Printversie kort verslag

Documentnummer: 1278391

Kort verslag van de openbare vergadering van de commissie Economie, Bestuur en Openbare Ruimte. Locatie:

Digitaal

Datum

30 maart 2021

Aanvang:

19.30 uur

Einde:

22.25 uur

Aanwezig: Voorzitter

:

de heer J. van Meerveld MSc

Secretaris

:

mevrouw E.G. van Drie-Timmer

De raadsleden

:

de heer J. van den Brink (SGP) mevrouw E. van Dam (Gemeentebelangen) mevrouw G. Elsenaar-Van Rooijen (CDA) de heer ing. L. van den Heuvel (ChristenUnie) de heer R. Hoogendijk (Gemeentebelangen) de heer J. ten Klooster (SGP) de heer mr. drs. H.G. Luitjes (Wij Putten) de heer mr. ing. W. van de Koot (CDA)

Commissieleden geen raadslid zijnde

:

de heer J. van den Brink (ChristenUnie) de heer C.A.J. Tigchelaar (Wij Putten)

Wethouder

:

de heer G. Koops

Eveneens aanwezig

:

de heer H. Schreuder (ambtelijke ondersteuning) bij agendapunt 4 en 5

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. De voorzitter noemt alle namen van de commissieleden en de commissieleden bevestigen hun aanwezigheid. 2.

Vaststellen agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Spreekrecht burgers

De heer M. Bakker heeft zich gemeld als inspreker namens Natuurmonumenten voor agendapunt 4 (RES). Hij krijgt het woord voorafgaand aan de bespreking van dat agendapunt.

4.

Samenwerken aan RES 1.0 Noord-Veluwe

Toelichting: Sinds het voorjaar van 2019 werkt de regio Noord-Veluwe aan de Regionale Energiestrategie (RES). Uiterlijk 1 juli 2021 moet de RES 1.0 worden ingediend bij het Nationaal Programma RES. Ter voorbereiding hierop is een 'Inhoudelijke richting voor het regionaal verhaal van de RES 1.0 Noord-Veluwe' opgesteld. De commissie wordt gevraagd vóór 1 april 2021 een reactie te geven aan de hand van de volgende vragen: -

Herkent u de stappen die we hebben gezet om te komen tot deze richting voor het regionale verhaal RES 1.0?

-

Kunt u zich in deze richting vinden?

-

Zo niet, welke suggesties wilt u ons meegeven, zodat wij de RES 1.0 kunnen aanscherpen?

De heer Bakker spreekt in namens de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten. Hij geeft aan zeer tevreden te zijn over de gevoerde procedure op de Noord-Veluwe. Hij wil graag 2 suggesties meegeven: 1.

Geen grootschalige opwek toe te staan in beschermde natuurgebieden (Gelders Natuurnetwerk en Natura2000).

2.

Als randvoorwaarde opnemen dat de natuurkwaliteit beschermd moet worden zodra grootschalige opwek wordt toegestaan.

Voor Putten noemt hij het zoekgebied voor windturbines langs de A28 en de verkenning Wind op en rond de Veluwe (effecten voor de wespendief). In principe is windenergie langs infrastructurele werken akkoord, maar deze locatie ligt dicht bij Natura2000 gebied. Elke windturbine is een risico; daarom is hij voorstander om binnen de 8-km zone geen windturbines te plaatsen. Op de vraag of het plaatsen van zonnevelden op landbouwgronden de biodiversiteit schaadt, geeft de heer Bakker aan dat dat afhankelijk is waar de zonnevelden geplaatst worden. De heer Van de Koot (CDA), mevrouw Van Dam (Gemeentebelangen), de heer Van den Brink (SGP), de heer Luitjes (Wij Putten) en de heer Van den Heuvel (ChristenUnie) reageren op het notitie en de daarin gestelde vragen. Herkent u de stappen die we hebben gezet om te komen tot deze richting voor het regionale verhaal RES 1.0 en kunt u zich in deze richting vinden? CDA -

Veel werk verzet in de afgelopen 1,5 tot 2 jaar; compliment aan alle betrokkenen.

-

Teleurstellend dat de ontwikkeling van windenergie langs de A28 op de lange baan worden geschoven (of zelfs definitief uit zicht is).

