Raadsvoorstel evaluatie Pilot GEO

Zaaknummer

:

1270142

Documentnummer

:

1329309

Datum B&W vergadering

:

31 augustus 2021

Raadsvoorstel Onderwerp: Beleidskader Grootschalige Energie Opwek 2.0 Beslispunten - De processtappen 1. Kennismaking 2. Belangenanalyse 3. Omgevingsdialoog en 4. Vergunningsaanvraag op te nemen in het kader. - De zonneladder zoals gedefinieerd in de RES 1.0 over te nemen in het kader. - De inhoudelijke afbakening Grootschalige Energie Opwek en de uitgangspunten voor toetsing van een initiatief niet uit te breiden of in te perken. - Als gemeente niet zelf tot de ontwikkeling en exploitatie van opweklocaties over te gaan. - Het beleidskader Grootschalige Energie Opwek 2.0 vast te stellen Inleiding In de periode 2019-2021 heeft de gemeente Putten een pilot Grootschalige Energieopwek (GEO) georganiseerd met als doel lokale initiatieven voor de opwek van hernieuwbare energie op te halen. Meerdere inwoners zijn met plannen gekomen voor de opwek van energie met windmolens, biovergisting en zonnevelden. Al deze initiatieven werden beoordeeld aan de hand van dit kader. Van tien projecten zijn een viertal projecten gehonoreerd met een intentieovereenkomst. Bij een zorgvuldige uitwerking van het plan wordt beoogd over te gaan tot een vergunningsaanvraag, een ruimtelijke toets en realisatie van de opweklocatie.

Met de beoordeling van deze projecten is er ervaring opgedaan met het traject dat initiatiefnemers, inwoners en de gemeente doorlopen en het kader waaraan de initiatieven worden getoetst. Deze ervaringen zijn geëvalueerd en gebruikt om het eerste kader te actualiseren. Dit heeft geleid tot dit Beleidskader Grootschalige Energie Opwek 2.0. De inhoudelijke criteria kennen weinig aanpassing. Wel is er in dit kader meer oog voor het te doorlopen proces en de relatie met de verschillende belanghebbenden. Het kader richt zich op de ambitie die is opgenomen in Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0) en de ambitie van energieneutraliteit in 2050. Beoogd effect

Het actualiseren van het kader op basis van de geleerde lessen uit de Pilot Grootschalige Energie Opwek met als doel dat de rollen en taken van initiatiefnemers, inwoners en de gemeentelijke organisatie beter gedefinieerd zijn Argumenten 1. Een kader is gewenst Na het afronden van de pilot is het van belang te weten hoe we in het vervolg initiatieven voor GEO toetsen. Het college is van mening dat het wenselijk blijft een kader aan te houden. Het is niet wenselijk dat na het stoppen van de pilot het beleid komt te vervallen. Dat is juist nodig om initiatiefnemers niet vrij de gelegenheid te geven een vergunningsaanvraag in te dienen, maar eerst een aantal maatschappelijke thema's uit te denken. Dat is in lijn met de participatieverordening van de toekomstige omgevingswet. Ook op basis van de ervaring in de pilot is gebleken dat het raadzaam en wenselijk blijkt een kader aan te houden. Daarnaast is vanuit andere overheden de wens uitgesproken lokale of regionale toetsingskaders voor de ontwikkeling van opweklocaties van grootschalige energie te hanteren. 2. Belangrijkste conclusies evaluatie De evaluatie behandelt de belangrijkste ervaringen van initiatiefnemers, omwonenden, gemeenteraad, college en ambtenaren bij de uitrol van de pilot (zie bijlage). Het is duidelijk dat er één en ander te verbeteren is. Daarom doen we het voorstel een aantal veranderingen door te voeren.

