Opiniërende notitie - Onderzoek toekomst Inclusief Groep

Zaaktype

:

Beleid Sociaal Domein

Zaaknummer

:

1733183

Documentnummer

:

1733184

OPINIËRENDE NOTITIE VOOR DE COMMISSIE SAMENLEVING Onderwerp Onderzoek toekomst Inclusief Groep Inleiding De Inclusief Groep is het Werk- en leerbedrijf van de Noord Veluwe. Sinds 2017/2018 zijn de gemeenten op de Noord Veluwe (met verschillende percentages) rechtstreeks aandeelhouder van de Inclusief Groep NV (Publieke NV). De Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) bestaat uit de wethouders van de aandeelhoudende gemeenten. Bij de oprichting is afgesproken dat er na enkele jaren een evaluatieonderzoek plaats zou vinden. Daarnaast is de financiële situatie van de Inclusief Groep de afgelopen jaren verslechterd. Het voornemen tot een evaluatie en de financiële situatie hebben aanleiding gegeven voor de AvA om een onderzoek uit te laten voeren naar de toekomst van de Inclusief Groep. Onderzoeksbureau Berenschot heeft het evaluatieonderzoek naar de toekomst van de Inclusief Groep uitgevoerd en uitgewerkt in twee (deel)rapporten: 1. ‘Toekomstverkenning Inclusief Groep’ – (Raadsinformatiebrief met rapport van 5 september 2023, doc. 1609468) 2. ‘Scenario’s voor de toekomst van de Inclusief Groep’ – (Raadsinformatiebrief met rapport van 4 juni 2024, doc 1713752) Op 18 juni hebben wij u tijdens een informatieve bijeenkomst meegenomen in het rapport ‘Scenario’s voor de toekomst van de Inclusief Groep’.

Beoogd effect Met deze opiniërende notitie zouden wij graag uw reactie horen op de uitgangspunten en afwegingen die het college bij monde van de aandeelhouder meeneemt in de overleggen met de andere gemeenten over de uitwerking van de scenario’s. Scenario’s voor de toekomst van Inclusief Groep Berenschot heeft 6 deelscenario’s uitgewerkt voor de toekomst van de Inclusief Groep. Daarbij zijn een paar opmerkingen vooraf van belang:

•

Bij alle scenario’s blijft de Inclusief Groep bestaan. Wel verschillen de scenario’s in krimp of juist groei van het bedrijf ten opzichte van de huidige situatie.

•

De scenario’s beschrijven de taken die gemeenten wel of niet onderbrengen bij Inclusief Groep. Het gaat daarbij (nog) niet om de vraag hoe Inclusief Groep die taken uit zou moeten of kunnen voeren.

•

Bij alle scenario’s blijven de cliënten vanuit de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) bij Inclusief Groep.

De verschillende scenario’s voor de Inclusief Groep worden samengevat in onderstaande figuur.

Op de verticale as staan de verschillende (sub)scenario’s die in het rapport Scenario’s voor de toekomst van de Inclusief Groep’ worden benoemd. De geel gearceerde scenario’s zijn de scenario’s die in het rapport nader zijn uitgewerkt. Op de horizontale as staan de taken die Inclusief Groep in dit scenario uitvoert. Hierbij een korte toelichting op deze taken: •

0. Inkomen: de taken rond het verstrekken van bijstandsuitkeringen en het bepalen of inwoners in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering.

2 van 5

•

A. Vinden en herkennen: de loket- en doorverwijsfunctie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en/of een bijstandsuitkering. Hier vindt ook een diagnose plaats voor de juiste (ontwikkel)route voor een kandidaat.

•

B. Ontwikkelen: ontwikkelen van inwoners en hen startklaar maken voor betaald werk.

•

C. Bemiddelen en matchen: het bemiddelen van kandidaten met een bijstandsuitkering naar betaald werk.

•

D. Werkgeversbenadering: gekoppeld aan bovenstaande bemiddeling en matching. Dit onderdeel gaat specifiek over het vinden, benaderen en ondersteunen van werkgevers met betrekking tot plaatsing en begeleiding van kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt.

•

E. Uitstroom naar regulier werk: dit is (in sommige gevallen) de uitkomst van bovengenoemde ‘bemiddelen en matchen’ en ‘werkgeversbenadering’.

•

F. Begeleiding en jobcoaching: jobcoaching is speciaal bedoeld voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een jobcoach begeleidt de kandidaat naar en op de werkplek. Er wordt niet alleen gekeken naar het vergroten van werknemersvaardigheden maar ook naar het versterken van bijvoorbeeld persoonlijke vaardigheden van de werknemer.

•

G. Dienstbetrekkingen/garantiebaners: dit gaat om werkplekken voor mensen met een doelgroepindicatie. Voor een deel van deze doelgroep is het in de praktijk zeer moeilijk om een werkplek te vinden bij een reguliere werkgever.

•

H. Beschut werk: mensen met een arbeidsbeperking hebben soms veel begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig. Gemeenten moeten deze mensen een betaalde baan bieden in een aangepaste omgeving: beschut werk.

•

I. Sociale activering (in kader P-wet): Mensen waarvan de verwachting is dat zij (nog) niet in loonvormende arbeid aan de slag kunnen, kunnen deelnemen aan een participatietraject zoals vrijwilligerswerk, arbeidsmatige dagbesteding en dergelijke.

•

J. Wsw: Uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening. Inclusief Groep is in de regio exclusief verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wsw.