-

Processtappen zijn helder en logisch: de 3 varianten uit de conceptversie zijn samengebracht in een definitieve 1.0 versie.

-

CDA kan zich vinden in de verdeling 'Reëel deel', 'Ambitiedeel' en 'Onderzoeksdeel'.

2 van 8

Gemeentebelangen -

Verheugd dat het voorlopige aanbod van alle RES-sen (52,5 TWh) ver boven de landelijke doelstelling uitkomt..

-

Windturbines langs de A28 zijn nu niet te realiseren (blijft een ambitie); dat heeft een behoorlijke impact voor Putten voor het halen van de doelstellingen.

-

Volledig eens met zon op daken; daar is nog veel winst te behalen. Zonneladder leidt waarschijnlijk tot betere benutting van daken.

-

Veel respondenten geven aan zorgen te hebben over zonnevelden op land vanwege aantasting landschap, natuur en recreatiegebieden. Gemeentebelangen is van mening dat we zuinig moeten omgaan met het landschap en landbouwgrond.

-

We herkennen het proces, maar dat is wel onder tijdsdruk gevraagd.

-

Er is veel werk verzet met als resultaat goed onderbouwde documenten met daarin alle hoofdingrediënten. Toch zijn er nog veel aannames en onzekerheden. Daarom is het lastig om aan te geven of de fractie zich in de richting kan vinden: wat is de exacte impact en in hoeverre staat de raad van Putten zelf aan het roer.

SGP -

De fractie heeft in het verleden aangegeven meer dan 30% van de daken voor zonneenergie (uitgangspunt) te willen benutten ten gunste van zon op land. Daarnaast wil de fractie het meekoppelen met de stikstofproblematiek/sanering agrarische bedrijven (uitgangspunt 7) eruit hebben. De fractie kan niet terugvinden of hier iets mee is gedaan en wit dit graag alsnog aangepast zien.

-

De motie dorpsmolens is overgenomen, maar het is de fractie niet duidelijk hoe de motie 'Opwekken zonne-energie met beleid' (unaniem aangenomen door de raad van Putten) in het proces is meegenomen.

-

Complimenten voor het vele werk dat is verzet. Ook voor wat betreft de burgerparticipatie, ondanks de beperkingen in verband met corona.

Wij Putten -

De fractie is van mening dat er een best positief stuk over de RES Noord-Veluwe voorligt. Maar het is een dynamisch proces dat iedere 2 jaar geactualiseerd moet worden.

-

RES gaat uit van wind en zon: voor Putten gaat dit om 7 windturbines (grotendeels op grondgebied van Ermelo) en zon (vooral op daken en maximaal 20 ha. op land). Putten komt met de pilots Grootschalige Energie Opwek al in de buurt van die 20 ha.

-

We moeten invulling geven aan de taakstellingen die we van het rijk krijgen. We zien daarom uit naar wat er in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet komt te staan over de klimaatambities.

-

Putten heeft raadsbreed de doelstelling geformuleerd om in 2050 klimaatneutraal te zijn, maar die ambitie kan niet alleen met de huidige technologie van wind en zon worden gerealiseerd.

ChristenUnie -

De fractie kan zich in hoofdlijnen vinden in de RES en ziet dat er naar de gemeenteraden is geluisterd.

-

De fractie heeft moeite met de wijze waarop de provincie een streep door windenergie heeft gehaald.

3 van 8

-

De fractie heeft primair liever geen zon op landbouwgronden, maar zegt niet pertinent nee.

-

Regionaal zijn er tegengestelde belangen, maar er is wel een gezamenlijke doel. Het is belangrijk om te kiezen uit de minst slechte keuzes: wat kan waar.

Welke suggesties wilt u ons meegeven, zodat wij de RES 1.0 kunnen aanscherpen? CDA -

Het is niet duidelijk wat op het grondgebied van Putten als reëel is aangemerkt en wat als ambitie. Wat is bijvoorbeeld de status van de 3 plannen voor zonnevelden (Diermen, Cleenhorsterweg, Keizerswoert) in Putten.

-

De plankaart is/lijkt op een aantal onderdelen niet nauwkeurig/volledig. Het linksonder in geel gemarkeerde is het gebied in Diermen waar 9-11 ha zonneveld is bedacht en waarvoor breed draagvlak bestaat. De bouwsteen Nuldernauwkust is daarentegen veel groter getekend dan het plangebied in werkelijkheid is.

