wonen en draagvlak Wij delen de landelijke zorg over het tekort aan woon- en opvangplekken. Omwonenden kunnen besluitvorming over uitbreiding vertragen, met ingrijpende gevolgen voor hulpvragers. Advies: - Zorg voor een slagvaardig en inven ef optreden van overheden om vertragingen te voorkomen; - Investeer in goede communica e met omwonenden en transparan e over nut, noodzaak, veiligheid en samenwerking in de keten.

4.6. Toegankelijkheid en leesbaarheid van het beleidsplan Een beleidsplan moet voor iedereen toegankelijk zijn. Advies: - Voeg een inhoudsopgave, a or ngenlijst en de ni elijst toe; - Overweeg een leeswijzer waarin de structuur, doelgroep en belangrijkste begrippen kort worden toegelicht.

Tot slot De Adviesraden Sociaal Domein waarderen de inzet van alle gemeenten en partners. Wij zien een stevige basis en veel goede inten es. De volgende stap is het duurzaam en mensgericht uitvoeren van dit beleid, met aandacht voor vertrouwen, transparan e en samenwerking. Wij vragen de zeven colleges om inwoners én ervaringsdeskundigen ac ef te betrekken bij de verdere uitwerking van het beleidsplan. Beleidsplannen werken het best als ze samen worden gemaakt met de mensen die de gevolgen in hun dagelijks leven ervaren. Zo werken we samen aan de gezamenlijke ambi e:

Een thuis voor iedereen. Namens de 7 Adviesraden,

ti

ti

ti

ti

ti

fi

ti

ti

ti

ti

fk

tti

A e de Graaf en Corrine Snaterse, Sociale Adviesraad Harderwijk.