Uiteindelijk zal er een scenario worden gekozen op basis van de wens van een aantal gemeenten om gezamenlijk de Inclusief Groep in deze vorm te ‘dragen’. Elke gemeente afzonderlijk kan dan besluiten of zij zich bij dit samenwerkingsverband aan wil sluiten of dat men dienstverlening wil inkopen op basis van een dienstverleningsovereenkomst. Daarbij is het goed om te beseffen dat de scenario’s dienen om structuur aan te brengen in de discussie, maar dat het ook mogelijk kan zijn om uiteindelijk uit te komen op een variant van een van de scenario’s.

3 van 5

Discussiepunten In de presentatie op 18 juni hebben we een aantal uitgangspunten (1 t/m 4) en afwegingen (5 en 6)gepresenteerd. Deze willen we als kaders gebruiken voor onze gesprekken met de andere gemeenten over de inrichting van de Inclusief Groep en de rol van Putten hierin. Graag zouden wij uw reflectie op onderstaande punten horen. 1. Zoeken naar de best passende ondersteuning voor onze inwoners: binnen of buiten de Inclusief Groep. Toelichting: We zoeken naar de best passende ondersteuning voor onze inwoners. Dat kan zowel binnen als buiten de Inclusief Groep zijn. In de afweging tussen de verschillende scenario’s kan niet simpel worden gezegd dat het ene scenario per definitie beter is voor de inwoners dan het andere scenario. Alle opties kennen voor- en nadelen. Inclusief Groep is een middel en geen doel op zich. 2. Behoud van de werking van de Brede Toegang: 1 gezin, 1 plan, 1 aanspreekpunt. Toelichting: De afgelopen jaren hebben we in Putten de Brede Toegang opgezet. Dat betekent dat de consulenten Participatiewet, Jeugd en Wmo samen één toegang vormen voor de inwoner. Consulenten vragen bij inwoners breed uit op verschillende leefgebieden op basis van de methodiek van Positieve gezondheid. Denk hierbij aan leefgebieden als ‘mentaal welbevinden’, ‘dagelijks functioneren’ en ‘meedoen’. De brede uitvraag wordt uitgewerkt in een integrale aanpak.

Die is van belang omdat de sociale problemen van inwoners vaak met elkaar samenhangen. Als we het onderdeel ‘Participatiewet’ volledig bij de Inclusief Groep zouden beleggen, zal verbinding met bijvoorbeeld de Wmo, schuldhulpverlening en het maatschappelijk veld ingewikkelder worden. Dat vinden we niet wenselijk. 3. Zelf regie houden: gemeente bepaalt of we inwoners een werk/ontwikkeltraject in laten gaan. Toelichting: bij de doelgroep van de Participatiewet bepalen de consulenten samen met de inwoner welke route voor ondersteuning het best is. Dat kan een traject richting werk of vrijwilligerswerk zijn, maar het kan ook zijn dat inwoners hier (nog) niet aan toe zijn. Of dat er eerst iets gedaan moet worden op andere leefgebieden. We vinden het belangrijk om als gemeente zelf de regie te houden over deze doorverwijzing. 4. Behoud van werkplekken voor mensen met een doelgroepindicatie. Toelichting: De zogenaamde ‘tussengroep’ betreft inwoners die wel een doelgroepindicatie hebben, maar geen indicatie Beschut Werk krijgen. Voor een deel van deze doelgroep is het in de praktijk vrijwel niet mogelijk om een werkplek te vinden bij een reguliere werkgever. Omdat deze groep wel arbeidspotentie heeft, vinden we het van belang om hiervoor toch werkplekken te kunnen bieden. Dat kan nu bij de Inclusief Groep. 5.

Inzetten op één sterke inhoudelijke partner of op inkoop bij verschillende partners? Toelichting: Inclusief Groep beschikt over infrastructuur en kennis om een sterke partner voor werkplekken en re-integratie te zijn. Wanneer een aantal gemeenten gezamenlijk besluit om (al) hun kandidaten bij Inclusief Groep onder te brengen, kan dat de rol van Inclusief Groep

4 van 5

versterken. Anderzijds kan inkoop bij andere partners de mogelijkheid geven om meer maatwerk per persoon in te zetten. 6. Onderdeel uitmaken van de kern (meer invloed) of van de ‘periferie (inkoop)’ (meer vrijheid)? Toelichting: meedoen met de gemeenten die samen de ‘kern’ vormen, geeft meer invloed op hoe Inclusief Groep in de toekomst eruit komt te zien en hoe zij de verschillende taken vormgeeft. Als Putten geen deel uitmaakt van de kern is die invloed minder, maar is er anderzijds meer vrijheid om onderdelen zelf vorm te geven. Gevolgen Het beoogd vervolgproces ziet er als volgt uit: -

18 september: De AvA spreekt de intentie uit om één of twee van de scenario’s verder uit te werken in een businessplan.

-

Q4 2024: regionale informatiebijeenkomst voor gemeenteraden

-

Q1 2025: besluitvorming over het businessplan en de positie van gemeenten.

Uw input op de discussiepunten uit deze nota nemen wij mee bij het gesprek in de AvA van 18 september. Voor de keuze voor het uitwerken van één of twee van de scenario’s zijn wij daarbij wel mede afhankelijk van de positie van de andere aandeelhoudende gemeenten. Er zal immers een ‘kern’ moeten worden gevormd voor vormgeving van een scenario. Wanneer de besluitvorming over het businessplan (beoogd Q1 2025) voor Putten de kaders van de raad raakt, komen wij hier te zijner tijd met een voorstel voor bij u terug. Bijlagen 1.

Eindrapport Scenario’s voor de toekomst van Inclusief Groep (1723578)

Burgemeester en wethouders van Putten, de secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

Portefeuillehouder

E. 't Jong

Afdeling

Samenleving Team Beleid en Advies

Behandelend ambtenaar

S.J. Fiddelaar

Telefoonnummer

+31341359629

5 van 5