Raadsvoorstel Leges Omgevingswet

Zaaknummer

:

1448993

Documentnummer

:

1448995

Datum B&W vergadering

:

12 juli 2022

Raadsvoorstel Onderwerp: Voorstel Leges omgevingsoverleg en milieuleges Beslispunten 1. Aanvragen voor omgevingsoverleg in te delen in 3 categorieën en daarbij de volgende tariefstelling te hanteren: Categorie 1: gratis Categorie 2: € 100 Categorie 3: € 1000 2. Een restitutie te verlenen van 100% op de leges voor het omgevingsoverleg bij het indienen van de formele aanvraag. 3. Leges voor milieubelastende activiteiten te gaan heffen. Inleiding De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen treden naar verwachting 1 januari 2023 in werking. De komst van beide wetten leidt tot veranderingen in het takenpakket van de gemeente en de heffing van leges. Gemeenten moeten beleidsmatige keuzes maken en de legesverordening aanpassen. In deze nota willen wij u informeren over de belangrijkste wijzigingen en keuzemogelijkheden met betrekking tot de heffing van leges. In december wordt de legesverordening 2023 ter vaststelling aan u voorgelegd. Beoogd effect Kostendekkende legestarieven die bijdragen aan effectieve dienstverlening. Argumenten Het Omgevingsoverleg 1.1 Het besluitvormingsproces wordt bespoedigd door vooroverleg Het omgevingsoverleg is de fase die voorafgaat aan het formeel aanvragen van een omgevingsvergunning of de wijziging van een omgevingsplan.

In de huidige situatie komt dit vooroverleg ook al voor en kent het verschillende benamingen zoals principeverzoek en beoordelen schetsplan. In het omgevingsoverleg wordt de haalbaarheid van een initiatief getoetst. Daarnaast geeft de gemeente aan welke vergunningen/besluiten er nodig zijn en waar en hoe de initiatiefnemer deze moet aanvragen. Het

omgevingsoverleg is niet verplicht maar vaak wel wenselijk. Dankzij vooroverleg ontvangen we minder onhaalbare en incomplete (vergunning)aanvragen, waardoor de besluitvorming sneller gaat. De initiatiefnemer kan tijdens het vooroverleg zijn plan nog aanpassen om het beter haalbaar te maken. Het belang van omgevingsoverleg neemt toe door de Omgevingswet. Er zal nog vaker sprake zijn van een korte beslistermijn op aanvragen voor een omgevingsvergunning (standaardtermijn 8 weken, met de mogelijkheid van verlenging met 6 weken). 1.2 De gemeente kan leges heffen voor omgevingsoverleg De vorm en inhoud van het omgevingsoverleg is vrij. Het omgevingsoverleg is niet verplicht en niet wettelijk geregeld. Het is aan de gemeente of ze hier wel of geen leges voor heft. Op dit moment worden alleen voor het beoordelen van een schetsplan leges in rekening gebracht. Het tarief daarvoor is € 63,00. Het indienen van een principeverzoek is gratis. Verder vindt er overleg en advisering plaats aan de balie, per telefoon of per e-mail. Ook hiervoor worden geen kosten in rekening gebracht. Op 10 juni 2021 heeft de gemeenteraad de motie ‘Voor wat hoort wat’ aangenomen. In deze motie verzoekt de raad het college met een voorstel te komen waardoor er ook leges geheven kunnen worden voor principeverzoeken. Dit onderwerp is gelinkt aan de Omgevingswet en daarom verwerkt in de huidige notitie.

