Opiniërende notitie voor commissie EBOR Herijking subsidiebeleid

Documentnummer 1310256 Zaaknummer 1310256

OPINIËRENDE NOTITIE VOOR DE COMMISSIE EBOR

Zaaktype

:

Datum vergadering:

:

Agendapunt

:

1. Inleiding 2017: nieuwe Algemene Subsidieverordening en introductie subsidieprogramma In 2017 is in Putten een nieuwe Algemene Subsidieverordening vastgesteld door de raad. Daarbij is destijds een subsidieprogramma vastgesteld. Dit subsidieprogramma wordt sindsdien elk jaar vastgesteld door het college. Hierin zijn de subsidiepartners opgenomen die jaarlijks subsidie ontvangen van de gemeente. Het doel van het subsidieprogramma was het creëren van eenduidigheid voor alle subsidiepartners en het borgen van een gelijke behandeling tussen de subsidiepartners. 2021: onderzoek rekenkamercommissie subsidiebeleid De rekenkamercommissie heeft onderzoek uitgevoerd naar het subsidiebeleid van de gemeente Putten. De bevindingen van de rekenkamercommissie zijn besproken in de vergadering van de commissie Samenleving van 6 april 2021. De rekenkamercommissie doet 8 aanbevelingen voor de verbetering van het subsidiebeleid in Putten. Het college heeft in de bestuurlijke reactie aangegeven deze aanbevelingen over te nemen en deze te betrekken bij de herijking van het subsidiebeleid. Uw raad heeft in de raadsvergadering van 22 april 2021 ingestemd met zowel de aanbevelingen van de rekenkamercommissie als met de bestuurlijke reactie van het college. Deze opiniërende notitie De aanbevelingen van de rekenkamercommissie beslaan verschillende onderdelen van het subsidiebeleid.

Dit varieert van kaderstellend (aanbevelingen aan de raad) tot uitvoerend (aanbevelingen aan college en ambtelijke organisatie). De kern van de aanbevelingen is het opstellen van een duidelijke structuur waarbij beleidsdoelen worden vertaald in heldere subsidieafspraken. Om dit te realiseren stellen we voor om te gaan werken met subsidieregelingen. In deze opiniërende notitie lichten we toe wat dat betekent en vragen we uw

input voor de uitwerking van deze structuur. De aanpassing van de subsidiestructuur heeft betrekking op de subsidies van alle afdelingen van de gemeente. De algemene subsidieverordening geldt immers organisatiebreed.

2. Subsidiekaders gemeente Putten 2.1. Subsidies De gemeente heeft een aantal instrumenten om haar beleidsdoelen te realiseren. Deze zijn in te delen in: 

Regelgeving (zoals vergunningen en een algemene plaatselijke verordening)



Financiering (subsidiëring of inkoop)



Netwerken (verbinden, samenwerken)

Voor het realiseren van beleidsdoelen kiezen we voor het instrument dat het beste past. Wanneer het gaat om een subsidie, moet daarvoor een wettelijke grondslag zijn. Dat staat in de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB): "Een bestuursorgaan verstrekt slechts subsidie op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt.". De AWB definieert een subsidie als: “De aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.” De AWB gaat er vanuit dat subsidies in principe worden gebaseerd op een wettelijk voorschrift. De subsidieverordening is zo’n wettelijk voorschrift. Met subsidies kunnen we in Putten noodzakelijke voorzieningen behouden of uitbreiden. Het is een geschikt middel om inhoudelijke beleidsdoelstellingen te realiseren.

2.2. Van subsidieprogramma naar subsidieregelingen De kern van de adviezen van de rekenkamercommissie is het opstellen van een duidelijke structuur waarbij beleidsdoelen worden vertaald in heldere subsidieafspraken. Om dit te realiseren stellen we voor om het huidige subsidieprogramma te vervangen door subsidieregelingen. Opzet van een structuur met subsidieregelingen. Subsidieregelingen zijn een vertaling van de beleidsdoelen op een specifiek gebied. In een subsidieregeling staan vaak in ieder geval: 

De inhoudelijke beleidsdoelen of activiteiten waar subsidie voor wordt verstrekt.