-

Zon op daken. door de bank genomen wordt 30% geteld als reëel realiseerbaar. Heel veel stakeholders geven aan dat dit aspect hoog scoort op draagvlak, etc. Er zou veel meer inspanning moeten worden gedaan om juist dat percentage zon op dak te verhogen. Wat op het dak ligt, hoeft niet op landbouwgrond..

Gemeentebelangen -

Breng aansluitmogelijkheden met andere thema’s en transities in kaart. Het verdient nadere aandacht van regio's en partners om te zien of de goede voorbeelden tot meer toepassingen kunnen leiden. Er wordt veel ingezet op wind en zon, maar er zijn ook andere opties.

-

Er zijn definitieverschillen en soms tegenstrijdigheden in de interpretatie en toepassing ervan. Ook worden de principes vaak alleen benoemd zonder aan te geven wat er precies mee gedaan wordt, of waar de meerwaarde voor de regio zit. Wanneer telt iets mee en hoe wordt gerekend.

-

Afstemming met buurgemeenten en verschillende regio’s is belangrijk. Wat spreker betreft zijn we nog te weinig regionaal met elkaar in gesprek geweest en wordt dat naar een hoger niveau getild.

-

Wat gaan we doen als we in de knel komen met de ambitie? We moeten vooruitdenken.

-

Ga pro-actief te werk over afspraken met de netbeheerder Aliander. Afspraken over prioritering bij het aansluiten van nieuwe projecten, exacte eisen aan het netwerk en welke kosten moeten nog worden gemaakt. Het is belangrijk op de hoogte te blijven van mogelijkheden en belemmeringen. Het gaat hier om maatschappelijk geld, dus er moet een zorgvuldige afweging worden gemaakt. De bouw van een nieuw onderstation kost 5 tot 7 jaar. Belangrijk om projecten af te stemmen op de netwerkcapaciteit.

-

Een aandachtspunt is de verankering in het ruimtelijk juridische kader. De instrumenten van de ruimtelijke ordening (omgevingsvisies, omgevingsplannen) vormen het kader waarbinnen de plannen van de regio’s vanaf 2022 verankerd moeten gaan worden.

-

Blijf alert op burgerparticipatie, inclusief participatie in eigendom en lokaal eigenaarschap. De fractie verwijst hierbij ook naar een motie in de Tweede Kamer om inwoners vooraan te laten meedenken (Burgerforum). Ook samenwerking met LTO ziet de fractie als een kans.

4 van 8

-

Zet ook in op besparing en onderzoek: “wat we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken”.

-

We zijn deels afhankelijk van subsidies (SDE). Verzoek om pro-actief te oriënteren wat hierbij mogelijk is.

SGP -

Grootste pijnpunt voor de SGP is bouwsteen 6 (Zon gekoppeld aan landbouwtransitie). Bij de concept RES heeft SGP uitdrukkelijk verzocht dit zoekgebied/deze bouwsteen eruit te halen. Dit is niet gebeurt en daarom brengt de SGP dit opnieuw in met de volgende motivaties: 

Burgerparticipatie laat zien dat hier weinig draagvlak voor is.



Op de Zonneladder staat deze vorm van opwek onderaan: eerst op daken, langs infra, defensieterreinen, e.d. Als over 10 à 20 jaar blijkt dat dit onvoldoende is, kunnen we alsnog landbouwgrond opofferen.



Er is el een enorme druk op gebruik van landbouwgrond voor o.a. woningbouw, infrastructuur, natuuraanleg en kringlooplandbouw.



Grasland/gewassen neemt CO2 op en is nodig voor de voedselproductie.



In de Structuurvisie staat onder duurzaamheid: "verder is de gemeente geen voorstander van duurzaamheidsprojecten in een open landschap" en onder agrarisch: "het beleid is er op gericht om de agrarische sector voldoende ontwikkelingsmogelijkheden te bieden".

 -

Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de effecten op het bodemleven.

De SGP stelt voor om vooral in te zetten op zon op daken en om het aantal hectares landbouwgrond voor zon terug te brengen naar 30 tot 50 ha. Eventueel kan in een later stadium het aantal ha. weer worden opgevoerd (als dat nodig blijkt te zijn).