1.3 Het vooroverleg kan een verschillende intensiteit en omvang hebben. In sommige gevallen is enkelvoudig overleg voldoende en in bijzondere gevallen zijn wellicht meerdere overleggen nodig met meerdere disciplines. Dit is afhankelijk van de aanvraag en van hoeverre de gemeente haar dienstverlening wil inrichten. Ook de zogeheten omgevingstafel kan onderdeel uitmaken van het omgevingsoverleg. Aan de omgevingstafel worden initiatieven integraal besproken met de bij het plan betrokken adviseurs. Dat kunnen interne adviseurs zijn (ruimtelijke ordening, infrastructuur, duurzaamheid, gezondheid, archelologie, enz) en externe adviseurs (milieu, brandveiligheid, enz). De uitkomst van de omgevingstafel is een oordeel over de haalbaarheid en wenselijkheid van een initiatief. Ten slotte volgt een eenduidig advies over het voorgenomen plan. De processen voor de verschillende vormen van het vooroverleg bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden momenteel ontworpen en ingericht. Daarbij moet ook worden beslist over de legesheffing. De verschillende vormen van vooroverleg worden verdeeld in 3 categorieën: 1. Eenvoudige verzoeken Vragen die binnen een kwartier zijn te beantwoorden door een beleidsmedewerker zonder dat daarvoor overleg nodig is met andere disciplines en collega’s. 2. Gemiddelde verzoeken Verzoeken met een ruimtelijke en/of welstands-afweging.

En enigszins complexe plannen zoals de nieuwbouw van een woning, extra bebouwing op het perceel, wijziging gebruik). Meestal is afstemming nodig met meerdere disciplines en collega’s. Ook complexe verzoeken om informatie i.v.m. vergunningsvrij bouwen kunnen hiertoe behoren.

2 van 5

3. Complexe verzoeken Plannen met veel impact zoals gebiedsontwikkeling, een nieuwe woonwijk, appartementencomplex De volgende tariefstelling wordt voorgesteld: Categorie 1: gratis Categorie 2: € 100 met een restitutie van 100% op de leges voor de formele aanvraag Categorie 3: € 1000 met een restitutie van 100% op de leges voor de formele aanvraag In de huidige situatie kunnen burgers op een laagdrempelige manier informatie vragen bij de gemeente. We denken dat we als gemeente hierdoor vaker in een vroeg stadium betrokken worden bij plannen. Daardoor kunnen we vooraf enige sturing geven en beschikken we over extra informatie. Dat pleit voor het gratis houden van de eerste categorie vragen. Bovendien leidt het in rekening brengen van leges voor deze categorie ook tot een behoorlijke administratieve belasting. De aanvragen van categorie 2 vragen om een grotere tijdsinvestering van medewerkers. Het gaat om plannen met een redelijke impact op de omgeving. Het is redelijk om hiervoor een bedrag in rekening te brengen. Dit voorkomt dat inwoners lichtvaardig plannen laten toetsen die misschien een hoog onzekerheidsgehalte hebben of slecht uitgewerkt zijn. Bij categorie 3 behoren de plannen die een zware impact hebben op de omgeving. Hierbij gaat het om de inzet van meerdere disciplines. Deze plannen zijn complex en vragen veel tijd.

Een plan wordt sowieso ingedeeld in de derde categorie wanneer het besproken wordt aan de omgevingstafel. Een concrete beschrijving van de categorieën wordt nog uitgewerkt en opgenomen in de legesverordening. 2.1 Door een restitutie wordt het omgevingsoverleg gestimuleerd Vanwege het belang van het vooroverleg, is het niet wenselijk is om een financiële drempel op te werpen voor het omgevingsoverleg. Bovendien zal door de afstemming in het voortraject de behandeling van de formele aanvraag minder tijd kosten. Daarom wordt een teruggaveregeling ingebouwd en wordt een restitutie verleend van 100% van de leges voor het vooroverleg. Het vooroverleg wordt daardoor niet ontmoedigd en tegelijkertijd heeft de gemeente wel inkomsten bij plannen die niet doorgezet worden. (motie voor wat hoort wat). Milieubelastende activiteiten 3.1 Gemeenten mogen leges gaan heffen voor milieu belastende activiteiten Een belangrijke wijziging onder de Omgevingswet is het centraal stellen van milieubelastende activiteiten, daar waar onder de huidige wetgeving nog wordt uitgegaan van het begrip inrichting(en). Nieuw is dat gemeenten leges mogen gaan heffen voor besluiten op deze milieubelastende activiteiten.

