Raadsvoorstel Beleidsplan bestaanszekerheid

Zaaknummer

:

1573911

Documentnummer

:

1594018

Datum B&W vergadering

:

26 september 2023

Raadsvoorstel Onderwerp: Beleidsplan bestaanszekerheid Putten 2024 Beslispunten 1. De volgende kaders vast te stellen voor het beleid bestaanszekerheid: - We creëren meer duurzame ondersteuning - We vergroten de ondersteuning om mee te kunnen doen - We vergroten het bereik van de doelgroep - We verbeteren de samenwerking tussen betrokken partijen - We maken het simpeler 2. Voor 2024 eenmalig € 12.000 en daarbij voor de jaren 2024 tot en met 2027 jaarlijks € 66.000 beschikbaar te stellen voor dit beleid. 3. Deze bedragen te dekken uit de ‘ontwikkelreserve Meerjarenplan Samenleving 20232027’. 4. Het bedrag voor de regeling hoge zorgkosten te verhogen van € 200,- naar € 275,- per jaar. 5. De Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Putten 2018 te wijzigen conform bijgevoegd raadsbesluit (4e wijziging).

Inleiding Armoede heeft grote impact op mensen. Het kan iemand beperken in lichamelijk en geestelijk opzicht en werkt door op verschillende leefgebieden. De stress die gepaard gaat met armoede en schulden zorgt ervoor dat mensen minder goed in staat zijn om bewuste keuzes te maken. Bijvoorbeeld op het gebied van gezond leven. Bij de bestrijding van armoede zetten we in op het bevorderen van bestaanszekerheid van onze inwoners. In het Meerjarenplan Samenleving 2023-2027 hebben we vier hoofdopgaven geformuleerd voor de komende jaren: Kansengelijkheid, Volwaardig meedoen, Gezond leven en Inspelen op vergrijzing. Onder de opgave Kansengelijkheid vallen drie programma’s. Een daarvan is het programma ‘Vergroten bestaanszekerheid’. Dit beleidsplan valt onder dat programma.

Beoogd effect Uitvoering van het beleidsplan draagt bij aan het (in het Meerjarenplan geformuleerde) beleidsdoel: ‘het vergroten van bestaanszekerheid van inwoners in Putten’. Argumenten 1.1 Met meer duurzame ondersteuning kunnen we inwoners structureel verder helpen. We proberen inwoners met weinig bestaanszekerheid te helpen met incidentele ondersteuning, bijvoorbeeld via minimaregelingen. Deze ondersteuning is belangrijk: het zorgt ervoor dat inwoners in armoede toch kunnen meedoen in de samenleving. Daarmee ‘dempt’ deze ondersteuning het effect van de armoede enigszins. Om het effect van armoede niet alleen te dempen, maar mensen structureel verder te helpen is echter ook actievere en meer duurzame ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld door een professional die naast de inwoner gaat staan en helpt om het huishoudboekje op orde te krijgen. Of door inwoners voor te lichten over welke financieel duurzame keuzes zij kunnen maken om hun (financiële) situatie beter onder controle te krijgen. 1.2 Mensen met een laag inkomen hebben vaak moeite om mee te doen in de maatschappij. Voor veel mensen die niet zelf in hun inkomen kunnen voorzien is de inkomensondersteuning vanuit het Rijk onvoldoende om op dagelijkse basis goed rond te kunnen komen en deel te nemen aan de maatschappij. Armoede beperkt zich daarnaast niet meer tot de ‘klassieke groep’ mensen met een (bijstands)uitkering.

Het gaat ook steeds vaker om mensen die weliswaar een baan hebben, maar toch te weinig verdienen om goed rond te kunnen komen. 1.3 We bereiken relatief weinig inwoners met onze minimaregelingen. Ook in vergelijking met andere gemeenten bereiken we weinig inwoners met onze minimaregelingen. Om de ondersteuning op de juiste plek terecht te krijgen is inzet op het vergroten van het bereik daarom belangrijk. 1.4 Betere samenwerking tussen betrokken partijen leidt tot betere ondersteuning voor mensen in armoede. Veel verschillende partijen zijn betrokken bij ondersteuning van mensen in armoede. Elk met haar eigen kracht en identiteit. We bundelen onze krachten om bestaanszekerheid van inwoners te vergroten. 1.5 Door onze procedures en communicatie simpeler te maken, verlagen we de drempel voor ondersteuning. Voor veel inwoners zijn de procedures en regelingen voor ondersteuning bij bestaanszekerheid te ingewikkeld. Dat zorgt ervoor dat zij minder geneigd zijn om gebruik te maken van deze ondersteuning. Daarom is onze doelstelling om onze

2 van 5

procedures op het thema bestaanszekerheid simpeler te maken voor onze doelgroep. Ook onze manier van communiceren is hierbij van belang. 1.7 Met de uitbreiding van de doelgroep voor de minimaregelingen, geven we invulling aan een toezegging van wethouder Van den Hoorn aan de raad. Tijdens de begrotingsraad op 3 november 2022, heeft wethouder Van den Hoorn bij motie M14 de toezegging gedaan om bij de actualisatie van het minimabeleid inzichtelijk te maken wat de budgettaire effecten zijn wanneer de inkomensgrens naar 130% wordt verhoogd. In de begroting bij het beleidsplan is dit terug te vinden. De verhoging van de bedragen en uitbreiding van de inkomensgrenzen leiden naar schatting tot een extra benodigd bedrag van jaarlijks € 25.000. 3.1 Het beleidsplan bestaanszekerheid vormt een uitwerking van het Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Op 29 juni 2023 heeft de gemeenteraad besloten om een ‘ontwikkelreserve Meerjarenplan samenleving 2023-2027 in te stellen. Deze reserve is bedoeld voor de plannen die een uitwerking vormen van het Meerjarenplan Samenleving. Dit beleidsplan bestaanszekerheid is zo’n plan. Het betreft de uitwerking van het programma ‘het vergroten van de bestaanszekerheid’. 4.1 In de praktijk blijkt dat mensen in armoede met chronische aandoeningen dusdanig hoge zorgkosten hebben dat ze dit moeilijk kunnen betalen.