Wij Putten -

Wij Putten wil een duurzame energievoorziening die betaalbaar, leveringszeker en veilig is, waardoor maatschappelijk draagvlak bestaan en waarbij eigenaarschap en deelnemerschap zo veel mogelijk lokaal is.

-

Grotere betrokkenheid van onze inwoners is echt een must (eventueel via instrument Burgerforum).

-

De provincie heeft voorlopig een dikke streep door windenergie op en rond de Veluwe gezet, wat een gevoelige klap is om onze doelstellingen te halen. Daartegenover geeft een gedeputeerde van Gelderland in een interview in Trouw aan dat regio's minder op zon en meer op windenergie moeten inzetten.

-

Vruchtbare landbouwgrond is hard nodig voor de landbouw. We moeten zuinig zijn op onze bodem, zowel voor energieopwek als de landbouw zelf.

-

Wij Putten is sterk voorstander van zon op daken, maar zien dat nog weinig in het buitengebied (lastig om businesscase sluitend te krijgen). Het is wachten op innovaties (goedkopere zonnepanelen en systeem om met een veel hoger rendement elektriciteit om te zetten in groene waterstof). Wij Putten wil zon op daken maximaal stimuleren.

-

Netcapaciteit tot 2030 is onvoldoende.

-

Wij Putten wil inzetten op reductie van energie en besparen (isoleren).

-

Wij Putten vraagt het college zelf actiever te zoeken naar geschikte locaties voor zon.

5 van 8

-

Het kaartmateriaal geeft een te groot zoekgebied aan. De fractie mist wat er met de motie 'Opwekken zonne-energie met beleid' is gebeurd.

-

Draagvlak is cruciaal. Wij Putten wil daarom lokaal eigenaarschap en deelnemerschap sterker regelen. Ook vraagt de fractie het college om de mogelijkheid van een Gemeentelijke energiecorporatie te onderzoeken.

-

Participatie moet sterker georganiseerd worden. De fractie vraagt serieus te kijken naar bijvoorbeeld het instrument van burgerforum.

-

De doelstelling voor 2050 is klimaatneutraal en voor 2030 49 à 55% reductie CO2. Hiervoor is niet alleen de RES van belang, maar ook de Transitievisie Warmte en de pilot Grootschalige Energie Opwek. De fractie wil graag een totaaloverzicht via een simpel instrument: waar staan we met de betrekking tot de ambities en welke vorderingen maken we. Deze informatie helpt bij het beoordelen van vervolgstappen.

ChristenUnie -

ChristenUnie roept de stuurgroep op om best practises met elkaar te delen (leren van elkaar).

-

Verder wil de fractie investeren in: 

stimuleren (besparen / volleggen van daken / opwek zonne-energie);



faciliteren (bijv. via duurzaamheidsleningen; is in Putten succesvol);



inspireren (bijv. project ZigD in Diermen).

Wethouder Koops dankt de fracties voor hun inbreng. Hij reageert op de vragen en opmerkingen. Hij zegt toe met een voorstel over burgerparticipatie (eventueel via burgerforum) terug te komen naar de commissie. De voorzitter vat de discussie in grote lijnen samen: -

door de verkenning van de provincie staat er voorlopig een streep door windenergie, waardoor meer druk op zonnevelden komt;

-

de fracties investeren het liefst in zon op dak en liever niet op landbouwgronden;

-

er wordt veel belang gehecht aan draagvlak en participatie / lokaal eigenaarschap.

De griffier maakt een samenvatting van de commissievergadering en stuurt deze schriftelijke reactie vóór 1 april 2021 naar de RES-werkorganisatie. 5.

Evaluatie Pilot Grootschalige Energie Opwek

Toelichting: In 2019 is het beleidskader Grootschalige Energie Opwek vastgesteld. Vanaf dat voorjaar heeft de gemeente Putten een uitvraag gedaan om initiatiefnemers uit te nodigen plannen in te dienen die een bijdrage leveren aan de opwek van duurzame energie. Ook is er afgesproken dat er nadien een evaluatie van de Pilot GEO zal worden uitgevoerd. De evaluatie gaat in op: welk proces is doorlopen, welke resultaten heeft dat opgeleverd en welke evaluatiepunten zijn er verzameld bij betrokken partijen? De commissie wordt gevraagd te reageren op de volgende vragen: -

Herkent u de stappen die we hebben gezet om te komen tot de evaluatie van de pilot?