3 van 5

In het verleden bestond al de mogelijkheid om leges te heffen voor milieuvergunningen. Vanaf 1998 is het niet meer mogelijk om leges te heffen. Door de rijksoverheid is een jaarlijkse bijdrage toegevoegd aan de algemene uitkering van het provincie- en gemeentefonds om te compenseren voor het inkomstenverlies. Met de komst van de omgevingswet krijgen gemeente weer de mogelijkheid om leges te heffen. Per saldo betekent het een netto positief effect op de inkomsten. De rijksbijdrage in het gemeenfonds wordt niet gecorrigeerd vanwege het genereren van legesinkomsten op het gebied van milieu. Activiteiten die meldingsplichtig zijn, blijven ook onder de Omgevingswet vrij van leges. Enkel voor vergunningplichtige milieubelastende activiteiten kunnen leges worden geheven. 3.2 De kosten die de Omgevingsdienst (ODNV) maakt voor deze vergunningaanvragen kunnen hiermee (deels) verhaald worden. Op basis van cijfers van de ODNV over tijdbesteding aan milieuvergunningen in de afgelopen jaren is een voorlopige kostenberekening gemaakt. Op basis hiervan zijn voorlopige tarieven berekend (zie tabel hieronder). Daarbij moet wel aangetekend worden dat deze cijfers zijn gebaseerd op de afgelopen jaren en het onzeker is of deze een goede verwachting geven van het aantal aanvragen voor vergunningplichtige milieubelastende activiteiten onder de Omgevingswet.

Het is nog onduidelijk of de afhandeling van een vergunningsaanvraag onder Omgevingswet evenveel tijd kost, meer tijd in beslag neemt of juist minder. Ook is het mogelijk dat het aantal vergunningen op jaarbasis kleiner wordt omdat meer milieubelastende activiteiten die nu nog vergunningplichtig zijn straks meldingsplichtig zijn. Dit hoeft geen invloed te hebben op het legestarief, maar heeft wel invloed op de hoogte van de legesinkomsten (minder inkomsten door minder aanvragen). De komende jaren moeten we de volumes (aantal aanvragen) en kentallen (gemiddelde tijdsbesteding) monitoren om de kostenonderbouwing periodiek te kunnen actualiseren en de tarieven zonodig bij te stellen. Milieubelastende activiteiten Per milieubelastende activiteit Daarbovenop komt als er sprake is van - Een uitgebreide voorbereidingsprocedure - Het beoordelen van onderzoeksrapporten, per rapport

€ 1.755 € 2.250 € 540

3.3 100% kostendekkendheid is altijd het uitgangspunt bij legesheffing geweest Het is mogelijk om de legesheffing voor milieubelastende activiteiten achterwege te laten, maar de ODNV brengt wel de kosten in rekening bij de gemeente. Het niet heffen van leges betekent dat de kosten ten laste van het algemene rekening komen. Het nadeel van de heffing is dat deze een lastenverzwaring betekent voor het bedrijfsleven. Daarnaast gaat het waarschijnlijk om een beperkt aantal gevallen omdat het grootste deel van de milieubelastende bedrijven onder de meldingsplicht valt, waardoor de verwachte totaalopbrengst laag is.

4 van 5

Kanttekeningen 1.1 De datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet is nog niet zeker Vooralsnog is de invoeringsdatum van Omgevingswet gepland op 1 januari 2023. De Eerste Kamer moet echter nog een formeel besluit nemen over het Koninklijk Besluit voor de inwerkingtreding. Dit besluit wordt naar verwachting in het najaar genomen. De legesverordening 2023 die is aangepast voor de Omgevingswet wordt voorbereid voor besluitvorming in december 2022. Mocht de invoering niet doorgaan op 1 januari, dan wordt een legesverordening ‘oude stijl’ aan de raad voorgelegd. Uitvoering De uitkomsten van dit voorstel worden verwerkt in de legesverordening 2023, die in december 2022 ter besluitvorming wordt voorgelegd. Financiële gevolgen De financiële gevolgen van de tariefstelling van de legesverordening worden in de begroting 2023 verwerkt. Bijlagen 1. Raadsbesluit Leges Omgevingswet Commissiebehandeling De commissievergadering is terug te luisteren op https://putten.raadsinformatie.nl/.

Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris

de burgemeester

mr. F.E. Contant

H. A. Lambooij

Portefeuillehouder

E.T. 't Jong

Afdeling

Dienstverlening Gegevensbeheer

Behandelend ambtenaar

A. Nijeboer - van den Brink

Telefoonnummer

9753

5 van 5