Opiniërende notitie voor commissie - Strategische vraagstukken afdeling Samenleving

Documentnummer 1293965 Zaaknummer 1293965

OPINIËRENDE NOTITIE VOOR DE COMMISSIE SAMENLEVING

Zaaktype

:

Beleid Sociaal Domein

Datum vergadering:

:

29 juni 2021

Agendapunt

:

8

Onderwerp Strategische vraagstukken afdeling samenleving. Aanleiding Er liggen forse opgaven binnen de afdeling Samenleving met name in het sociaal domein. Het is een domein dat continu in beweging is en actuele, urgente vraagstukken kent. Er zijn diverse onderdelen die de komende jaren aandacht vragen: Ten eerste blijkt uit landelijk onderzoek (SCP, 2020) dat de ondersteuning van kwetsbare inwoners nog niet op orde is. 5 jaar na de decentralisaties blijkt dat deze nog niet hebben gebracht wat ervan werd verwacht en wat ermee werd beoogd. Bij de meeste gemeenten is de zorg aan kwetsbare inwoners niet aanmerkelijk verbeterd ten opzichte van de oude situatie waarin taken meer centraal waren belegd. Het is onduidelijk in hoeverre dit ook in Putten het geval is. Ten tweede blijft de kostenbeheersing binnen het sociaal domein een uitdaging. De afgelopen jaren zijn er in Putten belangrijke stappen in kostenbeheersing gezet, maar het sociaal domein blijft een grote kostenpost binnen de totale gemeentelijke begroting. Naar verwachting zal de kostenbeheersing in het sociaal domein de komende jaren een steeds grotere uitdaging worden. Ten slotte verwachten we de komende jaren een stijging van het beroep op gemeentelijke voorzieningen. De corona-crisis zal zijn weerslag zeker nog meerdere jaren hebben in het sociaal domein.

Ook de toenemende vergrijzing zorgt op langere termijn voor extra uitdagingen. Een toenemend beroep op gemeentelijke voorzieningen zal de discussie over de uitgaven voor het sociaal domein in de toekomst nog verder onder druk zetten. Want de huidige geldstroom is ontoereikend om toenemende complexe vraagstukken op te vangen. De politiek zal uiteindelijk moeten bepalen welk niveau van uitgaven in het sociaal domein men acceptabel vindt en welke resultaten daar tegenover moeten staan.

Foto van de lokale situatie Zowel inhoudelijk als qua kostenbeheersing en effectiviteit wordt veel van de gemeente gevraagd. Des te belangrijker is het te zorgen dat ons beleid en voorzieningen nu én in de toekomst goed aansluiten op de behoeften van onze inwoners en betaalbaar blijft. Een belangrijk instrument hiertoe is het maken van een lokale analyse; een foto van de Puttense samenleving zogezegd. Deze foto geeft inzicht in wat er al gebeurt, welke ontwikkelingen te verwachten zijn, en wat nodig is om te zorgen dat ons beleid en voorzieningen zo goed mogelijk passen bij de behoeften van onze doelgroep. Een dergelijke foto voorkomt dat er dubbelingen of juist hiaten zijn in ons beleid en draagt daarmee bij aan effectieve en efficiënte besteding van beschikbare gelden. De afdeling benut deze foto om zich toekomstbestendig te organiseren. De foto bestaat uit drie onderdelen: Externe foto De externe foto brengt de belangrijkste ontwikkelingen in kaart die de komende jaren op de gemeente afkomen. Hierbij kan gedacht worden aan de al eerder genoemde effecten van corona of vergrijzing. Maar ook zaken als de toename van psychische problematiek of prognoses over de meerjarige ontwikkeling van de bijstandspopulatie zouden hierin terug kunnen komen. Het gaat hierbij specifiek om de effecten van deze factoren in en voor de gemeente Putten.

Interne foto De interne foto brengt in kaart welk beleid er in de gemeente Putten al is opgezet om de in kaart gebrachte externe ontwikkelingen het hoofd te bieden. De foto heeft betrekking op alle beleidsvelden van de afdeling samenleving, samengevat in onderstaande afbeelding. De ontwikkelingen die zijn beschreven in het Meerjarenplan Samenleving 2019-2022 vormen de basis voor de interne foto. De afzonderlijke beleidsstukken geven vervolgens verdiepend inzicht in de huidige stand van zaken. De foto richt zich niet (enkel) op het beleid dat op papier staat maar legt de focus op het beleid zoals dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

2 van 4

Analyse witte vlekken Door na te gaan waar het huidige beleid nog ontoereikend is om de uitdagingen in de toekomst het hoofd te bieden, ontstaat inzicht in het beleid dat nog ontwikkeld zou moeten worden: de zogenaamde ‘witte vlekken’. Hierbij is het van meerwaarde als succesvolle beleidsontwikkelingen uit andere gemeenten in het land in deze analyse worden meegenomen (benchmark-gedachte). Meerwaarde van de foto Een ‘foto samenleving’ geeft gemeente Putten handvatten om ons beleid af te stemmen op de voorziene ontwikkelingen, zowel maatschappelijk als financieel. Ook kan het als input dienen om een meerjarenplan voor de jaren 2023 –2026 op te stellen. Daarnaast kan de foto een input geven voor het bestuur en de politiek. Uiteindelijk kiest de politiek welke onderdelen kansrijk zijn en/of prioriteit hebben om tot gerichte lokale acties op dit onderwerp te komen. Om goede keuzes te kunnen maken is heldere analyse van de problematiek en de oplossingsrichtingen noodzakelijk. Vragen De foto heeft als doel om een zo compleet mogelijke analyse te maken van de lokale situatie op het gebied samenleving. Dat betekent dat alle beleidsterreinen van de samenleving hierbij aan bod zullen komen: jeugdwet, participatiewet, wmo, sport, onderwijs/kinderopvang, cultuur, gezondheid, welzijn, schulddienstverlening.

Voor wat betreft de maatschappelijke thema’s richt de foto zich in ieder geval op: gevolgen corona-crisis, kostenbeheersing sociaal domein, vergrijzing, verhouding inwoner – overheid. De raad is het orgaan dat de kaders stelt voor het beleid van de gemeente en daarmee ook het beleid van de afdeling samenleving. Daarnaast is zij vanuit haar volksvertegenwoordigende rol op de hoogte van de actuele vraagstukken in de samenleving. Daarom willen we de commissie vragen om input voor deze foto. Concreet leggen we de commissie de volgende vraag voor 3 van 4

1. Heeft de commissie aanvullingen op de genoemde beleidsterreinen en thema’s voor de foto?

Vervolgtraject De input van de commissie wordt gebruikt om de opdracht voor de foto nader in te vullen. Ook de participatieraad vragen we om hierover mee te denken. We vragen hen om aan te geven welke maatschappelijke ontwikkelingen zij van belang vinden voor de analyse. De daadwerkelijke foto zal door een externe partij worden uitgevoerd. De input gebruiken we onder meer om de kaders voor het Meerjarenplan 2023-2026 op te stellen. Deze kaders worden vervolgens besluitvormend aan de raad voorgelegd. De kosten voor de foto kunnen worden gedekt uit bestaande budgetten van de afdeling.

Burgemeester en wethouders van Putten,

de secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

Portefeuillehouder

G. Koops

Afdeling

Samenleving Beleid en Advies

Behandelend ambtenaar

S.J. Fiddelaar

Telefoonnummer

9629

4 van 4