Vanwege de volgende conclusies uit de evaluatie stellen we voor aanpassingen in het kader ter verrichten: 1. Proces van beoordeling eenvoudiger en eenduidiger maken. 2. Communicatie en participatieplan voor omwonenden beter positioneren. 3. De rol van de gemeenteraad kan bij zelfde type plannen niet verschillen. 4. Rangorde over waarde van de grond concretiseren. 5.. Afbakening GEO en kleinschalige opwek behouden. Voor de gemeenteraad is deze nieuwe ontwikkeling een belangrijk maatschappelijk onderwerp. De raad heeft het initiatief genomen om de voor hun belangrijkste onderwerpen op 30 maart 2021 in te brengen. De belangrijkste thema's komen overeen met 3 van de 5 hierboven genoteerde conclusies. Dit zijn: Communicatie tussen omwonenden en initiatiefnemer, definiëren van hoogwaardige landbouwgrond, eenduidige rol van de gemeenteraad. 3. Actualisatie in het kader In het beleidskader grootschalige energieopwekking Putten 2.0 zijn op bovenstaande conclusies aanpassingen doorgevoerd. Hieronder beschrijven we hoe een conclusie is verwerkt in het herziene kader 3.1 Verschillende fasen opnemen

2 van 5

Voor het opnemen van verschillende fasen zijn de volgende conclusies uit de evaluatie richtinggevend 3.1.1 Proces van beoordeling eenvoudiger en eenduidiger maken. Na beoordeling van de plannen duurde het enige tijd alvorens de plannen geconcretiseerd werden tot een vergunningsaanvraag. Dit werd veroorzaakt door de wens tot collectieve beoordeling enerzijds en de vertraging van de beoordeling van twee projecten (Leembruggerweg en Arkemheenseweg) anderzijds. In het vervolg zal er geen collectieve beoordeling meer plaatsvinden en verwachten we dat de beoordeling van projecten ook minder tijd vraagt. Dat komt o.a. omdat we sturen op het uitvoeren van het communicatieplan vóór de aanvraag. Met het geactualiseerde kader zal het niet nodig zijn een intentieovereenkomst te ondertekenen. We denken dat de verantwoordelijkheden vóór vergunningsaanvraag eenvoudiger en eenduidiger kunnen. 3.1.2 Communicatie en participatieplan voor omwonenden verbeteren In het vorige kader diende de initiatiefnemer een communicatie en participatieplan te schrijven. Dit plan werd beoordeeld. In werkelijkheid hebben sommige initiatiefnemers dit plan al in werking gezet nog voor zij beoordeeld werd. Dit leidde tot onrust bij alle betrokken belanghebbenden: omwonenden, initiatiefnemers, de gemeenteraad. Het was niet duidelijk of het plan of de uitvoering beoordeeld werd.

In sommige gevallen heeft het college bemiddelend opgetreden om de rolduidelijkheid weer terug te brengen. Het voorstel is nu om de uitvoering van het communicatie en participatieplan al voor de vergunningsaanvraag uit te voeren. Zo kent de initiatiefnemer zijn verantwoordelijkheid om belanghebbenden te consulteren, is er de ruimte voor belanghebbenden voortijds suggesties tot verbetering van plannen in te brengen en hoeft de raad geen tussentijdse beoordeling van plannen te geven. Dit is in lijn met de toekomstige omgevingsverordening 3.1.3 De rol van de gemeenteraad kan bij zelfde type plannen niet verschillen. De raad wordt in het geactualiseerde kader op drie wijzen betrokken bij de ontwikkeling van plannen. 1) Door de raad via een informatiebrief op de hoogte te houden van initiatiefnemers die zich melden met plannen. Zo raakt de raad op de hoogte van de omgevingsdialoog en kan zij hieraan deelnemen. 2) Via de besluitenlijst zal blijken of een initiatiefnemer volgens het college de 10 criteria voldoende heeft uitgewerkt. 3) Na een behandeling van een vergunningsaanvraag zal het plan ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. De uitwerking van de 10 criteria en het verslag van de omgevingsdialoog zijn bijgevoegd. Deze ligt dan als geheel ter besluitvorming voor.