Mensen met een laag inkomen krijgen gemiddeld gezien vaker gezondheidsklachten. Voor deze groep zijn zorgkosten vaak een belangrijke kostenpost. In de praktijk blijkt dat mensen in armoede met chronische aandoeningen dusdanig hoge zorgkosten hebben dat ze dit moeilijk kunnen betalen. Door het bedrag van de ‘regeling hoge zorgkosten’ (een bijdrage voor mensen met een chronische aandoening met een inkomen tot maximaal 130% van de bijstandsnorm) te verhogen van € 200,- naar € 275,-, vergroten we de bestaanszekerheid van deze specifieke doelgroep. 5.1 Voor het verhogen van het maximale bedrag voor de regeling hoge zorgkosten moet de verordening worden aangepast. De aanpassing van de verordening gaat in per 1 februari 2024, de start van de aanvraagperiode voor 2024. Kanttekeningen 1.1 De gemeente heeft beperkte invloed op de bestaanszekerheid van haar inwoners. De invloed van het Rijk op de bestaanszekerheid is vele malen groter dan die van de gemeente. Bijvoorbeeld door het vaststellen van de hoogte van het minimumloon, de bijstandsnorm en diverse toeslagen. Hoewel we als gemeente geen inkomenspolitiek mogen voeren, hebben we wel mogelijkheden om mensen in bestaansonzekerheid te ondersteunen om mee te doen in de samenleving. Daar willen we met dit beleid gebruik van maken. 1.2 De uitwerking van het woonvraagstuk is niet uitgewerkt in dit beleidsplan.

3 van 5

Betaalbare huisvesting is een belangrijk onderdeel van bestaanszekerheid. Bij het vraagstuk huisvesting zijn echter nog vele andere overwegingen, regels en beleid van belang. De nadere uitwerking van betaalbare huisvesting komt daarom terug in andere beleidsnota’s zoals de woonvisie. 1.3 Versimpeling van regelingen en procedures kent grenzen. Bij ons doel om onze regelingen en procedures te versimpelen houden we wel rekening met bepaalde grenzen. Die komen ten eerste voort uit wettelijke bepalingen. Simpel betekent daarnaast ook minder divers en minder controleerbaar. We zoeken dus naar de juiste balans waarbij we inzetten op een versimpeling ten opzichte van de huidige situatie, maar tegelijkertijd gezonde grenzen aanhouden. 5.1 De regeling hoge zorgkosten toetst niet op daadwerkelijk gemaakte meerkosten. Voorwaarden voor de regeling hoge zorgkosten zijn: •

Inwoner van Putten

•

Inkomen van maximaal 130% van de bijstandsnorm

•

Hebben van een chronische ziekte of beperking.

Aan de vergoeding ligt dus de aanname ten grondslag dat de chronische ziekte of beperking leidt tot hogere kosten. Theoretisch gezien zouden de meerkosten lager kunnen uitvallen dan de ontvangen vergoeding. Echter, uit de praktijk blijkt vaak dat de aanname van hoge kosten weldegelijk klopt. Daarnaast zorgt de opzet van deze vergoeding voor een (administratief) laagdrempelige ondersteuning voor de doelgroep. Uitvoering Wanneer u als raad de kaders vaststelt, stelt het college de uitwerking van deze kaders vast door vaststelling van het beleidsplan Bestaanszekerheid. Daarna pakken we samen met onze partners de uitvoering van het plan op. De wijziging van de verordening gaat in per 1 februari 2024, dat is het moment dat de nieuwe aanvraagperiode voor de regeling hoge zorgkosten start. Financiële gevolgen De begroting voor het plan is weergegeven in onderstaand overzicht. Een deel van de plannen betreffen een doorontwikkeling van reeds eerder ingezet beleid. Hiervoor zijn geen aanvullende middelen nodig. Voor het overige deel wordt gevraagd om budget vrij te maken uit de reserve Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Doelstelling

Kosten eenmalig

Kosten jaarlijks (2024 t/m 2027)

We creëren meer duurzame ondersteuning.

€ 7.000

€ 25.000

We vergroten de ondersteuning om mee te kunnen doen.

-

€ 70.000

We vergroten het bereik van de doelgroep.

€ 5.000

€ 8.000

4 van 5

We verbeteren de samenwerking tussen betrokken partijen.

-

-

We houden het simpel.

€ 8.000

€ 10.000

Kosten totaal

€ 20.000

€ 113.000

Bestaande dekking

€ 8.000

€ 47.000

Benodigd budget

€12.000

€ 66.000

Bijlagen 1. Beleidsplan Bestaanszekerheid Putten 2024. 2. Raadsbesluit kaders Beleidsplan Bestaanszekerheid Putten 2024. 3. Raadsbesluit 4e wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Putten 2018. 4. Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Putten 2018 (vierde wijziging).

Commissiebehandeling De commissievergadering is terug te luisteren op https://putten.raadsinformatie.nl/.

Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris

de burgemeester

mr. F.E. Contant

H. A. Lambooij

Portefeuillehouder

J. van den Hoorn

Afdeling

Samenleving Team Beleid en Advies

Behandelend ambtenaar

S.J. Fiddelaar

Telefoonnummer

+31341359629

5 van 5