De hoogte van het subsidiebedrag en eventueel een subsidieplafond met bijbehorende verdeelwijze.



De kosten waarvoor subsidie wordt verstrekt.

2 van 6

Schematisch zou dit eruit kunnen zien als weergegeven in het volgende schema. Let op: de genoemde subsidieregelingen zijn fictief. Ze bestaan nog niet en het is nog niet aan te geven of precies deze subsidieregelingen tot stand gaan komen.

Cultuurvisie gemeente

Algemene Wet

Putten 2021-

Bestuursrecht

2024 Subsidieregeling Cultuurevenementen Algemene

Beleidsplan

subsidieverord

Subsidieregeling

ening gemeente

Welzijn en ondersteuning

schulddienstverl ening.

Putten

Subsidieregeling Open Clubs

Nota gezondheid en bewegen

Subsidieregeling X (etc.)

Beleidsnota X, (etc.)

Figuur 1: fictieve weergave structuur subsidieregelingen

Subsidieregelingen zijn een vertaling van beleidsdoelen. We willen dat de subsidiekaders een vertaling zijn van onze beleidsdoelen. Dat sluit aan op de aanbeveling van de rekenkamercommissie. De subsidieregelingen vormen een directe uitwerking van beleidskaders. Tegelijk blijft het algemeen kader van de Algemene subsidieverordening wel van toepassing. Bij het huidige subsidieprogramma daarentegen, is het niet geheel duidelijk hoe de beleidskaders zijn vertaald in subsidies. Subsidieregelingen zijn transparant. Met het huidige subsidieprogramma is het niet altijd duidelijk waarom bepaalde partners wel of juist geen subsidie krijgen. We willen dat het voor alle (potentiële) subsidieaanvragers duidelijk is op basis van welke inhoudelijke beleidsdoelen en criteria wij subsidie verstrekken. Met subsidieregelingen ontstaan er heldere uitgangspunten voor partijen die willen bijdragen aan de beleidsdoelen van de gemeente en die hier subsidie voor willen ontvangen.

3 van 6

Subsidieregelingen maken de controlerende functie van de raad gemakkelijker. Een ander voordeel van het gebruik van subsidieregelingen is dat de raad beter in staat wordt gesteld om haar controlerende functie uit te voeren. Dat komt doordat de subsidiesystematiek overzichtelijker wordt. Subsidies zijn gemakkelijker terug ter herleiden tot een bijbehorend beleidskader.

Zoals aangegeven, stellen we vanwege bovengenoemde argumenten voor om van een subsidieprogramma over te stappen naar een systematiek met subsidieregelingen. Hiervoor zal de Algemene Subsidieverordening (licht) moeten worden aangepast. Daarin wordt dan opgenomen dat de raad het college mandateert om subsidieregelingen vast te stellen. Dit mandaat is in lijn met de bestaande mandatering van de raad aan het college voor het opstellen van het subsidieprogramma. Door het invoeren van subsidieregelingen bestaat de mogelijkheid dat bestaande partners hun subsidie zouden kunnen kwijtraken of verminderd zien worden. Voor veel subsidieontvangers zal het invoeren van subsidieregelingen niet direct invloed hebben omdat zij bijvoorbeeld de enige aanbieder zijn die bepaalde activiteiten uitvoert. Maar, voor andere activiteiten zou kunnen gelden dat aanvragers die eerder geen subsidie ontvingen nu wel subsidie krijgen en andersom. In principe is dat in de huidige situatie niet anders: het college stelt jaarlijks het subsidieprogramma vast en kan daarin keuzes maken over het wel of niet verstrekken van subsidie. Met de structuur van subsidieregelingen wordt deze afweging transparanter en explicieter.

2.3. Verdeling subsidieplafond per subsidieregeling Subsidieregelingen kunnen een subsidieplafond bevatten. Dat is het totale bedrag dat op basis van die subsidieregeling kan worden verstrekt aan alle aanvragers samen. Dat betekent dat de aanvragers gezamenlijk niet meer subsidie kunnen ontvangen dan er middels het plafond beschikbaar is. Er zijn verschillende manieren om het budget vervolgens te verdelen: 

Verstrekking op volgorde van binnenkomst: ‘Wie het eerst komt, het eerst maalt’.