Op deze wijze is het naar alle betrokkenen duidelijk wat er van de gemeenteraad in de voorbereiding wordt verwacht en hoe zij het besluit tot vergunningsverlening neemt. 3.2 Overnemen van de Zonneladder uit de RES 1.0

3 van 5

Het opnemen van de Zonneladder uit de RES 1.0 is geworteld in de volgende conclusie uit de evaluatie 3. 2.1 Rangorde over waarde van de grond concretiseren. Bij alle belanghebbenden blijkt het erg moeilijk vast te stellen wat de definitie van hoogwaardige landbouwgrond is. Is dat de economische waarde, de gebruikswaarde voor de eigenaar, de landschappelijke waarde, de vitaliteit van het bodemleven, of er sprake is van mono- of polycultuur in de verbouwde gewassen of de cultuurhistorische waarde? Omdat in de RES 1.0 de Gelderse opwekladder is geformuleerd, stellen we voor deze te volgen. Zo voorkomen we het gebruik van verschillende ladders. In de praktijk zal blijken dat er percelen zijn die aan de eigenschappen van meerdere treden voldoen. We volgen dan de kenmerken van de laagste trede. 3.2.2. Misverstanden voorkomen. Op dit moment is er in de RES 1.0 een zonneladder van kracht. Deze ladder is met het vaststellen van de RES 1.0 ook vastgesteld. Om misverstanden te voorkomen, nemen we deze zonneladder over in het kader. 3.3 Afbakening en uitgangspunten GEO behouden Het niet wijzigen van de definities en inhoud van de criteria wordt gerechtvaardigd door de volgende conclusie. 3.3.1 Afbakening GEO en kleinschalige opwek behouden. Aanvragen voor kleinschalige opweklocaties (miniturbines en kleinschalige zonopwek) vragen om een minder intensief voorbereidingstraject.

Ook draagt de opwek van deze middelen niet bij aan het bod dat voor de RES is geformuleerd. Om die reden gaat het kader over alle in de RES geformuleerde opwekmiddelen waar een vergunningsplicht geldt. 3.3.2. Geen commentaar op de criteria zelf In gesprek met de belanghebbenden van de pilot is er geen commentaar gegeven op de nut en noodzaak van de bestaande criteria. Om die reden is er geen aanleiding de inhoud van de criteria aan te passen. 4. Participatiemogelijkheden voor de gemeente Naast de evaluatie wordt ook het onderzoek naar de rol van de gemeente i.r.t. investeringen in grootschalige energieopwekking gedeeld. Het college ziet op basis van de evaluatie en de reacties uit de raad geen noodzaak rol van de gemeente aan te passen tot ontwikkelaar van energieopwekkingslocaties. Op basis van deze 4 voorgestelde besluiten stellen we voor het kader aan te passen en vast te stellen. Kanttekeningen

4 van 5

Op dit moment hebben de 4 projecten (3 zon, 1 wind) waarvan de gemeente een vergunningsaanvraag verwacht, de aanvraag nog niet ingediend. De realisatie van de beoordeelde en voorgedragen projecten laat daarom nog op zich wachten. We vermoeden bij een vergunningsaanvraag voor deze projecten enige maatschappelijk beweging. De afspraken in de intentieovereenkomst en de ruimtelijke toets bij de vergunningsaanvraag zijn leidend voor de beoordeling van de plannen. Uitvoering Het raadsvoorstel zal met bijlagen aan de commissie EBOR van 13 september 2021 ter be-spreking worden voorgelegd met als doel om het herziene kader in de raad van 23 september 2021 door de raad vast te stellen. Financiële gevolgen Geen Bijlagen Beleidskader Grootschalige Energieopwekking 2.0 Evaluatie Pilot Grootschalige Energieopwekking Participatiemogelijkheden voor de gemeente Putten bij grootschalige duurzame energieprojecten Raadsbesluit ter vaststelling van het kader

Commissiebehandeling De commissievergadering is terug te luisteren op https://putten.raadsinformatie.nl/.

Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris

de burgemeester

mr. F.E. Contant

H. A. Lambooij

Portefeuillehouder

G. Koops

Afdeling

Ruimte Beleid en Advies

Behandelend ambtenaar

Wouter Kamp

Telefoonnummer

9611

5 van 5