-

Kunt u zich in de voorgestelde leerpunten vinden?

-

Zo niet, welke suggesties wilt u ons meegeven in aanvulling op deze leerpunten?

6 van 8

Mevrouw Van Dam (Gemeentebelangen), de heer Van den Brink (SGP), de heer Luitjes (Wij Putten), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie) en de heer Van de Koot (CDA) reageren op de notitie en de daarin gestelde vragen. Mevrouw Van Dam vraagt waarom het niet verstandig is om gas terug te nemen (punt 1.3). Voor wat betreft wind vraagt zij: wat kan wel. Als suggesties geeft de fractie mee: -

Start met 1 initiatief (Diermen ZigD) en leer daarvan.

-

Volg de nieuwe technologieën.

De heer Van den Brink geeft aan dat het goed is om - nu de intentie-overeenkomsten getekend zijn - te starten met de evaluatie van de pilot (bestaande uit 3 projecten). Het is niet wenselijk te wachten met de evaluatie tot de projecten ook zijn gerealiseerd. Hij vraagt wanneer de wethouder verwacht met de aanpassing van het beleidskader naar de commissie te komen. Als suggesties geeft de fractie mee: -

Communicatie blijft belangrijk.

-

Gebruik van landbouwgrond blijft altijd een discussiepunt: wat is hoogwaardige landbouwgrond.

De heer Luitjes vindt het een prima aanzet voor de evaluatie. Hij geeft mee: -

Omwonenden betrekken (via burgerforum)? De wethouder heeft toegezegd hierop terug te komen.

-

Wat Wij Putten betreft blijven grote windturbines wel in het kader staan. Het toevoegen van kleine turbines is een prima idee.

-

Voor wat betreft 3.4 (verken naast de regierol ook eventueel andere rollen, zoals ontwikkelaar en/of eigenaar) wacht de fractie de door de wethouder aangekondigde notitie van het college af die gelijktijdig met de evaluatie kan worden besproken.

De heer Van den Heuvel wil graag een vraag toevoegen, waarin we als raad onszelf een spiegel voorhouden. Hoe zijn we als raad omgegaan met de kaders (hebben wij de plannen beoordeeld op basis van het vastgestelde kader of hebben we tijdens het spel de regels gewijzigd). Hoe zien ondernemers/inwoners onze rol. De heer Luitjes en mevrouw Van Dam ondersteunen dit voorstel. De heer Van de Koot geeft als aandachtspunten mee: -

Het is zinvol om het kader aan te scherpen / helderder te maken door op te nemen hoe initiatiefnemers de omgeving betrekken bij de plannen. Door de buurt vroeg te betrekken, kan het proces mogelijk worden ingekort.

-

Het is ook goed om de rol van de gemeente duidelijk te hebben: meer regie nemen en burgerparticipatie en lokaal eigenaarschap ondersteunen.

-

Communicatie en draagvlak in het proces opnemen vóórdat het plan wordt aangeboden aan de commissie (4.3).

-

In het beleidskader de Zonneladder meenemen.

7 van 8

-

Het is onduidelijk waarom de grote windturbines uit het kader moeten. Verder vraagt hij waarom de inpassing van kleine windturbines in het kader opgenomen moet worden, omdat dit al geregeld is in het bouwblok bij agrarische bedrijven.

-

Bij de projecten Cleenhorsterweg en Keizerswoert is nog weinig met de buurt gecommuniceerd. Daardoor is nog onduidelijk of deze plannen haalbaar zijn. Wat spreker betreft is dit dus een tussenevaluatie en geen eindevaluatie.

Wethouder Koops dankt de fracties voor hun inbreng en beantwoordt de vragen. De heer Schreuder geeft uitleg over de opmerkingen over de windturbines. Op een vraag van de heer Luitjes geeft wethouder Koops aan dat de informatie van de stakeholders/initiatiefnemers in de evaluatie wordt meegenomen. De wethouder hoopt binnenkort met een voorstel terug te komen naar de commissie. 6.

Vragen aan het college

Er zijn geen vragen aan het college, nagaan. 7.

Sluiting

De voorzitter sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Economie, Bestuur en Openbare Ruimte van 12 april 2021, de commissiesecretaris

de commissievoorzitter

8 van 8