Tendersysteem: op basis van vooraf gestelde scoringscriteria worden de aanvragen gerangschikt. Subsidie wordt als eerst verstrekt aan de partij met de meeste punten, daarna aan de partij met de op een na hoogste score, enzovoort, tot het subsidieplafond is bereikt.

Naast bovenstaande (veelvoorkomende) wijzen van verdeling, kan er ook gekozen worden voor een systeem waarbij er geloot wordt tussen aanvragers of een systeem waarbij het totale subsidiebedrag evenredig wordt verdeeld tussen de aanvragers. Voor zowel de grondslag voor het subsidiebedrag als de wijze van budgetverdeling geldt dat het per subsidieregeling kan verschillen voor welke methode er wordt gekozen. Alle varianten kennen voor- en nadelen. Zo geeft een tendersysteem de mogelijkheid om de meest passende

4 van 6

aanvragen te selecteren maar brengt dit ook veel administratief werk met zich mee voor zowel de aanvrager als de gemeente. Dit zou mogelijk minder passend zijn voor aanvragers van kleinere subsidies. Naast de genoemde varianten zijn soms ook tussenvormen mogelijk.

2.4. Grondslagen voor het subsidiebedrag In subsidieregelingen kan gekozen worden voor verschillende grondslagen voor de hoogte van het subsidiebedrag: 

Productsubsidie: een subsidiebedrag dat is vastgesteld voor een bepaalde bijdrage aan een beleidsdoel.



Kostensubsidie: de aanvrager geeft aan welke kosten hij maakt voor een activiteit, het subsidiebedrag wordt hierop gebaseerd.

2.5. Andere subsidievormen Naast subsidieregelingen op basis van de ASV zijn er nog andere subsidievormen die de gemeente kan toepassen: 

Begrotingssubsidie: Hiermee kan de raad via de begroting direct subsidie beschikbaar stellen aan een specifieke partij. Het gaat hierbij vaak om grotere subsidiepartners die een specifieke taak vervullen waarvoor in de regel geen andere gegadigden zijn. De AWB bepaalt dat voor zulke subsidies geen apart wettelijk voorschrift nodig is.



Incidentele subsidie: De AWB bepaalt dat de gemeente voor het verstrekken van een incidentele subsidie af kan wijken van de ASV. Deze incidentele subsidie is bedoeld voor gevallen met zowel beperkt aantal subsidieontvangers als een beperkt tijdsvak.



Separate subsidieverordeningen: Wanneer de raad wil afwijken van de kaders van de ASV, kan zij een separate subsidieverordening met eigen voorwaarden vaststellen.

Inhoudelijke vragen aan de commissie EBOR 1. Kan de commissie zich vinden in de geschetste ontwikkeling van het subsidiebeleid? 2. Heeft de commissie aanbevelingen bij de nadere uitwerking van het subsidiebeleid?

Gevolgen De input van de commissie wordt gebruikt om de vervolgstappen vorm te geven. Doel is om uw raad een voorstel voor herijking van de Algemene subsidieverordening voor te leggen in het eerste kwartaal van 2022. Met daarbij een voorbeeld van een uitgewerkte subsidieregeling, zodat de raad zicht krijgt op de uitwerking. We willen onze subsidiepartners mee laten denken over de totstandkoming van de subsidieregelingen. Zo krijgen zij de mogelijkheid om aan te geven op welke manier zij bij willen dragen aan de beleidsdoelen van de gemeente. Verschillende subsidiepartners hebben ook bij

5 van 6

de rekenkamercommissie aangegeven graag met de gemeente in gesprek te willen over hoe zij bij kunnen dragen aan de beleidsdoelen van de gemeente.

Burgemeester en wethouders van Putten,

de secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

Portefeuillehouder

E. ‘t Jong

Afdeling

Samenleving Beleid en Advies

Behandelend ambtenaar

S.J. Fiddelaar

Telefoonnummer

9629

6 van 6